Σεβ. Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος: «Ο Αύγουστος είναι ο μήνας της Παναγίας και η Θεία Λειτουργία η καρδιά της ζωής της Εκκλησίας»

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος μιλά για τη μεγάλη θεομητορική περίοδο του Αυγούστου, τη βαθιά πνευματική σημασία του Δεκαπενταύγουστου, την αυξημένη συμμετοχή των πιστών και των επισκεπτών στις λατρευτικές εκδηλώσεις του νησιού, αλλά και τον ουσιαστικό ρόλο που διαδραματίζουν τα πανηγύρια ως συνέχεια της Θείας Λειτουργίας. Με λόγο θεολογικό αλλά και ιδιαίτερα ανθρώπινο, εξηγεί γιατί ο Δεκαπενταύγουστος αποκαλείται «Πάσχα του καλοκαιριού» και στέλνει το δικό του μήνυμα στους κατοίκους και στους επισκέπτες της Ρόδου.

• Σεβασμιώτατε, βρισκόμαστε στις ημέρες που η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα την Παναγία. Ποιο είναι το πνευματικό νόημα αυτής της περιόδου για τους πιστούς;

Ο μήνας Αύγουστος είναι κατεξοχήν αφιερωμένος στην Υπεραγία Θεοτόκο. Από την πρώτη ημέρα του μήνα ξεκινούν καθημερινά οι Ιερές Παρακλήσεις, που αποτελούν μία μοναδική ευκαιρία προσευχής και πνευματικής προετοιμασίας για τους πιστούς. Στο μέσο αυτής της περιόδου εορτάζουμε τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, μία από τις μεγάλες δεσποτικές εορτές της Εκκλησίας μας, η οποία, με την κατάλυση της νηστείας λόγω της ιχθυοφαγίας, σηματοδοτεί κατά κάποιον τρόπο το μέσο της δεκαπενθήμερης προετοιμασίας. Η κορύφωση έρχεται στις 15 Αυγούστου με την Κοίμηση της Θεοτόκου, ενώ οι εορτασμοί συνεχίζονται μέχρι την απόδοση της εορτής στις 23 Αυγούστου, ημέρα που στη Ρόδο τιμούμε ιδιαίτερα την Παναγία την Καθολική στην Κρεμαστή. Ο μήνας ολοκληρώνεται με την εορτή της Καταθέσεως της Αγίας Ζώνης της Θεοτόκου, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ολόκληρος ο Αύγουστος είναι αφιερωμένος στη Μητέρα του Θεού.

• Γιατί ο Δεκαπενταύγουστος χαρακτηρίζεται συχνά ως το «Πάσχα του καλοκαιριού»;

Ο χαρακτηρισμός αυτός δεν είναι τυχαίος. Η Εκκλησία εορτάζει την Κοίμηση της Θεοτόκου, δηλαδή τη μετάβασή της από την επίγεια ζωή στην αιώνια ζωή κοντά στον Υιό της. Πρόκειται για μία εορτή γεμάτη ελπίδα και χαρά, καθώς η Παναγία αποτελεί το πρόσωπο που βρίσκεται διαρκώς δίπλα στον άνθρωπο, πρεσβεύοντας για όλους μας. Παράλληλα, η ιδιαίτερη ευλάβεια του λαού προς την Παναγία, οι ιερές ακολουθίες, οι Επιτάφιοι της Θεοτόκου που τελούνται σε πολλά προσκυνήματα και η μαζική συμμετοχή των πιστών δημιουργούν μία ατμόσφαιρα που θυμίζει έντονα τις ημέρες του Πάσχα. Γι’ αυτό και ο λαός μας εύστοχα αποκαλεί τον Δεκαπενταύγουστο «Πάσχα του καλοκαιριού».

• Πώς εξελίσσεται αυτή η περίοδος για την Ρόδο; Έχουμε κάποιες ιδιαιτερότητες;

Στη Ρόδο η περίοδος αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο κεντρικός εορτασμός της Μητροπόλεώς μας για την Κοίμηση της Θεοτόκου πραγματοποιείται στον Ιερό Ναό της Παναγίας στην Έλεούσα, ενώ η απόδοση της εορτής τιμάται στην Παναγία την Καθολική στην Κρεμαστή, καθώς και στην Ιερά Μονή Υψενής. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στη Μονή Υψενής, μετά την εγκατάσταση της μοναστικής αδελφότητας, παρατηρείται συνεχώς αυξανόμενη συμμετοχή των πιστών. Παράλληλα, σχεδόν κάθε περιοχή της Ρόδου έχει το δικό της θεομητορικό προσκύνημα, γεγονός που διαχέει τη χαρά της εορτής σε ολόκληρο το νησί.

• Διαπιστώνετε αυξημένη συμμετοχή των πιστών στις ακολουθίες αυτές τις ημέρες;

Αναμφίβολα. Ο Αύγουστος είναι περίοδος διακοπών και οι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να συμμετέχουν στις ακολουθίες της Εκκλησίας. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις ενορίες και κυρίως στα μεγάλα προσκυνήματα, όπου η προσέλευση είναι ιδιαίτερα αυξημένη. Εκτός από τους κατοίκους της Ρόδου, σημαντική είναι και η παρουσία επισκεπτών από ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και του εξωτερικού. Ακόμη και στις ενορίες της πόλης παρατηρούμε ότι μεγάλο μέρος του εκκλησιάσματος αποτελείται από ανθρώπους που βρίσκονται στο νησί για τις διακοπές τους και επιθυμούν να συμμετάσχουν στη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας. Η κορύφωση, φυσικά, έρχεται στις 15 Αυγούστου, όταν η αγάπη και η ευλάβεια προς την Παναγία οδηγούν χιλιάδες ανθρώπους στους ναούς.

