Πέμπτη 5 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2025: Οι εργαζόμενοι για την οικοδόμηση ενός δίκαιου, βιώσιμου μέλλοντος

Καθώς ο κόσμος ενώ­νε­ται υπό το σύνθημα #BeatPlasticPollution για την αυριανή  φετινή Παγκό­σμια Ημέρα Περι­βάλ­λο­ντος, η Γενική Συνο­μο­σπον­δία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) ενώνει τη φωνή της με την παγκό­σμια κοι­νό­τητα της εργα­σίας και απευ­θύ­νει έκκληση για άμεση και φιλό­δοξη δράση με στόχο τον τερ­μα­τι­σμό της πλα­στι­κής ρύπαν­σης, δια­σφα­λί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα ότι τα δικαιώ­ματα, η υγεία και τα μέσα δια­βί­ω­σης των εργα­ζο­μέ­νων παρα­μέ­νουν στο επί­κε­ντρο αυτής της παγκό­σμιας μετά­βα­σης.

Η πλα­στική ρύπανση δεν απο­τε­λεί μόνο περι­βαλ­λο­ντική κρίση, αλλά και κοι­νω­νική και οικο­νο­μική πρό­κληση. Στην Ελλάδα, παρά­γο­νται ετησίως πάνω από 700.000 τόνοι πλα­στι­κών απο­βλή­των, εκ των οποίων μόλις το 8% ανα­κυ­κλώ­νε­ται, ενώ η πλειο­νό­τητα κατα­λή­γει σε χώρους υγειο­νο­μι­κής ταφής ή διαρ­ρέει στη φύση. Κάθε καλο­καίρι, η εισροή του­ρι­στών αυξάνει τα από­βλητα έως και κατά 26%, συμ­βάλ­λο­ντας στους 40.000 τόνους πλα­στι­κού που ρυπαί­νουν τη γη και τις θάλασ­σές μας κάθε χρόνο. Το κόστος για την κοι­νω­νία και το περι­βάλ­λον είναι τερά­στιο, εκτι­μώ­μενο σε εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως.

Εργα­ζό­με­νοι: Φορείς αλλαγής, όχι θύματα της μετά­βα­σης

Η μετά­βαση σε μια οικο­νο­μία χωρίς πλα­στική ρύπανση και με βιώσιμα χαρα­κτη­ρι­στικά πρέπει να είναι δίκαιη και χωρίς απο­κλει­σμούς. Οι εργα­ζό­με­νοι σε όλη την αλυσίδα αξίας των πλα­στι­κών – από την παρα­γωγή και την ανα­κύ­κλωση έως τη δια­χεί­ριση απο­βλή­των -αντιμετωπίζουν βαθιές αλλαγές, καθώς ανα­δύ­ο­νται νέοι κανο­νι­σμοί, τεχνο­λο­γίες και επι­χει­ρη­μα­τικά μοντέλα. Πολύ συχνά αυτές οι μετα­βά­σεις σχε­διά­ζο­νται χωρίς ουσια­στική συμ­με­τοχή των εργα­ζο­μέ­νων ή επαρ­κείς εγγυ­ή­σεις για αξιο­πρεπή εργασία, ασφά­λεια και κοι­νω­νική προ­στα­σία.

Η εποχική αύξηση των απο­βλή­των λόγω του του­ρι­σμού ασκεί επι­πλέον πίεση στους δημο­τι­κούς εργα­ζό­με­νους καθα­ριό­τη­τας, πολλοί από τους οποίους εργά­ζο­νται υπό επι­σφα­λείς συν­θή­κες και αυξη­μέ­νους κιν­δύ­νους για την υγεία τους.

Τα αιτή­ματά μας για μια Δίκαιη Μετά­βαση:

Αξιο­πρε­πής εργασία και κοι­νω­νι­κός διά­λο­γος: Όλες οι πολι­τι­κές για το κλίμα και το περι­βάλ­λον πρέπει να εγγυώ­νται αξιο­πρεπή εργασία, σεβασμό στα εργα­σιακά δικαιώ­ματα και ισχυρό κοι­νω­νικό διάλογο. Οι εργα­ζό­με­νοι πρέπει να έχουν θέση στο τραπέζι του σχε­δια­σμού και της υλο­ποί­η­σης λύσεων για την πλα­στική ρύπανση.

