Financial Times: Πως ναυάγησε το σχέδιο Σαμαρά για «Clean Exit»

Το στοί­χημα για μια πρόωρη έξοδο από το μνη­μό­νιο γυρίζει μπού­μπε­ραγκ στον Σαμαρά, υπο­στη­ρί­ζουν οι FΤ. Η λαν­θα­σμένη ανά­γνωση των αγορών από την ελλη­νική κυβέρ­νηση, η μεταρ­ρυθ­μι­στική κόπωση και η απο­τυ­χία στο μέτωπο της φορο­δια­φυ­γής.

Για την Ελλάδα υπο­τί­θε­ται ότι αυτό θα ήταν το τέλος. Μετά από περισ­σό­τερα από τέσσερα χρόνια και δύο προ­γράμ­ματα διά­σω­σης συνο­λι­κού ύψους 245 δισ. ευρώ, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αντώνης Σαμαράς, είχε υπο­σχε­θεί στους κατα­πο­νη­μέ­νους συμπα­τριώ­τες του ότι το 2014 θα σημάνει τη λήξη της εποχής των μνη­μο­νίων για την Ελλάδα.

Μαζί με αυτήν θα έφευγαν και τα επώδυνα μέτρα λιτό­τη­τας και η ταπει­νω­τική επί­βλεψη των διεθνών δανει­στών.

Αλλά όταν οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών της ευρω­ζώ­νης συνα­ντη­θούν στις Βρυ­ξέλ­λες τη Δευτέρα ανα­μέ­νε­ται να λάβουν δια­φο­ρε­τική απόφαση. Η Αθήνα δεν κατά­φερε να εφαρ­μό­σει τα νέα μέτρα που απαί­τησε η τρόικα των διεθνών δανει­στών, της Ε.Ε., της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας και του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου.

Ως εκ τούτου η Ελλάδα θα ανα­γκα­στεί να ζητήσει παρά­ταση του προ­γράμ­μα­τος διά­σω­σης. Πόσο μεγάλη θα είναι η παρά­ταση αυτή ανα­μέ­νουμε να το δούμε. «Είναι δύσκολο να τους αφήσουν να φύγουν από το μνη­μό­νιο σε αυτή τη φάση» ανέφερε ένας αξιω­μα­τού­χος της ευρω­ζώ­νης.

Η εξέλιξη αυτή θα στε­ρή­σει από τον κ. Σαμαρά, έναν ένθερμο εθνι­κι­στή που αντι­τά­χθηκε στο πρό­γραμμα διά­σω­σης όταν ήταν στην αντι­πο­λί­τευση, την ευκαι­ρία να μείνει στην ιστορία ως ο πρω­θυ­πουρ­γός που κατα­τρό­πωσε το ΔΝΤ, το οποίο είναι ιδιαί­τερο μισητό στους Έλληνες για τα μέτρα λιτό­τη­τας που επέβαλε.

Ο ίδιος είχε επεν­δύ­σει σε μια τέτοια νίκη για να αντι­με­τω­πί­σει την αυξα­νό­μενη απειλή του ΣΥΡΙΖΑ, του ριζο­σπα­στι­κού αρι­στε­ρού κόμ­μα­τος. Τον Φεβρουά­ριο, η κυβέρ­νηση πρέπει να βρει 180 ψήφους στο κοι­νο­βού­λιο για να εκλέξει νέο Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας. Οι περισ­σό­τε­ροι πιστεύ­ουν ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατο να επι­τευ­χθεί από ένα κυβερ­νη­τικό συνα­σπι­σμό με 155 μόλις βου­λευ­τές και με το ΔΝΤ να βρί­σκε­ται ακόμα στο πρό­γραμμα.

Αν ο κ. Σαμαράς δεν κατα­φέ­ρει να βρει τις ψήφους, πρέπει να προ­κη­ρύ­ξει πρόωρες εκλογές και το κεντρο­δε­ξιό κόμμα της Νέας Δημο­κρα­τίας υπο­λεί­πε­ται σταθερά του ΣΥΡΙΖΑ κατά 4 με 7 μονάδες. Η αλήθεια είναι ότι η κόντρα με τις Βρυ­ξέλ­λες έχει αυξήσει την δημο­τι­κό­τητα του ηγέτη του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα, ενός ριζο­σπα­στι­κού πολι­τι­κού που ανα­δύ­θηκε στο απόγειο της κρίσης υπο­σχό­με­νος να σκίσει το μνη­μό­νιο.

«Το 2015, ο Σαμαράς ανα­με­νό­ταν να οδη­γή­σει σε αλλαγή καθε­στώ­τος. Αντί­θετα, ετοι­μά­ζε­ται για παρά­ταση του μνη­μο­νίου, επι­τή­ρηση από το ΔΝΤ και ήττα στις εθνικές εκλογές από τον ΣΥΡΙΖΑ» σημεί­ωσε ο Mujtaba Rahman, επι­κε­φα­λής ευρω­παϊ­κής ανά­λυ­σης στην συμ­βου­λευ­τική Eurasia Group. «Θα υπάρξει αλλαγή καθε­στώ­τος. Απλά όχι αυτή που περι­μέ­νει ο Σαμαράς» πρό­σθεσε.

