«Κοτσαμπάσηδες, πασάδες και σεβάσμιοι δεσποτάδες»

“Μια φορά κι έναν καιρό στον τόπο τούτο το μικρό

Ζούσαν κάτι φου­κα­ρά­δες, οι ραγιά­δες

Κοτσα­μπά­ση­δες, πασάδες και σεβά­σμιοι δεσπο­τά­δες

κυβερ­νού­σανε τη χώρα, καλή ώρα …”

Σε μια συμ­φω­νία που προ­βλή­θηκε ως «δια­χω­ρι­σμού κράτους – εκκλη­σίας», ο Πρω­θυ­πουρ­γός, και ο Αρχιε­πί­σκο­πος Ιερώ­νυ­μος ανα­κοί­νω­σαν μάλλον το ακριβώς αντί­θετο. Το κείμενο της Συμ­φω­νίας μεταξύ Εκκλη­σίας και Πολι­τείας προ­βλέ­πει ότι οι κλη­ρι­κοί δεν θα νοού­νται πλέον ως δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, αλλά το Δημόσιο θα επι­δο­τεί την Εκκλη­σία με το ίδιο ακριβώς ποσό για τη μισθο­δο­σία τους, ενώ δημιουρ­γεί­ται Ταμείο Αξιο­ποί­η­σης Εκκλη­σια­στι­κής Περιου­σίας, που θα διοι­κεί­ται από κοινού και θα περι­λαμ­βά­νει μόνο τα αμφι­σβη­τού­μενα ακίνητα, με την Εκκλη­σία εθε­λο­ντικά να μπορεί να παρα­χω­ρή­σει και άλλα. Δια­χω­ρι­σμό δεν το λες, ίσως ένα πρώτο και μικρό βήμα για παρα­πέρα συζή­τηση. Δεν είναι εύκολα αυτά να γίνουν… απότομα σε μια χώρα που κάποιοι θεωρούν πως δια­χω­ρι­σμός σημαί­νει να μας «πάρουν» τα Χρι­στού­γεννα και τους σταυ­ρούς απ’ τις σημαίες. Προ­σπα­θώ­ντας να αντι­λη­φθώ την μπερ­δε­μένη ιστορία με το πως αυτή η εκκλη­σια­στική περιου­σία βρέθηκε στα χέρια της εκκλη­σίας και  η οποία  το 1939 πέρασε στο κράτος με αντάλ­λαγμα την μισθο­δο­σία των περίπου 10.000 ιερέων την οποία θα συνε­χί­σουμε -με άλλο τρόπο- να κατα­βά­λουμε ως φορο­λο­γού­με­νοι, «έπεσα» σε ένα άρθρο του καθη­γητή Γιώργου Κου­μά­ντου, ο οποίος δίνει μια απά­ντηση σ’ αυτό από τις 4.5.1981 στο «Βήμα». Ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων:  «…Ενα μεγάλο μέρος αυτής της περιου­σίας, ίσως το μέγιστο προ­έρ­χε­ται από δωρεές κατά την Τουρ­κο­κρα­τία, για να μην πάρουν τα κτήματα οι κατα­κτη­τές. Οι Τούρκοι δε σέβο­νταν την περιου­σία των Ελλήνων αλλά σέβο­νταν την περιου­σία της Εκκλη­σίας. Έτσι η Εκκλη­σία εμφα­νί­ζε­ται ως θεμα­το­φύ­λα­κας περιου­σιών που της δόθηκαν από κατα­τρεγ­μέ­νους Έλληνες για να τις φυλάξει και να τις δια­σώ­σει. Έτσι όμως, η ιδιο­κτη­σία που υπάρχει κατά τους νομι­κούς κανόνες, βρί­σκε­ται ηθικά υπο­νο­μευ­μένη: τα κτήματα αυτά ανήκουν ουσια­στικά στο εθνικό σύνολο. Θεμε­λιώ­νε­ται, λοιπόν, ηθικά το δικαί­ωμα της Πολι­τείας να αξιώσει την απόδοση αυτών των περιου­σια­κών στοι­χείων που τυπικά είναι «γραμ­μένα» στο όνομα της Εκκλη­σίας και των άλλων εκκλη­σια­στι­κών νομικών προ­σώ­πων» Ταπεινό συμπέ­ρα­σμα: To θέμα είναι πότε ακριβώς σε αυτή τη χώρα θα εφαρ­μο­στεί η ρήση του Καπο­δί­στρια, ότι δηλαδή αυτό το κράτος, το ελλη­νικό κράτος, δημιουρ­γή­θηκε «επα­να­στα­τι­κώς και δημευ­τι­κώς» και ως εκ τούτου ο λαός του δε χρω­στάει τίποτα σε «κοτσα­μπά­ση­δες, πασάδες και σεβά­σμιους δεσπο­τά­δες».