Μητσοτάκης: Πρέπει να επιταχυνθούν οι εκταμιεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης

Ειδι­κό­τερα, ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός συμ­με­τείχε το από­γευμα της Τετάρ­της (3/3) σε δια­δι­κτυακή συζή­τηση που διορ­γά­νωσε το Ευρω­παϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) με θέμα «Δημιουρ­γώ­ντας θέσεις εργα­σίας για την οικο­νο­μική ανά­καμψη της ΕΕ στην εποχή μετά την παν­δη­μία». Στη συζή­τηση έλαβαν επίσης μέρος η πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν και ο επι­κε­φα­λής της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας του ΕΛΚ στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο Μάν­φρεντ Βέμπερ.

Συντο­νί­στρια της συζή­τη­σης ήταν η αντι­πρό­ε­δρος της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομάδας του ΕΛΚ στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο Esther de Lange, ενώ έθεσε ερώτημα και ο ευρω­βου­λευ­τής της Νέας Δημο­κρα­τίας Στέλιος Κυμπου­ρό­που­λος.

«Ο στόχος μας ήταν πάντα να εγγυ­η­θούμε ότι θα παρα­μεί­νει ακέραια η παρα­γω­γική ικα­νό­τητα της χώρας, για να μπο­ρέ­σουμε να επα­νεκ­κι­νή­σουμε την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα με το τέλος της παν­δη­μίας», τόνισε ο κ. Μητσο­τά­κης ανα­φε­ρό­με­νος στο πλέγμα μέτρων που έθεσε σε εφαρ­μογή η Ελλάδα ώστε να προ­στα­τεύ­σει τις θέσεις εργα­σίας και τις επι­χει­ρή­σεις που πλήτ­το­νται.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός επε­σή­μανε ωστόσο ότι πρώτα από όλα θα πρέπει να δια­σφα­λι­στεί ότι η κρατική στήριξη δεν θα απο­συρ­θεί βια­στικά ή απότομα. «Πριν να μιλή­σουμε για την δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας, θα πρέπει να είμαστε ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί και να απο­φύ­γουμε το φαι­νό­μενο της από­το­μης υπο­χώ­ρη­σης (cliff-edge effect) καθώς θα πρέπει να εγγυ­η­θούμε πως θα άρουμε τους μηχα­νι­σμούς που έχουμε θέσει σε εφαρ­μογή, σε ό,τι αφορά την προ­στα­σία θέσεων εργα­σίας, προ­σε­κτικά και στα­διακά».

«Απο­λύ­τως καθο­ρι­στικό» να μην υπάρ­ξουν καθυ­στε­ρή­σεις στις εκτα­μιεύ­σεις

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επε­σή­μανε τη σημασία του Ταμείου Στα­θε­ρό­τη­τας και Ανά­πτυ­ξης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για τα σχέδια της χώρας μας την επόμενη μέρα, ενώ υπο­γράμ­μισε την ανάγκη ταχείας ολο­κλή­ρω­σης όλων των δια­δι­κα­σιών ώστε να αρχί­σουν να εισ­ρέ­ουν οι πόροι στα ταμεία των κρατών-μελών και να μην χαθούν θέσεις εργα­σίας στον απόηχο της παν­δη­μίας.

«Θα ήθελα ιδιαί­τερα να ενθαρ­ρύνω την Ursula, ασφαλώς γνω­ρί­ζει τις απόψεις μας, ώστε να δια­σφα­λι­στεί ότι τα σχέδια θα εγκρι­θούν το συντο­μό­τερο δυνατόν έτσι ώστε τα χρήματα το ταχύ­τερο δυνατό να διο­χε­τευ­τούν στις οικο­νο­μίες μας. Εάν τα πράγ­ματα κυλή­σουν σύμφωνα με το σχέδιο, θα λάβουμε 4 δισεκ. το 2021», είπε. «Είναι απο­λύ­τως καθο­ρι­στικό να μην υπάρ­ξουν καθυ­στε­ρή­σεις, επειδή αν υπάρ­ξουν καθυ­στε­ρή­σεις τότε ο κίν­δυ­νος -όπως γνωρίζετε- να χαθούν θέσεις εργα­σίας καθώς απο­μα­κρυ­νό­μα­στε από την παν­δη­μία θα αυξηθεί σημα­ντικά».

Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης επι­σή­μανε ότι, μεταξύ άλλων, η ελλη­νική πλευρά έχει σχε­διά­σει την αξιο­ποί­ηση των κεφα­λαίων του Ταμείου Ανά­καμ­ψης ώστε να στη­ρί­ξει προ­γράμ­ματα εκπαί­δευ­σης, επα­νεκ­παί­δευ­σης και καλ­λιέρ­γειας δεξιο­τή­των.

