Οι «Θερμοπύλες» μας στην Ανατολή-Καστελλόριζο: «Μη μας βάζετε στο χάρτη μόνο όταν υπάρχει κρίση»

26 Ιου­λί­ου, δει­λι­νό. Οι ψαλ­μοί του παπα-Γιώρ­γη έβγαι­ναν από το μι­κρο­σκο­πι­κό εκ­κλη­σά­κι του Αγίου Πα­ντε­λε­ή­μο­να και απλώ­νο­νταν στον αέρα σα θυ­μια­τό. Περ­νού­σαν πάνω από τα κε­φά­λια δε­κά­δων Κα­στελ­λο­ρί­ζιων που κά­θο­νταν στη δρο­σε­ρή αυλή του ναού, ανά­με­σα στα δέν­δρα και στις φρα­γκο­συ­κιές. Το μουρ­μου­ρη­τό του ιερέα ανα­μει­γνυό­ταν με κου­βέ­ντες, παι­δι­κά γέλια, πει­ράγ­μα­τα, όλες οι γε­νιές πα­ρού­σες στην πα­ρα­μο­νή της γιορ­τής του αγίου, ια­τρού των ψυχών. Πιο πέρα, μια παρέα από στρα­τιώ­τες της Εθνο­φρου­ράς είχαν βγά­λει τους μπε­ρέ­δες, οι λαι­μοί, τα πρό­σω­πα και τα μπρά­τσα ήταν κα­μέ­να από τον ήλιο. Ηρθαν να προ­σκυ­νή­σουν. Κρη­τι­κοί όλοι, από χωριά του Ηρα­κλεί­ου.

Οι με­γά­λες γυ­ναί­κες που έβλε­παν τους φα­ντά­ρους έκα­ναν αντα­να­κλα­στι­κά τον σταυ­ρό τους. Μία πλη­σί­α­σε και είπε τρυ­φε­ρά: «Ευ­χα­ρι­στού­με, παι­διά μου, να ’στε καλά να μας προ­σέ­χε­τε», βά­ζο­ντας άρ­τους στα χέρια τους, το τα­πει­νό συμ­βο­λι­κό αντί­δω­ρο της πα­τρί­δας. Εξω από τον φρά­χτη επι­κρα­τού­σε διο­νυ­σια­κό πνεύ­μα, οι ψη­στα­ριές είχαν γε­μί­σει χοι­ρι­νά σου­βλά­κια, ενώ δε­κά­δες πα­γω­μέ­νες μπί­ρες έβγαι­ναν από ψυ­γεία φε­λι­ζόλ. Ακόμα και εμείς οι ξένοι κα­τα­λα­βαί­να­με πως υπήρ­χε διά­χυ­τη ανα­κού­φι­ση στην ατμό­σφαι­ρα: μια ακόμα στρα­τιω­τι­κή κρίση φαι­νό­ταν να έχει τε­λειώ­σει. Κοντά στο εκ­κλη­σά­κι είναι η αρ­χαία πρω­τεύ­ου­σα του νη­σιού, το Πα­λαιό­κα­στρο. Από τα γκρε­μι­σμέ­να τείχη του επο­πτεύ­εις τα πάντα. Η Τουρ­κία είναι τόσο κοντά, έτσι να κά­νεις την πιά­νεις. Μι­κρές και με­γά­λες βρα­χο­νη­σί­δες φυ­τρώ­νουν στη μέση αυτού του στε­νού. Σε ήρε­μους και­ρούς, μόνο οι ψα­ρά­δες μπο­ρούν να πουν με ακρί­βεια πού είναι το σύ­νο­ρο στην αρυ­τί­δια­στη θά­λασ­σα. Τώρα, τα σκάφη που πε­ρι­πο­λού­σαν ξε­κα­θά­ρι­ζαν τα όρια. Ο ήλιος κό­ντευε να δύσει και μια κυρία δίπλα μου τη­λε­φω­νού­σε στα ξα­δέλ­φια της, Κα­στελ­λο­ρι­ζιούς της Αυ­στρα­λί­ας, να τους δεί­ξει με το κι­νη­τό την ει­δυλ­λια­κή ει­κό­να: «Κρίμα να ’στε απο­κλει­σμέ­νοι! Αντε μωρέ, να μπο­ρού­σα­τε να ’ρθεί­τε να δείτε ομορ­φιά!».

