Κλιματική αλλαγή: Μια παγκόσμια γενοκτονία σε εξέλιξη

δια­φο­ρώ­ντας για τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, ο Ντό­ναλντ Τραμπ απο­φά­σι­σε την απο­χώ­ρη­ση των ΗΠΑ από τη συμ­φω­νία για το κλίμα, την ώρα που βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη η με­γα­λύ­τε­ρη αν­θρω­πι­στι­κή κρίση από τον Δεύ­τε­ρο Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο.

Λίγο καιρό νω­ρί­τε­ρα, στις 10 Μαρ­τί­ου, ο Stephen O’Brien, από τη γε­νι­κή γραμ­μα­τεία των Ηνω­μέ­νων Εθνών για αν­θρω­πι­στι­κές υπο­θέ­σεις, πλη­ρο­φό­ρη­σε το Συμ­βού­λιο Ασφα­λεί­ας ότι 20 εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι σε τρεις αφρι­κα­νι­κές χώρες – Νι­γη­ρία, Σο­μα­λία και Νότιο Σου­δάν – καθώς και στην Υε­μέ­νη κιν­δυ­νεύ­ουν να πε­θά­νουν αν δεν τους πα­ρα­σχε­θεί άμεσα τροφή και ια­τρι­κή βο­ή­θεια. «Εί­μα­στε σε ένα κρί­σι­μο ση­μείο στην ιστο­ρία», δή­λω­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και πρό­σθε­σε πως «Χωρίς συ­ντο­νι­σμέ­νη διε­θνή δράση οι άν­θρω­ποι απλώς θα πε­θά­νουν λιμό ή θα υπο­φέ­ρουν και θα πε­θά­νουν από ασθέ­νειες».

Με­γά­λους λι­μούς έχει αντι­με­τω­πί­σει, βέ­βαια, η αν­θρω­πό­τη­τα αλλά ποτέ στην ιστο­ρία σε τέ­τοια κλί­μα­κα και σε τέσ­σε­ρα μέρη ταυ­τό­χρο­να. Σύμ­φω­να με τον O’Brien, 7,3 εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι δια­τρέ­χουν κίν­δυ­νο στην Υε­μέ­νη, 5,1 εκα­τομ­μύ­ρια στην πε­ριο­χή της λί­μνης Τσαντ της βο­ρειο­α­να­το­λι­κής Νι­γη­ρί­ας, 5 εκα­τομ­μύ­ρια στο Νότιο Σου­δάν και 2,9 εκα­τομ­μύ­ρια στη Σο­μα­λία. Σε κα­θε­μία από αυτές τις χώρες, κά­ποιοι θα­να­τη­φό­ροι συν­δυα­σμοί πο­λέ­μου, επί­μο­νης ξη­ρα­σί­ας και πο­λι­τι­κής αστά­θειας προ­κα­λούν δρα­στι­κές πε­ρι­κο­πές στα βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής και νερού. Από τα 20 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα που κιν­δυ­νεύ­ουν από θά­να­το, πε­ρί­που 1,4 εκα­τομ­μύ­ρια είναι μικρά παι­διά.

Παρά την σο­βα­ρό­τη­τα της κρί­σης, οι υπεύ­θυ­νοι των Ηνω­μέ­νων Εθνών  πα­ρα­μέ­νουν σί­γου­ροι ότι πολ­λοί από αυ­τούς που δια­τρέ­χουν κίν­δυ­νο μπο­ρούν να σω­θούν αν υπάρ­ξει επαρ­κής τροφή και ια­τρι­κή βο­ή­θεια εγκαί­ρως και τα αντι­μα­χό­με­να μέρη επι­τρέ­ψουν στα μέλη της αν­θρω­πι­στι­κής βο­ή­θειας να προ­σεγ­γί­σουν εκεί­νους που έχουν τη με­γα­λύ­τε­ρη ανά­γκη.

Συ­νο­λι­κά, το κό­στος μιας τέ­τοιας πα­ρέμ­βα­σης δεν είναι σπου­δαίο: εκτι­μά­ται ότι 4,4 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια αρ­κούν για να υλο­ποι­ή­σουν το εν λόγω σχέ­διο δρά­σης και θα κα­τα­φέ­ρουν να σώ­σουν τους πε­ρισ­σό­τε­ρους.

