«Σκλάβοι» της εφορίας οι Έλληνες: Δουλεύουμε τον μισό χρόνο για να πληρώνουμε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές

Απο­κα­λυ­πτική έρευνα του ΚΕΦιΜ για τα βάρη που σηκώ­νουν τα νοι­κο­κυ­ριά και οι επι­χει­ρή­σεις – Ο μέσος Έλληνας εργά­ζε­ται 75 ημέρες για να πλη­ρώ­σει τους έμμε­σους φόρους, 60 ημέρες για τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, 43 ημέρες για τους άμεσους φόρου και 1 ημέρα για τους φόρους κεφα­λαίου

«Σκλάβοι» του κράτους για έξι μήνες το χρόνο είναι οι Έλληνες φορο­λο­γού­με­νοι. Εργά­ζο­νται 179 ημέρες το χρόνο μόνο και μόνο για να πλη­ρώ­σουν τους φόρους και τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές τους.

Τα στοι­χεία της έρευνας που πραγ­μα­το­ποί­ησε το Κέντρο Φιλε­λεύ­θε­ρων Μελετών – Μάρκος Δρα­γού­μης (ΚΕΦίΜ) για το 2021 είναι απο­κα­λυ­πτικά. Δεί­χνουν ότι ο μέσος Έλληνας φορο­λο­γού­με­νος χρειά­στηκε να δου­λέ­ψει 179 από τις 365 ημέρες του χρόνου για την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Εργά­στηκε 75 ημέρες για να πλη­ρώ­σει τους έμμε­σους φόρους, 60 ημέρες για τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, 43 ημέρες για τους άμεσους φόρους και 1 ημέρα για να πλη­ρώ­σει τους φόρους κεφα­λαίου. Κάπως έτσι, η «Ημέρα Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας» ήρθε στις 29 Ιουνίου. Από την ημέρα αυτή οι φορο­λο­γού­με­νοι είναι «ελεύ­θε­ροι» να απο­φα­σί­σουν οι ίδιοι πώς θα δαπα­νή­σουν το εισό­δημά τους, αν περισ­σεύει κάτι μετά την κάλυψη των ανε­λα­στι­κών δαπανών δια­βί­ω­σης. Μέχρι τότε όμως εργά­στη­καν μόνο για το κράτος.

Πηγή: υπουρ­γείο οικο­νο­μικών 2020, ειση­γη­τική Έκθεση 2021, σσ. 72-73 και 123-124,  και ΕΛΣΤΑΤ, Τρι­μη­νιαίοι μη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κοί λογα­ρια­σμοί της γενικής κυβέρνησης στήλη D612, επε­ξερ­γασία: κέΦίμ – Μάρκος Δραγούμης.

Ωστόσο, όπως ανα­φέ­ρουν οι ερευ­νη­τές του ΚΕΦιΜ, εάν συνυ­πο­λο­γι­στεί το έλλειμμα της γενικής κυβέρ­νη­σης για το 2021 το οποίο αντι­προ­σω­πεύει μελ­λο­ντι­κούς φόρους, η εικόνα είναι δια­φο­ρε­τική. Η Ημέρα Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας για το 2021 έρχεται 42 ημέρες αργό­τερα, την 10η Αυγού­στου.

Σύμφωνα με την έρευνα, η συνο­λική επι­βά­ρυνση πολιτών και επι­χει­ρή­σεων από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές το 2021 είναι σχεδόν διπλά­σια από το ποσό που κατα­βάλ­λουν τα νοι­κο­κυ­ριά για την κάλυψη των βασικών τους αναγκών. αναγκών καθώς ανέρ­χε­ται σε 71,9 δις ευρώ έναντι και 44,4 δις ευρώ που ήταν το 2019 η συνο­λική δαπάνη για δια­τροφή, ένδυση, στέγαση, οικιακά αγαθά, μετα­φο­ρές και επι­κοι­νω­νίες, σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ).

Πιο συγκε­κρι­μένα από την έρευνα του ΚΕΦίΜ προ­κύ­πτουν τα εξής:

– Την εικο­σα­ε­τία από το 1999 έως το 2018 προ­στέ­θη­καν 47 παρα­πάνω ημέρες εργα­σίας για το κράτος. Το 1999 εργα­στή­καμε 139 ημέρες, το 2012 174 ημέρες, ενώ το 2018 φτάσαμε τις 186 ημέρες εργα­σίας για να πλη­ρω­θούν οι φόροι και οι εισφο­ρές. Το διά­στημα 2019-2020 κατα­γρά­φε­ται η πρώτη σημα­ντική πτώση της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας, κατά 11 ημέρες, και το 2021 αύξηση τεσ­σά­ρων ημερών.

