Σεβ. Μητροπολίτης Ρόδου κ. Κύριλλος: «Ο Αύγουστος είναι ο μήνας της Παναγίας και η Θεία Λειτουργία η καρδιά της ζωής της Εκκλησίας»

Σεβα­σμιώ­τατε, βρι­σκό­μα­στε στις ημέρες που η Εκκλη­σία τιμά ιδιαί­τερα την Παναγία. Ποιο είναι το πνευ­μα­τικό νόημα αυτής της περιό­δου για τους πιστούς;

Ο μήνας Αύγου­στος είναι κατε­ξο­χήν αφιε­ρω­μέ­νος στην Υπε­ρα­γία Θεοτόκο. Από την πρώτη ημέρα του μήνα ξεκι­νούν καθη­με­ρινά οι Ιερές Παρα­κλή­σεις, που απο­τε­λούν μία μονα­δική ευκαι­ρία προ­σευ­χής και πνευ­μα­τι­κής προ­ε­τοι­μα­σίας για τους πιστούς. Στο μέσο αυτής της περιό­δου εορ­τά­ζουμε τη Μετα­μόρ­φωση του Σωτήρος, μία από τις μεγάλες δεσπο­τι­κές εορτές της Εκκλη­σίας μας, η οποία, με την κατά­λυση της νηστείας λόγω της ιχθυο­φα­γίας, σημα­το­δο­τεί κατά κάποιον τρόπο το μέσο της δεκα­πεν­θή­με­ρης προ­ε­τοι­μα­σίας. Η κορύ­φωση έρχεται στις 15 Αυγού­στου με την Κοίμηση της Θεο­τό­κου, ενώ οι εορ­τα­σμοί συνε­χί­ζο­νται μέχρι την απόδοση της εορτής στις 23 Αυγού­στου, ημέρα που στη Ρόδο τιμούμε ιδιαί­τερα την Παναγία την Καθο­λική στην Κρε­μα­στή. Ο μήνας ολο­κλη­ρώ­νε­ται με την εορτή της Κατα­θέ­σεως της Αγίας Ζώνης της Θεο­τό­κου, γεγονός που επι­βε­βαιώ­νει ότι ολό­κλη­ρος ο Αύγου­στος είναι αφιε­ρω­μέ­νος στη Μητέρα του Θεού.

Γιατί ο Δεκα­πε­νταύ­γου­στος χαρα­κτη­ρί­ζε­ται συχνά ως το «Πάσχα του καλο­και­ριού»;

Ο χαρα­κτη­ρι­σμός αυτός δεν είναι τυχαίος. Η Εκκλη­σία εορ­τά­ζει την Κοίμηση της Θεο­τό­κου, δηλαδή τη μετά­βασή της από την επίγεια ζωή στην αιώνια ζωή κοντά στον Υιό της. Πρό­κει­ται για μία εορτή γεμάτη ελπίδα και χαρά, καθώς η Παναγία απο­τε­λεί το πρόσωπο που βρί­σκε­ται διαρκώς δίπλα στον άνθρωπο, πρε­σβεύ­ο­ντας για όλους μας. Παράλ­ληλα, η ιδιαί­τερη ευλά­βεια του λαού προς την Παναγία, οι ιερές ακο­λου­θίες, οι Επι­τά­φιοι της Θεο­τό­κου που τελού­νται σε πολλά προ­σκυ­νή­ματα και η μαζική συμ­με­τοχή των πιστών δημιουρ­γούν μία ατμό­σφαιρα που θυμίζει έντονα τις ημέρες του Πάσχα. Γι’ αυτό και ο λαός μας εύστοχα απο­κα­λεί τον Δεκα­πε­νταύ­γου­στο «Πάσχα του καλο­και­ριού».

Πώς εξε­λίσ­σε­ται αυτή η περί­ο­δος για την Ρόδο; Έχουμε κάποιες ιδιαι­τε­ρό­τη­τες;

Στη Ρόδο η περί­ο­δος αυτή έχει ιδιαί­τερη σημασία. Ο κεντρι­κός εορ­τα­σμός της Μητρο­πό­λεώς μας για την Κοίμηση της Θεο­τό­κου πραγ­μα­το­ποιεί­ται στον Ιερό Ναό της Πανα­γίας στην Ιαλυσό, ενώ η απόδοση της εορτής τιμάται στην Παναγία την Καθο­λική στην Κρε­μα­στή, καθώς και στην Ιερά Μονή Υψενής. Τα τελευ­ταία χρόνια, ιδιαί­τερα στη Μονή Υψενής, μετά την εγκα­τά­σταση της μονα­στι­κής αδελ­φό­τη­τας, παρα­τη­ρεί­ται συνεχώς αυξα­νό­μενη συμ­με­τοχή των πιστών. Παράλ­ληλα, σχεδόν κάθε περιοχή της Ρόδου έχει το δικό της θεο­μη­το­ρικό προ­σκύ­νημα, γεγονός που διαχέει τη χαρά της εορτής σε ολό­κληρο το νησί.

