Βερβεσός: Κόλαφος οι αποφάσεις του ΕΔΔΑ για το δικαστικό μας σύστημα

“Σειρά πρό­σφα­των απο­φά­σεων του ΕΔΔΑ είναι, πράγ­ματι, κόλαφος για τη χώρα και το δικα­στικό μας σύστημα. Δυστυ­χώς, όμως, οι απο­φά­σεις αυτές δεν φωτί­ζουν απλώς μια παρω­δική παρα­φω­νία σε ένα κατά τα λοιπά ανε­πί­λη­πτο σύστημα, αλλά μας θυμίζει ότι η ελλη­νική πολι­τεία και το ελλη­νικό δικα­στικό σύστημα είναι σε σημα­ντικό βαθμό μια “παρα­φω­νία” σε σχέση με τον ευρω­παϊκό νομικό πολι­τι­σμό”.

Αυτό επε­σή­μανε χαρα­κτη­ρι­στικά ο πρό­ε­δρος των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων Ελλάδος, Δημή­τρης Βερ­βε­σός, ενη­με­ρώ­νο­ντας την αρμόδια Επι­τροπή τη Βουλής, που συνε­δρί­ασε με θέμα “οι σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις για την πολι­τεία και τη δικαιο­σύνη υπό το πρίσμα των πρό­σφα­των κατα­δι­κα­στι­κών απο­φά­σεων του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου των Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που”.

Όπως ανέφερε ο κ. Βερ­βε­σός, σύμφωνα με στοι­χεία που δόθηκαν το 2023 στη δημο­σιό­τητα, “από τις 1.082 απο­φά­σεις ελλη­νι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος που έχουν εκδοθεί από το ΕΔΔΑ, οι 969 δια­πι­στώ­νουν παρα­βί­αση των θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των ενώ η πολυ­πλη­θέ­στερη κατη­γο­ρία μεταξύ των κατα­δι­κών είναι οι αδι­καιο­λό­γη­τες καθυ­στε­ρή­σεις στην απονομή της δικαιο­σύ­νης, που παρα­βιά­ζουν το δικαί­ωμα δίκαιης δίκης.

Ειδικά, για το θέμα της βρα­δείας απο­νο­μής της δικαιο­σύ­νης, επε­σή­μανε ότι “το ΕΔΔΑ με πιλο­τι­κές απο­φά­σεις του έκρινε ότι οι μεγάλες καθυ­στε­ρή­σεις στις δια­δι­κα­σίες ενώπιον των πολι­τι­κών, ποι­νι­κών και διοι­κη­τι­κών δικα­στη­ρίων, δεν απο­τε­λούν απλώς παρά­βαση του δικαιώ­μα­τος για δίκαιη δίκη μέσα σε εύλογη προ­θε­σμία και του δικαιώ­μα­τος για ουσια­στική επα­νόρ­θωση, αλλά απο­κα­λύ­πτουν παράλ­ληλα την ύπαρξη σοβαρού προ­βλή­μα­τος συστη­μι­κού χαρα­κτήρα”.

Επι­κα­λού­με­νος στοι­χεία του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης αλλά και του Πρω­το­δι­κείου Αθηνών, σημεί­ωσε ότι “η σύγκριση του χρόνου διεκ­πε­ραί­ω­σης των αστικών και ποι­νι­κών υπο­θέ­σεων στη χώρα μας σε σχέση με τη διάμεση τιμή του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης είναι απο­γοη­τευ­τική”.

 
Ενδει­κτικά ανέφερε ότι:

Για τις αστικές υπο­θέ­σεις ο χρόνος είναι:

1ος βαθμός: 746 μέρες με διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης τις 239.

2ος βαθμός: 422 ημέρες με διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης τις 200 μέρες.

Για τις Ποι­νι­κές υπο­θέ­σεις:

1ος βαθμός: 223 μέρες με διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης τις 133 μέρες.

2ος βαθμός: 294 μέρες με διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης τις 110 μέρες.

Σε ότι αφορά το Ανώτατο Δικα­στή­ριο ο χρόνος στην Ελλάδα είναι 304 μέρες με διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης τις 101 μέρες.

Στα ίδια περίπου επίπεδα κινεί­ται και ο χρόνος για τις Διοι­κη­τι­κές υπο­θέ­σεις όπου στο Ανώτατο δικα­στή­ριο είναι στις 1239 μέρες όταν η διάμεση τιμή Συμ­βου­λίου της Ευρώπης είναι οι 234 μέρες.

