ΥΠΟΙΚ: Οι 7 πιο σημαντικές αλλαγές με το νέο νόμο για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές

Επτά σημα­ντι­κές αλλαγές για τη βελ­τί­ωση της προ­στα­σίας των παρα­λιών της χώρας θεσπί­ζο­νται με το νέο νόμο για την αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας στις παρα­θα­λάσ­σιες περιο­χές, που ψηφί­στηκε από τη Βουλή. Με το νέο νόμο θεσπί­ζο­νται κανόνες για την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος, τη δια­σφά­λιση της πρό­σβα­σης των πολιτών στις παρα­λίες, την ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και την κατο­χύ­ρωση του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος.

Με αφορμή την ψήφιση του νομο­σχε­δίου, ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, Κωστής Χατζη­δά­κης, δήλωσε: «Αυτό το καλο­καίρι θα αλλά­ξουν πολλά στις παρα­λίες μας! Με το νέο νόμο βελ­τιώ­νουμε την προ­στα­σία των παρα­λιών μας, βάζουμε αυστη­ρό­τε­ρους κανόνες στη δια­χεί­ρισή τους και εξα­σφα­λί­ζουμε την ελεύ­θερη πρό­σβαση των πολιτών. Παράλ­ληλα, δημιουρ­γούμε έναν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερο μηχα­νι­σμό ελέγχων με την αξιο­ποί­ηση και των νέων τεχνο­λο­γιών (drone, δορυ­φό­ροι) για να εξα­σφα­λί­σουμε ότι οι νέοι κανόνες θα εφαρ­μο­στούν με αυστη­ρό­τητα.

Πέρυσι το καλο­καίρι δώσαμε δείγ­ματα γραφής και όλοι κατά­λα­βαν ότι δεν αστειευό­μα­στε με την προ­στα­σία των παρα­λιών μας. Φέτος θα είμαστε ακόμα πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κοί!».

Οι 7 σημα­ντι­κό­τε­ρες αλλαγές που θεσπί­ζο­νται με το νέο νόμο είναι οι ακό­λου­θες:

Θεσπί­ζε­ται δια­φα­νής ηλε­κτρο­νική δια­δι­κα­σία για τη δημο­πρά­τηση των παρα­λιών

Αρχής γενο­μέ­νης από το 2024, όλες οι δημο­πρα­σίες για παρα­χώ­ρηση τμη­μά­των αιγια­λού και παρα­λίας θα γίνο­νται από την Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία και όχι από τους Δήμους. Η δια­δι­κα­σία θα γίνεται ψηφιακά μέσω ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας που εγγυά­ται τη δια­φά­νεια και απο­κλείει οποιεσ­δή­ποτε παρεμ­βά­σεις. Η δια­κή­ρυξη θα αναρ­τά­ται στην πλατ­φόρμα και στην ιστο­σε­λίδα του οικείου δήμου του­λά­χι­στον είκοσι ημέρες πριν από την ημε­ρο­μη­νία διε­ξα­γω­γής της δημο­πρα­σίας. Στην πλατ­φόρμα θα αναρ­τώ­νται τα στοι­χεία (συντε­ταγ­μέ­νες, πολύ­γωνο και αερο­φω­το­γρα­φίες) κάθε παρα­χώ­ρη­σης, η διάρ­κεια, οι όροι της παρα­χώ­ρη­σης, και ο χρόνος τοπο­θέ­τη­σης και απο­μά­κρυν­σης των κινητών στοι­χείων.

Οι παρα­χω­ρη­σιού­χοι θα κατα­βάλ­λουν ελά­χι­στο τίμημα, που προ­κύ­πτει από μαθη­μα­τικό τύπο με βάση τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες της περιο­χής, συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας της δρα­στη­ριό­τη­τας και τον συντε­λε­στή βαρύ­τη­τας του αιγια­λού ανάλογα με τα ειδικά χαρα­κτη­ρι­στικά της παρα­λίας.