Για να έχουν αρ­κε­τό χρόνο ώστε να πα­ρα­δώ­σουν τις επαρ­κείς προ­μή­θειες, οι οι υπεύ­θυ­νοι των Ηνω­μέ­νων Εθνών ανέ­φε­ραν ότι τα χρή­μα­τα θα πρέ­πει να βρε­θούν μέχρι τα τέλη Μαρ­τί­ου. Τώρα είναι Απρί­λιος και οι διε­θνείς «δω­ρη­τές» έχουν δώσει μόνο το ασή­μα­ντο ποσό των 423 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων – λι­γό­τε­ρο από το ένα δέ­κα­το αυτού που χρειά­ζε­ται. Ενώ την ίδια στιγ­μή, για πα­ρά­δειγ­μα, ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος Τραμπ ζή­τη­σε την έγκρι­ση του Κο­γκρέ­σου για αύ­ξη­ση των αμε­ρι­κα­νι­κών στρα­τιω­τι­κών δα­πα­νών κατά 54 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια και εξα­πέ­λυ­σε πυ­ραύ­λους Tomahawk αξίας 89 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων ένα­ντι της αε­ρο­πο­ρι­κής βάσης της Συ­ρί­ας. Ταυ­τό­χρο­να, έχει προ­σφέ­ρει πολύ λίγα για να με­τριά­σει την επερ­χό­με­νη κα­τα­στρο­φή σε τρεις χώρες στις οποί­ες έχει ανα­λά­βει στρα­τιω­τι­κές ενέρ­γειες τα τε­λευ­ταία χρό­νια.

Επι­πλέ­ον, όπως και οι αξιω­μα­τού­χοι του ΟΗΕ υπο­στή­ρι­ξαν η αμε­ρι­κα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση ανα­κοί­νω­σε τη μεί­ω­ση των ει­σφο­ρών της στα Ηνω­μέ­να Έθνη κατά 40% ενώ ταυ­τό­χρο­να προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να στεί­λει επι­πλέ­ον όπλα στη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία, τη χώρα που είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο υπεύ­θυ­νη για τις κα­τα­στρο­φι­κές αε­ρο­πο­ρι­κές επι­θέ­σεις στην υπο­δο­μή τρο­φί­μων και νερού της Υε­μέ­νης. Αυτό ξε­περ­νά την αδια­φο­ρία. Πρό­κει­ται για συ­νέρ­γεια στη μα­ζι­κή εξό­ντω­ση, επι­ση­μαί­νουν.

Όπως και πολ­λοί άν­θρω­ποι σε όλο τον κόσμο, ο Πρό­ε­δρος Τραμπ τρο­μο­κρα­τή­θη­κε από ει­κό­νες μι­κρών παι­διών σε κα­τά­στα­ση ασφυ­ξί­ας από το χη­μι­κό αέριο που χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε από τις συ­ρια­κές κυ­βερ­νη­τι­κές δυ­νά­μεις στις 4 Απρι­λί­ου. «Αυτή η επί­θε­ση στα παι­διά χθες είχε με­γά­λο αντί­κτυ­πο σε μένα – με­γά­λη επί­δρα­ση», δή­λω­σε ο Τραμπ στους δη­μο­σιο­γρά­φους. «Αυτό είναι ένα φρι­κτό, φρι­κτό πράγ­μα». Σε απά­ντη­ση αυτών των ει­κό­νων, ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος διέ­τα­ξε την επό­με­νη μέρα επί­θε­ση πυ­ραύ­λων σε μια αε­ρο­πο­ρι­κή βάση της Συ­ρί­ας. Όμως, ο Trump δεν φαί­νε­ται να έχει δει – ή αγνο­εί – τις ει­κό­νες μι­κρών παι­διών που πε­θαί­νουν από την εξά­πλω­ση των λιμών στην Αφρι­κή και την Υε­μέ­νη. Αυτά τα παι­διά προ­φα­νώς δεν αξί­ζουν τη συ­μπά­θεια του Λευ­κού Οίκου.

Πείνα, ξη­ρα­σία και αλ­λα­γή του κλί­μα­τος

Το ερώ­τη­μα στο οποίο νο­μί­ζω ότι όλοι θα πρέ­πει να ρω­τή­σου­με είναι το εξής: Έτσι θα είναι και ο κό­σμος όταν θα πλη­γεί από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή;  Θα πε­θαί­νουν εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι από λι­μούς, ασθέ­νειες, θερ­μι­κή προ­σβο­λή ενώ οι υπό­λοι­ποι που ζουν σε λι­γό­τε­ρο εκτε­θει­μέ­νες πε­ριο­χές, ου­σια­στι­κά δεν θα κά­νουν τί­πο­τα για να απο­τρέ­ψουν την εξα­φά­νι­σή τους;