– Οι ημέρες που εργα­ζό­μα­στε για το κράτος αυξά­νο­νται συνεχώς την τελευ­ταία 20ετία, με απο­κο­ρύ­φωση το 2018, όταν η Ημέρα Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας ήρθε μετά από 186 ημέρες, στις 6 Ιουλίου. Αν όμως συνυ­πο­λο­γί­σουμε το έλλειμμα της γενικής κυβέρ­νη­σης, το 2013 απο­τε­λεί το έτος με τις περισ­σό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος, συγκε­κρι­μένα 232 ημέρες. Κατά τη δεκα­ε­τία 1999-2009 ο μέσος όρος ημερών εργα­σίας για το κράτος παρέ­μεινε σχετικά στα­θε­ρός, με δια­κυ­μάν­σεις μεταξύ 139 και 147 ημερών. Στη συνέ­χεια την περίοδο 2010-2012 αυξή­θηκε κατά 27 ημέρες, φτά­νο­ντας τις 174 ημέρες, όπου παρέ­μεινε έως το 2015. Το 2016 κατα­γρά­φε­ται μια νέα αύξηση κατά 10 ημέρες φτά­νο­ντας τις 185 ημέρες και στη συνέ­χεια δια­τη­ρεί­ται σχετικά στα­θε­ρός έως το 2018. Το διά­στημα 2019-2020 κατα­γρά­φε­ται η πρώτη σημα­ντική πτώση της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας, κατά 11 ημέρες, και το 2021 αύξηση τεσ­σά­ρων ημερών. Αν συνυ­πο­λο­γί­σουμε το έλλειμμα της γενικής κυβέρ­νη­σης η κατά­σταση είναι αρκετά δια­φο­ρε­τική. Ο μέσος όρος εργα­σίας για το κράτος παρέ­μεινε σχετικά στα­θε­ρός, με δια­κυ­μάν­σεις μεταξύ 163 και 178 ημερών, κατά την περίοδο 1999-2006.

Το 2007 ξεκί­νησε μια περί­ο­δος σημα­ντι­κής αύξησης, τρία χρόνια πριν παρα­τη­ρη­θεί αντί­στοιχη αύξηση των ημερών εργα­σίας για το κράτος χωρίς τον συνυ­πο­λο­γι­σμό του ελλείμ­μα­τος της γενικής κυβέρ­νη­σης. Πιο συγκε­κρι­μένα, την περίοδο 2007-2009 ο μέσος όρος αυξή­θηκε κατά 46 ημέρες, φτά­νο­ντας τις 214, ενώ την περίοδο 2009-2012 παρέ­μεινε σχετικά στα­θε­ρός. Το 2013 αυξή­θηκε κατά 18 ημέρες και στη συνέ­χεια, την περίοδο 2013-2015, κατα­γρά­φηκε η πρώτη σημα­ντική μείωση της τελευ­ταίας εικο­σα­ε­τίας, κατά 47 ημέρες, στις 185 ημέρες. Την περίοδο 2016-2018 ο μέσος όρος παρέ­μεινε σχετικά στα­θε­ρός και το 2019 μειώ­θηκε κατά 5 ημέρες. Την περίοδο 2020-2021 παρα­τη­ρεί­ται εκ νέου σημα­ντική αύξηση κατά 40 ημέρες εξαι­τίας της κρίσης του COVID-19 φτά­νο­ντας τις 221 ημέρες. Οι εκτι­μή­σεις και προ­βλέ­ψεις των δύο τελευ­ταίων ετών δεί­χνουν πως οι ημέρες που εργα­ζό­μα­στε για το κράτος έχουν μειωθεί σε 175 το 2020 και 179 το 2021, ωστόσο η μείωση αυτή οφεί­λε­ται στη χαμηλή συγκο­μιδή φορο­λο­γι­κών εσόδων και όχι στον περιο­ρι­σμό των κρα­τι­κών δαπανών. Τα συνε­χό­μενα lockdown μείωσαν τα φορο­λο­γικά έσοδα, ενώ παράλ­ληλα αυξή­θη­καν οι κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις, με απο­τέ­λε­σμα το 2021 να προ­βλέ­πε­ται το έτος με τις περισ­σό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος (221) μετά το 2013, αν συμπε­ρι­λη­φθεί το έλλειμμα της γενικής κυβέρ­νη­σης.

