Νέο «φρένο» για την εκτός σχεδίου δόμηση – Η απόφαση του ΣτΕ για περίπτωση στη Ρόδο

Από­φα­ση του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας για οι­κό­πε­δο χωρίς πρό­σω­πο κοντά σε οι­κι­σμό της Ρόδου ανα­δει­κνύ­ει τα νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα των προ­ω­θού­με­νων ρυθ­μί­σε­ων

Ακόμη μια από­φα­ση του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας για την εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση, αυτή τη φορά για τη Ρόδο, έρ­χε­ται να απο­δεί­ξει τα σο­βα­ρά νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα που έχουν οι δρο­μο­λο­γού­με­νες από το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος ρυθ­μί­σεις.

Το ΣτΕ ξε­κα­θα­ρί­ζει για πολ­λο­στή φορά ότι και τα οι­κό­πε­δα προ του 2003 οφεί­λουν να έχουν πρό­σω­πο σε δρόμο που δια­νοί­χθη­κε νό­μι­μα (και όχι με δου­λεί­ες) και ότι η πα­ρο­χή οι­κο­δο­μη­σι­μό­τη­τας με μόνο κρι­τή­ριο την αρ­τιό­τη­τα είναι αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή. Και το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο, το­νί­ζει ότι οι πο­λε­ο­δο­μί­ες οφεί­λουν να το γνω­ρί­ζουν και να μην εκ­δί­δουν τέ­τοιες άδειες, καθώς υφί­στα­ται σχε­τι­κή νο­μο­λο­γία ήδη από το 2000.

Η υπό­θε­ση αφορά οι­κό­πε­δο κοντά σε οι­κι­σμό της Ρόδου για το οποίο η Υπη­ρε­σία Δό­μη­σης (ΥΔΟΜ) του νη­σιού εξέ­δω­σε οι­κο­δο­μι­κή άδεια. Επει­τα από προ­σφυ­γή γεί­το­να, η άδεια ακυ­ρώ­θη­κε από το εφε­τείο και ο εν­δια­φε­ρό­με­νος προ­σέ­φυ­γε στο ΣτΕ κατά της από­φα­σης του δι­κα­στη­ρί­ου. Το οι­κό­πε­δο δεν είχε πρό­σω­πο σε νό­μι­μη οδό, αλλά η ΥΔΟΜ έδωσε άδεια επει­δή ήταν προ­ϋ­φι­στά­με­νο του 2003 και σε ζώνη 500 μέ­τρων από έναν οι­κι­σμό. Η από­φα­ση 350/2024 του Ε΄ Τμή­μα­τος του ΣτΕ επα­να­λαμ­βά­νει (για πολ­λο­στή φορά την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία) τα όσα έχουν ήδη κρι­θεί από τη νο­μο­λο­γία του και πιο συ­γκε­κρι­μέ­να:

Το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα για την εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση του 1985 δεν έθετε ως μο­να­δι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση την αρ­τιό­τη­τα. «Η διά­τα­ξη ανα­φέ­ρε­ται αυ­το­νο­ή­τως σε γή­πε­δα έχο­ντα πρό­σω­πο σε κοι­νό­χρη­στο χώρο – αυτή η έν­νοια απο­δό­θη­κε στη διά­τα­ξη εξαρ­χής, δη­λα­δή πριν την αντι­κα­τά­στα­σή της από τον ν. 3212/2003», ανα­φέ­ρει η από­φα­ση. «Αντί­θε­τη εκ­δο­χή, κατά την οποία τί­θε­ται ως μόνη προ­ϋ­πό­θε­ση για τη δό­μη­ση εκτός σχε­δί­ου το ελά­χι­στο εμ­βα­δόν των 4.000 τ.μ., στε­ρεί­ται βά­σε­ως, καθώς θα προ­σέ­κρουε στο Σύ­νταγ­μα». Επι­πλέ­ον, ση­μειώ­νει, ένα χω­ρά­φι θε­ω­ρεί­ται οι­κο­δο­μή­σι­μο από το προ­ε­δρι­κό διά­ταγ­μα του 1985 όταν έχει πρό­σω­πο σε δρόμο που ανε­ξαρ­τή­τως κα­τη­γο­ρί­ας (λ.χ. εθνι­κός, επαρ­χια­κός, δη­μο­τι­κός ή κοι­νο­τι­κός) υφί­στα­ται νο­μί­μως.