Το λι­μά­νι του Κα­στελ­λό­ρι­ζου είναι εντυ­πω­σια­κά όμορ­φο. Το τέ­με­νος (που δια­κρί­νε­ται στο μέσον της φω­το­γρα­φί­ας) έχει γίνει λα­ο­γρα­φι­κό μου­σείο. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

Η θέση του νη­σιού

Δίκιο είχε. Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο είναι από τα πιο γοη­τευ­τι­κά μέρη της Ελ­λά­δας. Οταν πρω­το­α­ντι­κρί­ζει κα­νείς τον οι­κι­σμό του από τη στε­ριά ή το νερό, ξαφ­νιά­ζε­ται. Ενα τέ­λεια γε­ω­με­τρη­μέ­νο λι­μά­νι σε σχήμα Π, μια σειρά από χρω­μα­τι­στά κου­κλί­στι­κα σπι­τά­κια, λι­λι­πού­τεια τε­λειό­τη­τα.

Η καί­ρια θέση του νη­σιού κα­θό­ρι­σε τη μοίρα του. Το διεκ­δί­κη­σαν όλοι οι κα­τα­κτη­τές της πε­ριο­χής, αλλά ποτέ δεν έχασε την ελ­λη­νι­κή ψυχή του. Με 250 μό­νι­μους κα­τοί­κους και συ­νε­χώς πα­ρού­σα στρα­τιω­τι­κή δύ­να­μη, απο­τε­λεί μια μικρή νη­σιω­τι­κή κοι­νό­τη­τα με τε­ρά­στιο γε­ω­στρα­τη­γι­κό όφε­λος για τη χώρα μας. Χάρη στην ύπαρ­ξή του, η ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα –συ­νε­πα­κό­λου­θα και η απο­κλει­στι­κή οι­κο­νο­μι­κή ζώνη (ΑΟΖ)– συ­να­ντά­ει εκεί­νη της Κύ­πρου πε­ριο­ρί­ζο­ντας πολύ την Τουρ­κία, η οποία προ­σπα­θεί να αμ­φι­σβη­τή­σει τις δια­τά­ξεις του διε­θνούς δι­καί­ου.

 

«Στο δελ­τίο και­ρού δεν χω­ρά­με στον χάρτη, αλλά όταν υπάρ­χει έντα­ση…»

Ο κό­σμος πα­νι­κο­βλή­θη­κε, οι επι­σκέ­πτες γύ­ρι­σαν στα δω­μά­τια και άρ­χι­σαν να ορ­γα­νώ­νουν όπως όπως τη φυγή τους από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Κά­ποιοι που ήδη ήταν εν πλω με το κα­ρά­βι της γραμ­μής από τη Ρόδο και έρ­χο­νταν για δια­κο­πές «δια­σταυ­ρώ­θη­καν» με πο­λε­μι­κά του τουρ­κι­κού στό­λου. «Την ίδια ώρα ακύ­ρω­σαν αρ­κε­τοί μελ­λο­ντι­κοί πε­λά­τες μου, πα­ρέ­ες ολό­κλη­ρες που είχαν κλεί­σει πολλά δω­μά­τια» λέει ο κ. Κα­ρα­βέ­λα­τζης. «Είχαν ανοί­ξει την τη­λε­ό­ρα­ση και έβλε­παν ει­δή­σεις. Με το επό­με­νο ακτο­πλοϊ­κό δρο­μο­λό­γιο έφυ­γαν μα­ζι­κά 120 άτομα και πολ­λοί άλλοι δεν ήρθαν τις επό­με­νες μέρες» μου λέει απο­γοη­τευ­μέ­νος σ’ ένα καφέ με φόντο το λι­μά­νι του Κα­στελ­λό­ρι­ζου.

Η δυ­σφο­ρία των μό­νι­μων κα­τοί­κων επι­κε­ντρώ­θη­κε στους δη­μο­σιο­γρά­φους. Ενώ μετά τις αε­ρο­μα­χί­ες κυ­ριάρ­χη­σε μια εύ­θραυ­στη ηρε­μία με δείγ­μα­τα απο­κλι­μά­κω­σης, κά­ποια τη­λε­ο­πτι­κά δί­κτυα συ­ντη­ρού­σαν την αί­σθη­ση της επι­κεί­με­νης εμπλο­κής με τους Τούρ­κους. «Το κακό είχε ξε­κι­νή­σει πιο πριν. Το στρα­βό κλίμα για το νησί μας το είχαν προ­ε­τοι­μά­σει κά­ποια ΜΜΕ προ­τού εμ­φα­νι­στούν τα τουρ­κι­κά αε­ρο­πλά­να εκεί­νη την Τρίτη» συ­νέ­χι­σε ο ξε­νο­δό­χος. «Καλ­λιερ­γεί­το ο φόβος πως κάτι κακό θα γίνει. Μετά το επει­σό­διο ήρ­θα­νε πολλά τη­λε­ο­πτι­κά συ­νερ­γεία. Κά­ποιοι από τους συ­να­δέλ­φους σας έλε­γαν –ανε­ρυ­θρί­α­στα στις ζω­ντα­νές συν­δέ­σεις εδώ μπρο­στά μας– πως συ­νε­χί­ζο­νται τάχα οι άγριες ανα­χαι­τί­σεις ενώ δεν πε­τού­σε ούτε πουλί στον ου­ρα­νό. Είναι δί­καιο; Πα­τριω­τι­κό;».

