Ο ελληνικός πολιτισμός δίνει περιεχόμενο στο αμερικανικό εκπαιδευτικό σύστημα

Έχουν πε­ρά­σει 35 χρό­νια από τότε που ο Έλ­λη­νας, ομο­γε­νής κα­θη­γη­τής από τη Σο­ρω­νή Ηλίας Το­μά­ζος έφερε για πρώτη φορά φοι­τη­τές από τα πα­νε­πι­στή­μια της Αμε­ρι­κής στη Ρόδο για να ζή­σουν από κοντά αυτό που ο ίδιος, αλλά και όλοι οι ανά τον κόσμο Ρό­διοι ομο­γε­νείς δι­δά­σκουν ως ελ­λη­νι­κή ιστο­ρία και πο­λι­τι­σμό. Στο πέ­ρα­σμα των δε­κα­ε­τιών ο κ. Ηλίας Το­μά­ζος συ­νε­χί­ζει με συ­νέ­πεια να στέλ­νει φοι­τη­τές στη Ρόδο για να πε­ρι­η­γη­θούν στα μο­νο­πά­τια που ενέ­πνευ­σαν την αρ­χαία ελ­λη­νι­κή γραμ­μα­τεία, να δουν από κοντά τις πρώ­τες ηνω­μέ­νες πο­λι­τεί­ες στον κόσμο, όπως είχαν γίνει πράξη πριν 2.500 χρό­νια μέσα από τη Δω­ρι­κή Εξά­πο­λη και να γευ­τούν εκεί­νο που στη χώρα τους κα­τα­λα­βαί­νουν ως το ύψι­στο αγαθό της με­σο­γεια­κής δια­τρο­φής.

Ο αντι­πρύ­τα­νης, πια, του πα­νε­πι­στη­μί­ου του Κο­νέ­κτι­κατ Ηλίας Το­μά­ζος βρέ­θη­κε την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα μόνο για μία ημέρα στη Ρόδο και στο λι­γο­στό αυτό χρόνο διέ­θε­σε δύο ολό­κλη­ρες ώρες για να συ­νο­μι­λή­σει με τη «δη­μο­κρα­τι­κή». Η συ­νά­ντη­σή μας έγινε στο κα­φε­νε­δά­κι «Καλή Καρ­διά» στη Σο­ρω­νή.

Η δια­τρο­φή συν­δέ­ει την Αμε­ρι­κή με την Ελ­λά­δα

«Ο πα­τέ­ρας της ια­τρι­κής Ιπ­πο­κρά­της έλεγε ότι «το φα­γη­τό που τρως να είναι το φάρ­μα­κό σου και το φάρ­μα­κό σου να είναι το φα­γη­τό που τρως». Ο Αρ­χέ­στρα­τος, αρ­χαί­ος Έλ­λη­νας ποι­η­τής και πα­τέ­ρας της γα­στρο­νο­μί­ας δί­δα­σκε την αξία της υγιει­νής δια­τρο­φής και τό­νι­ζε την ανά­γκη να υπάρ­χει ισορ­ρο­πία σε ό,τι τρώμε, ο δε Όμη­ρος, ξε­χώ­ρι­ζε τον κόσμο σε κρε­α­το­φά­γους και ψω­μο­φά­γους. Όπου υπήρ­χε ψωμί στο τρα­πέ­ζι σή­μαι­νε ότι οι άν­θρω­ποι της κοι­νω­νί­ας αυτής δεν είναι βάρ­βα­ροι. Όλα αυτά τα δι­δά­σκου­με στους φοι­τη­τές μας και μέσα από τη δια­τρο­φή φρο­ντί­ζου­με να τους με­τα­λα­μπα­δεύ­σου­με τα μη­νύ­μα­τα μιας υγιούς αν­θρώ­πι­νης ζωής, με σε­βα­σμό για την κοι­νω­νία».

Ο αντι­πρύ­τα­νης Ηλίας Το­μά­ζος μιλά στη «δη­μο­κρα­τι­κή» με θέρμη για τον τρόπο με τον οποίο η ελ­λη­νι­κή ιστο­ρία και ο ελ­λη­νι­κός πο­λι­τι­σμός δί­νουν πε­ριε­χό­με­νο στο αμε­ρι­κα­νι­κό εκ­παι­δευ­τι­κό σύ­στη­μα.

«Στο πα­νε­πι­στή­μιο Johnson & Wale του Rhode Island υπάρ­χει μά­θη­μα για τον ελ­λη­νι­κό πο­λι­τι­σμό και τη φύση της Ελ­λά­δας. Η αξία της με­σο­γεια­κής δια­τρο­φής δια­δί­δε­ται πα­ντού κι εμείς φρο­ντί­ζου­με να συν­δέ­ου­με τη γνώση με το βίωμα. Ορ­γα­νώ­νου­με τα­ξί­δια, φέρ­νου­με φοι­τη­τές στην Ελ­λά­δα και τα­ξι­δεύ­ου­με σε κάθε γωνιά της. Πάμε στη Νεμέα και μι­λά­με για τον Ηρα­κλή και μαζί με το μύθο, συν­δέ­ου­με τις το­πι­κές γεύ­σεις».