Πρώ­τον, ας εξε­τά­σου­με αν οι λιμοί του 2017 είναι ένας ακόμη έγκυ­ρος δεί­κτης του πώς μπο­ρεί να μοιά­ζει ένας πλα­νή­της που άλ­λα­ξε από το κλίμα. Οι λιμοί που συ­νο­δεύ­ο­νται από εκτε­τα­μέ­νη πείνα έχουν συμ­βεί σε όλη την αν­θρώ­πι­νη ιστο­ρία. Επι­πλέ­ον, οι βί­αιες ένο­πλες συ­γκρού­σεις που διε­ξά­γο­νται τώρα στη Νι­γη­ρία, τη Σο­μα­λία, το Νότιο Σου­δάν και την Υε­μέ­νη είναι του­λά­χι­στον εν μέρει υπεύ­θυ­νες για την εξά­πλω­ση των λιμών. Και στις τέσ­σε­ρις χώρες υπάρ­χουν δυ­νά­μεις – η Boko Haram στη Νι­γη­ρία, η al-Shabaab στη Σο­μα­λία, οι διά­φο­ρες πο­λι­το­φυ­λα­κές και η κυ­βέρ­νη­ση στο Νότιο Σου­δάν και οι δυ­νά­μεις που υπο­στη­ρί­ζο­νται από τη Σα­ου­δι­κή Αρα­βία στην Υε­μέ­νη – που πα­ρεμ­βαί­νουν στην πα­ρο­χή βο­ή­θειας. Πα­ρό­λα αυτά, δεν υπάρ­χει αμ­φι­βο­λία ότι η δια­δε­δο­μέ­νη λει­ψυ­δρία και η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη ξη­ρα­σία (ανα­με­νό­με­νες συ­νέ­πειες της υπερ­θέρ­μαν­σης του πλα­νή­τη) συμ­βάλ­λουν ση­μα­ντι­κά στις κα­τα­στρο­φι­κές συν­θή­κες στις πε­ρισ­σό­τε­ρες από αυτές.

Οι επι­στή­μο­νες συμ­φω­νούν γε­νι­κά ότι η υπερ­θέρ­μαν­ση του πλα­νή­τη μειώ­νει δρα­μα­τι­κά τις βρο­χο­πτώ­σεις και προ­κα­λεί όλο και συ­χνό­τε­ρες ξη­ρα­σί­ες σε με­γά­λο μέρος της Αφρι­κής και της Μέσης Ανα­το­λής. Αυτό, με τη σειρά του, θα αυ­ξή­σει τις συ­γκρού­σεις κάθε εί­δους και θα θέσει σε κίν­δυ­νο τη βα­σι­κή επι­βί­ω­ση. Στην πρό­σφα­τη αξιο­λό­γη­ση των πα­γκό­σμιων τά­σε­ων το 2014, οι επι­στή­μο­νες της διά­ση­μης Δια­κυ­βερ­νη­τι­κής Επι­τρο­πής για την Αλ­λα­γή του Κλί­μα­τος (IPCC) κα­τέ­λη­ξαν στο συ­μπέ­ρα­σμα ότι «η γε­ωρ­γία στην Αφρι­κή θα αντι­με­τω­πί­σει ση­μα­ντι­κές προ­κλή­σεις όσον αφορά την προ­σαρ­μο­γή στις κλι­μα­τι­κές αλ­λα­γές που ανα­μέ­νε­ται να συμ­βεί στα μέσα του αιώνα, Οι υψη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες κα­θί­στα­νται όλο και πιο ση­μα­ντι­κές». Ακόμη και το 2014, όπως πρό­τει­νε η έκ­θε­ση, η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή συ­νέ­βα­λε ήδη στη λει­ψυ­δρία και τις συ­νε­χι­ζό­με­νες συν­θή­κες ξη­ρα­σί­ας σε με­γά­λες πε­ριο­χές της Αφρι­κής και της Μέσης Ανα­το­λής. Οι επι­στη­μο­νι­κές με­λέ­τες είχαν, για πα­ρά­δειγ­μα, απο­κα­λύ­ψει μια «γε­νι­κή επέ­κτα­ση της ερή­μου και συρ­ρί­κνω­σης της βλά­στη­σης» σε αυτήν την ήπει­ρο. Με την πτώση των καλ­λιερ­γή­σι­μων εκτά­σε­ων και των υδά­τι­νων απο­θε­μά­των, οι απο­δό­σεις των καλ­λιερ­γειών ήταν ήδη σε πα­ρακ­μή σε πολ­λές πε­ριο­χές, ενώ τα πο­σο­στά υπο­σι­τι­σμού αυ­ξά­νο­νταν – ακρι­βώς οι συν­θή­κες που πα­ρα­τη­ρή­θη­καν σε πιο ακραί­ες μορ­φές στις πε­ριο­χές που επλή­γη­σαν από την πείνα σή­με­ρα.