Το Κα­στελ­λό­ρι­ζο από ψηλά. Στο βάθος δια­κρί­νε­ται η Τουρ­κία και στο μέσον οι βρα­χο­νη­σί­δες που μοι­ρά­ζο­νται οι δύο χώρες. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

H σύ­ζυ­γος του κ. Κα­ρα­βέ­λα­τζη, Ει­ρή­νη Χούλη, αντι­πρό­ε­δρος του Δ.Σ. του Δήμου Με­γί­στης έστει­λε μά­λι­στα και ανοι­χτή επι­στο­λή να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για τη στάση των ΜΜΕ «που πάνε να βγά­λου­νε εί­δη­ση με το ζόρι» ρω­τώ­ντας τους δη­μο­σιο­γρά­φους «πού ήταν σε προη­γού­με­νες πα­ρα­βιά­σεις, όταν το νησί είχε πρό­βλη­μα ακτο­πλοϊ­κής σύν­δε­σης, όταν υπήρ­χε ανά­γκη για φάρ­μα­κα και είδη πρώ­της ανά­γκης, όταν δεν υπήρ­χαν κα­θη­γη­τές και δά­σκα­λοι με απο­τέ­λε­σμα τα παι­διά να κιν­δυ­νεύ­ουν να χά­σουν τη χρο­νιά». Η αλή­θεια είναι πως όλα αυτά έχουν κατά και­ρούς τα­λα­νί­σει την ακρι­τι­κή κοι­νό­τη­τα, η οποία φαί­νε­ται να γί­νε­ται «ορατή» μόνον όταν υπάρ­χουν ζη­τή­μα­τα με τους Τούρ­κους.

Ενας ντό­πιος που ήθελε να κρα­τή­σει την ανω­νυ­μία του συ­νό­ψι­σε την κα­τά­στα­ση μέσα σε λίγες γραμ­μές. Επινε αργά τον βαρύ γλυκό και κοί­τα­ζε το Κας στον ορί­ζο­ντα. «Ακου να δεις τι συμ­βαί­νει με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο» μου είπε. «Οταν δεί­χνουν στην τη­λε­ό­ρα­ση τη με­τε­ω­ρο­λο­γι­κή πρό­βλε­ψη το νησί δεν υπάρ­χει στον χάρτη της Ελ­λά­δος. Δεν χω­ρά­με στην οθόνη. Σιγά το πράγ­μα, θα πει κα­νείς. Μόλις γί­νουν επει­σό­δια με τους Τούρ­κους, εμ­φα­νι­ζό­μα­στε ως εκ του θαύ­μα­τος στους χάρ­τες των δελ­τί­ων ει­δή­σε­ων, αυτή τη φορά, με υφα­λο­κρη­πί­δες και ΑΟΖ. Τι θέλω να πω; Ας μας θυ­μού­νται οι Ελ­λη­νες και άλλες ημέ­ρες του χρό­νου, να ξέ­ρουν πως εί­μα­στε και εμείς εδώ σε μια γω­νί­τσα. Ναι, ζούμε μα­κριά σε μια κουκ­κί­δα, αλλά κρα­τά­με Θερ­μο­πύ­λες. Είναι κρίμα να μας ανα­φέ­ρουν μόνον όποτε προ­κύ­πτουν θέ­μα­τα με τους γεί­το­νες, γιατί εδώ η ζωή είναι δύ­σκο­λη και τον χει­μώ­να έχου­με πολλά προ­βλή­μα­τα. Ει­δι­κά φέτος που δεν θα υπάρ­χουν τα έσοδα του του­ρι­σμού».

