ΑΔΜΗΕ – ΔΕΔΔΗΕ: Σε επιφυλακή για την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος τις μέρες του Πάσχα

Σε επι­φυ­λακή για την ευστά­θεια του ηλε­κτρι­κού συστή­μα­τος τις κρί­σι­μες ημέρες του τρι­η­μέ­ρου βρί­σκο­νται ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Κι αυτό διότι η πτώση της ζήτησης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας την περίοδο του Πάσχα, σε συν­δυα­σμό με την υψηλή παρα­γωγή των φωτο­βολ­ταϊ­κών συστη­μά­των και των αιο­λι­κών πάρκων, λόγω καιρού, δοκι­μά­ζουν τις αντοχές του.

Σε αυτές τις συν­θή­κες χαμηλής ενερ­γεια­κής κατα­νά­λω­σης, οι πιο κρί­σι­μες ημέρες, σύμφωνα με το τεχνικό προ­σω­πικό του ΑΔΜΗΕ, είναι η σημε­ρινή και ανήμερα του Πάσχα καθώς οι και­ρι­κές συν­θή­κες ευνοούν μεγάλη παρα­γωγή των έργων ΑΠΕ (Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας).

Οι περι­κο­πές σε ΑΠΕ

Αύριο, Μεγάλο Σάββατο, ο καιρός ανα­μέ­νε­ται συν­νε­φια­σμέ­νος, οπότε θα περιο­ρι­στεί η παρα­γωγή των φωτο­βολ­ταϊ­κών, τα οποία όταν έχει ηλιο­φά­νεια απο­τε­λούν τον βασικό παρά­γο­ντα απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης του ηλε­κτρι­κού συστή­μα­τος, κατά κύριο λόγο διότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν μπορεί να περι­κό­ψει «πράσινη» ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή, παρά μόνο για το ένα πέμπτο των περίπου 7,7 GW (γιγαβάτ) που είναι συν­δε­δε­μένα στο δίκτυό του.

Το «ψαλίδι» στις ποσό­τη­τες ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που εγχέ­ο­νται στο ηλε­κτρικό σύστημα, από την πληθώρα των μονάδων ΑΠΕ που λει­τουρ­γούν σήμερα, απο­τε­λούν το βασικό «εργα­λείο» δια­τή­ρη­σης της ευστά­θειάς του από τους Δια­χει­ρι­στές του συστή­μα­τος μετα­φο­ράς ρεύ­μα­τος και του δικτύου δια­νο­μής ηλε­κτρι­σμού (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ) με το μεγα­λύ­τερο βάρος να πέφτει στα μεγάλα έργα που είναι συν­δε­δε­μένα με το σύστημα του ΑΔΜΗΕ.

Όλες οι περι­κο­πές που γίνο­νται απο­τε­λούν τεχνική ανα­γκαιό­τητα προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν μπλακ άουτ, λόγω απώ­λειας της ευστά­θειας του συστή­μα­τος, τις περιό­δους

που η πλε­ο­νά­ζουσα παρα­γωγή ΑΠΕ δεν μπορεί να κατα­να­λω­θεί ή να εξαχθεί στο σύνολο της.

Τις δύο προη­γού­με­νες Κυρια­κές, 14 και 28 Απρι­λίου το πρό­βλημα ήταν έντονο. Ειδικά το Σαβ­βα­το­κύ­ριακο 27-28 Απρι­λίου οι περι­κο­πές έφτασαν περίπου τα 4 GW, εκ των οποίων 1,5 GW περιέ­κοψε ο ΔΕΔΔΗΕ και 2,5 GW ο ΑΔΜΗΕ. Γενι­κό­τερα, ο ΑΔΜΗΕ έχει υπο­λο­γί­σει ότι τις ημέρες που η κατα­νά­λωση ρεύ­μα­τος πέφτει στα …βάραθρα και η παρα­γωγή των ΑΠΕ είναι αυξη­μένη, λόγω ηλιο­φά­νειας και αέρα, τότε περισ­σεύ­ουν περίπου 2,5 με 3 GW. Η παρα­γωγή τους είναι αυτή που πρέπει να περι­κο­πεί.