Να γίνει γρήγορα πραγ­μα­τι­κό­τητα το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού

Ο πρω­θυ­πουρ­γός συνε­χάρη την Πρόεδρο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για τις τοπο­θε­τή­σεις της όσον αφορά το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού, στον απόηχο της δήλωσής της ότι θα παρου­σιά­σει εντός του Μαρτίου πρότασή για το «Ψηφιακό Πράσινο Πάσο», το οποίο θα λει­τουρ­γεί και ως πιστο­ποι­η­τικό, διευ­κο­λύ­νο­ντας τα ταξίδια των ευρω­παίων πολιτών. «Θα ήθελα να συγχαρώ την Ursula για τα σχόλιά της για το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού. Θα πρέπει να το κάνουμε πραγ­μα­τι­κό­τητα όσο πιο γρήγορα γίνεται με στόχο να διευ­κο­λύ­νουμε τα ταξίδια στην εποχή μετά την παν­δη­μία», σημεί­ωσε.

«Όντως βλέ­πουμε φως στο τέλος του τούνελ. Δεν είμαστε απο­λύ­τως βέβαιοι για το χρονικό διά­στημα που θα πρέπει να περά­σουμε μέσα στο τούνελ. Αλλά η επί­δραση των μαζικών εμβο­λια­σμών αρχίζει να δια­φαί­νε­ται και σε συν­δυα­σμό με τις καλύ­τε­ρες και­ρι­κές συν­θή­κες, γεν­νιέ­ται σε μένα η αισιο­δο­ξία ότι στο τέλος της άνοιξης – αρχές του καλο­και­ριού θα βγαί­νουμε μια για πάντα από αυτή την κρίση. Γιατί ο του­ρι­σμός είναι πολύ σημα­ντι­κός στην Ελλάδα, για τη δια­τή­ρηση και τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας», πρό­σθεσε ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης.

Η αρχική τοπο­θέ­τηση του πρω­θυ­πουρ­γού και οι απα­ντή­σεις στα δύο ερω­τή­ματα που του ετέ­θη­σαν: 

Καλη­σπέρα από την Αθήνα στην Ursula, τον Manfred, την Esther. Είναι μεγάλη μου χαρά που συμ­με­τέχω σε αυτό το πάνελ. Τόσο η Ursula όσο και ο Manfred έκαναν κάποιες πολύ ενδια­φέ­ρου­σες παρα­τη­ρή­σεις. Θα ήθελα να προ­σθέσω κάποιες σκέψεις σε ό,τι αφορά το εθνικό επίπεδο.

Καταρ­χάς, εμείς, όλα τα κράτη-μέλη συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Ελλάδας, δαπα­νή­σαμε πολλά χρήματα με στόχο να εγγυ­η­θούμε την προ­στα­σία όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρων θέσεων εργα­σίας κατά την διάρ­κεια της παν­δη­μίας. Το κάναμε αξιο­ποιώ­ντας διάφορα προ­γράμ­ματα, βρα­χυ­πρό­θε­σμα προ­γράμ­ματα απα­σχό­λη­σης, προ­γράμ­ματα ανα­στο­λής εργα­σίας και επι­δο­τή­σεις των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Ο στόχος μας ήταν πάντα να εγγυ­η­θούμε ότι θα παρα­μεί­νει ακέραια η παρα­γω­γική ικα­νό­τητα της χώρας, για να μπο­ρέ­σουμε να επα­νεκ­κι­νή­σουμε την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα με το τέλος της παν­δη­μίας. Και ενώ συμφωνώ απο­λύ­τως με τις παρα­τη­ρή­σεις της Ursula ότι δεν είναι δουλειά του κράτους η δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας υπό κανο­νι­κές συν­θή­κες, ήταν και παρα­μέ­νει δουλειά του κράτους η προ­στα­σία των θέσεων εργα­σίας εν μέσω έκτα­κτων συν­θη­κών, όπως αυτές που βιώ­νουμε σήμερα.

