Πανεπιστήμια: Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση για τους «αιώνιους» φοιτητές -Το τελευταίο «παράθυρο» για ολοκλήρωση των σπουδών

Ένα τελευ­ταίο «παρά­θυρο» για την ολο­κλή­ρωση των σπουδών έμεινε ανοικτό για τους «αιώ­νιους» φοι­τη­τές, με τη θέσπιση ενός μηχα­νι­σμού τελευ­ταίας ευκαι­ρίας.

Ο μηχα­νι­σμός αυτός νομο­θε­τή­θηκε την περα­σμένη Παρα­σκευή, με την ψήφιση του νομο­σχε­δίου του υπουρ­γείου Παι­δείας.

«Η Πολι­τεία στέλνει το πολι­τικό μήνυμα ότι ανα­γνω­ρί­ζει και επι­βρα­βεύει τη συνεπή προ­σπά­θεια, επεν­δύει στη διάσωση του εκπαι­δευ­τι­κού κεφα­λαίου που έχει ήδη παρα­χθεί, αλλά ταυ­τό­χρονα θέτει ένα σαφές, μετρή­σιμο όριο: ο επι­πλέον χρόνος είναι μια τελευ­ταία ευκαι­ρία να κερ­δη­θεί ο αγώνας, όχι να επα­να­λη­φθεί», ξεκα­θά­ρισε, μιλώ­ντας στη Βουλή η υπουρ­γός Παι­δείας, Σοφία Ζαχα­ράκη.

Όπως σημεί­ωσε, η νέα ρύθμιση «δια­σφα­λί­ζει ότι όσοι έχουν προ­χω­ρή­σει σημα­ντικά τις σπουδές τους, έχουν ευκαι­ρία να τις ολο­κλη­ρώ­σουν» και τη χαρα­κτή­ρισε «ρεα­λι­στική, ενι­σχυ­τική και παι­δα­γω­γικά συνεπή».

Τι προ­βλέ­πει η νέα ρύθμιση για τους «αιώ­νιους» φοι­τη­τές

Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης και τις δυνα­τό­τη­τες ολο­κλή­ρω­σης σπουδών στα ΑΕΙ, όπως ψηφί­στηκε, προ­βλέ­πει ότι όσοι φοι­τη­τές έχουν ολο­κλη­ρώ­σει το 70% των μαθη­μά­των ή πιστω­τι­κών μονάδων και έχουν συμ­με­τά­σχει σε εξε­τά­σεις του­λά­χι­στον δύο φορές τα τελευ­ταία δύο χρόνια, θα έχουν δικαί­ωμα ολο­κλή­ρω­σης σπουδών εντός δύο επι­πλέον εξα­μή­νων, κατόπιν υπο­βο­λής αίτησης, εντός 30 ημερών από την έκδοση των βαθ­μο­λο­γίων της εξε­τα­στι­κής περιό­δου του Σεπτεμ­βρίου κατά την οποία συμπλη­ρώ­νε­ται η ανώτατη χρονική διάρ­κεια φοί­τη­σης.

ΕΛΛΑΔΑ  08/07/2025  09:58

Ζαχα­ράκη: Θα δια­γρα­φούν 290.000 αιώνιοι φοι­τη­τές τον Σεπτέμ­βριο -Οι 35.000 στους οποίους θα δοθεί τελευ­ταία ευκαι­ρία

ΕΛΛΑΔΑ  10/07/2025  12:01

Φρένο στους «αιώ­νιους» φοι­τη­τές -Ποια πανε­πι­στή­μια έχουν τους περισ­σό­τε­ρους, ποιοι θα έχουν μία τελευ­ταία ευκαι­ρία

Σημειώ­νε­ται ότι η ρύθμιση δεν επη­ρε­ά­ζει ενερ­γούς φοι­τη­τές, ούτε όσους βρί­σκο­νται εντός του νόμιμου χρο­νι­κού πλαι­σίου σπουδών (4+2 ή 5+3 έτη).

