Σημαντική ανατροπή στο φορολογικό μέτωπο σημειώθηκε για ομόρρυθμη εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο της εστίασης στη Ρόδο, καθώς το Διοικητικό Πρωτοδικείο ακύρωσε πρόστιμα συνολικού ύψους 120.000 ευρώ που της είχαν επιβληθεί από τη Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία.
Η υπόθεση αφορά στη μη προσκόμιση ηλεκτρονικών αρχείων του Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα των ετών 2017 και 2019, με την επιχείρηση να προσφεύγει στη δικαιοσύνη επικαλούμενη πλημμέλειες της φορολογικής διοίκησης.
Η απόφαση εκδόθηκε από το Πρώτο Τριμελές Τμήμα του Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου, μετά τη συζήτηση που έλαβε χώρα στις 20 Νοεμβρίου 2025, με τη διάσκεψη να πραγματοποιείται στις 17 Φεβρουαρίου 2026 και τη δημοσίευση να ακολουθεί στις 31 Μαρτίου 2026.
Ο προληπτικός έλεγχος που οδήγησε στα πρόστιμα
Η υπόθεση ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν αρμόδιοι ελεγκτές υπάλληλοι της Δ.Ο.Υ. Ρόδου, σε εκτέλεση εντολής μερικού επιτόπιου προληπτικού ελέγχου, μετέβησαν στο εστιατόριο που λειτουργεί η προσφεύγουσα εταιρεία στην πλατεία Ναυάρχου Κουντουριώτη της παλιάς πόλης. Ο σκοπός της επίσκεψης ήταν η εξακρίβωση της ορθής εφαρμογής των διατάξεων των Ελληνικών Λογιστικών Προτύπων και του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στη λήψη δεδομένων και αρχείων από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που συνδέονται με Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς.
Κατά τη διάρκεια του προληπτικού ελέγχου, οι ελεγκτές διαπίστωσαν, ότι στους φακέλους του ηλεκτρονικού υπολογιστή ο οποίος ήταν συνδεδεμένος με τον Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό δεν υπήρχαν τα ηλεκτρονικά αρχεία τύπου txt συγκεκριμένων κατηγοριών. Παράλληλα, τα αρχεία που εντοπίστηκαν δεν περιείχαν τις συγκεντρωτικές πληροφορίες που έπρεπε, παρά μόνο εγγραφές της Προηγμένης Ασφαλούς Ηλεκτρονικής Ψηφιακής Σύνοψης για τα έτη από το 2017 έως και το 2020.
Η πρόσκληση και η μερική προσκόμιση των αρχείων
Στη συνέχεια της επιτόπιας διαπίστωσης, ο έλεγχος επέδωσε στην εταιρεία πρόσκληση, με την οποία ζητούσε να τεθούν στη διάθεσή του, εντός πέντε εργάσιμων ημερών, τα ηλεκτρονικά αρχεία που είχε δημιουργήσει ο Φορολογικός Ηλεκτρονικός Μηχανισμός για τα φορολογικά έτη 2017 έως 2020. Η προθεσμία παρήλθε χωρίς να προσκομιστούν τα αρχεία, οδηγώντας στη σύνταξη Σημειώματος Διαπιστώσεων Ελέγχου και Προσωρινού Προσδιορισμού Προστίμου τον Νοέμβριο του 2022.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, η εταιρεία προσκόμισε οπτικούς δίσκους που περιείχαν ψηφιακά αρχεία. Από την επεξεργασία τους με ειδικό πρόγραμμα της φορολογικής διοίκησης προέκυψε, σύμφωνα με τη διοίκηση, ότι έλειπε σημαντικό μέρος των αρχείων για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι δεν είχαν διαφυλαχθεί τα ηλεκτρονικά αρχεία που αφορούσαν στην περίοδο από τις 30 Ιανουαρίου έως τις 27 Αυγούστου 2017, καθώς και στην περίοδο από τις 8 Απριλίου έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2019.