Ωστόσο, πριν να μιλή­σουμε για την δημιουρ­γία νέων θέσεων εργα­σίας, θα πρέπει να είμαστε ιδιαί­τερα προ­σε­κτι­κοί και να απο­φύ­γουμε το φαι­νό­μενο της από­το­μης υπο­χώ­ρη­σης (cliff-edge effect) καθώς θα πρέπει να εγγυ­η­θούμε πως θα άρουμε τους μηχα­νι­σμούς που έχουμε θέσει σε εφαρ­μογή σε ό,τι αφορά την προ­στα­σία θέσεων εργα­σίας, προ­σε­κτικά και στα­διακά. Ήταν μεγάλη μου χαρά το γεγονός ότι συμ­φω­νή­θηκε για το 2022 να επι­κα­λε­στούμε την Γενική Ρήτρα Δια­φυ­γής, σχετικά με τους περιο­ρι­σμούς σε θέματα προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, καθώς ήταν ξεκά­θαρο για μένα πως δεν μπο­ρούμε να περά­σουμε από την υφι­στά­μενη κατά­σταση, σε μια φυσιο­λο­γική κατά­σταση με τρόπο στιγ­μιαίο. Αυτό θα πρέπει να συμβεί στα­διακά, γιατί μας ανη­συ­χεί όλους το ποια θα είναι η πραγ­μα­τική επί­δραση στην αγορά εργα­σίας, όταν αρχί­σουμε να απο­μα­κρύ­νουμε τα προ­γράμ­ματα στή­ρι­ξης που είναι τώρα σε ισχύ. 

Συμ­με­ρί­ζο­μαι την αισιο­δο­ξία της Ursula. Όντως βλέ­πουμε φως στο τέλος του τούνελ. Δεν είμαστε απο­λύ­τως βέβαιοι για το χρονικό διά­στημα που θα πρέπει να περά­σουμε μέσα στο τούνελ. Αλλά η επί­δραση των μαζικών εμβο­λια­σμών αρχίζει να δια­φαί­νε­ται και σε συν­δυα­σμό με τις καλύ­τε­ρες και­ρι­κές συν­θή­κες, γεν­νά­ται σε μένα η αισιο­δο­ξία ότι στο τέλος άνοιξης – αρχές του καλο­και­ριού θα βγαί­νουμε μια για πάντα από αυτή την κρίση. Γιατί καθώς ο του­ρι­σμός είναι πολύ σημα­ντι­κός στην Ελλάδα, για τη δια­τή­ρηση και τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας, θα ήθελα να συγχαρώ την Ursula για τα σχόλιά της για το πιστο­ποι­η­τικό εμβο­λια­σμού. Θα πρέπει να το κάνουμε πραγ­μα­τι­κό­τητα όσο πιο γρήγορα γίνεται με στόχο να διευ­κο­λύ­νουμε τα ταξίδια στην εποχή μετά την παν­δη­μία.

Όταν αφή­σουμε πίσω μας την παν­δη­μία, η προ­τε­ραιό­τητα προ­φα­νώς θα είναι όχι μόνο να δια­σφα­λί­σουμε τη δια­τή­ρηση των υφι­στά­με­νων θέσεων, αλλά επίσης, ειδικά στην περί­πτωση της Ελλάδας που παρα­τη­ρεί­ται υψηλή εγγενής ανεργία, θα πρέπει να δημιουρ­γή­σουμε και νέες βιώ­σι­μες θέσεις εργα­σίες που θα πλη­ρώ­νο­νται καλά μετά την παν­δη­μία.

Και σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επι­ση­μάνω από την δική μου οπτική τη σημασία του Ταμείου Ανά­καμ­ψης (RRF) για χώρες όπως η Ελλάδα. Θα ήθελα να θέσω το θέμα σε ένα πλαίσιο, με πραγ­μα­τι­κούς αριθ­μούς. Αυτό που συμ­φω­νή­σαμε σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης σημαί­νει 32 δισε­κα­τομ­μύ­ρια επι­πλέον για την Ελλάδα τα επόμενα έξι χρόνια, από τα οποία τα 19 δισε­κα­τομ­μύ­ρια θα είναι άμεσες επι­χο­ρη­γή­σεις και τα υπό­λοιπα δάνεια, τα οποία θα διο­χε­τεύ­ο­νται άμεσα σε επι­χει­ρή­σεις που θα μπορούν να επω­φε­λη­θούν από αυτά. Αυτό θα έχει πολ­λα­πλα­σια­στική επί­δραση για τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας, κυρίως αν συν­δυα­στεί με τις σημα­ντι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις που έχουμε ήδη εφαρ­μό­σει με στόχο να κατα­στή­σουμε πιο αντα­γω­νι­στική τη βάση της οικο­νο­μίας μας. 

