ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νερό: Από την πολυδιάσπαση στην αποτελεσματικότητα – Η νέα εθνική στρατηγική

news room 6 λεπτά ανάγνωση
ΛΕΙΨΥΔΡΙΑ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η κυβέρ­νηση προχωρά σε ολο­κλη­ρω­μένη πολι­τική για την προ­στα­σία και βιώσιμη δια­χεί­ριση του νερού, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τη σημασία του ως δημό­σιου αγαθού για την κοι­νω­νία και την οικο­νο­μία.
  • Η «Εθνική Στρα­τη­γική για τα Ύδατα» θέτει προ­τε­ραιό­τη­τες για τη δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων, συν­δέ­ο­ντας την προ­στα­σία τους με την κλι­μα­τική προ­σαρ­μογή και την τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση.
  • Η στρα­τη­γική οργα­νώ­νε­ται σε τρεις πυλώνες: την πρό­σβαση σε ποιο­τικό νερό, την κλι­μα­τική θωρά­κιση και τη σύγ­χρονη δια­κυ­βέρ­νηση του νερού.
  • Δίνεται έμφαση στη δημιουρ­γία ισχυ­ρό­τε­ρων παρόχων υπη­ρε­σιών ύδατος, προ­κει­μέ­νου να αντα­πο­κρι­θούν στις αυξη­μέ­νες ανάγκες και τις προ­κλή­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Στον πυρήνα του εθνικού σχε­δια­σμού της χώρας περνά πλέον το νερό, με την κυβέρ­νηση να θέτει σε εφαρ­μογή μια ολο­κλη­ρω­μένη ολι­στική πολι­τική για την προ­στα­σία και τη βιώσιμη δια­χεί­ριση ενός δημό­σιου αγαθού που απο­τε­λεί θεμέλιο της κοι­νω­νι­κής συνοχής, της οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης και της περι­βαλ­λο­ντι­κής ισορ­ρο­πίας.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η κλι­μα­τική κρίση δημιουρ­γεί νέες πιέσεις, με αυξα­νό­μενα φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας, παρα­τε­τα­μέ­νων ξηρα­σιών αλλά και ακραίων πλημ­μυ­ρι­κών επει­σο­δίων, η Ελλάδα προχωρά σε μια στρα­τη­γική αλλαγή προ­σέγ­γι­σης.

Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας έθεσε στις 23 Ιουνίου σε δημόσια δια­βού­λευση την «Εθνική Στρα­τη­γική για τα Ύδατα», ένα νέο ολο­κλη­ρω­μένο πλαίσιο που φιλο­δο­ξεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα σχε­διά­ζει, προ­στα­τεύει και αξιο­ποιεί τους υδα­τι­κούς της πόρους.

Πρό­κει­ται για την πρώτη στρα­τη­γική εθνικής εμβέ­λειας, που θέτει με σαφή­νεια τις προ­τε­ραιό­τη­τες της χώρας για το νερό, συν­δέ­ο­ντας την προ­στα­σία των υδά­τι­νων συστη­μά­των με την κλι­μα­τική προ­σαρ­μογή, την τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση, τη βιώσιμη ανά­πτυξη και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών ύδατος.

Η νέα αυτή προ­σέγ­γιση στη­ρί­ζε­ται στην παρα­δοχή ότι η επάρ­κεια και η ποιό­τητα του νερού απο­τε­λούν προ­ϋ­πό­θεση για τη δημόσια υγεία, την αγρο­τική παρα­γωγή, τον του­ρι­σμό, την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και συνο­λικά για τη δυνα­τό­τητα κάθε περιο­χής να ανα­πτύσ­σε­ται με βιώσιμο τρόπο.