Η τέ­λεια κα­ται­γί­δα

Σε μια κα­νο­νι­κή χρο­νιά, τα χρή­μα­τα που θα έβγαι­ναν από τη σεζόν θα αρ­κού­σαν στους νη­σιώ­τες. Πέραν του του­ρι­σμού και της μι­κρής τό­νω­σης της κα­τα­νά­λω­σης που κάνει το στρα­τιω­τι­κό προ­σω­πι­κό όλο το έτος, το νησί δεν έχει καλ­λιέρ­γειες, κτη­νο­τρο­φία κ.ά. Το μόνο που έχει φέρει ώς σή­με­ρα ση­μα­ντι­κούς πό­ρους είναι οι πω­λή­σεις κά­ποιων πα­ρα­δο­σια­κών σπι­τιών, κυ­ρί­ως σε εύ­πο­ρους Ιτα­λούς που περ­νά­νε όλο το κα­λο­καί­ρι στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο. Φέτος βέ­βαια έγινε η τέ­λεια κα­ται­γί­δα: απο­κλεί­στη­καν στην Αυ­στρα­λία οι ομο­γε­νείς Κα­στελ­λο­ρι­ζιοί, η παν­δη­μία απα­γό­ρευ­σε την έλευ­ση Τούρ­κων που έρ­χο­νται με τα ημε­ρό­πλοια και κα­θυ­στέ­ρη­σε την υπο­δο­χή άλλων εθνι­κο­τή­των, ενώ τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά έδιω­ξαν όσους Ελ­λη­νες πρό­λα­βαν να έρ­θουν.

Ο πατήρ Χρή­στος Συ­με­ω­νί­δης, που έφθα­σε στο νησί πριν από ένα μήνα. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

«Η κα­τά­στα­ση με την Τουρ­κία μας φέρ­νει σε δύ­σκο­λη θέση, δη­μιουρ­γεί συ­νέ­χεια μια ανη­συ­χία. Να τώρα τε­λεί­ω­σε η φα­σα­ρία, αλλά ο κό­σμος φο­βά­ται να έρθει ενώ το νησί μας είναι πραγ­μα­τι­κά ασφα­λέ­στα­το» τό­νι­ζε αντι­δή­μαρ­χος Στρά­τος Αμύ­γδα­λος σε μια συ­ζή­τη­ση που εί­χα­με μαζί του. «Μα­κά­ρι να βρι­σκό­ταν κά­πο­τε μια λύση διότι είναι πολύ ψυ­χο­φθό­ρο να ζούμε έτσι» είπε και αμέ­σως συ­μπλή­ρω­σε: «Εχου­με άρι­στες σχέ­σεις με τους κα­τοί­κους του Κας. Εχου­με αδελ­φο­ποι­η­θεί, η πα­ρά­δο­ση των εμπο­ρι­κών δε­σμών είναι μα­κραί­ω­νη. Ομως παρά τη φιλία υπάρ­χει και κάτι που λέ­γε­ται πα­τρί­δα. Μέσα μας μπο­ρού­με να κά­νου­με αυτόν τον δια­χω­ρι­σμό. Οσο για τη φε­τι­νή χρο­νιά, η πο­λι­τεία πρέ­πει να μας στη­ρί­ξει γιατί θα χρεια­στού­με βο­ή­θεια. Εί­μα­στε σκλη­ρα­γω­γη­μέ­νοι αλλά πάντα λεί­πουν ορι­σμέ­να πράγ­μα­τα. Τώρα λ.χ. έχου­με για­τρούς κά­ποιων ει­δι­κο­τή­των αλλά μας λεί­πει ένας γε­νι­κός για­τρός. Χρεια­ζό­μα­στε υπο­δο­μές και επεν­δύ­σεις για να πάει μπρο­στά το νησί».

«Ενα τρο­με­ρό “μπαμ” στον ου­ρα­νό!»

Το προ­κε­χω­ρη­μέ­νο «φυ­λά­κιο» του Κα­στελ­λό­ρι­ζου βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο πριν από δύο εβδο­μά­δες. «Εκεί­νη την Τρίτη εί­χα­με συ­νε­χείς πτή­σεις για 2-3 ώρες πάνω από το νησί. Τα πο­λε­μι­κά πε­τού­σαν ψηλά. Ενί­ο­τε δια­κρί­να­με κά­ποιο από αυτά, αλλά κυ­ρί­ως ακού­γα­με τους κι­νη­τή­ρες τους. Δεν ήταν, βέ­βαια, η πρώτη φορά που τα βλέ­που­με. Εξοι­κειω­μέ­νοι εί­μα­στε, αν και οι ανα­χαι­τί­σεις δεν έχουν συ­νή­θως τόσο με­γά­λη διάρ­κεια», μου έλεγε ο Νε­κτά­ριος Κα­ρα­βέ­λα­τζης, ιδιο­κτή­της του ξε­νώ­να «Καρ­νά­γιο». «Ξαφ­νι­κά ακού­στη­κε ένα τρο­με­ρό “μπαμ” στον ου­ρα­νό. Σαν έκρη­ξη που έκανε τα τζά­μια να τρί­ξουν. Φο­βη­θή­κα­με πως έπεσε κά­ποιο αε­ρο­πλά­νο. Τε­λι­κά, όπως μας είπαν αρ­γό­τε­ρα, ένας πι­λό­τος είχε σπά­σει το φράγ­μα του ήχου. Επει­τα από αυτό, όλα στα­μά­τη­σαν από­το­μα. Ο ορί­ζο­ντας κα­θά­ρι­σε. Εμένα όμως, που είμαι ξε­νο­δό­χος, αυτός ο κρό­τος τού ενός δευ­τε­ρο­λέ­πτου μού κό­στι­σε πολλά λεφτά σε ακυ­ρώ­σεις δω­μα­τί­ων. Βλέ­πε­τε, εμείς εί­μα­στε μα­θη­μέ­νοι στις αε­ρο­μα­χί­ες, αλλά Ελ­λη­νες από άλλα μέρη της χώρας μας δεν είναι».