Από το υπουρ­γείο τονί­ζε­ται ότι με αυτό τον τρόπο προ­σφέ­ρε­ται «μια τελευ­ταία, αλλά ρεα­λι­στική, ευκαι­ρία να μετα­τρέ­ψουν το συσ­σω­ρευ­μένο εκπαι­δευ­τικό τους κεφά­λαιο σε πτυχίο».

Από τη δια­γραφή εξαι­ρού­νται τα άτομα με ανα­πη­ρία άνω του 50%, ενώ προ­βλέ­πε­ται κατ’ εξαί­ρεση υπέρ­βαση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης για σοβα­ρούς λόγους υγείας.

Επι­πρό­σθετα, η πρό­βλεψη για μερική φοίτηση αφορά σε γονείς παιδιών έως 8 ετών, εργα­ζό­με­νους (άνω των 20 ωρών εργα­σίας την εβδο­μάδα απο­δε­δειγ­μένα) και πρω­τα­θλη­τές και αθλητές με εντα­τικό πρό­γραμμα.

H ανα­κί­νηση του ζητή­μα­τος από τους πρυ­τά­νεις

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, αν και, ήδη από το 2022, έχει θεσμο­θε­τη­θεί η Ανώτατη Διάρ­κεια Φοί­τη­σης, ωστόσο, κατά το τελευ­ταίο ακα­δη­μαϊκό έτος, το τέλος του οποίου θα σήμαινε και την εφαρ­μογή μέσα στον Αύγου­στο του 2025 του σχε­τι­κού νόμου περί δια­γρα­φής όσων φοι­τη­τών έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο και, παρ’ όλο που προ­βλέ­πο­νται ήδη εξαι­ρέ­σεις, η πανε­πι­στη­μιακή κοι­νό­τητα είχε ανα­κι­νή­σει το θέμα ήδη από υπουρ­γίας Κυριά­κου Πιερ­ρα­κάκη, ζητώ­ντας βελ­τιω­τι­κές ρυθ­μί­σεις, ως προς τις εξαι­ρέ­σεις του νόμου, αλλά και για τη θέσπιση μίας «δεύ­τε­ρης ευκαι­ρίας» πριν από την ορι­στική δια­γραφή.

Οι πρυ­τά­νεις, οι οποίοι πραγ­μα­το­ποί­η­σαν έκτακτη Σύνοδο την περα­σμένη Τετάρτη, εξέ­φρα­σαν ικα­νο­ποί­ηση που ελή­φθη­σαν σε έναν βαθμό υπ’ όψιν οι προ­τά­σεις τους στην τελική δια­μόρ­φωση των άρθρων του νομο­σχε­δίου, ωστόσο επα­νέ­λα­βαν στην ομόφωνη απόφασή τους την πρόταση να δίνεται η δυνα­τό­τητα στα πανε­πι­στή­μια αιτιο­λο­γη­μέ­νης αντι­με­τώ­πι­σης «ειδικών» περι­πτώ­σεων φοι­τη­τών που κιν­δυ­νεύ­ουν με δια­γραφή, εντός περιο­ρι­σμέ­νου ποσο­στιαίου ορίου, που θα ορί­ζε­ται στο νόμο.

Οι αριθμοί

Σύμφωνα με την τελευ­ταία έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘΑΑΕ), η οποία αφορά την ακα­δη­μαϊκή χρονιά 2023-24 και δημο­σιεύ­θηκε τον περα­σμένο Ιούνιο, το σύνολο των ενεργών φοι­τη­τών των ΑΕΙ ήταν 352.099.

Παράλ­ληλα, οι εγγε­γραμ­μέ­νοι φοι­τη­τές ήταν συνο­λικά 703.857, κάτι που συνε­πά­γε­ται ότι οι μη ενεργοί φοι­τη­τές, κατά την ίδια περίοδο, ανήλθαν στους 351.758.