Το ύψος των επιβληθέντων προστίμων
Με βάση τα ευρήματα αυτά, ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. Ρόδου εξέδωσε στις 19 Ιουνίου 2023 δύο πράξεις επιβολής προστίμου, στηριζόμενος στο άρθρο 54Ε παράγραφος 1 περίπτωση α του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Όπως αποτυπώνεται στη δικογραφία, η μη προσκόμιση αφορούσε συνολικά 119.776 ψηφιακά αρχεία διαφόρων κατηγοριών, εκ των οποίων 56.147 για το έτος 2017 και 63.629 για το έτος 2019, ενώ προστίθεντο και 372 ακόμη ψηφιακά αρχεία άλλων κατηγοριών.
Το πρόστιμο για το φορολογικό έτος 2017 ορίστηκε στα 30.000 ευρώ, καθώς η επιχείρηση τηρούσε τότε απλογραφικό λογιστικό σύστημα, ενώ για το έτος 2019 ανήλθε σε 90.000 ευρώ, λόγω της μετάβασης σε διπλογραφικό σύστημα. Η εταιρεία προσέφυγε ενδικοφανώς στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία απέρριψε τους ισχυρισμούς της με απόφαση του Νοεμβρίου 2023, ωθώντας την επιχείρηση στην προσφυγή της κατά της φορολογικής διοίκησης ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου.
Ο πυρήνας της δικαστικής αμφισβήτησης
Με την προσφυγή της, η εταιρεία υποστήριξε ότι η επιβολή των προστίμων δεν ήταν νόμιμη, διότι δεν πληρούνταν, κατά τους ισχυρισμούς της, η προϋπόθεση που θέτει ρητά η διάταξη του άρθρου 54Ε. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, για να επιβληθεί το συγκεκριμένο πρόστιμο πρέπει η μη διαφύλαξη των αρχείων είτε να επηρεάζει τη συμμόρφωση του φορολογουμένου με τις φορολογικές του υποχρεώσεις και την υποβολή των δηλώσεών του είτε να καθιστά αδύνατο, με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο, τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης και των αντίστοιχων υποχρεώσεων.
Όπως επεσήμαναν οι δικαστές στο σκεπτικό τους, αυτό ακριβώς το σημείο αποδείχθηκε καθοριστικό για την έκβαση της υπόθεσης.
Το σκεπτικό της ακύρωσης
Το Δικαστήριο, εξετάζοντας ενδελεχώς το περιεχόμενο της έκθεσης μερικού ελέγχου που είχε συντάξει η φορολογική διοίκηση, διαπίστωσε ένα κενό αιτιολογίας ουσιώδους χαρακτήρα. Στην έκθεση, σύμφωνα με τα όσα κρίθηκαν, δεν προσδιοριζόταν εάν η μη προσκόμιση των ηλεκτρονικών αρχείων επηρέαζε πράγματι τη συμμόρφωση της προσφεύγουσας με τις φορολογικές της υποχρεώσεις και την υποβολή των δηλώσεων της επιχείρησής της. Παράλληλα, δεν εξεταζόταν εάν, παρά την έλλειψη των αρχείων, ήταν δυνατός ή όχι ο προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης με κάποιο άλλο πρόσφορο μέσο για τα επίμαχα φορολογικά έτη.
Η διαπίστωση αυτή κρίθηκε ότι αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια της διοικητικής διαδικασίας. Όπως υπογραμμίζεται στο σκεπτικό, η επιβολή του προστίμου του άρθρου 54Ε δεν είναι αυτόματη συνέπεια της μη προσκόμισης ηλεκτρονικών αρχείων, αλλά απαιτεί συγκεκριμένη και ειδική αιτιολογία από την πλευρά της φορολογικής αρχής, η οποία οφείλει να αποδεικνύει ότι πληρούται μία από τις δύο προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος.
Την υπόθεση χειρίστηκε η δικηγόρος κ. Εύη Χριστοδουλίδη.