«Να έρ­θουν εδώ φέτος οι Ελ­λη­νες, να μας στη­ρί­ξουν»

Ρώ­τη­σα γνω­στούς και φί­λους πού θα φάμε καλά. Με έστει­λαν στην οι­κο­γε­νεια­κή τα­βέρ­να «Πλα­τά­νια», η οποία έχει γίνει γνω­στή από τα γυ­ρί­σμα­τα της ται­νί­ας Mediterraneo με τη Βάνα Μπάρ­μπα. Πίσω από το τα­μείο κρέ­μο­νται οι ανα­μνη­στι­κές φω­το­γρα­φί­ες με τους ηθο­ποιούς.

Η πλα­τεία όπου βρί­σκε­ται το μα­γα­ζί είναι η «παλιά Ελ­λά­δα» στην πιο αρ­χε­τυ­πι­κή μορφή της: μια ωραία εκ­κλη­σία, ένα αρ­χο­ντι­κό σχο­λείο χτι­σμέ­νο με τα χρή­μα­τα από­δη­μου ευ­ερ­γέ­τη, τα σκιε­ρά τρα­πέ­ζια της τα­βέρ­νας στη μέση.

Στο πιάτο μας τα ντολ­μα­δά­κια που είχαν κα­ψα­λι­στεί όσο πρέ­πει στον πάτο της κα­τσα­ρό­λας. Πα­γω­μέ­νη μπίρα και η φωνή της Μο­σχο­λιού στα ηχεία παρέα με τα τζι­τζί­κια.

Με την ποδιά σφιγ­μέ­νη στη μέση η ιδιο­κτή­τρια και μα­γεί­ρισ­σα κυρά Κα­τε­ρί­να Μα­γιά­φη ξε­σπά­θω­σε: «Κα­τα­ντή­σα­με να μην ανοί­γου­με τη­λε­ό­ρα­ση. Κά­ποια κα­νά­λια λένε ψέ­μα­τα» το­νί­ζει, «φο­βί­ζουν τον κόσμο, ενώ δεν υπάρ­χει πρό­βλη­μα».

Η κυρα-Κα­τε­ρί­να Μα­γιά­φη, μα­γεί­ρισ­σα απ’ τις λίγες. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

«Εί­μα­στε βρά­χοι»

Για εκεί­νην το Κα­στελ­λό­ρι­ζο πρέ­πει να είναι ιερό προ­σκύ­νη­μα για κάθε Ελ­λη­να. «Να έρ­θουν εδώ οι συ­μπα­τριώ­τες φέτος να μας στη­ρί­ξουν που είναι δύ­σκο­λη χρο­νιά και όχι να πάνε στη Μύ­κο­νο που δεν έχει ανά­γκη. H πα­ρου­σία τους είναι απα­ραί­τη­τη, όταν έρ­χο­νται νιώ­θου­με ασφά­λεια. Ο τόπος μας αμ­φι­σβη­τεί­ται από τους απέ­να­ντι μα εμείς θέ­λου­με να τον κρα­τή­σου­με με νύχια και με δό­ντια. Ο,τι και να λένε οι δη­μο­σιο­γρά­φοι στα κα­νά­λια, τρα­γι­κές ει­δή­σεις, εμείς εί­μα­στε βρά­χοι σε αυτόν τον βράχο, δεν φεύ­γου­με, δεν εγκα­τα­λεί­που­με».

Μου αφη­γεί­ται με πε­ρισ­σό κα­μά­ρι ένα πε­ρι­στα­τι­κό από τον πε­ρα­σμέ­νο Μάρ­τιο: «Ηταν η επέ­τειος της σύν­δε­σης των Δω­δε­κα­νή­σων με την Ελ­λά­δα και πέ­ρα­σαν τα πο­λε­μι­κά πάνω από το κε­φά­λι μας για το χαι­ρέ­τειο που λέμε εμείς. Μόλις άκου­σα ήχο πε­τά­χτη­κα έξω. Πάντα έχω τη γα­λα­νό­λευ­κη να κυ­μα­τί­ζει στο μπαλ­κό­νι και άλλη μια ση­μαία εύ­και­ρη μέσα στο σπίτι».