• Οι εορτασμοί αυτοί συνοδεύονται και από τα παραδοσιακά πανηγύρια. Ποια είναι η θέση της Εκκλησίας απέναντι σε αυτό το στοιχείο της λαϊκής παράδοσης;

Τα πανηγύρια αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παράδοσής μας, αρκεί να διατηρούν τον αυθεντικό τους χαρακτήρα. Το πανηγύρι δεν είναι μία απλή κοινωνική εκδήλωση ούτε μία ευκαιρία διασκέδασης ανεξάρτητα από την εορτή. Είναι η φυσική συνέχεια της Θείας Λειτουργίας. Έτσι το γνώρισε και το διατήρησε ο ελληνικός λαός μέσα στους αιώνες. Όταν το πανηγύρι αποκόπτεται από το θρησκευτικό του περιεχόμενο, τότε χάνει τον προσανατολισμό του και αλλοιώνεται ο σκοπός του. Αντίθετα, όταν προηγείται η συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία, τότε η συνάντηση των ανθρώπων αποκτά πραγματικό νόημα, γιατί στηρίζεται στην κοινή προσευχή και στη χαρά της εορτής.

• Ποια είναι, η βαθύτερη σημασία της Θείας Λειτουργίας για τη ζωή των πιστών;

Η Θεία Λειτουργία δεν είναι ένας χώρος όπου ο καθένας πηγαίνει μόνος του για να εκπληρώσει ένα θρησκευτικό καθήκον. Είναι ο τόπος της συνάντησης, εκεί όπου οι πολλοί γίνονται ένα σώμα, εκεί όπου συγκροτείται η Εκκλησία. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η λέξη «λειτουργία» σημαίνει έργο του λαού. Δεν είναι έργο μόνο του ιερέα, ο οποίος είναι ο λειτουργός, αλλά ολόκληρης της εκκλησιαστικής κοινότητας. Εκεί εκπληρώνεται ο λόγος του Χριστού ότι «όπου είναι συγκεντρωμένοι δύο ή τρεις στο όνομά μου, εκεί είμαι και εγώ ανάμεσά τους». Μέσα από τη Θεία Λειτουργία οικοδομούμε την ενότητα της Εκκλησίας και αυτή είναι η ουσία της χριστιανικής ζωής.

•Αναμένετε την παρουσία άλλων Ιεραρχών στις φετινές εορταστικές εκδηλώσεις;

Κατά την περίοδο του Δεκαπενταύγουστου δεν προβλέπονται ιδιαίτερες επισκέψεις. Ωστόσο, στις εκδηλώσεις για την απόδοση της εορτής, στις 23 Αυγούστου, αναμένουμε τη συμμετοχή του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πέτρας και Χερρονήσου από την Κρήτη, ο οποίος θα λάβει μέρος στους εορτασμούς στην Κρεμαστή και στην Υψενή. Ενδέχεται να υπάρξουν και άλλες συμμετοχές, όπως συμβαίνει συχνά, οι οποίες όμως οριστικοποιούνται τις τελευταίες ημέρες.

• Ποιο είναι το πρόγραμμα των εορτασμών στη Μητρόπολη Ρόδου μέχρι το τέλος του Αυγούστου;

Ακολουθούμε το καθιερωμένο πρόγραμμα της τοπικής μας Εκκλησίας, το οποίο κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος πιστών. Οι κεντρικές πανηγύρεις πραγματοποιούνται στην Έλεούσα, στην Κρεμαστή και στην Ιερά Μονή Υψενής. Παράλληλα, σε ολόκληρο το νησί εορτάζουν σημαντικά θεομητορικά προσκυνήματα και ενορίες. Χωριά όπως ο Έμπωνας, η Σάλακος, το Ασκληπιείο, η Μεσσαναγρός και πολλές ακόμη περιοχές διατηρούν ζωντανές τις τοπικές παραδόσεις τους, συγκεντρώνοντας κατοίκους αλλά και επισκέπτες από τα γύρω χωριά. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι εορτασμοί αυτοί δεν περιορίζονται σε ένα μόνο σημείο, αλλά απλώνονται σε ολόκληρη τη Ρόδο, διατηρώντας ζωντανή την πίστη, την παράδοση και την κοινωνική συνοχή του τόπου μας.

• Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους κατοίκους και στους επισκέπτες της Ρόδου αυτές τις άγιες ημέρες;

Εύχομαι όλοι να αξιοποιήσουν αυτή την ευλογημένη περίοδο ως ευκαιρία εσωτερικής ανανέωσης. Η Παναγία είναι η Μητέρα όλων μας και παραμένει διαρκές καταφύγιο ελπίδας, παρηγοριάς και αγάπης. Ας συμμετάσχουμε με πίστη στις ιερές ακολουθίες, ας κρατήσουμε ζωντανή την παράδοσή μας και ας αφήσουμε τη χάρη της Θεοτόκου να φωτίσει τη ζωή, τις οικογένειες και τον τόπο μας. Εύχομαι σε όλους υγεία, ειρήνη και η Παναγία να σκεπάζει κάθε άνθρωπο με τη μητρική της προστασία.