Δια­πι­στώ­νετε αυξη­μένη συμ­με­τοχή των πιστών στις ακο­λου­θίες αυτές τις ημέρες;

Αναμ­φί­βολα. Ο Αύγου­στος είναι περί­ο­δος δια­κο­πών και οι άνθρω­ποι έχουν μεγα­λύ­τερη δυνα­τό­τητα να συμ­με­τέ­χουν στις ακο­λου­θίες της Εκκλη­σίας. Αυτό απο­τυ­πώ­νε­ται ξεκά­θαρα στις ενορίες και κυρίως στα μεγάλα προ­σκυ­νή­ματα, όπου η προ­σέ­λευση είναι ιδιαί­τερα αυξη­μένη. Εκτός από τους κατοί­κους της Ρόδου, σημα­ντική είναι και η παρου­σία επι­σκε­πτών από ολό­κληρη την Ελλάδα αλλά και του εξω­τε­ρι­κού. Ακόμη και στις ενορίες της πόλης παρα­τη­ρούμε ότι μεγάλο μέρος του εκκλη­σιά­σμα­τος απο­τε­λεί­ται από ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται στο νησί για τις δια­κο­πές τους και επι­θυ­μούν να συμ­με­τά­σχουν στη λατρευ­τική ζωή της Εκκλη­σίας. Η κορύ­φωση, φυσικά, έρχεται στις 15 Αυγού­στου, όταν η αγάπη και η ευλά­βεια προς την Παναγία οδηγούν χιλιά­δες ανθρώ­πους στους ναούς.

Οι εορ­τα­σμοί αυτοί συνο­δεύ­ο­νται και από τα παρα­δο­σιακά πανη­γύ­ρια. Ποια είναι η θέση της Εκκλη­σίας απέ­να­ντι σε αυτό το στοι­χείο της λαϊκής παρά­δο­σης;

Τα πανη­γύ­ρια απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της παρά­δο­σής μας, αρκεί να δια­τη­ρούν τον αυθε­ντικό τους χαρα­κτήρα. Το πανη­γύρι δεν είναι μία απλή κοι­νω­νική εκδή­λωση ούτε μία ευκαι­ρία δια­σκέ­δα­σης ανε­ξάρ­τητα από την εορτή. Είναι η φυσική συνέ­χεια της Θείας Λει­τουρ­γίας. Έτσι το γνώρισε και το δια­τή­ρησε ο ελλη­νι­κός λαός μέσα στους αιώνες. Όταν το πανη­γύρι απο­κό­πτε­ται από το θρη­σκευ­τικό του περιε­χό­μενο, τότε χάνει τον προ­σα­να­το­λι­σμό του και αλλοιώ­νε­ται ο σκοπός του. Αντί­θετα, όταν προη­γεί­ται η συμ­με­τοχή στη Θεία Λει­τουρ­γία, τότε η συνά­ντηση των ανθρώ­πων αποκτά πραγ­μα­τικό νόημα, γιατί στη­ρί­ζε­ται στην κοινή προ­σευχή και στη χαρά της εορτής.

Ποια είναι, η βαθύ­τερη σημασία της Θείας Λει­τουρ­γίας για τη ζωή των πιστών;

