Προς έγκριση οι όροι δημοπράτησης της αποκατάστασης και επαναλειτουργίας του Εθνικού Θεάτρου της Ρόδου

Στην πρώτη συνε­δρί­αση για το έτος 2023 της Οικο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί την 9η Ιανουα­ρίου ημέρα Δευτέρα και ώρα 13:00 με τηλε­διά­σκεψη, θα εγκρι­θούν οι όροι δημο­πρά­τη­σης, θα οριστεί ο χει­ρι­στής και τα μέλη διε­ξα­γω­γής του πολυ­πό­θη­του δια­γω­νι­σμού για το έργο της «Απο­κα­τά­στα­σης και επα­να­λει­τουρ­γίας του Εθνικού Θεάτρου Ρόδου».

Το έργο θα χρη­μα­το­δο­τη­θεί με 16,8 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, με 400.000 ευρώ από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου και με 35.000 ευρώ από τον Δήμο Ρόδου. Ο συνο­λι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του έργου ανέρ­χε­ται σε 17.235.000 ευρώ.

Ως χει­ρι­στής του έργου προ­τεί­νε­ται στην Οικο­νο­μική Επι­τροπή η κ. Τσα­μπίκα Σάββενα, πολι­τι­κός μηχα­νι­κός και ως μέλη της επι­τρο­πής του δια­γω­νι­σμού οι κ.κ. Θεό­δω­ρος Μαυ­ρί­λας, αρχι­τέ­κτων και οι Νικό­λαος Λυμπε­ρό­που­λος, Γεώρ­γιος Λαμπρια­νός και Γεώρ­γιος Οικο­νο­μί­δης, πολι­τι­κοί μηχα­νι­κοί.

Εργο­δό­της ή κύριος του έργου είναι ο Δήμος Ρόδου και φορέας κατα­σκευής η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου σύμφωνα με την προ­γραμ­μα­τική σύμβαση που έχει υπο­γρα­φεί μεταξύ τους με το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού.

Το Εθνικό Θέατρο Ρόδου απο­τε­λεί εμβλη­μα­τικό κτήριο για όλους τους Δωδε­κα­νή­σιους και από την κατα­σκευή του στη δεκα­ε­τία του ’30 μέχρι και το 2006 λει­τουρ­γούσε κανο­νικά με πλήθος σημα­ντι­κών παρα­στά­σεων υψηλού καλ­λι­τε­χνι­κού επι­πέ­δου.

Η μη συστη­μα­τική συντή­ρηση από το 1981 και μετά, αλλά και οι απο­σπα­σμα­τι­κές εργα­σίες, χωρίς συστη­μα­τικό πλάνο συντη­ρή­σεων, με ταυ­τό­χρονη αλλαγή χρήσεων χώρων και εκτε­τα­μέ­νες προ­σθή­κες και τρο­πο­ποι­ή­σεις Η/Μ εγκα­τα­στά­σεων, οδή­γη­σαν στο να δια­κο­πεί η λει­τουρ­γία του το 2006.

Έκτοτε παρα­μέ­νει κλειστό, με τον χρόνο να αυξάνει εκθε­τικά τα προ­βλή­ματα.

Το ΕΘΡ δεν είναι γνωστό μόνο για την αδιαμ­φι­σβή­τητη ιστο­ρική του αξία, αλλά και για την ποιό­τητά του (κυρίως λόγω της θέσης και του μεγέ­θους του) και του συμ­βο­λι­σμού του για τον γηγενή πλη­θυ­σμό.

Η ανά­δειξη της αρχικής μορφής του θεάτρου σε συν­δυα­σμό με τον λει­τουρ­γικό και τεχνο­λο­γικό εκσυγ­χρο­νι­σμό του, απο­τε­λεί σημα­ντικό αντι­κεί­μενο του έργου.

Βασική παρά­με­τρος στην αξιο­ποί­ηση του θεάτρου απο­τε­λεί και η ορθο­λο­γική και βιώσιμη χρήση του σε βάθος χρόνου.

Στόχος είναι να δημιουρ­γη­θεί ένα σύγ­χρονο θέατρο που θα στε­γά­σει τις ανάγκες του για τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες.

Σε ό,τι αφορά στον εκσυγ­χρο­νι­σμό των εγκα­τα­στά­σεων σημειώ­νο­νται τα ακό­λουθα:

Προ­τε­ραιό­τητα έχει η ασφά­λεια των θεατών και των εργα­ζο­μέ­νων. Η άνεση των θεατών είναι βασική αρχή σχε­δια­σμού, στο βαθμό που δεν αλλοιώ­νει τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά της αρχικής μορφής, με κύρια στοι­χεία την οπτική και ακου­στική άνεση.

Η μορ­φο­λο­γική ένταξη των νέων στοι­χείων στο αρχι­τε­κτο­νικό ύφος του κτηρίου. Τα στοι­χεία των εγκα­τα­στά­σεων του ’70 (αγωγοί, σωλη­νώ­σεις, μηχα­νι­σμοί, καλω­διώ­σεις] θα απο­μα­κρυν­θούν και θα απο­κα­τα­στα­θούν στατικά και λει­τουρ­γικά στοι­χεία του κτηρίου, που έχουν κατα­στρα­φεί: πλάκες και δοκοί, κλι­μα­κο­στά­σια, αερα­γω­γοί φυσικού αερι­σμού, τοίχοι, κου­φώ­ματα κτλ.

