Δύο ταχύτητες για την εστίαση το φετινό καλοκαίρι- Πιο καλά από την υπόλοιπη χώρα πήγε η Ρόδος

Ει­κό­να δύο τα­χυ­τή­των πα­ρου­σί­α­σε εφέ­τος το κα­λο­καί­ρι η εστί­α­ση, με τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον κλάδο να εκ­φρά­ζουν έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό για την πο­ρεία της αγο­ράς τους επό­με­νους μήνες. Η σω­ρευ­τι­κή επί­δρα­ση του κύ­μα­τος ακρί­βειας που πλήτ­τει εδώ και τρία χρό­νια τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά γί­νε­ται έχει πε­ριο­ρί­σει αι­σθη­τά το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των κα­τα­να­λω­τών, ενώ η με­γά­λη ευ­και­ρία που προ­σφέ­ρει η άνο­δος του του­ρι­στι­κού κύ­μα­τος και την οποία έχει τόσο ανά­γκη ο κλά­δος δεν κα­τόρ­θω­σε να επι­με­ρι­στεί ομοιό­μορ­φα, ώστε όλοι να βγουν κερ­δι­σμέ­νοι.

Δια­βά­στε ακόμα: Πλη­θω­ρι­σμός Αυ­γού­στου: Αυ­ξά­νει ρυθμό στο 3,1% στην Ελ­λά­δα – Δεύ­τε­ρη στην Ευ­ρω­ζώ­νη σε άνοδο τιμών ενέρ­γειας

Ποιες πε­ριο­χές «δού­λε­ψαν»

Ο κλά­δος της εστί­α­σης δεν κα­τόρ­θω­σε να κα­τα­γρά­ψει αξιο­ση­μεί­ω­τες επι­δό­σεις αυτό το κα­λο­καί­ρι, καθώς όπως δη­λώ­νει στο insider.gr, ο πρό­ε­δρος της Ένω­σης Εστια­το­ρί­ων και Συ­να­φών Ατ­τι­κής και γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Εστια­τό­ρων και Συ­να­φών Επαγ­γελ­μά­των (ΠΟΕΣΕ), Γιάν­νης Δα­βε­ρώ­νης, «μόνο οι κα­θα­ρά του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές δού­λε­ψαν φέτος και δη Κρήτη, Κέρ­κυ­ρα, Ρόδος, Σα­ντο­ρί­νη, Μύ­κο­νος και φυ­σι­κά το ιστο­ρι­κό κέ­ντρο της Αθή­νας».

Ωστό­σο και σε αυτές τις πε­ριο­χές, οι επι­σκε­ψι­μό­τη­τες στα κα­τα­στή­μα­τα εστί­α­σης ήταν πε­ριο­ρι­σμέ­νες, όπως και η μέση δα­πά­νη, γε­γο­νός που με­τα­φρά­ζε­ται αυ­τό­μα­τα σε μι­κρό­τε­ρη κερ­δο­φο­ρία. Εκτός της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας και των πιο δη­μο­φι­λών του­ρι­στι­κά προ­ο­ρι­σμών, η ει­κό­να στην εστί­α­ση ήταν πιο δύ­σκο­λη. Καφέ, μπαρ, ψη­το­πω­λεία και ψα­ρο­τα­βέρ­νες ήρθαν αντι­μέ­τω­ποι με ση­μα­ντι­κή συ­μπί­ε­ση στα έσοδά τους, ενώ στον αντί­πο­δα, το μπλοκ των εξό­δων ολο­έ­να και ανε­βαί­νει.

«Όπως όλα δεί­χνουν – αν και θα πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νου­με και τις επι­δό­σεις του Σε­πτεμ­βρί­ου – το 2024, όπως και το 2023, η εστί­α­ση δεν κα­τόρ­θω­σε να ξε­πε­ρά­σουν τα επί­πε­δα του 2019», ση­μειώ­νει δε ο κ. Δα­βε­ρώ­νης, ανα­φε­ρό­με­νος στο τε­λευ­ταίο έτος κα­νο­νι­κό­τη­τας πριν το ξέ­σπα­σμα του κο­ρο­νοϊ­ού που προ­κά­λε­σε, στη συ­νέ­χεια, με­γά­λες πλη­γές στον κλάδο της εστί­α­σης.