Η Θεία Λει­τουρ­γία δεν είναι ένας χώρος όπου ο καθένας πηγαί­νει μόνος του για να εκπλη­ρώ­σει ένα θρη­σκευ­τικό καθήκον. Είναι ο τόπος της συνά­ντη­σης, εκεί όπου οι πολλοί γίνο­νται ένα σώμα, εκεί όπου συγκρο­τεί­ται η Εκκλη­σία. Δεν είναι τυχαίο ότι η ίδια η λέξη «λει­τουρ­γία» σημαί­νει έργο του λαού. Δεν είναι έργο μόνο του ιερέα, ο οποίος είναι ο λει­τουρ­γός, αλλά ολό­κλη­ρης της εκκλη­σια­στι­κής κοι­νό­τη­τας. Εκεί εκπλη­ρώ­νε­ται ο λόγος του Χριστού ότι «όπου είναι συγκε­ντρω­μέ­νοι δύο ή τρεις στο όνομά μου, εκεί είμαι και εγώ ανάμεσά τους». Μέσα από τη Θεία Λει­τουρ­γία οικο­δο­μούμε την ενότητα της Εκκλη­σίας και αυτή είναι η ουσία της χρι­στια­νι­κής ζωής.

Ανα­μέ­νετε την παρου­σία άλλων Ιεραρ­χών στις φετινές εορ­τα­στι­κές εκδη­λώ­σεις;

Κατά την περίοδο του Δεκα­πε­νταύ­γου­στου δεν προ­βλέ­πο­νται ιδιαί­τε­ρες επι­σκέ­ψεις. Ωστόσο, στις εκδη­λώ­σεις για την απόδοση της εορτής, στις 23 Αυγού­στου, ανα­μέ­νουμε τη συμ­με­τοχή του Σεβα­σμιω­τά­του Μητρο­πο­λί­του Πέτρας και Χερ­ρο­νή­σου από την Κρήτη, ο οποίος θα λάβει μέρος στους εορ­τα­σμούς στην Κρε­μα­στή και στην Υψενή. Ενδέ­χε­ται να υπάρ­ξουν και άλλες συμ­με­το­χές, όπως συμ­βαί­νει συχνά, οι οποίες όμως ορι­στι­κο­ποιού­νται τις τελευ­ταίες ημέρες.

Ποιο είναι το πρό­γραμμα των εορ­τα­σμών στη Μητρό­πολη Ρόδου μέχρι το τέλος του Αυγού­στου;

Ακο­λου­θούμε το καθιε­ρω­μένο πρό­γραμμα της τοπικής μας Εκκλη­σίας, το οποίο κάθε χρόνο συγκε­ντρώ­νει πλήθος πιστών. Οι κεντρι­κές πανη­γύ­ρεις πραγ­μα­το­ποιού­νται στην Έλεούσα, στην Κρε­μα­στή και στην Ιερά Μονή Υψενής. Παράλ­ληλα, σε ολό­κληρο το νησί εορ­τά­ζουν σημα­ντικά θεο­μη­το­ρικά προ­σκυ­νή­ματα και ενορίες. Χωριά όπως ο Έμπωνας, η Σάλακος, το Ασκλη­πιείο, η Μεσ­σα­να­γρός και πολλές ακόμη περιο­χές δια­τη­ρούν ζωντα­νές τις τοπικές παρα­δό­σεις τους, συγκε­ντρώ­νο­ντας κατοί­κους αλλά και επι­σκέ­πτες από τα γύρω χωριά. Είναι ιδιαί­τερα σημα­ντικό ότι οι εορ­τα­σμοί αυτοί δεν περιο­ρί­ζο­νται σε ένα μόνο σημείο, αλλά απλώ­νο­νται σε ολό­κληρη τη Ρόδο, δια­τη­ρώ­ντας ζωντανή την πίστη, την παρά­δοση και την κοι­νω­νική συνοχή του τόπου μας.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στεί­λετε στους κατοί­κους και στους επι­σκέ­πτες της Ρόδου αυτές τις άγιες ημέρες;

Εύχομαι όλοι να αξιο­ποι­ή­σουν αυτή την ευλο­γη­μένη περίοδο ως ευκαι­ρία εσω­τε­ρι­κής ανα­νέ­ω­σης. Η Παναγία είναι η Μητέρα όλων μας και παρα­μέ­νει διαρκές κατα­φύ­γιο ελπίδας, παρη­γο­ριάς και αγάπης. Ας συμ­με­τά­σχουμε με πίστη στις ιερές ακο­λου­θίες, ας κρα­τή­σουμε ζωντανή την παρά­δοσή μας και ας αφή­σουμε τη χάρη της Θεο­τό­κου να φωτίσει τη ζωή, τις οικο­γέ­νειες και τον τόπο μας. Εύχομαι σε όλους υγεία, ειρήνη και η Παναγία να σκε­πά­ζει κάθε άνθρωπο με τη μητρική της προ­στα­σία.