Το μηχα­νο­στά­σιο και οι αγωγοί κλι­μα­τι­σμού, ο λέβητας κεντρι­κής θέρ­μαν­σης, η δεξα­μενή καυ­σί­μου και άλλες Η/Μ εγκα­τα­στά­σεις που δεν εξυ­πη­ρε­τούν τη σημε­ρινή λει­τουρ­γία ή δεν πληρούν τις σύγ­χρο­νες προ­δια­γρα­φές θα απο­μα­κρυν­θούν από τον υπόγειο χώρο. Ειδι­κό­τερα, κάτω από το ξύλινο πάτωμα της σκηνής δεν θα παρα­μεί­νουν καθόλου Η/Μ εγκα­τα­στά­σεις.

Παράλ­ληλα, σε ό,τι αφορά στην λει­τουρ­γική μετα­τροπή του κτηρίου, οι επι­μέ­ρους στόχοι είναι οι ακό­λου­θοι:

• Η δυνα­τό­τητα χρήσης χώρων του θεάτρου και με περιο­δι­κές εκδη­λώ­σεις (εκθέ­σεις, ξενα­γή­σεις, προ­βο­λές κα),

• Η δημιουρ­γία πει­ρα­μα­τι­κής σκηνής δυνα­μι­κό­τη­τας 80- 100 ατόμων και μικρό­τε­ρων αιθου­σών της τάξης των 25-30 ατόμων,

• Να προ­σελ­κύ­ε­ται κόσμος καθ’ όλη τη διάρ­κεια της ημέρας,

• Η δυνα­τό­τητα ανύ­ψω­σης του δαπέδου της ορχή­στρας έως το επίπεδο της πλα­τείας και της σκηνής,

• Η δυνα­τό­τητα ανάρ­τη­σης κου­βου­κλίου ορχή­στρας, που θα τοπο­θε­τεί­ται πίσω από το μουσικό σύνολο προς την πλατεία και θα βελ­τιώ­νει την ακου­στική απόδοση της αίθου­σας,

Ο χώρος ανα­ψυ­χής (μπιστρό) θα μπορεί να προ­σφέ­ρει πέραν των ποτών και ανα­ψυ­κτι­κών και μικρό αριθμό απλών μικρών γευ­μά­των. Δημιουρ­γία μόνιμης έκθεσης της ιστο­ρίας του κτηρίου

• Δημιουρ­γία μόνιμης έκθεσης της λει­τουρ­γίας του θεάτρου Puccini και του ΕΘΡ και έκθεση λει­τουρ­γίας της σκηνής

• Δημιουρ­γία χώρων περιο­δι­κών εκθέ­σεων και άλλων εκδη­λώ­σεων μικρής κλί­μα­κας, σε συν­δυα­σμό ή όχι με το χώρο ανα­ψυ­χής Συγκέ­ντρωση όλων των χώρων διοί­κη­σης σε έναν πυρήνα

• Αυστηρή χρήση των χώρων του ΕΘΡ για τους σκοπούς στους οποίους προ­βλέ­πε­ται στη μελέτη.

• Έλεγχος της πρό­σβα­σης με χρήση εξε­λιγ­μέ­νων ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των, κεντρική δια­χεί­ριση του κτηρίου από συγκε­κρι­μένα σημεία ελέγχου

Τέλος, με τη μακρό­χρονη και βιώσιμη λει­τουρ­γία του ΕΘΡ σχε­τί­ζο­νται οι παρα­κάτω επι­λο­γές:

• Η κατά το δυνατόν αξιο­ποί­ηση της ενερ­γεια­κής μελέτης και η εξοι­κο­νό­μηση ενέρ­γειας

• Ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του εξο­πλι­σμού του θεάτρου (καθί­σματα, φωτι­στικά, δια­κό­σμηση, χει­ρο­λι­σθή­ρες, θύρες ηχη­τι­κής εγκα­τά­στα­σης, φωτι­σμός σκηνής και κτηρίου), με τρόπο και υλικά φιλικά προς το περι­βάλ­λον,

• Βελ­τί­ωση των υπο­δο­μών του θεά­μα­τος και εύκολη και ασφαλής πρό­σβασή τους από τους εργα­ζό­με­νους,

• Λήψη των ανα­γκαίων αδειών δημο­σίων αρχών για την εκτέ­λεση του έργου και την ασφαλή λει­τουρ­γία του κτηρίου,

• Εξα­σφά­λιση φυσικού αερι­σμού και φωτι­σμού

Οι κύριοι άξονες στους οποίους βασί­ζε­ται η πρόταση επέμ­βα­σης είναι οι ακό­λου­θοι:

• Αντι­με­τώ­πιση του κτηρίου ως μνη­μείου και η απο­κα­τά­στασή του κατά το δυνατόν πλη­σιέ­στερα στην αρχική του μορφή, με τον απα­ραί­τητο τεχνο­λο­γικό και λει­τουρ­γικό εκσυγ­χρο­νι­σμό.