– Σύμφωνα με τις προ­βλέ­ψεις της ειση­γη­τι­κής έκθεσης του Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού τα συνο­λικά έσοδα από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές το 2021 ανα­μέ­νε­ται να ανέλ­θουν στα 71,9 δις. ευρώ και τα οποία κατα­νέ­μο­νται σε 30,2 δις ευρώ από έμμε­σους φόρους, 17,4 δις από άμεσους φόρους, 24 δις από ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές και 214 εκ. από φόρους επί του κεφα­λαίου. Το καθαρό εθνικό εισό­δημα για το 2021 προ­βλέ­πε­ται να ανέλθει στα 147,2 δις, ευρώ Από τη διαί­ρεση των κρα­τι­κών εσόδων από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές με το προ­βλε­πό­μενο καθαρό εθνικό εισό­δημα, προ­κύ­πτει ότι οι Έλληνες και Ελλη­νί­δες το 2021 θα εργα­στούν 179 ημέρες για το κράτος Η Ημέρα Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας για το 2021 είναι συνεπώς η 29η Ιουνίου.

– Η Ελλάδα, κατα­γρά­φει μία από τις 7 υψη­λό­τε­ρες επι­βα­ρύν­σεις από φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές για το 2019 (12 ημέρες πάνω από τον μέσο όρο) και το χαμη­λό­τερο βαθμό απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας της κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, σε σχέση με τον μέσο όρο των υπό μελέτη χωρών (3,6 ποσο­στιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο). Πιο συγκε­κρι­μένα, κατα­λαμ­βά­νει την 24η θέση από τις 26 χώρες του δείγ­μα­τος στη μείωση του ποσο­στού του πλη­θυ­σμού που ζει κάτω από το όριο της φτώ­χειας πριν και μετά τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις. Μαζί με την Ελλάδα στην ομάδα με τον χαμη­λό­τερο βαθμό απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των κοι­νω­νι­κών μετα­βι­βά­σεων και τις περισ­σό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος βρί­σκο­νται η Γερ­μα­νία, η Ολλαν­δία, η Τσεχία και η Ιταλία. Στις χώρες με τον υψη­λό­τερο βαθμό απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των κοι­νω­νι­κών μετα­βι­βά­σεων και τις λιγό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος βρί­σκο­νται η Ιρλαν­δία και η Λιθουα­νία.

– Η Ελλάδα έχει χαμη­λό­τερο βαθμό εμπι­στο­σύ­νης στην κυβέρ­νηση σε σχέση με τον μέσο όρο (11 ποσο­στιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο) ανάμεσα στις 23 Ευρω­παϊ­κές χώρες για τις οποίες υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα στοι­χεία και για τους δύο δείκτες. Μαζί με την Ελλάδα στην ομάδα με τη χαμη­λό­τερη εμπι­στο­σύνη στην κυβέρ­νηση και τις περισ­σό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος βρί­σκο­νται η Σλο­βε­νία, η Τσεχία, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Γαλλία. Στις χώρες με την υψη­λό­τερη εμπι­στο­σύνη στην κυβέρ­νηση και τις λιγό­τε­ρες ημέρες εργα­σίας για το κράτος βρί­σκο­νται η Ιρλαν­δία και η Ελβετία.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΚΕΦίΜ, Αλέ­ξαν­δρο Σκούρα, «Τα δια­χρο­νικά δεδο­μένα της Ημέρας Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας ανα­δει­κνύ­ουν δύο σημα­ντικά συμπε­ρά­σματα: αφενός, την εκτί­ναξη του φορο­λο­γι­κού βάρους που επω­μί­στη­καν πολίτες και επι­χει­ρή­σεις κατά την οικο­νο­μική κρίση της προη­γού­με­νης δεκα­ε­τίας εξαι­τίας των συγκε­κρι­μέ­νων πολι­τι­κών επι­λο­γών εκείνης της περιό­δου, και αφε­τέ­ρου την συγκρά­τηση αυτής της επι­κίν­δυ­νης τάσης τα τελευ­ταία δύο χρόνια. Βεβαίως, όπως κατα­δει­κνύει ο συνυ­πο­λο­γι­σμός των ελλειμ­μά­των, που φέτος για πρώτη φορά εντάσ­σε­ται στη μεθο­δο­λο­γία της Ημέρας Φορο­λο­γι­κής Ελευ­θε­ρίας, οι έκτα­κτες δαπάνες για την αντι­με­τώ­πιση των συνε­πειών της παν­δη­μίας είναι ένα δεδο­μένο που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη στη χάραξη της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής των επό­με­νων ετών. Άλλωστε, όπως επα­νει­λημ­μένα και οδυνηρά έχει απο­δει­χθεί στην πράξη, όταν τα ελλείμ­ματα δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται με τη δέουσα προσοχή, το κόστος που εν τέλει θα κληθούν να αντι­με­τω­πί­σουν οι πολίτες θα είναι δυσβά­στα­χτο».

Πηγή ΟΤ