Με αυτό τον τρόπο η κυβέρ­νηση θέτει ως κεντρικό στόχο την υδατική ασφά­λεια της χώρας, μέσα από ένα μοντέλο δια­χεί­ρι­σης που θα βασί­ζε­ται στην πρόληψη, την επι­στη­μο­νική γνώση και τη μακρο­πρό­θε­σμη ανθε­κτι­κό­τητα.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζε­ται, η νέα Στρα­τη­γική έρχεται να αντι­με­τω­πί­σει χρόνιες αδυ­να­μίες, όπως ο διοι­κη­τι­κός κατα­κερ­μα­τι­σμός, η απο­σπα­σμα­τι­κό­τητα στις παρεμ­βά­σεις και η ανάγκη καλύ­τε­ρου συντο­νι­σμού μεταξύ των εμπλε­κό­με­νων φορέων.

Οι τρεις πυλώνες

Η Εθνική Στρα­τη­γική για τα Ύδατα οργα­νώ­νε­ται σε τρεις βασι­κούς πυλώνες.

Κλεί­σιμο

Ειδι­κό­τερα:

Ο πρώτος αφορά το νερό ως εγγύηση ζωής, υγείας και ευη­με­ρίας. Η Πολι­τεία δεσμεύ­ε­ται να δια­σφα­λί­ζει την πρό­σβαση όλων των πολιτών σε επαρκές και ποιο­τικό νερό, προ­στα­τεύ­ο­ντας παράλ­ληλα τα υδάτινα οικο­συ­στή­ματα και τη φυσική ισορ­ρο­πία κάθε περιο­χής.

Ο δεύ­τε­ρος πυλώνας αφορά την κλι­μα­τική θωρά­κιση της χώρας. Η νέα στρα­τη­γική μετα­το­πί­ζει το βάρος από την αντι­με­τώ­πιση των κρίσεων στην πρόληψη και την προ­ε­τοι­μα­σία, με στόχο η Ελλάδα να δια­θέ­τει μηχα­νι­σμούς έγκαι­ρης αντί­δρα­σης απέ­να­ντι σε φαι­νό­μενα λει­ψυ­δρίας και ακραίων πλημ­μυ­ρών.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά τη σύγ­χρονη δια­κυ­βέρ­νηση του νερού. Η ψηφιο­ποί­ηση, η αξιο­ποί­ηση δεδο­μέ­νων, η δια­φά­νεια και η ενί­σχυση των θεσμών απο­τε­λούν βασικά εργα­λεία για μια νέα εποχή στη δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων.

Ιδιαί­τερη σημασία από το ΥΠΕΝ, δίνεται στην ανάγκη δημιουρ­γίας ισχυ­ρό­τε­ρων και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρων παρόχων υπη­ρε­σιών ύδατος, ώστε οι υπο­δο­μές να μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν στις αυξη­μέ­νες ανάγκες των πολιτών και στις προ­κλή­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Από τον σχε­δια­σμό στην πράξη

Η πολι­τική του ΥΠΕΝ συνο­δεύ­ε­ται από συγκε­κρι­μέ­νες επεν­δύ­σεις και έργα υπο­δο­μής.

Μία ημέρα μετά την παρου­σί­αση της Εθνικής Στρα­τη­γι­κής, στις 24 Ιουνίου, ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Σταύρος Παπα­σταύ­ρου άνοιξε έναν γύρο υπο­γρα­φών, για την ένταξη νησιω­τι­κών και ηπει­ρω­τι­κών δήμων στο πρό­γραμμα «Παρεμ­βά­σεις παροχής πόσιμου νερού και δια­χεί­ρι­σης υδάτων» του Τομε­α­κού Προ­γράμ­μα­τος Ανά­πτυ­ξης του ΥΠΕΝ.

Ήδη, έχουν υπο­γρα­φεί οι σχε­τι­κές απο­φά­σεις για 25 δήμους, και αφορούν σε 33 έργα συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού άνω των 41 εκατ. ευρώ. Την επόμενη εβδο­μάδα θα ακο­λου­θή­σει ακόμη μία απόφαση για δήμους της Πελο­πον­νή­σου, καλύ­πτο­ντας περίπου το 10% του συνόλου των δήμων της χώρας.