Υγεία και ασφά­λεια: Το δικαί­ωμα σε ένα ασφαλές και υγιές εργα­σιακό περι­βάλ­λον, ιδιαί­τερα για όσους εκτί­θε­νται σε επι­κίν­δυ­νες χημικές ουσίες και από­βλητα, είναι αδια­πραγ­μά­τευτο.

Πρά­σι­νες θέσεις εργα­σίας: Η επέν­δυση σε ποιο­τι­κές πρά­σι­νες θέσεις εργα­σίας είναι απα­ραί­τητη ώστε οι εργα­ζό­με­νοι να συμ­με­τέ­χουν και να ωφε­λη­θούν από την κυκλική οικο­νο­μία.

Πράσινη κατάρ­τιση και επι­μόρ­φωση: Τα προ­γράμ­ματα επα­να­κα­τάρ­τι­σης και ανα­βάθ­μι­σης δεξιο­τή­των πρέπει να είναι προ­σβά­σιμα σε όλους, χωρίς να μείνει κανένας εργα­ζό­με­νος πίσω.

Κοι­νω­νική προ­στα­σία: Απαι­τού­νται ολο­κλη­ρω­μένα μέτρα κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας για τη στήριξη εργα­ζο­μέ­νων και κοι­νο­τή­των που επη­ρε­ά­ζο­νται από τη μετά­βαση, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων αυτών που απα­σχο­λού­νται σε άτυπη ή επι­σφαλή εργασία.

Ισχυρή εφαρ­μογή: Οι κυβερ­νή­σεις και οι εργο­δό­τες πρέπει να δια­σφα­λί­ζουν την εφαρ­μογή των περι­βαλ­λο­ντι­κών και εργα­σια­κών προ­τύ­πων, ώστε η περι­βαλ­λο­ντική πρόοδος να μην γίνεται εις βάρος των εργα­σια­κών δικαιω­μά­των.

Ο ρόλος των συν­δι­κά­των και των εργα­ζο­μέ­νων

Τα συν­δι­κάτα απο­τε­λούν κινη­τή­ρια δύναμη για την περι­βαλ­λο­ντική δράση και την κοι­νω­νική δικαιο­σύνη. Μέσω της συλ­λο­γι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης, της διεκ­δί­κη­σης και των συνερ­γα­σιών, μπο­ρούμε να δια­σφα­λί­σουμε ότι η περι­βαλ­λο­ντική βιω­σι­μό­τητα και η αξιο­πρε­πής εργασία συμ­βα­δί­ζουν. Οι εργα­ζό­με­νοι δεν είναι εμπόδιο στην αλλαγή, αλλά ουσια­στι­κοί εταίροι στην οικο­δό­μηση ενός ανθε­κτι­κού, χωρίς απο­κλει­σμούς και βιώ­σι­μου μέλ­λο­ντος.

Κάλεσμα για δράση

Στην Ελλάδα, η πλα­στική ρύπανση κοστί­ζει στην οικο­νο­μία του­λά­χι­στον 26 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως, απει­λώ­ντας θέσεις εργα­σίας στον του­ρι­σμό, στη ναυ­τι­λία και στην αλιεία, τομείς ζωτικής σημα­σίας για τις τοπικές κοι­νω­νίες. Καθώς μετα­βαί­νουμε σε μια κυκλική οικο­νο­μία, η δράση για το κλίμα ανα­μέ­νε­ται να δημιουρ­γή­σει χιλιά­δες νέες πρά­σι­νες θέσεις εργα­σίας, κυρίως στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των, στην ανα­κύ­κλωση και στη βιο­μη­χα­νία πρά­σι­νων τεχνο­λο­γιών. Τα συν­δι­κάτα δεσμεύ­ο­νται να δια­σφα­λί­σουν ότι κάθε νέα πράσινη θέση εργα­σίας θα είναι και αξιο­πρε­πής, με τον εργα­ζό­μενο στο επί­κε­ντρο του βιώ­σι­μου μέλ­λο­ντος της Ελλάδας.

Δεν υπάρ­χουν θέσεις εργα­σίας σε έναν νεκρό πλανήτη. Μαζί μπο­ρούμε να δημιουρ­γή­σουμε ένα μέλλον όπου η καλή εργασία, η κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και το υγιές περι­βάλ­λον δεν συγκρού­ο­νται, αλλά απο­τε­λούν αλλη­λο­ε­νι­σχυό­με­νες πραγ­μα­τι­κό­τη­τες.

Για μια δίκαιη μετάβαση-Για τους εργαζόμενους-Για τον πλανήτη.