Τεράστια η απήχηση της αναπαράστασης του «Ξεκινήματος των σφουγγαράδων» στη Χάλκη

Προείπα ότι θα απα­ντήσω με σκληρά λόγια, σε όσους χει­ρί­στη­καν με ασέβεια την ανα­πα­ρά­σταση με το ξεκί­νημα των σφουγ­γα­ρά­δων στη Χάλκη. Όμως, στην αγένεια, δεν απαντάς με αγένεια. Διότι η αγένεια είναι ουσια­στικά, ήττα. Δεν απαντάς καν.

Κρατάς τα συγ­χα­ρη­τή­ρια που έρχο­νται μέχρι και σήμερα από πολι­τι­κούς φορείς της Δωδε­κα­νή­σου, την παγκό­σμια παροι­κία των Καλυ­μνίων, της Αμε­ρι­κής, Αυστρα­λίας, Γαλλίας, Βελγίου, Αφρικής και Ελλάδας και τις Ομο­σπον­δίες των Παροι­κια­κών Σωμα­τείων, Αθηνών-Πειραιώς και Ρόδου, τις Δημό­σιες Υπη­ρε­σίες είναι άπειρα. Εγκα­τα­λεί­πουμε στη μιζέρια, όσους επί τόσα χρόνια αγνό­η­σαν την ιστορία τους.

Για όσους Καλύ­μνιους παρα­βρέ­θη­καν ή είδαν τις εκδη­λώ­σεις από τις βιντε­ο­σκο­πή­σεις και σύμφωνα με τις προ­σω­πι­κές τους εμπει­ρίες, ήταν ομο­λο­γου­μέ­νως μια ακρι­βέ­στατη ανα­πα­ρά­σταση του «Ξεκι­νή­μα­τος «Ποκι­νή­μα­τος» των σφουγ­γα­ρά­δων». Της ανα­χώ­ρη­σης των καϊκιών, που σήμαινε τον τερά­στιο κίνδυνο που διέ­τρε­χαν οι σφουγ­γα­ρά­δες, προ­κει­μέ­νου να επέλθει οικο­νο­μική ευη­με­ρία και επι­στη­μο­νική εξέλιξη στην Κάλυμνο. Μπροστά σε όλα αυτά, οι Καλύ­μνιοι, κάθο­νται βουβοί, διότι τους εμπο­δί­ζουν τα δάκρυα να μιλή­σουν.

Εμείς που ζήσαμε στο σπίτι μας τέτοια γεγο­νότα – ο παππούς μου Αντώνης Κοκ­κι­νί­δης πλοιο­κτή­της και καπε­τά­νιος του σφουγ­γα­ρά­δι­κου «ΚΥΡΙΑΚΟΣ- Νηο­λο­γίου Καλύ­μνου Αρ. 62» – μείναμε έκπλη­κτοι, όταν δια­πι­στώ­σαμε το σεβασμό με τον οποίο, ο Δήμαρ­χος Χάλκης Ευάγ­γε­λος Φρα­γκά­κης, χει­ρί­στηκε την πιστό­τητα των ανα­μνή­σεών μας. Εξαι­ρε­τικά ενη­με­ρω­μέ­νος από ιστο­ρικά βιβλία της Δωδε­κα­νή­σου και της ναυ­το­σύ­νης, δια­τή­ρησε τη σωστή στάση, με γνώμονα το ότι, οι Χαλ­κί­τες ήταν οι παλαιό­τε­ροι χρονικά σφουγ­γα­ρά­δες, όμως οι Καλύ­μνιοι εξέ­λι­ξαν

το επάγ­γελμα, έγιναν παγκο­σμίως γνωστοί και δια­τη­ρούν το όνομα αυτό μέχρι σήμερα. Και πάνω σε αυτό, βασι­στή­καμε όλοι οι συντε­λε­στές.

Ο Δήμαρ­χος Χάλκης, διάβασε, μελέ­τησε και τίμησε παράλ­ληλα τη σφουγ­γα­ρά­δικη περιοχή του. Τη Χιόνα του Βουβάλη. Εκεί, όπου σε ένα μεγα­λο­πρε­πές, αξιο­ποι­η­μένο κτίριο φιλο­ξε­νίας σήμερα, στο έμπα των καρα­βιών, οι Χαλ­κί­τες τεχνί­τες «χιό­νι­ζαν – άσπρι­ζαν τα σφουγ­γά­ρια» που έφθαναν από τη Μπαρ­μπα­ριά και ο Νικό­λαος Βου­βά­λης, ο Ευερ­γέ­της της Καλύ­μνου τα προ­ω­θούσε προς πώληση.