«Σή­κω­σα το βλέμ­μα ψηλά και είδα πως τα πο­λε­μι­κά είχαν και αυτά ζω­γρα­φι­σμέ­νη την ελ­λη­νι­κή ση­μαία στην ουρά τους. “Οι δικοί μας είναι!” λέω, “Γρή­γο­ρα!” και αρπάω τη ση­μαία, την ανοί­γω και την ανε­μί­ζω στους πι­λό­τους. Τα πα­λι­κά­ρια με εί­δα­νε γιατί πε­τά­γα­νε χα­μη­λά. Τρε­λα­θή­κα­νε από χαρά. Στη δεύ­τε­ρη βόλτα –γιατί πάντα τρεις κά­νου­με– πε­ρά­σα­νε πάνω μου και σπι­νιά­ρα­νε. Από κάτω έγινε χαμός, χει­ρο­κρο­τή­μα­τα η γει­το­νιά. Τι όμορ­φη στιγ­μή! Νιώ­θα­με όλοι υπε­ρη­φά­νεια! Οταν έρ­χο­νται τα αε­ρο­πλά­να μας μας δί­νου­με χαρά και δύ­να­μη. Λέω, μας σκε­φτή­κα­νε και ήρ­θα­νε. Εχω και βί­ντεο στο Facebook. Ελα, Μαρία μου δείξε το στο κο­ρί­τσι», είπε στην κόρη της που μου έφερε το iPad εις επίρ­ρω­σιν.

Οι σχέ­σεις με τους απέ­να­ντι Τούρ­κους γεί­το­νες στο Κας

Και με τους Τούρ­κους γεί­το­νες στο Κας πώς είναι οι σχέ­σεις; «Εμείς με τους απέ­να­ντι δεν έχου­με μίση και κακία. Εί­μα­στε και θα εί­μα­στε φίλοι. Και μά­λι­στα τώρα με τα γε­γο­νό­τα μας έπαιρ­ναν τη­λέ­φω­νο και μας έλε­γαν: “Μη φο­βά­στε. Εί­μα­στε μαζί σας. Σας αγα­πά­με, θα σας στη­ρί­ξου­με και εμείς από εδώ. Τι χρειά­ζε­στε;”. Οι λαοί δεν έχουν να χω­ρί­σου­νε τί­πο­τα» λέει η κυρά Κα­τε­ρί­να Μα­γιά­φη. Μπήκα στον πει­ρα­σμό: «Μοιά­ζου­με με τους γεί­το­νες;» τη ρώ­τη­σα. «Οχι. Αλλα έχου­νε αυτοί, άλλα εμείς. Δια­φέ­ρει η θρη­σκεία» λέει η μα­γεί­ρισ­σα και πα­ραγ­γέλ­νει να μας φέ­ρουν ένα λα­χτα­ρι­στό κα­τσι­κά­κι, τη σπε­σια­λι­τέ του νη­σιού. «Μόνο αν αγα­πάς τη δου­λειά βγαί­νει νό­στι­μο το φαΐ. Εγώ ξυπνώ χα­ρού­με­νη κάθε μέρα που θα μπω στην κου­ζί­να» είπε και ξα­να­μπή­κε φου­ριό­ζα μέσα να πιά­σει τις κα­τσα­ρό­λες πάλι.

Πι­τσι­ρι­κά­δες ψα­ρεύ­ουν ανέ­με­λοι στο λι­μά­νι. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

Αιώ­νες τώρα το Κα­στελ­λό­ρι­ζο έχει στενή σχέση με το Κας που απέ­χει μόλις δύο μίλια σε σχέση με τη Ρόδο που βρί­σκε­ται σε από­στα­ση 72 μι­λί­ων. Μέχρι και το ξέ­σπα­σμα της παν­δη­μί­ας, το τα­ξί­δι απέ­να­ντι για Ελ­λη­νες και Τούρ­κους ήταν πα­νεύ­κο­λη υπό­θε­ση. Σε 20 λεπτά είχες αλ­λά­ξει ακτή. Οι του­ρί­στες πή­γαι­ναν πέρα δώθε, οι θα­λα­μη­γοί το ίδιο και πολ­λοί συ­μπα­τριώ­τες μας αγό­ρα­ζαν φθη­νό­τε­ρα είδη πρώ­της ανά­γκης και λα­χα­νι­κά. Ωστό­σο μετά τον κο­ρω­νο­ϊό τα θα­λάσ­σια σύ­νο­ρα έκλει­σαν και η επι­κοι­νω­νία έχει στα­μα­τή­σει με οι­κο­νο­μι­κό αλλά και ψυ­χι­κό κό­στος και για τις δύο πλευ­ρές. Πα­ρό­τι το Κα­στελ­λό­ρι­ζο δια­θέ­τει εξο­πλι­σμέ­νο ια­τρείο και προ­σω­πι­κό που μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει πρώ­τες βο­ή­θειες, υπήρ­ξαν φορές κατά το πα­ρελ­θόν που σε βα­ρύ­τε­ρα και πιο έκτα­κτα πε­ρι­στα­τι­κά οι κά­τοι­κοι προ­τί­μη­σαν να πάνε στην Τουρ­κία από το να πε­ρι­μέ­νουν να γίνει η αε­ρο­δια­κο­μι­δή στη Ρόδο.