Είδος… πο­λυ­τε­λεί­ας η τα­βέρ­να;

Σύμ­φω­να με άλ­λους πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς, εφέ­τος και πε­ρισ­σό­τε­ρο από κάθε άλλη χρο­νιά φά­νη­κε να μειώ­νε­ται έντο­να η διά­θε­ση του κα­τα­να­λω­τι­κού κοι­νού για επί­σκε­ψη στα κα­τα­στή­μα­τα της εστί­α­σης, καθώς το αί­σθη­μα κό­πω­σης μετά από τρία χρό­νια αλ­λε­πάλ­λη­λων ανα­τι­μή­σε­ων στα βα­σι­κά αγαθά δεν αφή­νει πολλά πε­ρι­θώ­ρια για επι­πλέ­ον δα­πά­νες πλην όσων αφο­ρούν στις προ­μή­θειες των απα­ραί­τη­των ειδών δια­τρο­φής. «Ενώ ο κό­σμος τα­ξί­δε­ψε φέτος το κα­λο­καί­ρι, έκανε δια­κο­πές, τε­λι­κά δεν γέ­μι­σε… τις τα­βέρ­νες και τα ψη­το­πω­λεία», επι­βε­βαιώ­νει στο insider.gr επι­χει­ρη­μα­τί­ας που δια­θέ­τει κα­τά­στη­μα εστί­α­σης στην ηπει­ρω­τι­κή Ελ­λά­δα. «Για να μην εκτρο­χια­στούν οι οι­κο­γε­νεια­κοί προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί, ο κό­σμος προ­τί­μη­σε στις δια­κο­πές του να μα­γει­ρεύ­ει στο σπίτι ή στο δια­μέ­ρι­σμα που μί­σθω­νε», προ­σθέ­τει, ανα­φε­ρό­με­νος δε στους με­γά­λους τζί­ρους που φαί­νε­ται να έκα­ναν τα σού­περ μάρ­κετ σε αρ­κε­τούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Την ώρα μά­λι­στα που τα έσοδα για έναν επι­χει­ρη­μα­τία εστί­α­σης ανα­ζη­τού­νται με το… κιάλι, τα έξοδα αυ­ξά­νο­νται κα­τα­κό­ρυ­φα, γε­γο­νός που εγεί­ρει θέμα βιω­σι­μό­τη­τας για με­γά­λο αριθ­μό επι­χει­ρή­σε­ων.

«Ζα­λί­ζουν» οι τιμές των πρώ­των υλών

Οι τιμές των πρώ­των υλών εξα­κο­λου­θούν να κι­νού­νται στα ύψη, με τον κ. Δα­βε­ρώ­νη να μιλά για ένα με­γά­λο «αγκά­θι». «Είναι το ελαιό­λα­δο, είναι τα κρε­α­τι­κά, είναι τα προ­ϊ­ό­ντα μα­να­βι­κής, τα φρού­τα… δείτε που κυ­μαί­νο­νται οι τιμές», σχο­λιά­ζει. Η τιμή του ελαιο­λά­δου μετρά αύ­ξη­ση 140% από το 2020 και 57% από πέ­ρυ­σι.

Και φυ­σι­κά, δεν είναι μόνο αυτά. Ανο­δι­κά κι­νού­νται οι τιμές του καφέ, του κακάο, των χυμών, ενώ και οι τιμές των ανα­ψυ­κτι­κών έχουν πάρει για τα καλά την ανιού­σα.

«Οι τιμές των πρώ­των υλών πρέ­πει να εκτο­νω­θούν» δή­λω­νε πριν από λίγο διά­στη­μα κο­ρυ­φαί­ος πα­ρά­γο­ντας της εστί­α­σης, διε­ρω­τώ­με­νος πα­ράλ­λη­λα «πού θα πάει αυτή η κα­τά­στα­ση;»

Πηγή ανη­συ­χί­ας το ενερ­γεια­κό

Την ίδια στιγ­μή, έντο­νη πα­ρα­μέ­νει η ανη­συ­χία για την πο­ρεία των τιμών ενέρ­γειας προ­σε­χώς, με τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες της εστί­α­σης να εκ­φρά­ζουν φό­βους για έναν δύ­σκο­λο χει­μώ­να.

