Β. Σβίμερ: «Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει μόνη της, τις μεταναστευτικές ροές»

Κύριε Σβίμερ, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε ζητώ­ντας από εσάς ένα σχόλιο για την κρίση που αντι­με­τω­πί­ζει η Ευρώπη.

Η Ευρώπη αντι­με­τω­πί­ζει μια κρίση την οποία εγώ ονομάζω «κρίση αλλη­λεγ­γύης». Λείπει δηλαδή η αλλη­λεγ­γύη κι αυτό είναι κρίμα διότι η ενωμένη Ευρώπη ήταν ό,τι καλύ­τερο έγινε ποτέ. Αυτή η ήπειρος είχε αντι­με­τω­πί­σει τόσες πολλές κακές συγκρού­σεις και συγκυ­ρίες στην πορεία της, με μακρο­χρό­νιους πολέ­μους, και τώρα, έπειτα από τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο, όταν όλα αυτά έχουν πια περάσει, το ευρω­παϊκό οικο­δό­μημα δεν είναι αυτό που θέλαμε. Βεβαίως, υπάρ­χουν πολλοί παρά­γο­ντες και πολλά επίπεδα στα οποία έχει χτιστεί. Είναι αυτό που λέμε «αξίες». Αλλά αυτές οι «αξίες» είναι ώρα να μετα­φρα­στούν σε «δράσεις». Οι «αξίες» δεν είναι μόνον για να τις συζη­τάμε σε Κυρια­κά­τι­κες ομιλίες. Πρέπει να ακο­λου­θού­νται. Κι εσείς ειδι­κό­τερα στην Ελλάδα, κατα­λα­βαί­νετε πόσο σημα­ντική είναι αυτή η έλλειψη αλλη­λεγ­γύης.

Νομίζω ότι είναι εύλογο το ερώτημα για το θέμα της μετα­νά­στευ­σης, το οποίο συζη­τάτε κι εσείς στο Φόρουμ «Διά­λο­γος των Πολι­τι­σμών» και φυσικά, απο­τε­λεί ένα ‘καυτό’ ζήτημα για την Ευρώπη.

Όλοι γνω­ρί­ζουν ότι οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές από την Μέση Ανατολή περνάνε πρώτα από την Ελλάδα και τα νησιά. Είναι πραγ­μα­τικά αδια­νό­ητο και αξιέ­παινο, το πως έχουν αντι­δρά­σει οι κάτοι­κοι των νησιών και με ποιον τρόπο απο­δέ­χο­νται αυτούς τους ανθρώ­πους. Σε πολλές περι­πτώ­σεις οι πρό­σφυ­γες είναι περισ­σό­τε­ροι από τους κατοί­κους σε ένα νησί! Το προ­σφυ­γικό ζήτημα, απο­τε­λεί μια πρό­κληση για την Ευρώπη. Η Ευρώπη πρέπει να αντι­δρά­σει. Φυσικά, από την μία πλευρά δεν είναι ο κάθε μετα­νά­στης, πρό­σφυ­γας αλλά αυτό το ζήτημα θα πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί συνο­λικά από την Ευρώπη και όχι μονό­πλευρα από τις χώρες που το αντι­με­τω­πί­ζουν καθη­με­ρινά, όπως η Ελλάδα, που δέχεται μετα­νά­στες από την Μέση Ανατολή, και η Ιταλία, που δέχεται μετα­νά­στες από την Αφρική. Αυτό είναι ένα μεγάλο ζήτημα και θα πρέπει να απο­τε­λέ­σει έναν στόχο για όλη την Ευρώπη. Στους πρό­σφυ­γες θα πρέπει να δοθεί στέγη και προ­στα­σία αλλά όχι μόνον στις χώρες υπο­δο­χής. Θα πρέπει να τους δίδεται η δυνα­τό­τητα να πηγαί­νουν σε όλες τις ευρω­παϊ­κές χώρες, οι οποίες να τους υπο­δέ­χο­νται. Όσον αφορά τις άλλες χώρες που είναι εκτός Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, οι μετα­νά­στες που δεν είναι πρό­σφυ­γες θα πρέπει να επα­να­προ­ω­θού­νται στις χώρες τους. Αυτή είναι η μονα­δική αλήθεια. Ωστόσο δεν μπορεί η Ευρώπη να αφήνει μόνες τους τις χώρες που έχουν αυτό το πρό­βλημα, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Χρειά­ζο­νται την καθο­λική βοήθεια και στήριξη της Ευρώπης.