Οι δημο­πρα­σίες που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν φέτος, κατά την πρώτη εφαρ­μογή του νόμου, θα ολο­κλη­ρω­θούν ως τις 15 Μαΐου. Από το 2025 και μετά οι δια­δι­κα­σίες θα ολο­κλη­ρώ­νο­νται ως τις 31 Μαρτίου.

Καθιε­ρώ­νο­νται οι «απά­τη­τες παρα­λίες»

Καθιε­ρώ­νο­νται οι αιγια­λοί και παρα­λίες υψηλής προ­στα­σίας («απά­τη­τες παρα­λίες») που βρί­σκο­νται σε περιο­χές Natura και για τις οποίες θα απα­γο­ρεύ­ε­ται η παρα­χώ­ρηση και κατ’ επέ­κταση η τοπο­θέ­τηση ομπρε­λών, ξαπλω­στρών κ.λπ.. Οι απά­τη­τες παρα­λίες θα καθο­ρι­στούν με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών και Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας ύστερα από εισή­γηση του ΟΦΥΠΕΚΑ και πρόταση του πρόταση του προϊ­στα­μέ­νου της Γενικής Διεύ­θυν­σης Περι­βαλ­λο­ντι­κής Πολι­τι­κής.

Θεσπί­ζο­νται αυστη­ρό­τε­ροι κανόνες στη δια­χεί­ριση των παρα­λιών ώστε να εξα­σφα­λί­ζε­ται η ελεύ­θερη πρό­σβαση των πολιτών

Στις παρα­λίες που θα παρα­χω­ρού­νται προς εκμε­τάλ­λευση τίθε­νται όρια προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­ζε­ται η διέ­λευση των πολιτών και να υπάρ­χουν επαρ­κείς ελεύ­θε­ροι χώροι. Συγκε­κρι­μένα, του­λά­χι­στον το 50% της παρα­λίας πρέπει να μένει ελεύ­θερο και ταυ­τό­χρονα το εμβαδόν κάθε παρα­χώ­ρη­σης δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει τα 500 τετρα­γω­νικά μέτρα. Τα ομπρε­λο­κα­θί­σματα μπορούν να κατα­λαμ­βά­νουν μέχρι 60% της παρα­χω­ρού­με­νης έκτασης ή 30% για παρα­λίες που βρί­σκο­νται σε περιο­χές Natura που δεν έχουν χαρα­κτη­ρι­σθεί απά­τη­τες. Μεταξύ των παρα­χω­ρή­σεων πρέπει να μεσο­λα­βεί από­σταση του­λά­χι­στον 6 μέτρων (3 μέτρα σε κάθε πλευρά, ή 4 μέτρων αν πρό­κει­ται για περι­πτώ­σεις επι­χει­ρή­σεων που λει­τουρ­γούν σε εφα­πτό­μενα κτίρια) και τα ομπρε­λο­κα­θί­σματα πρέπει να απέχουν από τη θάλασσα του­λά­χι­στον 4 μέτρα.

Επίσης δεν επι­τρέ­πε­ται παρα­χώ­ρηση αιγια­λού και παρα­λίας όταν το μήκος ή πλάτος τους είναι μικρό­τερο των 4 μέτρων ή όταν το συνο­λικό εμβαδόν του αιγια­λού είναι μικρό­τερο από 150 τ.μ.

Εισά­γο­νται αυστη­ρό­τα­τες υπο­χρε­ώ­σεις για όσους μισθώ­νουν παρα­λίες

Θεσπί­ζο­νται εννέα συγκε­κρι­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις σε όλες τις περι­πτώ­σεις, οι οποίες προ­βλέ­πο­νται από το νόμο αλλά θα περι­λαμ­βά­νο­νται και στη σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης. Συγκε­κρι­μένα, ο παρα­χω­ρη­σιού­χος:

α) Δια­σφα­λί­ζει την ελεύ­θερη, απρό­σκο­πτη και ασφαλή διέ­λευση του κοινού στον αιγιαλό και την παραλία.