Στις εκδη­λώ­σεις της Χάλκης, ουσια­στικά τελέ­σθηκε τετρα­πλό Μνη­μό­συνο: για τους Καλύ­μνιους σφουγ­γα­ρά­δες, το Νικόλαο Βουβάλη, το Θεόφιλο Κλωνάρη που δημιούρ­γησε το «χορό του μηχα­νι­κού» και για το Δημήτρη Κρε­μα­στινό, μπροστά από το σπίτι του οποίου, ντύθηκε ο σφουγ­γα­ράς με το σκά­φαν­δρο και μάλιστα, την ημέρα των γενε­θλίων του.

Το εξαι­ρε­τικό χορευ­τικό τμήμα της Ένωσης Καλυ­μνίων Ρόδου, χόρεψε σε ρυθμούς Καλύ­μνου, λόγω κατα­γω­γής, Ρόδου για λόγους τιμής στο νησί που μας φιλο­ξε­νεί και Κρήτης, διότι ήταν ο τελευ­ταίος ελλη­νι­κός τόπος που προ­σέγ­γι­ζαν οι σφουγ­γα­ρά­δες μας, πριν τα παράλια της Αφρι­κα­νι­κής Ηπείρου. Ο Σύλ­λο­γος Χαλ­κι­τών Ρόδου και ο Πολι­τι­στι­κός Χάλκης, τίμησαν το νησί τους με τοπι­κούς χορούς.

Ο παρα­στα­τι­κός και εκφρα­στι­κό­τα­τος αφη­γη­τής Γιάννης Νομι­κά­ριος, μέσα από βουβό κλάμα, ανα­φέρ­θηκε με κάθε λεπτο­μέ­ρεια στα ξεκι­νή­ματα, που ουσια­στικά, διαρ­κού­σαν επτά μήνες και με τη δική του συγκί­νηση, έκανε τους παρευ­ρι­σκό­με­νους πολλές φορές να δακρύ­σουν.

Οι Καλύ­μνιοι της Ρόδου, αντα­πο­κρι­θή­καμε με μεγάλη προ­θυ­μία στο κάλεσμα για συν­διορ­γά­νωση, θεω­ρώ­ντας το μεγάλη τιμή, όπως και οι συμπα­τριώ­τες μας που ήρθαν από το νησί μας. Δου­λέ­ψαμε για την υλο­ποί­ηση αυτής της ιδέας, αρκετοί άνθρω­ποι από Κάλυμνο, Χάλκη και Ρόδο και ευτυχώς, η συνεν­νό­ηση, όλο αυτό το διά­στημα, ήταν άψογη μεταξύ μας, παρά την από­σταση που μεσο­λα­βούσε.

Η Χάλκη γέμισε από κόσμο των γύρω νησιών, που μέχρι τώρα, πολλά άκουγαν για τους σφουγ­γα­ρά­δες, για «της μηχανής το φόρεμα» για τη δια­δι­κα­σία του ξεκι­νή­μα­τος, αλλά ποτέ δεν είδαν κάτι τέτοιο.

Ούτε καν, οι Καλύ­μνιοι που γεν­νή­θη­καν μετά το 1969 είχαν τέτοιες εμπει­ρίες και εικόνα. Παρόλα αυτά, η Χάλκη ευαι­σθη­το­ποι­ή­θηκε και αυτό ακριβώς πέτυχε: να ανα­μο­χλεύ­σει μνήμες στους μεγα­λύ­τε­ρους και να διδάξει τους μικρό­τε­ρους. Και το πέτυχε και μας έκανε όλους υπε­ρή­φα­νους.

Εντυ­πω­σιακή η παρου­σία του Συλ­λό­γου Αυτο­δυ­τών Καλύ­μνου, μέλος του οποίου, η Ζηνοβία Εργά, η πρώτη γυναίκα δύτης στην Ελλάδα τον 21ο αιώνα παρου­σί­ασε πραγ­μα­τική κατά­δυση, φορώ­ντας το σκά­φαν­δρο και κου­βα­λώ­ντας 90 κιλά επί πλέον βάρος. Η Ανα­στα­σία Κάτρη, εκπαι­δεύ­τρια, κατα­δύ­θηκε με φιάλες οξυ­γό­νου για βιντε­ο­σκό­πηση, ενώ ο εκπαι­δευ­τής κ. Κου­μπά­ρος είχε τον απόλυτο συντο­νι­σμό της κατά­δυ­σης.