Ενας από τους Κα­στελ­λο­ρι­ζιούς που κάνει συ­νέ­χεια το δρο­μο­λό­γιο προς το Κας με τα του­ρι­στι­κά σκάφη του είναι ο Γιώρ­γος Κα­ρα­γιάν­νης. Γέν­νη­μα-θρέμ­μα του νη­σιού γνω­ρί­ζει τα νερά σαν την πα­λά­μη του. «Εχου­με πολύ καλές σχέ­σεις με τους γεί­το­νες. Τα προ­βλή­μα­τα ξε­κι­νούν από τους πο­λι­τι­κούς όχι από τους απλούς αν­θρώ­πους. Τις αε­ρο­μα­χί­ες και την έντα­ση τις έχου­με συ­νη­θί­σει εδώ και δεν φο­βό­μα­στε. Μας δη­μιουρ­γεί βέ­βαια ασφά­λεια και η πα­ρου­σία του στρα­τού που μας κάνει πιο δυ­να­τούς και έτοι­μους αν συμ­βεί κάτι», μας λέει την ώρα που κά­νου­με μια ωραία βόλτα γύρω από το νησί με προ­ο­ρι­σμό το πε­ρί­φη­μο γα­λά­ζιο σπή­λαιο.

Ο Γιώρ­γος Κα­ρα­γιάν­νης ξε­να­γεί με τη βάρκα του ζευ­γά­ρι του­ρι­στών. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

Το γα­λά­ζιο σπή­λαιο

Είναι ένας πέ­τρι­νος θόλος με μι­κρο­σκο­πι­κή εί­σο­δο που μόλις χωρά τη βάρκα αν έχουν ξα­πλώ­σει όλοι οι επι­βά­τες στον πάτο της. Μέσα στο βαθύ σκο­τά­δι, ανα­βλύ­ζει ένα γα­λά­ζιο φως, τόσο μα­γι­κό που σε πα­ρα­κι­νεί να βου­τή­ξεις να το πιά­σεις.

Με σκά­φος πάει κα­νείς και στη μόνη ορ­γα­νω­μέ­νη πα­ρα­λία. Είναι στο νη­σά­κι του Αη Γιώρ­γη με ξα­πλώ­στρες και μια μικρή τα­βέρ­να, που έγινε το hotspot των δη­μο­σιο­γρά­φων όσο κρά­τη­σε η πρό­σφα­τη ελ­λη­νο­τουρ­κι­κή κρίση. Ο λόγος είναι ότι ο ιδιο­κτή­της, ο Τσί­κος Μα­γιά­φης είναι πα­ντρε­μέ­νος από το 2012 με μια Τουρ­κά­λα από το Κας, τη Χου­ρι­γκιούλ. «Με τον γάμο μας έχου­με φέρει τους δύο λαούς πιο κοντά» λέει ο 35χρο­νος Ελ­λη­νας. Γνώ­ρι­σε τη γυ­ναί­κα του σε μια δι­ή­με­ρη εκ­δρο­μή στην τουρ­κι­κή ακτή. «Με το που τα φτιά­ξα­με πήγα να γνω­ρί­σω τους δι­κούς της και εκεί­νη γνώ­ρι­σε την οι­κο­γέ­νειά μου. Απο­φα­σί­σα­με να μεί­νου­με μαζί εδώ στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο αλλά πη­γαί­νου­με πολύ συχνά απέ­να­ντι για να βλέ­πει ο γιος μας τους παπ­πού­δες του», έλεγε ο Τσί­κος.