Με τα νέα αυτά έργα υδρο­δο­τού­νται περιο­χές που ως σήμερα είτε δεν είχαν σύνδεση με το δίκτυο, είτε έκαναν χρήση άτυπων ιδιω­τι­κών δικτύων, αντι­με­τω­πί­ζε­ται το μεγάλο πρό­βλημα των απω­λειών από πεπα­λαιω­μένα δίκτυα αμιά­ντου, που σε πολλά δίκτυα φτάνει και το 60-70%, ανοί­γο­νται νέες γεω­τρή­σεις, επε­κτεί­νο­νται τα δίκτυα, κατα­σκευά­ζο­νται μονάδες αφα­λά­τω­σης και νέες δεξα­με­νές ύδρευ­σης.

Από την πολυ­διά­σπαση στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα

Παράλ­ληλα, το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, ανα­λαμ­βά­νει την πρω­το­βου­λία για την προ­ώ­θηση μιας και­νο­τό­μου μεταρ­ρύθ­μι­σης, που φιλο­δο­ξεί να δημιουρ­γή­σει ένα βιώσιμο, ολι­στικό μοντέλο δια­χεί­ρι­σης των υδά­τι­νων πόρων.

Τις επό­με­νες μέρες πρό­κει­ται να εισα­χθεί στη Βουλή ένα νέο νομο­σχέ­διο για τη δια­χεί­ριση των υδάτων, με κεντρικό άξονα τη συνέ­νωση 60 παρόχων υπη­ρε­σιών ύδατος με την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, με στόχο την καλύ­τερη προ­στα­σία των υδά­τι­νων πόρων, την ολι­στική τους δια­χεί­ριση, την ανα­βάθ­μιση των δικτύων και τη δια­σφά­λιση υψηλής ποιό­τη­τας και οικο­νο­μικά προ­σι­τού νερού για όλους.

Εντυ­πω­σιακά στοι­χεία

Στη χώρα μας υπάρ­χουν περισ­σό­τε­ροι από 735 φορείς με αρμο­διό­τη­τες στη δια­χεί­ριση υδάτων, ενώ σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλαν­δία και η Πολωνία, υπάρχει ένας εθνικός φορέας, στην Τσεχία πέντε αρχές κ.ο.κ.

Η έκταση της πολυ­διά­σπα­σης απο­τυ­πώ­νε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά και στην Αττική. Από τους 62 δήμους, οι 36 υδρεύ­ο­νται από την ΕΥΔΑΠ, οι 16 δήμοι έχουν 40 δημο­τι­κές ενό­τη­τες καθεμία από τις οποίες ακο­λου­θεί δια­φο­ρε­τικά καθε­στώτα ύδρευ­σης, σε 4 δήμους το νερό προ­έρ­χε­ται από την ΕΥΔΑΠ αλλά τα δίκτυα ανήκουν στους δήμους, ενώ σε 3 εφαρ­μό­ζε­ται μεικτό σύστημα, με ορι­σμέ­νες περιο­χές να καλύ­πτο­νται από την ΕΥΔΑΠ και άλλες από ιδιω­τικά ή δημο­τικά δίκτυα.

Όπως τονί­ζε­ται από το ΥΠΕΝ, η πολυ­διά­σπαση αυτή δημιουρ­γεί ένα μωσαϊκό με αλλη­λε­πι­κα­λύ­ψεις αρμο­διο­τή­των, δυσκο­λεύει τον ενιαίο σχε­δια­σμό, αυξάνει το λει­τουρ­γικό κόστος και επι­βρα­δύ­νει την υλο­ποί­ηση κρί­σι­μων έργων υπο­δο­μής. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι σε ορι­σμένα δίκτυα οι απώ­λειες νερού εκτι­μά­ται ότι φτάνουν ακόμη και το 70%, γεγονός που καθιστά επι­τα­κτική την ανάγκη για εκσυγ­χρο­νι­σμό και καλύ­τερη δια­χεί­ριση ενός πολύ­τι­μου φυσικού πόρου.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, κεντρι­κός στόχος της μεταρ­ρύθ­μι­σης είναι η υιο­θέ­τηση ενός ολι­στι­κού σχε­δια­σμού, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η πρό­σβαση όλων σε προσιτό, ποιο­τικό νερό και η επάρ­κεια ποιο­τι­κού νερού για τις επό­με­νες γενιές. Η αντι­με­τώ­πιση των διαρ­ροών, η ανα­βάθ­μιση των δικτύων, η ενί­σχυση των εγκα­τα­στά­σεων επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων -σημαντικό ζήτημα δημό­σιας υγείας- και η προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος απο­τε­λούν βασι­κούς άξονες της νέας στρα­τη­γι­κής.