Οι επι­στή­μο­νες γί­νο­νται ακόμη πιο σί­γου­ροι ότι οι ακραί­ες κα­ται­γί­δες και οι ακραί­ες ξη­ρα­σί­ες (ει­δι­κά όταν συμ­βαί­νουν ταυ­τό­χρο­να ή σε διά­φο­ρα μέρη του κό­σμου) εξη­γού­νται από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Εάν, για πα­ρά­δειγ­μα, ένας τύπος κα­ται­γί­δας που μπο­ρεί κα­νο­νι­κά να συμ­βεί μόνο μια φορά κάθε εκατό χρό­νια συμ­βαί­νει δύο φορές σε μια δε­κα­ε­τία και τέσ­σε­ρις φορές το επό­με­νο, μπο­ρεί­τε να είστε αρ­κε­τά σί­γου­ροι ότι είστε σε μια νέα εποχή του κλί­μα­τος.

Αναμ­φι­σβή­τη­τα θα χρεια­στεί πε­ρισ­σό­τε­ρος χρό­νος για τους επι­στή­μο­νες να προσ­διο­ρί­σουν σε ποιο βαθμό οι ση­με­ρι­νοί λιμοί στην Αφρι­κή και την Υε­μέ­νη είναι κυ­ρί­ως προ­κα­λού­με­νοι από την αλ­λα­γή του κλί­μα­τος και σε ποιο βαθμό είναι το προ­ϊ­όν πο­λι­τι­κού και στρα­τιω­τι­κού χάος και ατα­ξί­ας. Αλλά αυτό δεν μας προ­σφέ­ρει ήδη μια αί­σθη­ση του σε τι ακρι­βώς κόσμο οδη­γού­μα­στε;

Η ιστο­ρία και οι έρευ­νες κοι­νω­νι­κών επι­στη­μών υπο­δει­κνύ­ουν ότι, καθώς οι πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές συν­θή­κες επι­δει­νώ­νο­νται, οι άν­θρω­ποι φυ­σι­κά θα «αντα­γω­νί­ζο­νται» στην πρό­σβα­ση σε ζω­τι­κά υλικά ενώ οι κυ­ρί­αρ­χοι του συ­στή­μα­τος θα εκ­με­ταλ­λευ­τούν τέ­τοιες συ­γκρού­σεις για το δικό τους όφε­λος. «Τα στοι­χεία υπο­δη­λώ­νουν μια σαφή σχέση με­τα­ξύ επι­σι­τι­στι­κής ανα­σφά­λειας και σύ­γκρου­σης», επι­ση­μαί­νει ο Ερ­θα­ριν Κους, επι­κε­φα­λής του Πα­γκό­σμιου Επι­σι­τι­στι­κού Προ­γράμ­μα­τος των Ηνω­μέ­νων Εθνών.

Και είναι σί­γου­ρα αλή­θεια ότι όλοι σ ‘αυτόν τον πλα­νή­τη θα αι­σθαν­θούν τα απο­τε­λέ­σμα­τα της υπερ­θέρ­μαν­σης του πλα­νή­τη με κά­ποιο τρόπο. Όμως, όπως και με τόσα άλλα, όσοι βρί­σκο­νται στα κα­τώ­τε­ρα στρώ­μα­τα της κοι­νω­νί­ας – οι φτω­χοί, οι πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νοι και εκεί­νοι σε χώρες που βρί­σκο­νται ήδη ή κοντά στην άκρη – θα υπο­φέ­ρουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο (και πολύ νω­ρί­τε­ρα) από όσους βρί­σκο­νται στην κο­ρυ­φή και στις πιο ανα­πτυγ­μέ­νες, πλου­σιό­τε­ρες χώρες.