Ο Τσί­κος Μα­γιά­φης και η Τουρ­κά­λα σύ­ζυ­γός του Χου­ρι­γκιούλ. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

Με οι­κο­γέ­νεια τουρ­κι­κή που έχει μα­κρι­νή κα­τα­γω­γή από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο η Χου­ρι­γκιούλ μας ρώ­τη­σε ενα­γω­νί­ως αν ξέ­ρου­με ως δη­μο­σιο­γρά­φοι τι γί­νε­ται με τον κο­ρω­νο­ϊό και πότε θα ανοί­ξουν τα σύ­νο­ρα. Εχει να δει τους γο­νείς της από τον Μάρ­τιο. «Οι Τούρ­κοι αγα­πούν πολύ το Κα­στελ­λό­ρι­ζο ως τα­ξι­διω­τι­κό προ­ο­ρι­σμό γιατί περ­νούν καλά, τρώνε ωραία και τους αρέ­σουν τα κα­θα­ρά νερά του», μας έλεγε η νεαρή γυ­ναί­κα. Δεν υπήρ­ξε ελ­λη­νι­κό τη­λε­ο­πτι­κό συ­νερ­γείο που να μην την πλη­σί­α­σε μέσα στην πρό­σφα­τη κρίση για να δώσει συ­νέ­ντευ­ξη. Ο Τσί­κος σχο­λί­α­ζε με χιού­μορ τη δη­μο­τι­κό­τη­τα της συ­ζύ­γου του: «Είναι μα­θη­μέ­νη. Μας έχει κάνει σα­λό­νι μέχρι και η “Χου­ριέτ” καθώς και άλλα ξένα μέσα. Η οι­κο­γέ­νειά μου και η το­πι­κή κοι­νω­νία δεν εί­χα­νε πρό­βλη­μα με τον γάμο μου. Ομως τε­λευ­ταία δια­βά­ζω κά­ποια τόσο επι­θε­τι­κά και ανε­γκέ­φα­λα σχό­λια ενα­ντί­ον όλων των Τούρ­κων από Ελ­λη­νες και στε­να­χω­ριέ­μαι πολύ».

Η τέχνη να κοι­τάς

Τε­λευ­ταία στάση πριν φύ­γου­με από το νησί ήταν στο σα­λό­νι της Τε­ρί­νας Στου­ρα­ΐ­τη-Mezzedimi. Η πρό­ξε­νος της Ελ­λά­δος στο Τζι­μπου­τί είναι Κα­στελ­λο­ρι­ζιά από τη για­γιά της αλλά έχει πε­ρά­σει σχε­δόν όλη της τη ζωή σε διά­φο­ρες χώρες της Αφρι­κής, ενώ είναι πα­ντρε­μέ­νη με Ιταλό. Τα ελ­λη­νι­κά της έχουν αυτήν την κυ­μα­τι­στή προ­φο­ρά που τα κάνει όμορ­φα στο αυτί. Γιατί πρέ­πει να έρθει κά­ποιος στο νησί, τη ρώ­τη­σα: «Είναι το τε­λευ­ταίο τόσο δα κομ­μα­τά­κι της Ελ­λά­δας μέσα στην Ανα­το­λή. Ομως υπάρ­χει και κάτι ακόμα. Οποιος επι­σκέ­πτε­ται το Κα­στελ­λό­ρι­ζο πα­θαί­νει μια αρ­ρώ­στια, έτσι το λέω εγώ. Και η αρ­ρώ­στια αυτή είναι να κά­θε­ται και να κοιτά μα­γνη­τι­σμέ­νος τη θά­λασ­σα χωρίς να βα­ριέ­ται ποτέ. Σαν να βλέ­πει ται­νία. Ακόμα και αν περ­νούν βδο­μά­δες δεν θα θέλει να κάνει τί­πο­τα άλλο εκτός από αυτό».

Η Τε­ρί­να Στου­ρα­ΐ­τη-Mezzedimi, πρό­ξε­νος της Ελ­λά­δας στο Τζι­μπου­τί, έχει ρίζες και από το Κα­στελ­λό­ρι­ζο. (Φωτ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΚ­ΚΑ­ΛΙΑΣ)

Η φράση της μου έφερε στο μυαλό μια ει­κό­να από τη Σα­ντο­ρι­νιά για­γιά μου, που πα­ρα­κο­λου­θού­σε απο­λύ­τως προ­ση­λω­μέ­νη το πέ­λα­γος και τον ου­ρα­νό από το πρωί μέχρι το βράδυ. Συ­νει­δη­το­ποί­η­σα ότι από εκεί­νη κλη­ρο­νό­μη­σα και γω τη μανία αυτή. Το καλό με το Κα­στελ­λό­ρι­ζο είναι ότι σου ξα­να­μα­θαί­νει αυτήν την υπέ­ρο­χη ελ­λη­νι­κή συ­νή­θεια: την τέχνη του να κοι­τάς τη θά­λασ­σα και να περνά μπρο­στά η ζωή σου σαν νερό.

---

Βί­ντεο: «Μας βά­ζουν στο χάρτη μόνο όταν υπάρ­χει κρίση»

Πηγή: kathimerini.gr

ΜΑΡ­ΓΑ­ΡΙ­ΤΑ ΠΟΥΡ­ΝΑ­ΡΑ