Κρίσιμο στοι­χείο χαρα­κτή­ρισε το κατά πόσον αυξά­νε­ται ή μειώ­νε­ται ο όγκος των νέων υπο­θέ­σεων, τονί­ζο­ντας ότι “τα στοι­χεία του Πρω­το­δι­κείου Αθηνών είναι απο­κα­λυ­πτικά”.

“Tο 2010 εισήλ­θαν στο δικα­στικό σύστημα του Πρω­το­δι­κείου Αθηνών 224.391 υπο­θέ­σεις, ενώ το 2023, 102.285 υπο­θέ­σεις, ήτοι μείωση του αριθμού εισερ­χο­μέ­νων κατά 54,5%. Από τις εισερ­χό­με­νες το 2020 υπο­θέ­σεις, 82.316 αφο­ρού­σαν σε προ­ση­μειώ­σεις υπο­θή­κης (εγγρα­φές, εξα­λεί­ψεις) ήτοι ποσοστό 36,7% του συνόλου των εισερ­χο­μέ­νων, ενώ το 2023 το ποσοστό αυτό ανήλθε στο 25% (25.516).

Αυτό σημαί­νει ότι ο αριθμός των υπο­θέ­σεων δια­γνω­στι­κής δίκης, για τις οποίες απαι­τείτο η έκδοση αιτιο­λο­γη­μέ­νης δικα­στι­κής από­φα­σης ήταν 142.075 (ποσοστό 63,3%) ενώ το 2023 76.769 (ποσοστό 75%)”, είπε και συμπλή­ρωσε:

“Απο­δει­κνύ­ε­ται λοιπόν περί­τρανα ότι για τις καθυ­στε­ρή­σεις στην απονομή της Δικαιο­σύ­νης δεν έχουν ευθύνη ούτε οι ανα­βο­λές που ζητούν οι δικη­γό­ροι, ούτε ο υπερ­πλη­θυ­σμός των δικη­γό­ρων, ο οποίος δημιουρ­γεί δήθεν πληθώρα, νέων, υπο­θέ­σεων, που εισέρ­χο­νται στο δικα­στικό σύστημα, ούτε τα πολυ­σέ­λιδα δικό­γραφα που καθυ­στε­ρούν τους δικα­στές κατά το διά­βα­σμα.

Η δικαιο­σύνη, δεν είναι μόνο βραδεία, είναι και ταξική και τοξική.

Με βάση τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης προ­κύ­πτει ότι ο ρυθμός απο­νο­μής είναι αρνη­τι­κός στις υπο­θέ­σεις που αφορούν την μεγάλη πλειο­ψη­φία των πολιτών στην Τακτική δικαιο­σύνη, όπως οι εργα­τι­κές δια­φο­ρές.

Αντί­θετα, στις υπο­θέ­σεις, που ενδια­φέ­ρουν πρω­τί­στως τις οικο­νο­μικά ισχυρές συσ­σω­μα­τώ­σεις, όπως οι τρά­πε­ζες (δια­τα­γές πλη­ρω­μής , πτω­χεύ­σεις) εκδί­δο­νται περισ­σό­τε­ρες απο­φά­σεις σε σχέση με τις εισερ­χό­με­νες υπο­θέ­σεις και άρα παρα­τη­ρεί­ται επι­τά­χυνση.

Όταν, όμως, η δικαιο­σύνη απο­νέ­με­ται με υπερ­βο­λική καθυ­στέ­ρηση ή απο­νέ­με­ται με δια­φο­ρε­τικό ρυθμό για τους ισχυ­ρούς και με δια­φο­ρε­τικό ρυθμό για τους αδύ­να­μους, κλο­νί­ζε­ται η ασφά­λεια δικαίου και δοκι­μά­ζε­ται η κοι­νω­νική ειρήνη και ευη­με­ρία”.

Ακόμα, ο κ. Βερ­βε­σός υπο­γράμ­μισε ότι “το 2023 ο αριθμός των εκδο­θει­σών απο­φά­σεων ανήλθε σε 56.860 παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 57,4% εκ των οποίων μάλιστα 9.388 ήταν επί υπο­θέ­σεων προ­ση­μειώ­σεων και 9.472 επί υπο­θέ­σεων δια­τα­γής πλη­ρω­μής ήτοι συνο­λικά 18.860”.