• Απο­κα­τά­σταση των μορ­φο­λο­γι­κών χαρα­κτη­ρι­στι­κών του και η ανά­δειξη του θεα­τρι­κού χώρου στο πνεύμα της αρχικής ιδέας.

• Λει­τουρ­γική μετα­τροπή του σε κέντρο πολι­τι­σμού, ανοικτό για το κοινό ανε­ξαρ­τή­τως παρα­στά­σεων, με αίθου­σες θεάτρου (λυρικού και πρόζας), χορού και μου­σι­κής, αίθου­σες μόνιμων και περιο­δι­κών εκθέ­σεων, χώρους πολ­λα­πλών χρήσεων, πωλη­τή­ριο και χώρο ανα­ψυ­χής.

• Πλήρης αξιο­ποί­ηση χώρων απο­κλει­στικά για παρου­σί­αση θεα­μά­των και δρώ­με­νων με θέμα τον πολι­τι­σμό και την παρά­δοση.

• Δυνα­τό­τητα φιλο­ξε­νίας εκδη­λώ­σεων όχι μόνο μεγάλου, αλλά και μικρού βελη­νε­κούς, και δυνα­τό­τητα πει­ρα­μα­τι­κών εφαρ­μο­γών.

• Εναλ­λα­κτι­κές δυνα­τό­τη­τες πολ­λα­πλών και αντα­πο­δο­τι­κών χρήσεων, που θα συνά­δουν το επίπεδο ποιό­τη­τας του χώρου (π.χ. οι τακτι­κές παρου­σιά­σεις της Ρόδου σε επι­σκέ­πτες).

• Αξιο­ποί­ηση του αρχικού σχε­δια­σμού του και του αυθε­ντι­κού υλικού με γνώμονα την αειφόρο λει­τουρ­γία του ΕΘΡ.

• Χρήση συμ­βα­τών σύγ­χρο­νων συστη­μά­των, ΑΓΙΕ και εφαρ­μογή συστη­μά­των φυσικού φωτι­σμού και δρο­σι­σμού στα πλαίσια των σύγ­χρο­νων απαι­τή­σεων λει­τουρ­γι­κό­τη­τας.

• Ορθο­λο­γική λει­τουρ­γία με το μικρό­τερο δυνατό κόστος συντή­ρη­σης σε βάθος χρόνου, αλλά και ανά­δειξη του κτηρίου όχι μόνο ως «δοχείου πολι­τι­σμού», αλλά και ως αντι­κει­μέ­νου με δική του πολι­τι­στική υπε­ρα­ξία.

Ιστο­ρικό παρεμ­βά­σεων

Από το 1965, το ΕΘΡ, πέρασε στην κυριό­τητα του Δήμου Ρόδου και λει­τούρ­γησε σαν κινη­μα­το­γρά­φος μέχρι το 1969. Επί χούντας το 1969 κι ενώ το μόνο που χρεια­ζό­ταν, ήταν η αντι­κα­τά­σταση των καθι­σμά­των της πλα­τείας, έγινε μια δαπα­νηρή επι­σκευή, η οποία κράτησε μέχρι το 1982, με απο­τέ­λε­σμα να μειωθεί η μονα­δική ηχητική του θεάτρου. Κατε­δά­φι­σαν τη γαλαρία που εξυ­πη­ρε­τούσε τους θεατές του φτωχού βαλα­ντίου και την ένωσαν με τα θεωρεία.

Έκλει­σαν μόνιμα την ανοι­γό­μενη κινητή στέγη που εξυ­πη­ρε­τούσε τις καλο­και­ρι­νές παρα­στά­σεις, αχρή­στευ­σαν τους υπάρ­χο­ντες αγωγούς εξα­ε­ρι­σμού και τους αντι­κα­τέ­στη­σαν με και­νούρ­γιους για κλι­μα­τι­σμό. Ωστόσο, διεσώθη ο χώρος της ορχή­στρας που είχε τη δυνα­τό­τητα να εξυ­πη­ρε­τή­σει 60 οργα­νο­παί­κτες.

Το 1982 λει­τούρ­γησε σαν κινη­μα­το­γρά­φος, ωστόσο, το κτήριο από το 1981 και μετά δεν συντη­ρή­θηκε συστη­μα­τικά, με απο­τέ­λε­σμα να παρου­σιά­ζει σημα­ντι­κής έκτασης φθορές. Λει­τούρ­γησε από το 1987 ως τα μέσα της δεκα­ε­τίας του 2000 και έκτοτε η λει­τουρ­γία του κτηρίου στα­μά­τησε.

Προ­θε­σμία εκτέ­λε­σης του έργου

Η συνο­λική προ­θε­σμία εκτέ­λε­σης της σύμ­βα­σης ορί­ζε­ται σε 24 μήνες από την ημέρα υπο­γρα­φής της σύμ­βα­σης.