Αξίζει να σημειω­θεί, ότι τα παρα­πάνω αριθ­μη­τικά δεδο­μένα αφορούν τα 25 ΑΕΙ και τις τρεις Ανώ­τα­τες Στρα­τιω­τι­κές Σχολές (ΑΣΕΙ) της Ελλάδας.

Σύμφωνα με το υπουρ­γείο Παι­δείας, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι με τη νέα ρύθμιση που προ­τεί­νε­ται, περίπου 290.000 ανε­νερ­γοί φοι­τη­τές θα δια­γρα­φούν από τα μητρώα τον ερχό­μενο Σεπτέμ­βριο.

Το νομικό πλαίσιο

«Αιώνιοι», «παλιοί», «λιμνά­ζο­ντες», ή «ανε­νερ­γοί», οι φοι­τη­τές που δεν έχουν πάρει πτυχίο ενώ έχουν ξεπε­ρά­σει το χρονικό όριο ανώ­τα­της φοί­τη­σης έχουν απα­σχο­λή­σει τις πολι­τι­κές ηγεσίες του υπουρ­γείου Παι­δείας εδώ και δεκα­ε­τίες.

Η Ανώτατη Διάρ­κεια Φοί­τη­σης θεσμο­θε­τή­θηκε με τον ν. 4957/2022, απο­κα­λού­μενο και ως «νόμο Κερα­μέως» και ορι­ζό­ταν ότι η ΔΑΦ για τα προ­γράμ­ματα σπουδών διάρ­κειας 4 ετών ήταν τα 6 έτη (ν+2) και για τα 5ετή προ­γράμ­ματα τα 8 έτη (ν+3). Μετά από τη συμπλή­ρωση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης, ο νόμος ανέφερε ότι «το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Τμή­μα­τος εκδίδει πράξη δια­γρα­φής».

Από τα παρα­πάνω, ο νόμος προ­έ­βλεπε εξαί­ρεση για «σοβα­ρούς λόγους υγείας που ανά­γο­νται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγ­γε­νούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προ­σώ­που με το οποίο ο φοι­τη­τής έχει συνάψει σύμφωνο συμ­βί­ω­σης».

Παράλ­ληλα, προ­βλε­πό­ταν το δικαί­ωμα μερικής φοί­τη­σης, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, το οποίο συνε­πά­γε­ται έως και διπλα­σια­σμό του πραγ­μα­τι­κού χρόνου φοί­τη­σης, καθώς κάθε εξάμηνο μερικής φοί­τη­σης προ­σμε­τρά­ται ως μισό ακα­δη­μαϊκό εξάμηνο.

Επι­πλέον, δινόταν η δυνα­τό­τητα στους φοι­τη­τές που το επι­θυ­μούν και δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοί­τη­σης, να δια­κό­ψουν τις σπουδές τους, από ένα εξάμηνο έως το πολύ για 2 χρόνια.

Αξίζει να σημειω­θεί, ότι τα όσα αφορούν τη μερική φοίτηση και τη διακοπή φοί­τη­σης ισχύουν και με τη νέα ρύθμιση, του νέου νόμου.

Ωστόσο, η πρώτη προ­σπά­θεια δια­γρα­φής «αιωνίων» φοι­τη­τών έγινε ήδη από το 2007 (ν. 3549/2007), επί υπουρ­γίας Μαριέτ­τας Γιαν­νά­κου. Στο άρθρο 14 του νόμου περι­γρα­φό­ταν ότι «η ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης στις προ­πτυ­χια­κές σπουδές δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει τον ελά­χι­στο αριθμό εξα­μή­νων που απαι­τού­νται για τη λήψη του πτυχίου, σύμφωνα με το ενδει­κτικό πρό­γραμμα σπουδών του τμή­μα­τος, προ­σαυ­ξα­νό­μενο κατά 100%». Προ­βλε­πό­ταν, επίσης, «σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις» και με απόφαση της Συγκλή­του για τα πανε­πι­στή­μια και της Συνέ­λευ­σης για τα τότε ΤΕΙ, «ύστερα από πλήρως αιτιο­λο­γη­μένη εισή­γηση της Γενικής Συνέ­λευ­σης του Τμή­μα­τος και σχετική αίτηση φοιτητή ή σπου­δα­στή, η παρά­ταση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης του αιτού­ντος, μέχρι δύο (2) εξάμηνα».