Σημα­ντικό στοι­χείο του σχεδίου απο­τε­λεί η αξιο­ποί­ηση της τεχνο­γνω­σίας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, σε συν­δυα­σμό με τη γνώση που δια­θέ­τουν οι τοπικοί φορείς για τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες κάθε περιο­χής. Η συνέ­νωση αυτή φιλο­δο­ξεί να συν­δυά­σει την εμπει­ρία μεγάλων οργα­νι­σμών με την τοπική γνώση, δημιουρ­γώ­ντας ένα πιο ευέ­λι­κτο και απο­τε­λε­σμα­τικό μοντέλο διοί­κη­σης.

Παράλ­ληλα, η μεταρ­ρύθ­μιση επι­χει­ρεί να δώσει λύσεις και σε δια­χρο­νικά προ­βλή­ματα στε­λέ­χω­σης. Η υπο­στε­λέ­χωση πολλών δημο­τι­κών επι­χει­ρή­σεων ύδρευ­σης, ιδιαί­τερα σε εξει­δι­κευ­μένο επι­στη­μο­νικό προ­σω­πικό και μηχα­νι­κούς, περιο­ρί­ζει σήμερα τη δυνα­τό­τητα υλο­ποί­η­σης σύν­θε­των τεχνι­κών έργων. Μέσα από μεγα­λύ­τερα οργα­νω­τικά σχήματα δημιουρ­γού­νται προ­ϋ­πο­θέ­σεις για οικο­νο­μίες κλί­μα­κας, ευε­λι­ξία στις προ­σλή­ψεις, καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών.

Προ­σέλ­κυση χρη­μα­το­δό­τη­σης

Η νέα δομή εκτι­μά­ται επίσης ότι θα ενι­σχύ­σει τη δυνα­τό­τητα προ­σέλ­κυ­σης χρη­μα­το­δο­τή­σεων και υλο­ποί­η­σης επεν­δύ­σεων σε δίκτυα ύδρευ­σης, άρδευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, ενώ ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται στη δια­τή­ρηση κοι­νω­νικά δίκαιων τιμο­λο­γίων και στην προ­στα­σία των ευά­λω­των κατα­να­λω­τών μέσω ειδικών κοι­νω­νι­κών πολι­τι­κών.

Σύμφωνα πάντα με το υπουρ­γείο, η μεταρ­ρύθ­μιση δεν περιο­ρί­ζε­ται σε μια διοι­κη­τική ανα­διάρ­θρωση, αλλά απο­τε­λεί μια συνο­λική προ­σπά­θεια μετά­βα­σης από την πολυ­διά­σπαση στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Με κοινό σχε­δια­σμό, ενιαία στρα­τη­γική και καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση των δια­θέ­σι­μων πόρων, στόχος είναι να δια­σφα­λι­στεί ότι το νερό θα συνε­χί­σει να απο­τε­λεί ένα ποιο­τικό, ασφαλές και οικο­νο­μικά προσιτό δημόσιο αγαθό για όλους.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, η ορθο­λο­γική δια­χεί­ριση των υδά­τι­νων πόρων απο­τε­λεί προ­ϋ­πό­θεση τόσο για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος όσο και για τη βιώσιμη ανά­πτυξη των τοπικών κοι­νω­νιών, με τελικό ζητού­μενο να κλη­ρο­δο­τη­θεί στις επό­με­νες γενιές ένα σύστημα δια­χεί­ρι­σης αντάξιο της σημα­σίας του πολυ­τι­μό­τε­ρου φυσικού πόρου της χώρας.

Πηγή: protothema.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.