«Βόμβα» για τους μικροϊδιοκτήτες ακινήτων

Πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την εκτός σχεδίου δόμηση και την κατάρ­γησή της έχει προ­κα­λέ­σει αλαλούμ στις πολε­ο­δο­μίες με άλλες να εκδί­δουν οικο­δο­μι­κές άδειες και άλλες όχι.

Αλαλούμ επι­κρα­τεί αυτή τη στιγμή στις πολε­ο­δο­μίες σε όλη την Ελλάδα, με άλλες να εκδί­δουν οικο­δο­μι­κές άδειες και άλλες όχι, με συνέ­πεια ιδιο­κτη­σίες σε εκτός σχεδίου περιο­χές να χάνουν την αξία τους και να τινά­ζο­νται στον αέρα προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες επεν­δύ­σεις…

Επί της ουσίας στα χαρτιά – του­λά­χι­στον – καταρ­γεί­ται η εκτός σχεδίου δόμηση, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται και για γήπεδα άρτια και οικο­δο­μή­σιμα από τέσσερα στρέμ­ματα και πάνω τα οποία μέχρι πρό­τι­νος ήταν νόμιμα και μπο­ρού­σαν να οικο­δο­μη­θούν.

Οπως εξηγεί, μιλώ­ντας στα «ΝΕΑ» η τοπογράφος-πολεοδόμος Γραμ­ματή Μπα­κλα­τσή, η κατά­σταση που έχει δημιουρ­γη­θεί οφεί­λε­ται σε πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ (176/2023) σχετικά με την εκτός σχεδίου δόμηση.

Η καταγ­γε­λία και η απόφαση

Ειδι­κό­τερα, το ανώτατο δικα­στή­ριο, ύστερα από μία καταγ­γε­λία για τη δόμηση οικο­πέ­δου σε εκτός σχεδίου περιοχή στην Πάτμο, χωρίς πρό­σβαση σε ανα­γνω­ρι­σμένη κοι­νό­χρη­στη οδό, απο­φά­σισε ότι δεν αρκεί το ελά­χι­στο εμβαδόν των 4 στρεμ­μά­των, αλλά απαι­τεί­ται, ήδη από το 1985, και η ύπαρξη προ­σώ­που σε κοι­νό­χρη­στο χώρο (δρόμο) για τη δόμηση ενός ακι­νή­του.

Επι­ση­μαί­νει δε, ότι αυτό ισχύει γιατί από το Σύνταγμα οι εκτός σχεδίου περιο­χές «δεν έχουν ως προ­ο­ρι­σμό, κατ’ αρχήν, τη δόμηση ή την του­ρι­στική εκμε­τάλ­λευση, αλλά τη γεωρ­γική, κτη­νο­τρο­φική και δασο­πο­νική εκμε­τάλ­λευση και την αναψυχή του κοινού».

Κατά τη Γραμ­ματή Μπα­κλα­τσή, η απόφαση αυτή απο­τε­λεί μια βόμβα για τους μικρούς ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, αλλά και τους επεν­δυ­τές  αφού οικό­πεδα άρτια κιν­δυ­νεύ­ουν να μην μπορούν να οικο­δο­μή­σουν από εδώ και στο εξής.

Σύμφωνα με πηγές που γνω­ρί­ζουν καλά το θέμα, με την προ­α­να­φε­ρό­μενη απόφαση το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας ερμη­νεύει  δια­φο­ρε­τικά τη νομο­θε­σία που επί 40 χρόνια εφαρ­μό­ζουν μηχα­νι­κοί, πολε­ο­δο­μικά γραφεία, συμ­βο­λαιο­γρά­φοι, Εφορία και γενικά όλη η διοί­κηση.

Τι συνέ­βαινε όλα τα χρόνια

Σε όλα τα αγρο­τε­μά­χια πάνω από 4.000 τετρα­γω­νικά μέτρα ή σε κάποιες περιο­χές 8.000 ή 20.000 τετρα­γω­νικά μέτρα εφόσον έχουν δημιουρ­γη­θεί πριν από το 2003, ακόμη κι αν δεν έχουν πρόσωπο σε δρόμο αλλά έχουν εξα­σφα­λι­σμένη πρό­σβαση οι πολε­ο­δο­μίες εξέ­δι­δαν (μερικές το κάνουν ακόμη) οικο­δο­μι­κές άδειες.

Αυτό οφεί­λε­ται γιατί υπάρχει μία ασάφεια στην πολε­ο­δο­μική νομο­θε­σία (και ειδι­κό­τερα στον νόμο 3212/2003) για το πότε απαι­τεί­ται να υπάρχει πρόσωπο σε κοι­νό­χρη­στο δρόμο στα ακίνητα εκτός σχεδίου και τι ακριβώς νοείται  κοι­νό­χρη­στος δρόμος.

Ειδι­κό­τερα, ο νόμος του 2003 βάζει για πρώτη φορά την υπο­χρέ­ωση να δημιουρ­γού­νται από 31/12/2003 γήπεδα άρτια και οικο­δο­μή­σιμα με ελά­χι­στο εμβαδό τα 4 στρέμ­ματα και ελά­χι­στο πρόσωπο 25 μέτρα σε κοι­νό­χρη­στο δρόμο, κάτι που δεν ίσχυε ούτε με τον νόμο του 1985 και ούτε με τους παλαιό­τε­ρους νόμους του 1978 και του 1928.