Ήδη τα πρώτα σι­νιά­λα είναι απο­γοη­τευ­τι­κά. Σύμ­φω­να με τα πρώτα στοι­χεία που ανα­κοί­νω­σε η Eurostat, ο εναρ­μο­νι­σμέ­νος δεί­κτης τιμών στην Ελ­λά­δα κα­τέ­γρα­ψε επι­τα­χυ­νό­με­νη άνοδο κατά 3,1% τον Αύ­γου­στο σε ετή­σια βάση, ενώ στην Ευ­ρω­ζώ­νη η άνο­δος ήταν βρα­δύ­τε­ρη, στο +2,2%. Στην Ελ­λά­δα οι τιμές ενέρ­γειας αυ­ξή­θη­καν κατά 2,4%, ένα­ντι ανό­δου κατά 1,4% τον Ιού­λιο, ασκώ­ντας επι­πλέ­ον πίεση στο δεί­κτη, η προ­έ­λευ­ση της οποί­ας θα φανεί όταν εκ­δο­θούν τα ανα­λυ­τι­κά στοι­χεία. Η επί­δρα­ση είναι ση­μα­ντι­κή, καθώς η άνο­δος των τιμών ενέρ­γειας στην Ελ­λά­δα τον Αύ­γου­στο ήταν η δεύ­τε­ρη τα­χύ­τε­ρη ανά­με­σα στα κράτη της Ευ­ρω­ζώ­νης που έχουν δώσει στοι­χεία.

«Τα λει­τουρ­γι­κά κόστη μιας επι­χεί­ρη­σης εστί­α­σης έχουν αυ­ξη­θεί κατά 20-25% λόγω των πρώ­των υλών και του ενερ­γεια­κού», πα­ρα­δέ­χε­ται μά­λι­στα ο κ. Δα­βε­ρώ­νης.

Με­γά­λο «αγκά­θι» η φο­ρο­λό­γη­ση

Στο «εκρη­κτι­κό» κο­κτέιλ των προ­κλή­σε­ων που κα­λού­νται να δια­χει­ρι­στούν στην εποχή των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων τα κα­τα­στή­μα­τα της εστί­α­σης, ήρθε να προ­στε­θεί τον Ιού­λιο και η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στον σερ­βι­ρι­ζό­με­νο καφέ.

«Η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στα σερ­βι­ρι­ζό­με­να μη αλ­κο­ο­λού­χα ποτά -κα­φέ­δες, ρο­φή­μα­τα κλπ-γυ­ρί­ζει την εστί­α­ση στα σκλη­ρά χρό­νια των μνη­μο­νί­ων. Πλέον έχου­με τον πιο ακρι­βό καφέ στην Ευ­ρώ­πη, καθώς δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με και τον Ει­δι­κό Φόρο Κα­τα­νά­λω­σης», δή­λω­νε πριν από έναν μήνα στο insider.gr ο πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Κα­τα­στη­μα­ταρ­χών Εστί­α­σης και Ανα­ψυ­χής Νομού Αχα­ΐ­ας (ΣΚΕ­Α­ΝΑ) και μέλος του ΔΣ της ΠΟΕΣΕ, Τάσος Για­τράς. Όπως τό­νι­ζε, «η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ δεν έχει ει­σπρα­κτι­κό χα­ρα­κτή­ρα αλλά κλα­δι­κό, με στόχο τη συρ­ρί­κνω­ση των επι­χει­ρή­σε­ων εστί­α­σης προς όφε­λος των επι­χει­ρή­σε­ων take away – delivery, αφού απο­κτούν συ­γκρι­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα και αντα­γω­νί­ζο­νται αθέ­μι­τα».

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται εδώ ότι από την 1η Ιου­λί­ου, ο καφές στην εστί­α­ση πω­λεί­ται με ΦΠΑ δύο τα­χυ­τή­των. Εάν ο πε­λά­της επι­λέ­ξει να τον κα­τα­να­λώ­σει στην κα­φε­τέ­ρια, θα πρέ­πει να τον πλη­ρώ­σει ακρι­βό­τε­ρα, καθώς επι­βα­ρύ­νε­ται με ΦΠΑ 24% ενώ αν τον πάρει στο χέρι θα τον πλη­ρώ­σει φθη­νό­τε­ρα, καθώς εφαρ­μό­ζε­ται ΦΠΑ 13%. Μετά από τέσ­σε­ρα χρό­νια ο συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ στον σερ­βι­ρι­ζό­με­νο καφέ αλλά και στο τσάι, το κακάο, το χα­μο­μή­λι και τα άλλα αφε­ψή­μα­τα επέ­στρε­ψε στο 24% από 13% που είχε μειω­θεί λόγω της παν­δη­μί­ας. Αντί­θε­τα, στον χα­μη­λό συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ 13% πα­ρα­μέ­νει μό­νι­μα ο καφές που θα πα­ραγ­γέλ­νει ο κα­τα­να­λω­τής με delivery ή όταν θα επι­λέ­γει να τον πάρει take away, δη­λα­δή «στο χέρι».