Μιλή­σατε για τις «αξίες» της Ευρώπης. Είναι αλήθεια ότι η Ευρώπη χτί­στηκε πάνω σε «αξίες» και «αρχές». Εκτι­μάτε ότι είναι η ώρα να επα­νε­κτι­μη­θούν όλα και η Ευρω­παϊκή Ένωση να συλ­λο­γι­στεί πάνω σε αυτά τα ιδεώδη;

Οπωσ­δή­ποτε! Η Ευρώπη είναι οι «αξίες» της ή δεν είναι τίποτε. Η Ευρώπη απο­τε­λεί­ται από πολλά έθνη, πολλούς ανθρώ­πους. Στην Ευρώπη ομι­λού­νται 200 γλώσσες. Αυτό απο­τε­λεί μια ποι­κι­λία αλλά μερικές φορές, η ποι­κι­λία μπορεί να είναι και εμπόδιο ή μπορεί να απο­τε­λέ­σει και ένα κεφά­λαιο. Έχουμε τόσες πολλές κουλ­τού­ρες, τόσες πολλές πολι­τι­στι­κές και πολι­τι­σμι­κές κλη­ρο­νο­μιές στην Ευρώπη. Αλλά οι άνθρω­ποι παρ ‘όλα αυτά, έχουν πολλά περισ­σό­τερα κοινά από όσα συνήθως σκέ­φτο­νται και κατα­λα­βαί­νουν. Γι αυτό τον λόγο, θα πρέπει να ανα­κα­λέ­σουμε τις «αξίες» της Ευρώπης και να τις θέσουμε σε εφαρ­μογή.

Το γεγονός πως το προ­σφυ­γικό ζήτημα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από κάποια ακρο­δε­ξιά κόμματα στην Ευρώπη τα οποία προ­σπα­θούν να ανε­βά­σουν τα ποσοστά τους, σας ανη­συ­χεί –ή μάλλον, πρέπει να μας ανη­συ­χεί όλους;

Φυσικά και μας ανη­συ­χεί. Εμένα με ανη­συ­χεί. Και από την άλλη πλευρά όταν βλέ­πουμε τέτοια κόμματα να ανε­βαί­νουν και να γίνο­νται δυνα­τό­τερα, αυτό σημαί­νει την πτώση των δημο­κρα­τι­κών κομ­μά­των! Δηλαδή, πρέπει να σκε­φτούν καλύ­τερα το τι προ­σφέ­ρουν στον κόσμο, για ποιον λόγο ο κόσμος είναι απο­γοη­τευ­μέ­νος και ανι­κα­νο­ποί­η­τος με συνέ­πεια να στρέ­φε­ται σε αυτούς που απλώς…. ‘φωνά­ζουν πιο δυνατά’. Συνεπώς, τα ευρω­παϊκά κόμματα θα πρέπει να κοι­τά­ξουν με περισ­σό­τερη προσοχή τις κοινές μας αξίες και να δράσουν δυνα­μι­κό­τερα.

Κύριε Σβίμερ, θα ήθελα το σχόλιό σας για το απο­τέ­λε­σμα του βρε­τα­νι­κού δημο­ψη­φί­σμα­τος. Τελικά, τι θα γίνει με το ‘Brexit’ και ποια είναι η εκτί­μησή σας για την επόμενη μέρα στην Μεγάλη Βρε­τα­νία και στην ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια;

Πιστεύω ότι οι Βρε­τα­νοί πραγ­μα­τικά εξε­πλά­γη­σαν από το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος. Δεν είμαι σίγου­ρος ότι όλοι όσοι ψήφισαν για το ‘Brexit’ το ήθελαν πραγ­μα­τικά. Δεν είμαι σίγου­ρος αν όσοι το ψήφισαν θέλουν πραγ­μα­τικά την έξοδο της Μεγάλης Βρε­τα­νίας από την ευρω­παϊκή οικο­γέ­νεια. Και από όσο βλέπω, η βρε­τα­νική κυβέρ­νηση ακόμη εμφα­νί­ζε­ται διστα­κτική ως προς την εφαρ­μογή της εξόδου της χώρας από την Ευρω­παϊκή Ένωση. Μέχρι σήμερα δεν έχει στείλει ακόμη το επίσημο ‘μήνυμα’ στις Βρυ­ξέλ­λες για το τι θα γίνει τελικά.