Η βελού­δινη φωνή της Καίτης Κουλλιά μας ταξί­δεψε με τα θαλασ­σινά τρα­γού­δια απο­φορ­τί­ζο­ντας την τετα­μένη ατμό­σφαιρα του κιν­δύ­νου για την κατά­δυση. Όταν ανέβηκε ξανά η Ζηνοβία πάνω από την επι­φά­νεια της θάλασ­σας, χει­ρο­κρο­τή­θηκε για ώρα. Οι Καλύ­μνιοι σεφ Δημή­τρης Κουλ­λιάς (Horizon Beach Resort) και Μιχάλης Μάρθας (Marathia) μας μύησαν στη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα των γεύσεων με πάστα φούσκας και ελλη­νικό ροκφόρ. Η Γεω­πο­νική Καλύ­μνου προ­σέ­φερε στου­ςπα­ρευ­ρι­σκό­με­νους καβουρμά και μερ­μι­ζέλι, το Αρτο­ποιείο Πετράκη «Πες Αλεύρι» τις γαλέτες, ο Σύλ­λο­γος Αυτο­δυ­τών το καλύ­μνικο κρασί – ανάμα, ενώ τα «λου­κού­μια του σεφ Μικέ Βούρου (Η Ωραία Κάλυ­μνος) εντυ­πω­σί­α­σαν επίσης, με την παρα­δο­σιακή συνταγή του 1918. Ο Δήμος Χάλκης προ­σέ­φερε Λεύκωμα του νησιού, ο Σύλ­λο­γος Αυτο­δυ­τών ανα­μνη­στικά σπογ­γα­λιείας, η ναυ­τι­λιακή εται­ρεία S/P Cruises και το πλοίο Zeus D εικόνες του Αγίου Σάββα και της Πανα­γίας Τσα­μπί­κας στους διορ­γα­νω­τές Γιάννη Καρά­μαλη και Δημήτρη Αγγελή και στους μου­σι­κούς και το δ.σ. της Ένωσης Καλυ­μνίων ανα­μνη­στι­κές πλα­κέ­τες.

Η ορχή­στρα του Καρ­πά­θιου Ηλία Ανα­στα­σιάδη με τις αυτο­σχέ­διες σφουγ­γα­ρά­δι­κες μαντι­νά­δες και η Καλύ­μνικη ορχή­στρα με τα «Διο­νυ­σά­κια» έστει­λαν ήχους νοσταλ­γι­κούς, από τη Χάλκη μέχρι την Κάλυμνο… Το Καλύ­μνικο γλέντι που ακο­λού­θησε, θύμισε αυτό των σφουγ­γα­ρά­δων, πριν από κάθε ταξίδι.

Ήταν μια ανα­πα­ρά­σταση, που δεν θα ξεχα­στεί ποτέ!

Η Ένωση Καλυ­μνίων Ρόδου «Ο Εν Καλύμνω Άγιος Σάββας» ευχα­ρι­στεί το Δήμο Χάλκης και ιδιαί­τερα τον Δήμαρχο Ευάγ­γελο Φρα­γκάκη για το συντο­νι­σμό και τη φιλο­ξε­νία, τον ΔΟΠΑΡ του Δήμου Ρόδου για την προ­σφορά παρα­δο­σια­κών φορε­σιών Καλύ­μνου και τον Πολι­τι­στικό Σύλλογο «Ο Κερω­νιά­της» για τις ροδί­τι­κες φορε­σιές Μαρι­τσών και ανα­μέ­νει την ανάλογη χει­ρο­νο­μία, και συμπε­ρι­φορά από το Δήμο Καλύ­μνου σύμφωνα με τις υπο­σχέ­σεις, ώστε, αφενός τα καβάδια να μην σαπί­ζουν εδώ και τέσσερα χρόνια στις απο­θή­κες του Δήμου και αφε­τέ­ρου, να μην απου­σιά­ζουν από τα πολι­τι­στικά γεγο­νότα που προ­βά­λουν τα Δωδε­κά­νησα. Άλλωστε, οι φορε­σιές των περισ­σο­τέ­ρων παροι­κια­κών συλ­λό­γων, είναι χορη­γίες των οικείων δήμων τους.

Η Πρό­ε­δρος

Μαρία Βάλλα