Αυτό που θα ήθελα να επι­ση­μάνω αγαπητέ Manfred, αγαπητή Ursula είναι ότι δεν στα­μα­τή­σαμε ποτέ τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις ούτε εν μέσω της παν­δη­μίας. Και αυτό ήταν πολύ σημα­ντικό γιατί και εμείς γνω­ρί­ζουμε πως δεν θα είναι δια­θέ­σιμα «δωρεάν» χρήματα στον βαθμό που η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή έλαβε τη γενναία απόφαση να δανει­στεί χρήματα, στο δικό της επίπεδο, με στόχο να τα διο­χε­τεύ­σει στα κράτη μέλη. Θα πρέπει να εγγυ­η­θούμε πως θα μεί­νουμε πιστοί στη δική μας δέσμευση και θα εφαρ­μό­σουμε μεταρ­ρυθ­μί­σεις με στόχο να κατα­στή­σουμε πιο αντα­γω­νι­στι­κές τις οικο­νο­μίες μας. Και θα το κάνουμε όχι επειδή είναι οδηγία των Βρυ­ξελ­λών να κινη­θούμε σε αυτή την κατεύ­θυνση αλλά γιατί πιστεύ­ουμε ότι αυτό θα πρέπει να γίνει για να δημιουρ­γή­σουμε θέσεις εργα­σίας, κυρίως για τους νέους. 

Για παρά­δειγμα, στην Ελλάδα ενώ μιλάμε ψηφί­ζε­ται νέος νόμος για τις δημό­σιες συμ­βά­σεις που αίρει τους παλιούς γρα­φειο­κρα­τι­κούς περιο­ρι­σμούς, σε συμ­μόρ­φωση με το ευρω­παϊκό πλαίσιο για τις δημό­σιες συμ­βά­σεις. Κάναμε σημα­ντι­κές απλο­ποι­ή­σεις σε θέματα εξου­σιο­δό­τη­σης. Μειώ­σαμε τους φόρους. Ανα­μέ­νουμε σημα­ντική πρόοδο της Ελλάδας στους δείκτες που σχε­τί­ζο­νται με την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα (Doing Business index). Αυτό σημαί­νει πως η Ελλάδα βρί­σκε­ται ξανά στο χάρτη σε ό,τι αφορά την προ­σέλ­κυση άμεσων ξένων επεν­δύ­σεων που γνω­ρί­ζουμε πως είναι ιδιαί­τερα σημα­ντι­κές για τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας.

Και κάποιες από τις πρω­το­βου­λίες που παρου­σιά­στη­καν από την Ursula απο­τε­λούν κορυ­φαία εγχει­ρή­ματα και για το ελλη­νικό σχέδιο για το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Θα ήθελα να επι­ση­μάνω για παρά­δειγμα πόσο σημα­ντικό είναι το πρό­γραμμα εκσυγ­χρο­νι­σμού των κτιρίων για την ελλη­νική οικο­νο­μία. Δεν πρό­κει­ται απλά για μείωση του περι­βαλ­λο­ντι­κού μας απο­τυ­πώ­μα­τος -και γνω­ρί­ζουμε πως όλα τα κτίρια κατα­να­λώ­νουν υψηλά επίπεδα ενέρ­γειας. Πρό­κει­ται ουσια­στικά για τη δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας στην βιο­μη­χα­νία οικο­δο­μι­κών υλικών, άρα πρό­κει­ται για νέες δου­λειές για τους υδραυ­λι­κούς, τους ηλε­κτρο­λό­γους, τους ελαιο­χρω­μα­τι­στές. Γιατί αυτοί είναι οι επαγ­γελ­μα­τίες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε αυτό τον κλάδο.

Αλλά στο τέλος της ημέρας, μειώ­νουμε το κόστος που πλη­ρώ­νουν τα νοι­κο­κυ­ριά, καθώς τα σπίτια τους θα είναι ενερ­γειακά πιο απο­δο­τικά. Αλλά τα project αυτά αφορούν και την τεχνο­λο­γία, καθώς τα σπίτια μας γίνο­νται πιο «έξυπνα». Επο­μέ­νως υπάρχει ξεκά­θαρα και η  ψηφιακή διά­σταση σε αυτά τα project.

Αυτό είναι ένα μόνο παρά­δειγμα του πώς μπο­ρούμε να δομή­σουμε project με πολ­λα­πλά οφέλη με την βοήθεια της ΕΕ. Ακόμα ένα παρά­δειγμα, είναι αυτο της απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης. Το πώς μπο­ρούμε να απαλ­λα­γούμε από μονάδες παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που λει­τουρ­γούν με καύση άνθρακα. Εχουμε μια περιοχή στην Ελλάδα, τη Δυτική Μακε­δο­νία που για πολλές δεκα­ε­τίες ήταν η καρδιά της παρα­γω­γής ενέρ­γειας, με εργο­στά­σια που λει­τουρ­γού­σαν με καύση λιγνίτη. Και λάβαμε τη γενναία απόφαση να απο­μα­κρυν­θούμε από το λιγνίτη και να κλεί­σουμε τα εργο­στά­σια αυτά όσο το δυνατόν γρη­γο­ρό­τερα.