Η αξία του Μου­σεί­ου Κρα­σιού

«Το Μου­σείο Κρα­σιού έχει ίση αξία με το Μου­σείο Ιστο­ρί­ας της Ρόδου, διότι το κρασί είναι μια συ­νέ­χεια του Χθες στο Σή­με­ρα. Η «συ­νέ­χεια» είναι το κλει­δί, είναι το με­γά­λο συ­μπλή­ρω­μα στην ιστο­ρία και γι’ αυτό ως πα­λιός Ρο­δί­της και από­δη­μος θέλω να πα­ρα­κα­λέ­σω τις αρχές να δώ­σουν με­γά­λη προ­σο­χή στο έργο του μου­σεί­ου κρα­σιού στις Φάνες και μιλώ ως κα­θη­γη­τής που από το 1984 φέρνω φοι­τη­τές στην Ελ­λά­δα».

Ο κ. Ηλίας Το­μά­ζος δια­τη­ρεί στενή φιλία με έναν άλλο Έλ­λη­να ομο­γε­νή, τον κ. Από­στο­λο Κυ­ρια­τσού­λη ο οποί­ος δια­πρέ­πει ως κα­θη­γη­τής στο πα­νε­πι­στή­μιο της Βαυα­ρί­ας.

«Νιώθω την υπο­χρέ­ω­ση να πω ευ­χα­ρι­στώ στον Απο­στό­λη Κυ­ρια­τσού­λη για τον αγώνα που κάνει ώστε να λει­τουρ­γή­σει ξανά το Μου­σείο Κρα­σιού στις Φάνες. Είμαι υπε­ρή­φα­νος που ένας πα­λιός μου συμ­μα­θη­τής από το Βε­νε­τό­κλειο έχει αφιε­ρω­θεί σ’ ένα τέ­τοιο σκοπό. Βέ­βαια, εγώ προ­σω­πι­κά δεν κρύβω τη λύπη μου διότι αυτόν τον καλό Έλ­λη­να και πα­τριώ­τη τον έσυ­ραν στα δι­κα­στή­ρια. Αυτό που έγινε σε βάρος του ήταν άδικο».

Οι ανά τον κόσμο Ρό­διοι ομο­γε­νείς διέ­πο­νται από ισχυ­ρούς δε­σμούς φι­λί­ας και αλ­λη­λο­σε­βα­σμού. Στους μα­κρι­νούς τό­πους όπου ζουν και με­γα­λουρ­γούν, δεν στα­μα­τούν να συν­δέ­ουν τις ζωές τους με τη Ρόδο. Ίσως να είναι η νο­σταλ­γία που πα­ρα­κι­νεί τα έργα τους, ή ίσως η θέ­λη­ση να δώ­σουν στα παι­διά τους κάτι από την πα­τρί­δα που γα­λού­χη­σε τα πρώτα χρό­νια της ζωής τους. Όποια κι αν είναι η κι­νη­τή­ριος δύ­να­μή τους, είναι με­γά­λα τα έργα σύν­δε­σης της ομο­γέ­νειας με την ιστο­ρία, τον πο­λι­τι­σμό και τη ζωή που συ­νε­χί­ζε­ται πίσω στην πα­τρί­δα. Για τους λό­γους αυ­τούς κι όταν η πα­τρί­δα ή οι άν­θρω­ποί της τα­λαι­πω­ρού­νται, η ομο­γέ­νεια βιώ­νει ακρι­βώς την ίδια θλίψη.

Με­γα­λουρ­γεί το Κέ­ντρο Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών «Παι­δεία»