Στη συ­νέ­χεια, το ανώ­τα­το διοι­κη­τι­κό δι­κα­στή­ριο απορ­ρί­πτει το επι­χεί­ρη­μα της συ­νταγ­μα­τι­κής προ­στα­σί­ας του δι­καιώ­μα­τος ιδιο­κτη­σί­ας, το­νί­ζο­ντας ότι δεν συ­νέ­τρε­χαν οι νό­μι­μες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κής άδειας. «Ο νο­μο­θέ­της, ήδη από το 1923, αμέ­σως ή εμ­μέ­σως, έθετε πε­ριο­ρι­σμούς στην εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση, η οποία ει­δι­κώς μετά την έναρ­ξη του Συ­ντάγ­μα­τος του 1975 επι­τρέ­πε­ται μόνο κατ’ εξαί­ρε­ση, όπως πα­γί­ως νο­μο­λο­γεί­ται από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας. Ει­δι­κό­τε­ρα και για τις δια­τά­ξεις του Π.Δ. της 24-31.5.1985, όπως ίσχυαν πριν από τον ν. 3212/2003, ο κα­νό­νας κατά τον οποίο τα εκτός σχε­δί­ου ακί­νη­τα είναι δο­μή­σι­μα μόνο αν δια­θέ­τουν πρό­σω­πο σε κοι­νό­χρη­στο χώρο (δρόμο) εξαγ­γέλ­λε­ται ρητώς στις απο­φά­σεις ΣτΕ ήδη από το 2005. Ο επί­μα­χος κα­νό­νας έπρε­πε να είναι γνω­στός στις πο­λε­ο­δο­μι­κές αρχές, οι οποί­ες οφεί­λουν να ακο­λου­θούν τη νο­μο­λο­γία των αρ­μό­διων δι­κα­στη­ρί­ων κατά την έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών», ανα­φέ­ρει.

Η από­φα­ση «ξε­γυ­μνώ­νει» για ακόμα μια φορά όλα τα νο­μι­κά επι­χει­ρή­μα­τα που έχουν θέσει το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και το Τε­χνι­κό Επι­με­λη­τή­ριο Ελ­λά­δας. Δη­λα­δή, ότι τα οι­κό­πε­δα που «δη­μιουρ­γή­θη­καν» (λ.χ. από κα­τά­τμη­ση) ανά­με­σα στο 1985 και στο 2003 δεν έχουν την προ­ϋ­πό­θε­ση προ­σώ­που σε νό­μι­μη οδό, επει­δή αυτή εξει­δι­κεύ­τη­κε το 2003 (το ΣτΕ επα­να­λαμ­βά­νει από το… 2000, πριν καν θε­σπι­στεί ο ν. 3212/2003 ότι απαι­τεί­ται πρό­σω­πο). Με τον τρόπο αυτό απορ­ρί­πτει και τις δου­λεί­ες (δη­λα­δή τις συμ­φω­νί­ες με τον ιδιο­κτή­τη άλλου οι­κο­πέ­δου που έχει πρό­σω­πο σε οδό ώστε να πάρει οι­κο­δο­μη­σι­μό­τη­τα ένα γει­το­νι­κό, «τυφλό» οι­κό­πε­δο), αφού πρέ­πει το ίδιο το οι­κό­πε­δο να έχει πρό­σω­πο σε νό­μι­μη οδό.

Επί­σης το­νί­ζει ότι η πα­ρο­χή οι­κο­δο­μη­σι­μό­τη­τας με μο­να­δι­κό κρι­τή­ριο την αρ­τιό­τη­τα (όπως σκο­πεύ­ει να κάνει το υπουρ­γείο για όσα οι­κό­πε­δα πω­λή­θη­καν τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια), χωρίς πρό­σω­πο σε νό­μι­μο δρόμο, είναι ευ­θέ­ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κή. Και ση­μειώ­νει ότι όλα αυτά οι πο­λε­ο­δο­μί­ες οφεί­λουν να τα γνω­ρί­ζουν και να μην εκ­δί­δουν τέ­τοιες άδειες. Το σύ­νο­λο αυτών των επι­χει­ρη­μά­των είχε εκτε­θεί και στην από­φα­ση που βγήκε πέ­ρυ­σι για την Πάτμο (176/2023).

Yπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος

Αξιο­ση­μεί­ω­το είναι πά­ντως ότι το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος ανάρ­τη­σε προ­χθές μια λιτή ανα­κοί­νω­ση στην ιστο­σε­λί­δα του ανα­φε­ρό­με­νο στην από­φα­ση του ΣτΕ. Οπως ση­μειώ­νε­ται, θα εξε­τα­στεί «προ­κει­μέ­νου να δια­πι­στω­θεί κατά πόσο προ­κύ­πτει νε­ό­τε­ρη νο­μο­λο­γία» και αν επη­ρε­ά­ζο­νται οι δια­τά­ξεις που σχε­διά­ζο­νται από το υπουρ­γείο. Η ρύθ­μι­ση για την ενί­σχυ­ση της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται σε ευ­ρύ­τε­ρο νο­μο­σχέ­διο-σκού­πα, που πα­ρου­σιά­στη­κε στο υπουρ­γι­κό συμ­βού­λιο στις 9 Ια­νουα­ρί­ου, αλλά δεν έχει ακόμη δοθεί σε δια­βού­λευ­ση.

Πηγή kathimerini.gr

Γιώρ­γος Λιά­λιος