Οι εξα­γω­γές ρεύ­μα­τος έσωσαν το …παι­χνίδι

Το 2023 οι περι­κο­πές άγγιξαν τις 228 GWh (γιγα­βα­τώ­ρες) ενώ μόνο τους τέσ­σε­ρις πρώτους μήνες του 2024 _ οπότε οι και­ρι­κές συν­θή­κες ήταν ήπιες και η ζήτηση χαμηλή _ έχει απορ­ρι­φθεί παρα­γωγή πάνω από 300 GWh. Ειδικά τον Απρίλιο, για 17 ημέρες η παρα­γωγή ενέρ­γειας υπερ­κά­λυ­πτε τη ζήτηση. Εντού­τοις, όπως ανα­φέ­ρει στέ­λε­χος του ΑΔΜΗΕ, την κατά­σταση, τον περα­σμένο μήνα που το πρό­βλημα ήταν έντονο, έσωσε η ζήτηση των γει­το­νι­κών χωρών. Κατά το 83% των ημερών που η Ελλάδα είχε υπερ­πα­ρα­γωγή «πρά­σι­νης» ενέρ­γειας οι εξα­γω­γές έσωσαν το …παι­χνίδι. «Τις δύσκο­λες ώρες εξάγαμε περίπου 200 GWh και εισά­γαμε 40 GWh», επι­ση­μαί­νει η ίδια πηγή.

Ωστόσο, το κατά πόσο η πλε­ο­νά­ζουσα παρα­γωγή ΑΠΕ στη χώρα μας, τις ώρες που εμφα­νί­ζε­ται, μπορεί να γίνει εξα­γω­γική ή όχι επη­ρε­ά­ζε­ται από διά­φο­ρους παρά­γο­ντες καθώς παρό­μοιες συν­θή­κες πλε­ο­νά­ζου­σας παρα­γω­γής συντρέ­χουν στις περισ­σό­τε­ρες χώρες της Ευρώπης και πολλές φορές τις ίδιες ώρες με την Ελλάδα. Έτσι, το εάν τις ώρες που υπάρχει πλε­ο­νά­ζουσα ενέρ­γεια στη χώρα μας μπο­ρούμε να εξά­γουμε ή όχι καθο­ρί­ζε­ται με όρους αγοράς και τιμών.

Ο ρόλος της απο­θή­κευ­σης και των δια­συν­δέ­σεων

Μάλιστα, την επόμενη διετία το πρό­βλημα ανα­μέ­νε­ται να ενταθεί καθώς η διείσ­δυση των ΑΠΕ στο ενερ­γειακό μείγμα θα αυξηθεί _ ήδη λει­τουρ­γούν έργα ΑΠΕ ισχύος 13 GW και στην …ουρά ακο­λου­θούν άλλα 15 GW με προ­σφο­ρές σύν­δε­σης στο δίκτυο. Από το 2026 οπότε θα αρχί­σουν να μπαί­νουν στο σύστημα και μονάδες απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας (κυρίως το μεγάλο έργο Αντλη­σιο­τα­μί­ευ­σης στην Αμφι­λο­χία, το οποίο θα μπορεί να λει­τουρ­γεί και ως μονάδα βάσης) το πρό­βλημα θα αρχίσει να λειαί­νε­ται.

Όπως υπο­γραμ­μί­ζει παρά­γο­ντας της αγοράς ΑΠΕ, ανα­γκαίες συν­θή­κες για να δια­τη­ρη­θούν οι περι­κο­πές σε βιώσιμα επίπεδα για τις επεν­δύ­σεις ΑΠΕ και να είναι ασφαλής η περαι­τέρω ανά­πτυξη έργων παρα­γω­γής «πρά­σι­νης» ενέρ­γειας είναι η ενσω­μά­τωση απο­θή­κευ­σης, οι διε­θνείς δια­συν­δέ­σεις και η αύξηση της ζήτησης, παράλ­ληλα με τη θέσπιση ενός δίκαιου πλαι­σίου περι­κο­πών.