Πώς λοιπόν μπορούν να αντι­κα­τα­στα­θούν οι θέσεις εργα­σίες στα παλιά ορυχεία; Σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα, μπορείς να δημιουρ­γή­σεις θέσεις εργα­σίας διεκ­δι­κώ­ντας και ανα­κτώ­ντας τη γη που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε για την εξόρυξη λιγνίτη. Αλλά αυτό δεν είναι ένα μακρο­πρό­θε­σμο project. Θα πρέπει να προ­σελ­κύ­σουμε στην περιοχή αυτή τη μετα­ποί­ηση, θα πρέπει να προ­σελ­κύ­σουμε την εκπαί­δευση. Αντι­κα­θι­στούμε τα παλιά λιγνι­τω­ρυ­χεία με σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις σε ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, κυρίως ηλιακής ενέρ­γειας. Και ανα­πτύσ­σουμε προηγ­μένη αγρο­βιο­μη­χα­νία και του­ρι­σμό σε μια περιοχή της Ελλάδας που δεν είναι ιδιαί­τερα γνωστή. Όταν αθροί­ζει κανείς τους αριθ­μούς, Manfred και Ursula, συνει­δη­το­ποιεί πως με αυτόν τον τρόπο ενδε­χο­μέ­νως δημιουρ­γού­νται ακόμη και περισ­σό­τε­ρες θέσεις εργα­σίας, από το να συνε­χί­σουν οι άνθρω­ποι να δου­λεύ­ουν σε λιγνι­τω­ρυ­χεία, που μάλλον δεν είναι και το είδος δου­λειάς που ορα­μα­τί­ζε­σαι για τους νέους της χώρας.

Αλλά θα πρέπει να θέτουμε φιλό­δο­ξους στόχους και θα πρέπει να εξη­γή­σουμε ότι αυτό είναι εφικτό και ότι υπάρχει και η ευρω­παϊκή στήριξη σε αυτή τη δια­δι­κα­σία. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση οι άνθρω­ποι θα αντι­δρά­σουν με οργή και θα αρνη­θούν να υιο­θε­τή­σουν αυτό το όραμα. Το τελευ­ταίο θέμα που ετέθη από τον Manfred και την Ursula και το οποίο θεωρώ ιδιαί­τερα σημα­ντικό είναι το θέμα των προ­σό­ντων. Ακόμα και πριν την εμφά­νιση της παν­δη­μίας, γνω­ρί­ζαμε πως ήμασταν εν μέσω ενός ουσια­στι­κού τεχνο­λο­γι­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού, που ανα­δια­μορ­φώ­νει το μέλλον της εργα­σίας.

Και γνω­ρί­ζουμε καλά πως η έννοια της εργα­σίας με την οποία εμείς μεγα­λώ­σουμε, η έννοια ότι πας στο σχολείο, παίρ­νεις πτυχίο, βρί­σκεις μια δουλειά και συντα­ξιο­δο­τεί­σαι, η έννοια αυτή πιθα­νό­τατα δεν θα υφί­στα­ται για την επόμενη γενιά. Πρέπει συνεχώς να μαθαί­νουμε, να ανα­βαθ­μί­ζουμε τα προ­σό­ντα μας, με στόχο να παρα­μέ­νουμε αντα­γω­νι­στι­κοί σε μια αγορά εργα­σίας που αλλάζει πολύ γρήγορα. Για το λόγο αυτό, στο δικό μας σχέδιο για το Ταμείο Ανά­καμ­ψης είναι τόσο σημα­ντικό το στοι­χείο των προ­σό­ντων. Είναι σημα­ντική η έννοια της ανα­βάθ­μι­σης δεξιο­τή­των, της επα­νεκ­παί­δευ­σης, αλλά και της πιστο­ποί­η­σης των προ­σό­ντων. Και θέλουμε να το κάνουμε από κοινού με τον ιδιω­τικό τομέα. Ακόμα και σήμερα, μπορεί να σας εκπλή­ξει αυτό, αλλά αυτή είναι μια χώρα με ανεργία που ανέρ­χε­ται σε ποσοστό 16%. Το 30%, όμως, των εργο­δο­τών μας λένε ότι δεν μπορούν να βρουν ανθρώ­πους με τα κατάλ­ληλα προ­σό­ντα. Ξεκά­θαρα υφί­στα­ται μια θεμε­λιώ­δης ανα­ντι­στοι­χία ανάμεσα σε αυτό που έχει να προ­σφέ­ρει η αγορά εργα­σίας και αυτό που χρειά­ζο­νται οι επι­χει­ρή­σεις.