β) Δια­σφα­λί­ζει τη χρήση του αιγια­λού και της παρα­λίας για άτομα με ανα­πη­ρία στους αιγια­λούς και τις παρα­λίες που θα προ­βλε­φθούν με Υπουρ­γική Απόφαση, εγκα­θι­στώ­ντας ειδικές πλατ­φόρ­μες για την εξυ­πη­ρέ­τησή τους, εφόσον δεν έχουν εγκα­τα­στα­θεί από τον Δήμο,

γ) Περιο­ρί­ζει την ανά­πτυξη των ομπρε­λών, ξαπλω­στρών και θαλάσ­σιων μέσων ανα­ψυ­χής και λοιπών κινητών στοι­χείων σύμφωνα με τα όρια που θέτει το νομο­σχέ­διο (60% της παρα­χω­ρού­με­νης έκτασης ή 30% αν πρό­κει­ται για προ­στα­τευό­μενο αιγιαλό και παραλία) και δια­τη­ρεί ελεύ­θερη ζώνη από την ακτο­γραμμή πλάτους του­λά­χι­στον τεσ­σά­ρων μέτρων.

δ) Δια­τη­ρεί καθη­με­ρινά καθαρό το παρα­χω­ρού­μενο τμήμα αιγια­λού και παρα­λίας.

ε) Αναρτά σε εμφανές σημείο στον αιγιαλό ή την παραλία πινα­κίδα, η οποία επι­τρέ­πει στο κοινό να έχει πρό­σβαση, με ηλε­κτρο­νικό τρόπο στα προσ­διο­ρι­στικά στοι­χεία της παρα­χώ­ρη­σης, όπως τις συντε­ταγ­μέ­νες, τον αριθμό της από­φα­σης παρα­χώ­ρη­σης, τα δικαιώ­ματα και τις υπο­χρε­ώ­σεις του κοινού και του παρα­χω­ρη­σιού­χου και το διά­γραμμα της παρα­χώ­ρη­σης.

στ) Τοπο­θε­τεί κινητά στοι­χεία για την εξυ­πη­ρέ­τηση του κοινού.

ζ) Φρο­ντί­ζει για τη δια­τή­ρηση της ισορ­ρο­πίας του οικο­συ­στή­μα­τος και της μορ­φο­λο­γίας της ακτής

η) Παρα­δί­δει τον παρα­χω­ρη­θέ­ντα χώρο στην αρχική κατά­σταση μετά το πέρας της διάρ­κειας της παρα­χώ­ρη­σης και απο­μα­κρύ­νει τα κινητά στοι­χεία κατά τις περιό­δους που καθο­ρί­ζο­νται στη σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης.

θ) Δια­σφα­λί­ζει την παρου­σία ναυα­γο­σώ­στη, εφόσον η υπο­χρέ­ωση αυτή δεν καλύ­πτε­ται από τον οικείο δήμο.

Κατο­χυ­ρώ­νε­ται ο ρόλος των πολιτών για την προ­στα­σία των παρα­λιών από τις αυθαι­ρε­σίες

Δημιουρ­γεί­ται ψηφιακή εφαρ­μογή για κινητά τηλέ­φωνα, ταμπλέ­τες κλπ. που θα δια­τί­θε­ται δωρεάν στους πολίτες. Κάθε παρα­χώ­ρηση θα αντι­στοι­χεί σε QR code, που θα αναρ­τά­ται στην ιστο­σε­λίδα της Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σίας του Δημο­σίου, στην ιστο­σε­λίδα του οικείου δήμου και στην πινα­κίδα σήμαν­σης του αιγια­λού ή της παρα­λίας που τοπο­θε­τεί­ται υπο­χρε­ω­τικά στο σημείο. Μέσω της ίδιας εφαρ­μο­γής οι πολίτες θα βλέπουν το διά­γραμμα του τμή­μα­τος του αιγια­λού και της παρα­λίας που έχει παρα­χω­ρη­θεί και θα μπορούν άμεσα να υπο­βά­λουν καταγ­γε­λία αν δια­πι­στώ­νουν παρα­τη­ρή­σει αυθαί­ρετη κατά­ληψη ή υπέρ­βαση της παρα­χώ­ρη­σης.