Μέρος του προ­βλή­μα­τος ήταν ο λάθος υπο­λο­γι­σμός της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης σχετικά με την δυνα­τό­τητα της να βρει χρη­μα­το­δό­τηση από τις διε­θνείς αγορές. Ο κ. Σαμαράς είπε σε βου­λευ­τές τον Οκτώ­βριο ότι ελπίζει να ακο­λου­θή­σει τα πρό­σφατα παρα­δείγ­ματα της Ιρλαν­δίας και της Πορ­το­γα­λίας προ­χω­ρώ­ντας σε μια «καθαρή έξοδο» από το μνη­μό­νιο – μια έξοδο χωρίς οικο­νο­μική στήριξη. Αλλά οι επεν­δυ­τές πανι­κο­βλή­θη­καν και καθώς οι απο­δό­σεις των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων ανέ­βαι­ναν, η κυβέρ­νηση ανα­γκά­στηκε να ξεκι­νή­σει δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τις Βρυ­ξέλ­λες για μια πιστω­τική γραμμή που θα συνο­δεύ­ε­ται από αυστη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Εν τω μεταξύ, η κατά­σταση έγινε ακόμα χει­ρό­τερη όταν οι χώρες της ευρω­ζώ­νης επέ­μει­ναν ότι οποια­δή­ποτε πιστω­τική γραμμή από την ΕΕ πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από ένα πλήρες πρό­γραμμα του ΔΝΤ, το οποίο λήγει το 2016.

«Η προ­σπά­θεια για μια καθαρή έξοδο είχε πολι­τικά κίνητρα και βασί­στηκε σε μια λάθος ανά­γνωση για την δυνα­τό­τητα της Ελλάδας να βγει στις αγορές» ανέφερε η Μιράντα Ξαφά, CEO της EF Consulting και πρώην εκπρό­σω­πος της χώρας στο ΔΝΤ.

Ο κ. Σαμαράς εξέ­πληξε τις Βρυ­ξέλ­λες και το Βερο­λίνο με την γρήγορη αποδοχή του μνη­μο­νίου όταν ήρθε στην εξουσία το 2012, με τον ίδιο να επι­βλέ­πει προ­σω­πικά πολλές από τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις που δημιούρ­γη­σαν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια εύθραυ­στη οικο­νο­μική ανά­καμψη. Αλλά η απο­τυ­χία της κυβέρ­νη­σης να κατα­πο­λε­μή­σει την φορο­δια­φυγή, επι­τρέ­πο­ντας στους πλού­σιους Έλληνες να δια­φύ­γουν τους ελέγ­χους, εξόρ­γισε τους αξιω­μα­τού­χους του ΔΝΤ, ενώ η ανα­γκα­στική παραί­τηση του Γιάννη Θεοχάρη τον Ιούνιο προ­κά­λεσε δημό­σιες επι­κρί­σεις από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, τον εκτε­λε­στικό βρα­χί­ονα της EE.

«Οι αγορές είδαν ότι η Ελλάδα απέτυχε να ενστερ­νι­στεί την μεταρ­ρυθ­μι­στική δια­δι­κα­σία και ανη­συ­χούν πως το μεταρ­ρυθ­μι­στικό momentum θα επι­βρα­δυν­θεί ή θα χαθεί χωρείς πίεση από την τρόικα» σημεί­ωσε η κ. Ξαφά.

Η Ελλάδα εξε­τά­ζει ένα νέο πακέτο το οποίο περι­λαμ­βά­νει πιστω­τική γραμμή 10 δισ. ευρώ από την ΕΕ μαζί με τα ενα­πο­μεί­να­ντα 16 δισ. ευρώ από το πρό­γραμμα του ΔΝΤ. Εν τω μεταξύ, ο κ. Σαμαράς έχει ανα­λά­βει να προ­ω­θή­σει το success story της κυβέρ­νη­σης, εγκω­μιά­ζο­ντας την επί­τευξη καλύ­τε­ρων δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων και την επι­στροφή σε ανά­πτυξη μετά από έξι χρόνια ύφεσης.

«Βγαί­νουμε από μια δύσκολη αλλά επι­τυ­χη­μένη περίοδο δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής και μπαί­νουμε σε μια νέα εποχή βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης» ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός σε συνέ­δριο αυτήν την εβδο­μάδα. 

Η οικο­νο­μία προ­βλέ­πε­ται να ανα­πτυ­χθεί με 0,6% ως 0,8% αυτή τη χρονιά χάρη στην επίδοση ρεκόρ στον του­ρι­σμό και την ήπια ανά­καμψη στην κατα­να­λω­τική ζήτηση, ενώ το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ενδέ­χε­ται να είναι υψη­λό­τερο από τον στόχο του 1,4% του ΑΕΠ.

Με το τρικ της πρόωρης εξόδου από το μνη­μό­νιο να έχει απο­τύ­χει, ο κ. Σαμαράς και ο κυβερ­νη­τι­κός του εταίρος, Ευάγ­γε­λος Βενι­ζέ­λος, μπορεί να λάβουν στήριξη από τα λάθη της αντι­πο­λί­τευ­σης. Οι οικο­νο­μι­κοί σύμ­βου­λοι του ΣΥΡΙΖΑ τρό­μα­ξαν επεν­δυ­τές κατά τη διάρ­κεια roadshow στο Λονδίνο τον περα­σμένο μήνα, όταν παρου­σί­α­σαν ένα σχέδιο δρα­στι­κής ανα­διάρ­θρω­σης χρέους και αύξησης των δημό­σιων δαπανών.

«Η πρόοδος θα δια­κο­πεί για να διε­νερ­γη­θούν πρόωρες εκλογές, όπου θα αντι­με­τω­πί­σουμε μια λαϊ­κι­στική και ανεύ­θυνη επίθεση» ανέφερε σε μέλη του κόμ­μα­τος του ο κ. Βενι­ζέ­λος τον προη­γού­μενο μήνα.

euro2day.gr