Αρ­χι­κά, η γε­ω­φυ­σι­κή δυ­να­μι­κή της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής υπα­γο­ρεύ­ει ότι, όταν πρό­κει­ται για αυ­ξη­μέ­νες θερ­μο­κρα­σί­ες και μειω­μέ­νη βρο­χό­πτω­ση, οι πιο σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις είναι πι­θα­νό να γί­νουν αι­σθη­τές πρώ­τες και χει­ρό­τε­ρες στις τρο­πι­κές και υπο­τρο­πι­κές πε­ριο­χές της Αφρι­κής, της Μέσης Ανα­το­λής, της Νό­τιας Ασίας, και τη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή. Έρευ­να που διε­ξή­χθη από επι­στή­μο­νες στη Νέα Ζη­λαν­δία, την Ελ­βε­τία και τη Με­γά­λη Βρε­τα­νία δια­πί­στω­σε ότι η αύ­ξη­ση του αριθ­μού των πολύ ζε­στών ημε­ρών είναι ήδη πιο έντο­νη στα τρο­πι­κά γε­ω­γρα­φι­κά πλάτη και επη­ρε­ά­ζει δυ­σα­νά­λο­γα τους φτω­χούς αγρό­τες.

Ζώ­ντας σε ορια­κά επί­πε­δα δια­βί­ω­σης, αυτοί οι αγρό­τες και οι κοι­νό­τη­τές τους θα είναι ιδιαί­τε­ρα ευά­λω­τοι στην ξη­ρα­σία και στην ερή­μω­ση. Έτσι θα ανα­γκα­στούν να επι­λέ­γουν ολο­έ­να και συ­χνό­τε­ρα με­τα­ξύ πεί­νας ή προ­σφυ­γιάς. Με άλλα λόγια, αν νο­μί­ζε­τε ότι η πα­γκό­σμια προ­σφυ­γι­κή κρίση είναι δρα­μα­τι­κή σή­με­ρα, πε­ρι­μέ­νε­τε με­ρι­κές δε­κα­ε­τί­ες.

Εάν θέ­λε­τε μια ιστο­ρι­κή ανα­λο­γία, σκε­φτεί­τε τη με­γά­λη με­τα­νά­στευ­ση των “Okies” από το εσω­τε­ρι­κό των ΗΠΑ προς τις ακτές της Κα­λι­φόρ­νιας στη δε­κα­ε­τία του ’30. Στη ση­με­ρι­νή εποχή της αλ­λα­γής του κλί­μα­τος, οι μόνες δια­θέ­σι­μες κα­τοι­κί­ες αυτών των με­τα­να­στών είναι πι­θα­νό να βρε­θούν σε τε­ρά­στιες και επε­κτει­νό­με­νες ακρο­για­λιές (ή “ανε­πί­ση­μοι οι­κι­σμοί”, όπως απο­κα­λού­νται ευ­φη­μι­στι­κά), οι οποί­οι συχνά βρί­σκο­νται σε πλημ­μυ­ρι­κές εκτά­σεις και σε πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές χα­μη­λού υψό­με­τρου. Καθώς όμως προ­χω­ρεί η υπερ­θέρ­μαν­ση του πλα­νή­τη, τα θύ­μα­τα της λει­ψυ­δρί­ας και της απε­ρή­μω­σης θα υπο­στούν νέα προ­βλή­μα­τα. Αυτά τα κύ­μα­τα κα­ται­γί­δων θα κα­τα­στρέ­ψουν τα πιο εκτε­θει­μέ­να τμή­μα­τα των πα­ρά­κτιων μεγα-πό­λε­ων στα οποία θα συ­γκε­ντρω­θούν. Με άλλα λόγια, για τους ξε­ρι­ζω­μέ­νους και απελ­πι­σμέ­νους, δεν θα υπάρ­ξει δια­φυ­γό­ντα κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Όπως ανέ­φε­ρε η τε­λευ­ταία έκ­θε­ση της IPCC, «Οι φτω­χοί άν­θρω­ποι που ζουν σε αστι­κούς ανε­πί­ση­μους οι­κι­σμούς, από τους οποί­ους υπάρ­χουν ήδη πε­ρί­που ένα δι­σε­κα­τομ­μύ­ριο σε όλο τον κόσμο, είναι ιδιαί­τε­ρα ευά­λω­τοι στις και­ρι­κές και κλι­μα­τι­κές επι­πτώ­σεις».