Ηδη, όπως εξηγεί η Γραμ­ματή Μπα­κλα­τσή, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος κατα­κλύ­ζε­ται από αιτή­ματα μηχα­νι­κών, αλλά και πολε­ο­δο­μιών  που ζητούν έγγρα­φες οδηγίες για το τι ισχύει και τι όχι μετά την πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ.

Μέχρι στιγμής, κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει, ενδε­χο­μέ­νως, όπως λέει, επειδή περι­μέ­νει να λάβει επίσημα την απόφαση του ΣτΕ. Το μόνο που λένε από το ΥΠΕΝ είναι πως προ­χω­ρούν στον χαρα­κτη­ρι­σμό των κοι­νό­χρη­στων δρόμων, δια­δι­κα­σία όμως που θα πάρει αρκετά χρόνια.

Στην πράξη παγώ­νουν όλες οι οικο­δο­μι­κές άδειες που είναι σε δια­δι­κα­σία έκδοσης σε περιο­χές εκτός σχεδίου, είτε είναι απλές κατοι­κίες, είτε είναι μεγάλες του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις, ακόμη κι αν έχει εκδοθεί προ­έ­γκριση οικο­δο­μι­κής άδειας. Ως επα­κό­λουθο παγώ­νουν όλες οι αγο­ρα­πω­λη­σίες και επεν­δύ­σεις των ακι­νή­των αυτών. Επι­πλέον, όπως λέει, πρό­βλημα μπορούν να αντι­με­τω­πί­σουν και παλαιό­τε­ρες οικο­δο­μι­κές άδειες που έχουν εκδοθεί, ειδικά αν προ­σβλη­θούν στα αρμόδια δικα­στή­ρια.

Νομο­λο­γιακό προη­γού­μενο

Σύμφωνα με τη Γραμ­ματή Μπα­κλα­τσή, με την κατά­σταση που έχει δια­μορ­φω­θεί οι μηχα­νι­κοί δεν γνω­ρί­ζουν πώς θα εφαρ­μό­σουν τη νομο­θε­σία σήμερα αφού ναι μεν η απόφαση του ΣτΕ έχει άμεση εφαρ­μογή για τη συγκε­κρι­μένη υπόθεση της Πάτμου που εκδι­κά­στηκε, όμως με την απόφαση αυτή δημιουρ­γεί­ται νομο­λο­γιακό προη­γού­μενο.

«Μέχρι τις 9 Δεκεμ­βρίου του 2022 τρέχαμε όλοι να υπο­βά­λουμε φακέ­λους και να κατο­χυ­ρώ­σουμε τη δόμηση στα κατά παρέκ­κλιση μικρά γήπεδα που βρί­σκο­νται πάνω σε οδικούς άξονες, έχοντας τη δια­βε­βαί­ωση του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος ότι δεν θα θιγεί η δόμηση των ακι­νή­των που έχουν εμβαδό πάνω από 4.000 τετρα­γω­νικά μέτρα και  τώρα, δύο μήνες μετά, αυτό ανα­τρέ­πε­ται», συμπλη­ρώ­νει.

Νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία και η ευθύνη της Πολι­τείας

Οπως υπο­στη­ρί­ζει η Γραμ­ματή Μπα­κλα­τσή, η  Πολι­τεία, αφού μελε­τή­σει προ­σε­κτικά και ανα­λύ­σει το σκε­πτικό της από­φα­σης, οφείλει να πάρει μια νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία που θα σέβεται τη νομο­λο­γία του ΣτΕ και θα δίνει και διέξοδο στο πρό­βλημα που δημιουρ­γή­θηκε.

Κι αυτό διότι, όπως επι­ση­μαί­νει, με ευθύνη της Πολι­τείας δεν έχει καθο­ρι­στεί το δίκτυο κοι­νο­χρή­στων δρόμων στις εκτός σχεδίου περιο­χές, αφή­νο­ντας να μετα­βι­βά­ζο­νται και να φορο­λο­γού­νται ως οικό­πεδα, ακίνητα εκτός σχεδίου εδώ και πενήντα χρόνια.

Εξάλλου, όπως λέει, το θέμα της αντι­με­τώ­πι­σης της εκτός σχεδίου δόμησης έχει εξε­τα­στεί πρό­σφατα από την Πολι­τεία με την κατάρ­γηση των παρεκ­κλί­σεων δόμησης στα μικρά γήπεδα κάτω των 4.000 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και την ψήφιση των νόμων 4759/2000 και 5007/2022. Δεν μπορεί τώρα να τίθε­νται νέες απαι­τή­σεις για τα ακίνητα που έχουν δημιουρ­γη­θεί πριν από 20 και πλέον χρόνια.

«Επίσης θα πρέπει η Πολι­τεία να δημιουρ­γή­σει και ασφά­λεια πολε­ο­δο­μι­κού δικαίου και να μη σύρο­νται στα δικα­στή­ρια ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των από αντα­γω­νι­στές και κακούς γεί­το­νες, ενώ θα πρέπει άμεσα να ενη­με­ρώ­σει τα πολε­ο­δο­μικά γραφεία της χώρας για το θέμα ώστε να μην υπάρ­χουν ερμη­νείες και γενικά δια­φο­ρε­τική αντι­με­τώ­πιση του θέματος κατά την έκδοση οικο­δο­μι­κών αδειών», συμπλη­ρώ­νει.

Έντυπη έκδοση «ΤΑ ΝΕΑ»