Και το τελευ­ταίο σημείο που είναι πολύ σημα­ντικό για μένα είναι το πώς μπο­ρούμε να στη­ρί­ξουμε την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα. Δημιουρ­γία θέσεων εργα­σίας, μέσω της δημιουρ­γίας επι­χει­ρή­σεων. Στην Ευρώπη, δεν έχουμε ιδιαί­τερα καλές επι­δό­σεις στη δημιουρ­γία οικο­συ­στη­μά­των γύρω από την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα με ισχυρό venture capital που να στη­ρί­ζει την Έρευνα και Ανά­πτυξη (R&D). Αλλά θεωρώ πως και αυτό αρχίζει πια να αλλάζει. Και αυτό είναι ένα πολύ ελπι­δο­φόρο σημάδι. Το βλέ­πουμε στην Ελλάδα. Ένα οικο­σύ­στημα start-ups και νέων ανθρώ­πων που θέλουν να κάνουν την δική τους επι­χεί­ρηση, αντί να είναι μισθω­τοί εργα­ζό­με­νοι. Θεωρώ πως αυτή είναι μια πολύ σημα­ντική εξέλιξη που πρέπει να στη­ρι­χθεί, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. 

Για να συνο­ψίσω θα ήθελα να πω πως όντως έχουμε όντως δουλειά σε πολλά μέτωπα ταυ­τό­χρονα. Η παν­δη­μία έχει αλλάξει για τα καλά ορι­σμένα πράγ­ματα και θα πρέπει να προ­σαρ­μο­στούμε. Ένα από αυτά είναι η ικα­νό­τητά μας να εργα­ζό­μα­στε από οπου­δή­ποτε, καθόλη τη διάρ­κεια του χρόνου, κάτι που απο­τε­λεί αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα για μια χώρα όπως η Ελλάδα με το δίκτυο συν­δε­σι­μό­τη­τάς της αλλά και το επίπεδο στην ποιό­τητα ζωής που προ­σφέ­ρει. Αλλά θα πρέπει να έχουμε απόλυτη επί­γνωση ως ΕΛΚ πως η ατζέντα της εργα­σίας είναι η απόλυτη ατζέντα με την πλέον καθο­ρι­στική σημασία για την πολι­τική μας οικο­γέ­νεια τα επόμενα πέντε χρόνια.

Και αυτό είναι το βασικό μήνυμα που θα βρει αντα­πό­κριση και στη νεότερη γενιά, σε μια γενιά που βλέπει το περι­βάλ­λον της αγοράς εργα­σίας που αλλάζει διαρκώς, σε συν­δυα­σμό και με την παν­δη­μία, όπως είπε και η Ursula, με δικαιο­λο­γη­μένη ανη­συ­χία. Θα πρέπει να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, για να εγγυ­η­θούμε πως οι νέοι θα μπορούν να βλέπουν το μέλλον με την αισιο­δο­ξία που η νέα γενιά αξίζει να έχει.

Απα­ντώ­ντας σε ερώτηση για την αύξηση της συμ­με­το­χής των γυναι­κών στον κόσμο της εργα­σίας, η οποία τέθηκε μετά από τοπο­θέ­τηση της Ursula von der Leyen για προ­γράμ­ματα εκπαί­δευ­σης εργα­ζό­με­νων και ανέργων, ο πρω­θυ­πουρ­γός δήλωσε:

Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να προ­σθέσω κάτι στα όσα είπε μόλις η Ursula von der Leyen. Είμαστε υπέρ­μα­χοι της οικο­νο­μίας της αγοράς με κοι­νω­νικό πρόσημο (social market economy), που σημαί­νει ότι ανα­γνω­ρί­ζουμε την ανάγκη παροχής στή­ρι­ξης στους ανέρ­γους. Αλλά γνω­ρί­ζουμε επίσης ότι εάν ο μηχα­νι­σμός στή­ρι­ξης είναι, σε κάποιο σημείο, υπερ­βο­λικά γεν­ναιό­δω­ρος, τότε αλλοιώ­νο­νται τα πραγ­μα­τική κίνητρα για την εύρεση εργα­σίας. Συνεπώς, πρέπει να πετύ­χουμε τη σωστή ισορ­ρο­πία.

Και πρέπει να έχουμε τη δυνα­τό­τητα να προ­σφέ­ρουμε στους ανέρ­γους πραγ­μα­τι­κές ευκαι­ρίες και πραγ­μα­τι­κές προ­σφο­ρές για θέσεις εργα­σίας, μέσω ενός προ­σε­κτικά σχε­δια­σμέ­νου συστή­μα­τος που θα ται­ριά­ζει (τα προ­σό­ντα τους) με τις ανάγκες της αγοράς εργα­σίας, σε συν­δυα­σμό με προ­γράμ­ματα ανά­πτυ­ξης δεξιο­τή­των ώστε να αντι­με­τω­πι­στούν οι πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της αγοράς και των ανέργων.