Επι­πλέον, ο «νόμος Γιαν­νά­κου» έδινε το δικαί­ωμα στους φοι­τη­τές να να δια­κό­ψουν τις σπουδές τους, με έγγραφη αίτηση, για όσα εξάμηνα, συνε­χό­μενα ή μη, επι­θυ­μούν, και «πάντως όχι  περισ­σό­τερα από τον ελά­χι­στο αριθμό εξα­μή­νων που απαι­τού­νται για τη λήψη πτυχίου σύμφωνα με το ενδει­κτικό πρό­γραμμα σπουδών». Τα εξάμηνα αυτά δεν προ­σμε­τρώ­νταν στην ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης, ενώ οι φοι­τη­τές ή σπου­δα­στές, που διέ­κο­πταν τις σπουδές τους, έχαναν τη φοι­τη­τική ιδιό­τητα καθ’ όλο το χρονικό διά­στημα δια­κο­πής των σπουδών τους, με τη λήξη της οποίας επα­νέρ­χο­νταν στο τμήμα τους.

Επόμενη προ­σπά­θεια ρύθ­μι­σης απο­τέ­λεσε ο ν. 4009/2011, επο­νο­μα­ζό­με­νος και «νόμος Δια­μα­ντο­πού­λου». Ο νόμος καθό­ριζε ως «περίοδο κανο­νι­κής φοί­τη­σης» τον ελά­χι­στο αριθμό των ανα­γκαίων για την απονομή του τίτλου σπουδών εξα­μή­νων, σύμφωνα με το ενδει­κτικό πρό­γραμμα σπουδών της σχολής, προ­σαυ­ξη­μένο κατά τέσσερα εξάμηνα, (ν+2). Δινόταν, ωστόσο, η δυνα­τό­τητα εγγρα­φής στα εξάμηνα εφ’ όσον πλη­ρού­σαν τους όρους συνέ­χι­σης της φοί­τη­σης που καθο­ρί­ζο­νταν στον Οργα­νι­σμό κάθε ιδρύ­μα­τος. Παράλ­ληλα, ο νόμος προ­έ­βλεπε την αυτο­δί­καια δια­γραφή φοι­τη­τών εφ’ όσον δεν είχαν εγγρα­φεί για δύο συνε­χό­μενα εξάμηνα.

Ακόμη, με τον «νόμο Δια­μα­ντο­πού­λου» εισήχθη η πρό­βλεψη για μερική φοίτηση, για όσους φοι­τη­τές απο­δε­δειγ­μένα εργά­ζο­νταν του­λά­χι­στον 20 ώρες την εβδο­μάδα. Στα ΑΕΙ ενα­πό­κει­νταν οι ειδι­κό­τε­ρες προ­ϋ­πο­θέ­σεις και οι λεπτο­μέ­ρειες για τη δια­δι­κα­σία διευ­κό­λυν­σης της φοί­τη­σης των φοι­τη­τών με ανα­πη­ρία. Στον νόμο παρέ­μεινε η πρό­βλεψη για διακοπή φοί­τη­σης, με τη διαφορά ότι οι φοι­τη­τές που διέ­κο­πταν λόγω υγείας ή ανω­τέ­ρας βίας απο­δε­δειγ­μένα, δεν έχαναν τη φοι­τη­τική τους ιδιό­τητα.

Πηγή: iefimerida.gr