«Για την Αμε­ρι­κή έφυγα από τη Ρόδο πριν από 48 χρό­νια. Ζούσε η θεία μου στο Κο­νέ­κτι­κατ και πήγα εκεί για να σπου­δά­σω και με σκοπό να μείνω μόνο πέντε χρό­νια. Αμέ­σως μετά θα επέ­στρε­φα στο νησί μας», αφη­γεί­ται στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο αντι­πρύ­τα­νης Ηλίας Το­μά­ζος και συ­νε­χί­ζει: «Είχα κα­νο­νί­σει να επι­στρέ­ψω και θα το έκανα, μα στο με­τα­ξύ εκεί, στο ημι­υ­πό­γειο του Γιώρ­γη Χα­τζη­νι­κό­λα, στο Χάρτ­φορτ είχα δη­μιουρ­γή­σει ένα μικρό, ελ­λη­νι­κό σχο­λείο. Είχα 22 παι­διά με κα­τα­γω­γή από τη Σο­ρω­νή, τους δί­δα­σκα την ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα και δε μου έκανε καρ­διά να τα αφήσω. Εξαι­τί­ας τους ξε­κί­νη­σα το πρό­γραμ­μα ελ­λη­νι­κών σπου­δών και έτσι στη συ­νέ­χεια γεν­νή­θη­κε το Κέ­ντρο Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών, στο πα­νε­πι­στή­μιο του Κο­νέ­κτι­κατ. Προ­σπά­θη­σα κι άλλη φορά να επι­στρέ­ψω στην Ελ­λά­δα, μά­λι­στα είχα στεί­λει πρώτα την οι­κο­γέ­νειά μου να εγκα­τα­στα­θεί στην πα­τρί­δα και εγώ έμει­να πίσω για να ρυθ­μί­σω τις λε­πτο­μέ­ρειες, όμως όταν ήρθε η ώρα για να φύγω, δε μπό­ρε­σα να αφήσω τους μα­θη­τές μου. Ένιω­θα σαν προ­δό­της απέ­να­ντί τους. Έτσι έμει­να και κά­λε­σα τη σύ­ζυ­γο και τα παι­διά μου να επι­στρέ­ψουν κοντά μου».

Στα χρό­νια που ακο­λού­θη­σαν, το Κέ­ντρο Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών του Κο­νέ­ντι­κατ με­γά­λω­σε, με τη βο­ή­θεια του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου «Απόλ­λων» απέ­κτη­σε δύ­να­μη και κυ­ρί­ως κέρ­δι­σε το σε­βα­σμό της αμε­ρι­κα­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης. Από­το­κος του σε­βα­σμού ήταν η διά­θε­ση μιας με­γά­λης έκτα­σης μέσα στο πα­νε­πι­στη­μια­κό campus στου Κο­νέ­κτι­κατ ώστε να ανα­γερ­θούν τα κτή­ρια του Κέ­ντρου «Παι­δεία».

«Μας εκ­χώ­ρη­σαν 16 στρέμ­μα­τα και εκεί ανε­γεί­ρα­με το εκ­παι­δευ­τι­κό κτή­ριο ‘Μα­κε­δο­νία’, την εκ­κλη­σία των Τριών Ιε­ραρ­χών και κα­τα­σκευά­σα­με το καλ­λι­μάρ­μα­ρο ελ­λη­νι­κό θέ­α­τρο ‘Μέγας Αλέ­ξαν­δρος’. Μόλις πρό­σφα­τα ολο­κλη­ρώ­σα­με και το σπαρ­τιά­τι­κο μου­σείο, συ­νο­λι­κής επι­φά­νειας 1000 τμ. Ίσως είναι το πιο όμορ­φο κτή­ριο που έχει ο ελ­λη­νι­σμός στην Αμε­ρι­κή. Κέ­ντρο Ελ­λη­νι­κών Σπου­δών υπάρ­χει και στο Rhode Island, εκεί όπου κα­τα­σκευά­ζου­με το νέο μας κτή­ριο, το οποίο μά­λι­στα θα φέρει το όνομα ‘Ρόδος’».

Πίσω από τη λιτή πε­ρι­γρα­φή του κ. Ηλία Το­μά­ζου και την απα­ρίθ­μη­ση των έργων κρύ­βε­ται ένας με­γά­λος και πο­λυ­ε­τής αγώ­νας του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου «Απόλ­λων». Οι εγκρί­σεις που έπρε­πε να δο­θούν, οι πόροι που απαι­τή­θη­κε να δια­σφα­λι­στούν μέσα από τις δω­ρε­ές των ομο­γε­νών χρειά­στη­καν χρό­νια και επί­πο­νη προ­σπά­θεια. Ο αγώ­νας του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου «Απόλ­λων» και τα έργα του απο­τε­λούν την πα­ρα­κα­τα­θή­κη διά­δο­σης του ελ­λη­νι­κού πο­λι­τι­σμού στην πνευ­μα­τι­κή ζωή των Ηνω­μέ­νων Πο­λι­τειών Αμε­ρι­κής και έρ­χο­νται ως η έμπρα­κτη από­δει­ξη της ρήσης του Τζον Κέ­νε­ντι: «μη ρωτάς τι μπο­ρεί να κάνει το χώρα σου για σένα, αλλά τι μπο­ρείς να κά­νεις εσύ για τη χώρα». Υπάρ­χουν πολλά που μπο­ρούν να ει­πω­θούν για τους ομο­γε­νείς και κυ­ρί­ως για τους πρώ­τους – ήρωες ομο­γε­νείς, όπως και για τις σπου­δαί­ες συ­νερ­γα­σί­ες τους με εδώ Ρο­δί­τες· ζώ­ντες και αεί­μνη­στους, όμως αυτά απο­τε­λούν το υλικό ενός άλλου ρε­πορ­τάζ.