Όσον αφορά τα κίνητρα, θεμε­λιω­δώς οι άνθρω­ποι ανα­ζη­τούν την εργασία. Δεν σχε­τί­ζε­ται μόνο με χρήματα, αλλά με την έννοια της αξιο­πρέ­πειας που έχει η εργασία, την οποία πρέπει να μην ξεχνάμε. Πιστεύω ότι αυτό έγινε ιδιαί­τερα φανερό κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας και ότι πρέπει να κάνουμε κάτι επίσης στο επίπεδο του ΕΛΚ ώστε να ανα­γνω­ρί­σουμε όλες αυτές τις δου­λειές, που ήταν σχεδόν αόρατες αλλά αντι­λη­φθή­καμε ξαφνικά τη σημασία τους μέσα στην παν­δη­μία. Η πρώτη περί­πτωση που μου έρχεται στο μυαλό είναι αυτή των νέων που βρί­σκο­νται πάνω σε ένα μηχα­νάκι και παρα­δί­δουν φαγητό στα σπίτια μας. Και να ανα­γνω­ρί­σουμε ότι αυτές οι δου­λειές, στις οποίες ενδε­χο­μέ­νως δεν απο­δί­δαμε την πρέ­πουσα σημασία, είναι στην πράξη απο­λύ­τως κρί­σι­μης σημα­σίας, ειδικά σε περιό­δους κρίσης.

Το θέμα της συμ­με­το­χής των γυναι­κών στο εργα­τικό δυνα­μικό είναι πραγ­μα­τικά κρίσιμο, διότι το επίπεδο συμ­με­το­χής τους στην Ελλάδα είναι ακόμα χαμηλό. Πρέπει να δια­σφα­λί­σουμε ότι θα συντρί­ψουμε κάθε έννοια δια­κρί­σεων όσον αφορά τις απο­δο­χές. Παράλ­ληλα είναι ένα θέμα με πολι­τι­σμική διά­σταση, καθότι πρέπει να ενθαρ­ρύ­νο­νται περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι να γίνουν μέρος του κόσμου της εργα­σίας.

Πρέπει επίσης να δια­σφα­λί­σουμε ότι βοηθάμε, ειδικά τις γυναί­κες, να ισορ­ρο­πή­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους ώστε να μπορούν να ανα­θρέ­ψουν τα παιδιά τους και παράλ­ληλα να μπορούν  να εργά­ζο­νται. Έχουμε δώσει εξαι­ρε­τικά μεγάλη έμφαση στη στήριξη των προ­γραμ­μά­των βρε­φο­νη­πια­κών και παι­δι­κών σταθμών, τη διεύ­ρυνση των ωραρίων τους, ώστε να διευ­κο­λύ­νο­νται οι γυναί­κες να βρουν την ισορ­ρο­πία ανάμεσα  στην εργασία και στο απαι­τη­τικό έργο της ανα­τρο­φής των παιδιών, ειδικά μικρών παιδιών.

Επο­μέ­νως, αυτή είναι μία σημα­ντική ατζέντα για εμάς. Θα κατα­θέ­σουμε μία πολύ τολμηρή και ευρεία δέσμη προ­τά­σεων όσον αφορά τη συμ­με­τοχή των γυναι­κών στην αγορά εργα­σίας. Και ευελ­πι­στούμε ότι θα μπο­ρέ­σουμε, επίσης, να αντι­με­τω­πί­σουμε κάποια πολι­τι­στικά στε­ρε­ό­τυπα που ίσως εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν σε έναν βαθμό στη χώρα μας, τα οποία μάλλον ανήκουν στον προη­γού­μενο αιώνα παρά στον 21ο.

Esther de Lange: Η ερώτηση αφορά την πράσινη συμ­φω­νία. Μιλή­σατε για τους σταθ­μούς ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής σε μια περιοχή της Ελλάδας όπου πρό­κει­ται να κλεί­σουν (απο­λι­γνι­το­ποί­οηση). Πώς θα δια­σφα­λί­σετε, σε εθνικό επίπεδο, ότι οι νέες θέσεις εργα­σίας που δημιουρ­γείτε -μιλήσατε για αυτές- θα μείνουν στην Ελλάδα; Είμαι βέβαιη ότι είναι μια πρό­κληση για όλους μας, είναι μια συζή­τηση που έχουμε και στην Ολλαν­δία, και ασφαλώς θα έχετε και στην Ελλάδα. Πώς το αντι­με­τω­πί­ζετε αυτό το ζήτημα;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Πρώτα απ’ όλα, να σημειώσω ότι σκο­πεύ­ουμε να φέρουμε θέσεις εργα­σίας στην Ελλάδα από το εξω­τε­ρικό. Γι’ αυτό προ­σπα­θούμε να κατα­στή­σουμε την Ελλάδα αντα­γω­νι­στική προ­σελ­κύ­ο­ντας άμεσες ξένες επεν­δύ­σεις. Γνω­ρί­ζουμε ότι πρέπει να προ­σφέ­ρουμε ένα αντα­γω­νι­στικό πεδίο ανα­φο­ρικά με το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο και τους φόρους και ταυ­τό­χρονα να δια­σφα­λί­σουμε ότι αξιο­ποιούμε τα συγκρι­τικά μας πλε­ο­νε­κτή­ματα.

