Συνθήκη Λωζάννης: Αναλυτικά η διακρατική συμφωνία του 1923

Με τη Συνθήκη της Λωζάν­νης να βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο της επί­σκε­ψης Ερντο­γάν στην Αθήνα, το ερώτημα που προ­κύ­πτει αβίαστα είναι τι τελικά προ­βλέ­πει η 94 ετών Συνθήκη. Η  εν λόγω συνθήκη υπο­γρά­φηκε στη Λωζάννη (εξ ου και το όνομα) της Ελβε­τίας στις 24 Ιουλίου 1923.

Η συνθήκη ορίζει ουσια­στικά τα σύνορα της σύγ­χρο­νης Τουρ­κίας κατά την μετε­ξέ­λιξη της από Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία σε κράτος.

Οι διμε­ρείς σχέσεις Ελλάδος – Τουρ­κίας είναι μόνο ένα τμήμα, και όχι το απο­κλει­στικό, της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης που συνήφθη μεταξύ δύο πλευρών μεταξύ 8 κρατών. Από τη μία ήταν η τότε Βρε­τα­νική Αυτο­κρα­το­ρία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, η Ελλάδα, η Ρου­μα­νία και το τότε Σερβικό – Κρο­α­τικό – Σλο­βε­νικό κράτος και από την άλλη η Τουρκία.

Ως εκ τούτου, η συζή­τηση περί ανα­θε­ώ­ρη­σης της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης με επί­κε­ντρο τα ελλη­νο­τουρ­κικά είναι μάλλον μία συζή­τηση άνευ αντι­κει­μέ­νου. Επι­πλέον το Δίκαιο των Συν­θη­κών ορίζει πως δεν ανα­θε­ω­ρού­νται Συν­θή­κες που ορίζουν σύνορα, άρα η σχετική συζή­τηση γίνεται ακόμα πιο περιττή.

Η πιο σημα­ντική πρό­βλεψη της Συν­θή­κης (πρό­κει­ται για την ενότητα VI), ήταν αυτή για την ανταλ­λαγή πλη­θυ­σμών και τις αμοι­βαίες ρυθ­μί­σεις για την προ­στα­σία της ελλη­νι­κής μειο­νό­τη­τας στην Κων­στα­ντι­νού­πολη και αντί­στοιχα της μου­σουλ­μα­νι­κής -και όχι τουρκικής- μειο­νό­τη­τας της Δυτικής Θράκης.

Το πογκρόμ του 1955 κατά των Ελλήνων της Πόλης, κατα­πά­τησε την Συνθήκη,  «εκκα­θα­ρί­ζο­ντας» ουσια­στικά τους «Ρωμιούς» της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται στο άρθρο 38 περί προ­στα­σίας των μειο­νο­τή­των ανα­φέ­ρε­ται πως «Η τουρ­κική κυβέρ­νηση ανα­λαμ­βά­νει την υπο­χρέ­ω­σιν να παρέχη εις πάντας του κατοί­κους της Τουρ­κίας πλήρη και από­λυ­τον προ­στα­σίαν της ζωήςκαι της ελευ­θε­ρίας αυτών, αδια­κρί­τως γεν­νή­σεως, εθνι­κό­τη­τος, γλώσσης, φυλής ή θρη­σκείας».

Δείτε το πλήρες κείμενο της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης, σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία του ελλη­νι­κού Υπ. Εθνικής Άμυνας ΕΔΩ

Κθη­με­ρινή