Μά­λι­στα, αυτή είναι η δεύ­τε­ρη αύ­ξη­ση ΦΠΑ που κα­λεί­ται να δια­χει­ρι­στεί μέσα στο 2024 ο κλά­δος της εστί­α­ση, καθώς από τις αρχές του τρέ­χο­ντος έτους έχουν επα­νέλ­θει στον υψηλό συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ 24% – από 13% που ήταν μέχρι τότε – τα μη αλ­κο­ο­λού­χα ποτά που δια­τί­θε­νται από τις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης, όπως τα ανα­ψυ­κτι­κά. Πρό­κει­ται για μια εξέ­λι­ξη η οποία είχε τότε αιφ­νι­διά­σει τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες του κλά­δου…

Χωρίς προ­σω­πι­κό…

Ταυ­τό­χρο­να, ολο­έ­να και με­γα­λύ­τε­ρες δια­στά­σεις απο­κτά το πρό­βλη­μα της έλ­λει­ψης προ­σω­πι­κού, με τις επι­χει­ρή­σεις της εστί­α­σης να ανα­ζη­τούν ενα­γω­νί­ως ερ­γα­ζό­με­νους προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σουν την απρό­σκο­πτη λει­τουρ­γία των κα­τα­στη­μά­των τους. Το εγ­χεί­ρη­μα όμως απο­δει­κνύ­ε­ται πολύ δύ­σκο­λο στην πράξη, ιδίως όσο ενι­σχύ­ε­ται το του­ρι­στι­κό ρεύμα και οι επι­χει­ρή­σεις δεν μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν τις θέ­σεις ερ­γα­σί­ας που χρειά­ζο­νται για να κα­λύ­ψουν τις ολο­έ­να και αυ­ξα­νό­με­νες ανά­γκες που προ­κύ­πτουν από την «έκρη­ξη» του του­ρι­σμού.

«Επι­κρα­τεί.. χάος», πε­ρι­γρά­φει μο­νο­λε­κτι­κά ο κ. Δα­βε­ρώ­νης, εκ­φρά­ζο­ντας την ανά­γκη στην εστί­α­ση να προ­σφέ­ρο­νται καλά αμει­βό­με­νες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και με ανε­κτά ωρά­ρια. «Σε μια επι­χεί­ρη­ση που έχει 10 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, οι 3-4 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας είναι κενές… Αντί­στοι­χα, σε μια μι­κρό­τε­ρη επι­χεί­ρη­ση με 5 θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, λεί­πουν περί τα 2 άτομα», πε­ρι­γρά­φει.

«Οι νέοι δεν επι­θυ­μούν να μπουν στην εστί­α­ση», πα­ρα­δε­χό­ταν πρό­σφα­τα κο­ρυ­φαί­ος πα­ρά­γο­ντας του κλά­δου.

Μπρο­στά σε αυτό το πε­ρι­βάλ­λον, αρ­κε­τές επι­χει­ρή­σεις σπεύ­δουν να μειώ­σουν τις ώρες λει­τουρ­γί­ας τους, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πί­σουν με κά­ποιο τρόπο το πρό­βλη­μα, ωστό­σο είναι σαφές ότι αυτό δεν μπο­ρεί να γίνει στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές.

«Κά­ποια κα­τα­στή­μα­τα είτε δεν άνοι­γαν τα βάρ­δια, δου­λεύ­ο­ντας μόνο τη μέρα, ή σε κά­ποια άλλα κα­τα­στή­μα­τα, δού­λευε μόνο μια βάρ­δια», εξη­γεί στο insider.gr έτε­ρος επι­χει­ρη­μα­τί­ας της εστί­α­σης.

Τι πρέ­πει να γίνει

Σύμ­φω­να με τον κ. Δα­βε­ρώ­νη, η νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που δια­μορ­φώ­νε­ται για τον κλάδο απαι­τεί αναμ­φί­βο­λα τη χά­ρα­ξη νέας βιώ­σι­μης στρα­τη­γι­κής.

«Αυτό που εγώ προ­τεί­νω είναι μι­κρό­τε­ρες και ευ­έ­λι­κτες επι­χει­ρή­σεις. Όχι επι­χει­ρή­σεις με 200 κα­ρέ­κλες και ωρά­ριο από τις 10 το πρωί ως τις 3-4 τα ξη­με­ρώ­μα­τα. Μια μικρή επι­χεί­ρη­ση μπο­ρεί να ελεγ­χθεί, μια με­γά­λη όχι. Σε μια με­γά­λη επι­χεί­ρη­ση και τα έξοδα αυ­ξά­νο­νται κα­τα­κό­ρυ­φα και δεν υπάρ­χει πλέον προ­σω­πι­κό να τη στε­λε­χώ­σει», εξη­γεί χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Πηγή: insider.gr