Σε ό,τι αφορά τη δημιουρ­γία και τη δια­τή­ρηση θέσεων εργα­σίας σε τοπικό επίπεδο, είναι προ­φα­νές ότι δεν θα αντι­κα­τα­στα­θούν όλες οι θέσεις εργα­σίας από ρομπότ και αλγό­ριθ­μους. Ειδικά αν δείτε για παρά­δειγμα τον κλάδο των υπη­ρε­σιών, ο οποίος είναι τόσο σημα­ντι­κός για χώρες όπως η Ελλάδα που εξαρ­τώ­νται αρκετά από τον του­ρι­σμό, πρέπει να γνω­ρί­ζουμε ότι αυτές οι δου­λειές μπορούν και να είναι καλο­πλη­ρω­μέ­νες και να δια­τη­ρη­θούν και να βελ­τιω­θούν μέσω της τεχνο­λο­γίας, αντί να αντι­κα­τα­στα­θούν μέσω αυτής.

Επο­μέ­νως, για εκείνες τελικά τις θέσεις εργα­σίας που πραγ­μα­τικά θα χαθούν στη δια­δι­κα­σία της πρά­σι­νης μετά­βα­σης, απαι­τεί­ται μια πολύ λεπτο­με­ρής επε­ξερ­γα­σία σε τοπικό επίπεδο, μια επε­ξερ­γα­σία για το πλαίσιο μέσα από το οποίο αυτές οι θέσεις εργα­σίας μπορούν πραγ­μα­τικά να αντι­κα­τα­στα­θούν από νέες. Και αυτό σημαί­νει ότι ορι­σμέ­νοι άνθρω­ποι θα χρεια­στεί να απο­κτή­σουν νέες δεξιό­τη­τες και να κάνουν δια­φο­ρε­τικά πράγ­ματα.

Και όντως, απαιτεί επίσης προ­θυ­μία από την πλευρά των ανθρώ­πων να συμ­με­ρι­στούν αυτό το σκε­πτικό και να ανα­λά­βουν πρω­το­βου­λία. Ασφαλώς γνω­ρί­ζετε πως όταν μιλάμε για ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται στη μέση ηλικία, δεν είναι εύκολο να πει­σθούν ότι αυτό είναι κάτι που μπορεί να συμβεί. Εκεί ακριβώς είναι ίσως πιο απα­ραί­τητη η κρατική υπο­στή­ριξη. Επο­μέ­νως, πρέπει να κάνουμε αυτή τη δουλειά εξαι­ρε­τικά ενδε­λε­χώς, αλλά το Ταμείο Ανά­καμ­ψης μας παρέχει το βασικό πλαίσιο και τα εργα­λεία χρη­μα­το­δό­τη­σης για να μπο­ρέ­σουμε να το πετύ­χουμε.

Και θα ήθελα ιδιαί­τερα να ενθαρ­ρύνω την Ursula, ασφαλώς γνω­ρί­ζει τις απόψεις μας, ώστε να δια­σφα­λι­στεί ότι τα σχέδια θα εγκρι­θούν το συντο­μό­τερο δυνατόν -αυτό σχε­τί­ζε­ται επίσης με το ερώτημα που απα­ντή­θηκε προηγουμένως- έτσι ώστε τα χρήματα, το ταχύ­τερο δυνατό, να διο­χε­τευ­τούν στις οικο­νο­μίες μας. Εάν τα πράγ­ματα κυλή­σουν σύμφωνα με το σχέδιο, θα λάβουμε 4 δισ. το 2021. Είναι απο­λύ­τως καθο­ρι­στικό να μην υπάρ­ξουν καθυ­στε­ρή­σεις, επειδή αν υπάρ­ξουν καθυ­στε­ρή­σεις, τότε ο κίν­δυ­νος, όπως γνω­ρί­ζετε, να χαθούν θέσεις εργα­σίας καθώς απο­μα­κρυ­νό­μα­στε από την παν­δη­μία θα αυξηθεί σημα­ντικά.