Αξιο­ποιού­νται οι νέες τεχνο­λο­γίες (drones, δορυ­φό­ροι) για απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρους ελέγ­χους από την πολι­τεία

Με το νέο νόμο προ­βλέ­πε­ται ότι θα αξιο­ποι­η­θούν οι νέες τεχνο­λο­γίες (drones, δορυ­φό­ροι) για να γίνουν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ροι οι έλεγχοι των παρα­λιών από την πολι­τεία. Παράλ­ληλα, δημιουρ­γεί­ται ένας ολο­κλη­ρω­μέ­νος ελεγ­κτι­κός μηχα­νι­σμός, με μικτά κλι­μά­κια ελέγχου, από στελέχη του Υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, της Κτη­μα­τι­κής Υπη­ρε­σίας, του δήμου, της ΑΑΔΕ, της Οικο­νο­μι­κής Αστυ­νο­μίας, της ΕΛΑΣ και των εισαγ­γε­λι­κών αρχών ενώ προ­βλέ­πο­νται και μικτά κλι­μά­κια.

Επι­βάλ­λο­νται αυστη­ρό­τε­ρες ποινές για όσους αυθαι­ρε­τούν και παρα­βιά­ζουν τους κανόνες δια­χεί­ρι­σης των παρα­λιών

Οι ποινές κλι­μα­κώ­νο­νται ανάλογα με τη βαρύ­τητα της παρά­βα­σης και ιδίως το αν υπάρχει σύμβαση και ο παρα­χω­ρη­σιού­χος έχει κάνει υπέρ­βαση της παρα­χώ­ρη­σης ή δεν υπάρχει οπότε πρό­κει­ται για αυθαί­ρετη κατά­ληψη. Σε κάθε περί­πτωση οι ομπρέ­λες και ξαπλώ­στρες απο­μα­κρύ­νο­νται ενώ αν υπάρ­χουν παρά­νο­μες κατα­σκευές κατε­δα­φί­ζο­νται.

Σε περι­πτώ­σεις αυθαί­ρε­της κατά­λη­ψης επι­βάλ­λε­ται σφρά­γιση και διακοπή λει­τουρ­γίας της επι­χεί­ρη­σης στον χώρο που έχει κατα­λη­φθεί, ο χώρος σφρα­γί­ζε­ται με ταινία και απα­γο­ρεύ­ε­ται η είσοδος όπως και οποια­δή­ποτε οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα σε αυτόν. Επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ίσο με το τετρα­πλά­σιο του ελά­χι­στου τιμή­μα­τος της δημο­πρα­σίας και απο­κλει­σμός του παρα­βάτη από κάθε δια­δι­κα­σία παρα­χώ­ρη­σης αιγια­λού και παρα­λίας για πέντε χρόνια.

Αν έχει γίνει υπέρ­βαση της παρα­χώ­ρη­σης οι ποινές ξεκι­νούν από πρό­στιμα και κλι­μα­κώ­νο­νται σε απα­γό­ρευση συμ­με­το­χής σε δημο­πρα­σίες καθώς και ανα­στολή λει­τουρ­γίας της επι­χεί­ρη­σης. Με τις αλλαγές που επήλθαν στη Βουλή το πλαίσιο αυστη­ρο­ποιεί­ται περαι­τέρω καθώς οι πιο σοβαρές κυρώ­σεις (απο­κλει­σμός από νέες παρα­χω­ρή­σεις και ανα­στολή λει­τουρ­γίας) επι­βάλ­λο­νται όταν η υπέρ­βαση είναι μεγα­λύ­τερη από το 30% της παρα­χώ­ρη­σης (αντί για 50 % που προ­βλε­πό­ταν αρχικά).

Για πρώτη φορά καθιε­ρώ­νο­νται πρό­στιμα για παρε­μπό­διση της ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης του κοινού στη θάλασσα, τον αιγιαλό και την παραλία, από 2.000 έως 60.000 ευρώ. Προ­βλέ­πο­νται επίσης ποι­νι­κές κυρώ­σεις για όποιον επι­φέ­ρει στον αιγιαλό ή την παραλία οια­δή­ποτε μετα­βολή χωρίς άδεια ή καθ’ υπέρ­βαση αυτής ή με άδεια που εκδό­θηκε παρά­νομα