Ο πρό­ε­δρος των Δικη­γο­ρι­κών Συλ­λό­γων Ελλάδος, ανα­γνώ­ρισε ότι “έχουν ληφθεί και θετικά μέτρα για την επι­τά­χυνση της δικαιο­σύ­νης, όπως η μετα­φορά δικα­στη­ρια­κής ύλης στους δικη­γό­ρους, με απο­τέ­λε­σμα να έχουν εκδοθεί από δικη­γό­ρους από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμ­βριο 2024,19.773 απο­φά­σεις προ­ση­μεί­ω­σης υπο­θή­κης, 2.001 κλη­ρο­νο­μη­τη­ρίων, 1.276 υπο­θέ­σεις σωμα­τείων και 166.423 ένορκες βεβαιώ­σεις ελα­φρύ­νο­ντας σημα­ντικά τον όγκο των δικα­στι­κών υπο­θέ­σεων”.

Ανα­φε­ρό­με­νος στον αριθμό των δικα­στών στην Ελλάδα, είπε ότι η χώρα μας είναι η 3η υψη­λό­τερη στην Ευρώπη, σημειώ­νο­ντας ότι “το ζητού­μενο δεν είναι η ανα­λο­γία των δικα­στών, αλλά η ανα­λο­γία του αριθμού δικα­ζο­μέ­νων υπο­θέ­σεων ανά δικαστή”.

Μίλησε ακόμα “για ένα δεύτερο μείζον θέμα που ανέ­δειξε η πρό­σφατη νομο­λο­γία του ΕΔΔΑ και αφορά τον αδι­καιο­λό­γητο φορ­μα­λι­σμό των ανω­τά­των δικα­στη­ρίων μας, κατα­δι­κά­ζο­ντας δια­χρο­νικά και με συνέ­πεια την δυσα­νά­λογη αυστη­ρό­τητα των ανω­τά­των δικα­στη­ρίων της χώρας, υπο­δει­κνύ­ο­ντας την ασυμ­βα­τό­τητα νομο­λο­για­κών πρα­κτι­κών που ισο­δυ­να­μούν με αρνη­σι­δι­κία με την ανάγκη πραγ­μα­τι­κής δια­σφά­λι­σης του δικαιώ­μα­τος προ­σφυ­γής στη δικαιο­σύνη”.

“Το μήνυμα κάθε κατα­δι­κα­στι­κής από­φα­σής του ΕΔΔΑ, είναι το ίδιο : η προ­τε­ραιό­τητα πρέπει να δίδεται στην προ­στα­σία των ουσια­στι­κών δικαιω­μά­των και όχι των τύπων.

Δυστυ­χώς, όπως προ­κύ­πτει από τις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του Στρα­σβούρ­γου, τα ανώτατα δικα­στή­ρια απο­δει­κνύ­ο­νται επίμονα “κακοί μαθητές”, κάποιος ίσως θα έλεγε και “ανε­πί­δε­κτοι μαθή­σεως”, επε­σή­μανε.

Έμφαση έδωσε “στη προ­βλη­μα­τική στάση του ΣτΕ έναντι της επι­βε­βλη­μέ­νης ευθύνης του κράτους για εσφαλ­μένη δικα­στική κρίση, με το ΕΔΔΑ να δια­πι­στώ­νει έλλειμμα ευθύνης του δημο­σίου σε περί­πτωση εσφαλ­μέ­νης δικα­στι­κής κρίσης”.

“Το ΕΔΔΑ κατα­δί­κασε, την Ελλάδα για υπερ­βο­λική τυπο­λα­τρία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας λόγω της νομο­λο­για­κής προ­σέγ­γι­σης που ακο­λου­θεί το Ανώτατο Διοι­κη­τικό Δικα­στή­ριο κατά την απόρ­ριψη των λόγων αναί­ρε­σης ως απα­ρα­δέ­κτων.

Το ΣτΕ, που επε­δί­ωξε να επι­τα­χύ­νει την εκδί­καση των υπο­θέ­σεων ενώπιον του με τους περιο­ρι­σμούς του ν. 3900/2010 παρα­μέ­νει μάλλον το βρα­δύ­τερο διοι­κη­τικό δικα­στή­ριο της Ευρώπης, με 1239 ημέρες καθυ­στέ­ρη­σης για την έκδοση από­φα­σης, έναντι 234 ημερών, που είναι η διάμεση τιμή του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης. Μάλιστα, την τελευ­ταία δωδε­κα­ε­τία, εκδίδει σταθερά όλο και λιγό­τε­ρες απο­φά­σεις: από 10.250 απο­φά­σεις το 2012, δημο­σί­ευσε μόλις 3.386 απο­φά­σεις το 2023 και ακόμα λιγό­τε­ρες (2.604) για το 2024, σύμφωνα με στοι­χεία μέχρι τις 17.12.2024”, επε­σή­μανε ο κ. Βερ­βε­σός και πρό­σθεσε:

“Αντί, λοιπόν, να “στρου­θο­κα­μη­λί­ζουμε”, ασχο­λού­με­νοι με τις σελίδες των δικο­γρά­φων και τους χρόνους αγό­ρευ­σης, οφεί­λουμε να επι­κε­ντρω­θούμε στα πραγ­μα­τικά αίτια του προ­βλή­μα­τος των καθυ­στε­ρή­σεων, και καθένας να ανα­λά­βει το μερίδιο ευθύνης που του ανα­λο­γεί.

Το μόνο μέτρο που απέφερε καρπούς σε ό,τι αφορά την επι­τά­χυνση της δικαιο­σύ­νης, ήταν η μετα­φορά δικα­στη­ρια­κής ύλης στους δικη­γό­ρους. Σύμφωνα με τα στα­τι­στικά στοι­χεία, το σύνολο των υπο­θέ­σεων εκ της μετα­φο­ράς δικα­στη­ρια­κής ύλης στους δικη­γό­ρους ανήλθε από 1/6/2024 μέχρι 31.12.2024 πανελ­λα­δικά σε 25.811.

Επίσης πανελ­λα­δικά, ελή­φθη­σαν 83.980 ένορκες βεβαιώ­σεις που συνε­τά­γη­σαν από 8110 δικη­γό­ρους, ελα­φρύ­νο­ντας έτσι τον φόρτο των προ­έ­δρων Ειρη­νο­δι­κείων που ήταν αρμόδια για τη λήψη ενόρκων βεβαιώ­σεων”.

“Έχει έρθει ο καιρός, ο νομο­θέ­της να απο­σα­φη­νί­σει ότι οι προ­θε­σμίες προσ­διο­ρι­σμού των υπο­θέ­σεων και έκδοσης των δικα­στι­κών απο­φά­σεων δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζο­νται συλ­λή­βδην ως ενδει­κτι­κές, ως ευχο­λό­γιο, αλλά η υπέρ­βασή τους πρέπει να έχει συνέ­πειες. Δεν είναι δυνατόν κάποιες υπο­θέ­σεις κοι­νω­νικά ευαί­σθη­τες, να προσ­διο­ρί­ζο­νται το 2033, με απο­τέ­λε­σμα να καθί­στα­ται γράμμα κενό του νόμου που επι­βάλ­λει υπο­χρε­ω­τικό προσ­διο­ρι­σμό εντός 60 ημερών, και να μην συγκι­νεί­ται κανείς, ούτε είναι δυνατόν να περι­μέ­νουμε επί ένα χρόνο κάποιες φορές, απο­φά­σεις ασφα­λι­στι­κών μέτρων, και να το αντι­με­τω­πί­ζουμε αυτό ως φυσιο­λο­γικό”, υπο­γράμ­μισε ο κ. Βερ­βε­σός και συνέ­χισε:

“Οφεί­λουμε να εστιά­σουμε στις πραγ­μα­τι­κές αιτίες της επι­βρά­δυν­σης, που είναι αφ’ ενός η κακο­διοίκηση, η οποία απο­τε­λεί πραγ­μα­τική “μηχανή παρα­γωγής” διαφορών, και αφ΄ε­τέ­ρου η αλόγιστη άσκηση -συχνότατα αβάσιμων- ενδίκων βοηθημάτων και μέσων από το ίδιο το Δημόσιο και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου”.

“Το ζήτημα της ορθής και ταχείας απο­νο­μής της Δικαιο­σύ­νης είναι πρω­τί­στως ζήτημα Δημο­κρα­τίας. Εμείς, το δικη­γο­ρικό σώμα, που είμαστε η φωνή του πολίτη μπροστά στο δικα­στικό Λεβιά­θαν, έχουμε χρέος να θέτουμε το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων. Αυτό πράτ­τουμε και θα συνε­χί­σουμε να πράτ­τουμε, με συγκε­κρι­μέ­νες παρεμ­βά­σεις και προ­τά­σεις για την αντι­με­τώ­πιση των παθο­γε­νειών που βιώ­νουμε”, κατέ­ληξε ο κ. Βερ­βε­σός.

Πηγή: capital.gr