«Η αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος έχει τρεις δια­κρι­τές φάσεις μια βρα­χυ­πρό­θε­σμη, μια μεσο­πρό­θε­σμη και μια μακρο­πρό­θε­σμη. Η βρα­χυ­πρό­θε­σμη αφορά την ανά­πτυξη μονάδων απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας, κυρίως μπα­τα­ριών που ανα­πτύσ­σο­νται γρήγορα, που θα μετριά­σει το πρό­βλημα. Μεσο­πρό­θε­σμα πρέπει να ολο­κλη­ρω­θούν οι νέες διε­θνείς δια­συν­δέ­σεις, οι οποίες χρειά­ζο­νται χρόνο για να κατα­σκευα­στούν, ώστε να αξιο­ποι­η­θούν για εξα­γω­γές όταν οι τιμές της αγοράς το επι­τρέ­πουν», σημειώ­νει ο ίδιος. Και προ­σθέ­τει: «Μακρο­πρό­θε­σμα πρέπει να φρο­ντί­σουμε να αυξή­σουμε τη ζήτηση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας μετα­τρέ­πο­ντας θερ­μι­κές χρήσεις σε ηλε­κτρι­κές, για παρά­δειγμα με αντλίες θερ­μό­τη­τας, ηλε­κτρο­κί­νηση ή εξη­λε­κτρι­σμό δια­φό­ρων βιο­μη­χα­νι­κών διερ­γα­σιών κλπ. Το κλειδί είναι να προ­χω­ρή­σουν και οι τρεις φάσεις, με έναν τέτοιο χρο­νι­σμό, έτσι ώστε να μη ξεφεύ­γει η κατά­σταση. Αλλά ακόμη δεν έχουμε προ­χω­ρή­σει ούτε με την πρώτη», επι­ση­μαί­νει ο ίδιος.

Σε περί­πτωση που η κατά­σταση δεν αλλάξει ως προς τη ζήτηση, το 2030 οπότε οι ΑΠΕ θα φτάσουν τα 30 GW, ο ΑΔΜΗΕ εκτιμά ότι οι περι­κο­πές θα φτάσουν στο 14% ετησίως, ήτοι περίπου 10 TWh ετησίως.

Μηδε­νι­κές τιμές

Πάντως, αντί­στοιχα προ­βλή­ματα αντι­με­τω­πί­ζουν όλες οι ανα­πτυγ­μέ­νες χώρες του πλανήτη που ανα­πτύσ­σουν έργα ΑΠΕ με γρή­γο­ρους ρυθμούς στο πλαίσιο της ενερ­γεια­κής μετά­βα­σης για την ανά­σχεση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Παρά­πλευρη απώλεια της υπερ­πα­ρα­γω­γής ΑΠΕ, σε συν­δυα­σμό με τη χαμηλή ζήτηση είναι και οι μηδε­νι­κές τιμές. Μάλιστα, στην αγορά της επό­με­νης ημέρας του Ελλη­νι­κού Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας διαρκώς αυξά­νο­νται. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ENTSO-E το διά­στημα Ιανουαρίου- Απρι­λίου η Ελλάδα εμφά­νισε μηδε­νι­κές ή σχεδόν μηδε­νι­κές τιμές για 33 ώρες, ενώ εντός του Απρι­λίου κατα­γρά­φηκε και αρνη­τική τιμή.

Γι΄ αυτό απαι­τεί­ται, όπως λένε χαρα­κτη­ρι­στικά στελέχη της αγοράς, «προσοχή στο κενό» μεταξύ της πρά­σι­νης μετά­βα­σης και της ενερ­γεια­κής ασφά­λειας. Με άλλα λόγια, “mind the gap”…

Πηγή ΟΤ