Η επι­στη­μο­νι­κή βι­βλιο­γρα­φία για την αλ­λα­γή του κλί­μα­τος δεί­χνει ότι η ζωή των φτω­χών, των πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νων και των κα­τα­πιε­σμέ­νων θα είναι η πρώτη που θα ανα­τρα­πεί από τις επι­πτώ­σεις της υπερ­θέρ­μαν­σης του πλα­νή­τη. «Οι κοι­νω­νι­κά και οι­κο­νο­μι­κά μειο­νε­κτού­σες και οι πε­ρι­θω­ριο­ποι­η­μέ­νες επη­ρε­ά­ζο­νται δυ­σα­νά­λο­γα από τις επι­πτώ­σεις της αλ­λα­γής του κλί­μα­τος και των ακραί­ων γε­γο­νό­των», ανέ­φε­ρε η IPCC το 2014. «Η ευ­πά­θεια είναι συχνά υψηλή με­τα­ξύ των αυ­τό­χθο­νων λαών, των γυ­ναι­κών, των παι­διών, των ηλι­κιω­μέ­νων και των ατό­μων με ανα­πη­ρί­ες Πολ­λα­πλές στε­ρή­σεις που τους εμπο­δί­ζουν να δια­χει­ρί­ζο­νται τους κα­θη­με­ρι­νούς κιν­δύ­νους και τους κρα­δα­σμούς». Δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με ότι αυτοί είναι και οι λι­γό­τε­ρο υπεύ­θυ­νοι για τις εκ­πο­μπές αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου που προ­κα­λούν την υπερ­θέρ­μαν­ση του πλα­νή­τη.

Στο πλαί­σιο αυτό, ας εξε­τά­σου­με τις ηθι­κές συ­νέ­πειες της αδρά­νειας στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή. Μά­λι­στα, η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή συμ­βαί­νει πολύ γρή­γο­ρα ώστε να μπο­ρέ­σουν όλες οι αν­θρώ­πι­νες κοι­νω­νί­ες να προ­σαρ­μο­στούν με επι­τυ­χία. Αν δεν ανα­λη­φθούν τε­ρά­στιες προ­σπά­θειες τώρα για να στα­μα­τή­σουν οι εκ­πο­μπές αε­ρί­ων θερ­μο­κη­πί­ου, όσοι ζουν σε λι­γό­τε­ρο εύ­πο­ρες κοι­νω­νί­ες μπο­ρούν να πε­ρι­μέ­νουν να υπο­φέ­ρουν από ακραί­ες πλημ­μύ­ρες, ξη­ρα­σία, πείνα, ασθέ­νειες και θά­να­το.

Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των επι­στη­μό­νων πα­γκο­σμί­ως συμ­φω­νεί ότι οποια­δή­πο­τε αύ­ξη­ση των μέσων πα­γκό­σμιων θερ­μο­κρα­σιών που υπερ­βαί­νει τους 2 βαθ­μούς Κελ­σί­ου (3.6 βαθ­μούς Φα­ρε­νάιτ) πάνω από την προ-βιο­μη­χα­νι­κή εποχή – ορι­σμέ­νοι επι­λέ­γουν αύ­ξη­ση όχι με­γα­λύ­τε­ρη από 1,5 βαθ­μούς Κελ­σί­ου – θα αλ­λά­ξουν το πα­γκό­σμιο κλίμα, προ­κα­λώ­ντας συ­γκλο­νι­στι­κό χάος και δυ­στυ­χία. Μέχρι στιγ­μής, ο κό­σμος έχει θερ­μαν­θεί του­λά­χι­στον έναν από αυ­τούς τους δύο βαθ­μούς, και αν δεν στα­μα­τή­σου­με να καίμε τα ορυ­κτά καύ­σι­μα, το επί­πε­δο 1,5 βαθ­μού πι­θα­νό­τα­τα θα επι­τευ­χθεί στο όχι πολύ μα­κρι­νό μέλ­λον.

Με άλλα λόγια, σκε­φτεί­τε τις εξε­λί­ξεις σε αυτά τα τρία αφρι­κα­νι­κά εδάφη και την Υε­μέ­νη ως προ­ε­πι­σκο­πή­σεις για το τι θα συμ­βεί στον πλα­νή­τη: ένας κό­σμος στον οποίο εκα­το­ντά­δες εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι κιν­δυ­νεύ­ουν να εξο­ντω­θούν.

Μι­λά­με για γε­νο­κτο­νία από την υπερ­θέρ­μαν­ση του πλα­νή­τη και την αλ­λα­γή του κλί­μα­τος, στην οποία θα εί­μα­στε όλοι συ­νέ­νο­χοι.

Μόνο δρα­στι­κές και συ­ντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες σε πολ­λα­πλά μέ­τω­πα μπο­ρούν να απο­τρέ­ψουν αυτόν τον εφιάλ­τη.

*Με πλη­ρο­φο­ρί­ες από τη Le Monde diplomatique