Συνεχείς αστοχίες στην Παιδεία

Η Παιδεία συν­θλί­βε­ται από τις απο­φά­σεις της κυβέρ­νη­σης που λαμ­βά­νο­νται χωρίς στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό αλλά με μόνο κρι­τή­ριο τη μικρο­πο­λι­τική στό­χευση. ΤΕΙ μετα­τρέ­πο­νται σε πανε­πι­στή­μια χωρίς αξιο­λό­γηση και σχε­δια­σμό όλων των παρα­μέ­τρων του εγχει­ρή­μα­τος, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν αντι­δρά­σεις από τους πολυ­πλη­θείς απο­φοί­τους τους που θεωρούν ότι το πτυχίο τους υπο­βαθ­μί­ζε­ται. Το ίδιο συμ­βαί­νει και με απο­φοί­τους πανε­πι­στη­μια­κών τμη­μά­των που μετε­ξε­λίσ­σο­νται.

Την ίδια στιγμή, προ­ε­κλο­γικό αλι­σβε­ρίσι ανα­πτύσ­σε­ται γύρω από τα «νέα» ΑΕΙ που θα δημιουρ­γη­θούν. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι ο υπουρ­γός Υγείας Ανδρέας Ξανθός επι­σκέ­φθηκε προ ημερών το υπουρ­γείο Παι­δείας για το ΤΕΙ της εκλο­γι­κής του περι­φέ­ρειας, τον νομό Ρεθύ­μνου.

Ειδι­κό­τερα, το σχέδιο του υπουρ­γού Παι­δείας Κώστα Γαβρό­γλου για δημιουρ­γία μεγάλων πανε­πι­στη­μια­κών πόλων ανά περι­φέ­ρεια με τη συνέ­νωση του ΤΕΙ κάθε περι­φέ­ρειας με το «γει­το­νικό» πανε­πι­στή­μιο, φέρεται να υπα­γο­ρεύ­ε­ται και από τις επι­τα­γές του ΟΟΣΑ. Ωστόσο, ο υπουρ­γός υλο­ποιεί τον σχε­δια­σμό κυρίως με όρους κομ­μα­τι­κής και όχι ακα­δη­μαϊ­κής στό­χευ­σης.

Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι στα ΤΕΙ που απορ­ρο­φού­νται από ένα πανε­πι­στή­μιο, οι διδά­σκο­ντες των ΤΕΙ εισά­γο­νται στις πανε­πι­στη­μια­κές βαθ­μί­δες χωρίς αξιο­λό­γηση, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν αντι­δρά­σεις των πανε­πι­στη­μια­κών του ιδρύ­μα­τος. Ηδη δυσφο­ρία υπάρχει και στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών για την επιλογή του να απορ­ρο­φή­σει το ΤΕΙ Χαλ­κί­δας. Στο ίδιο πλαίσιο, υπάρ­χουν κόντρες ανάμεσα στο διοι­κη­τικό προ­σω­πικό του ΤΕΙ, που βρί­σκε­ται πλέον σε δυσμε­νέ­στερη θέση έναντι των πολυ­πλη­θέ­στε­ρων διοι­κη­τι­κών υπαλ­λή­λων του πανε­πι­στη­μίου.

Από την άλλη, οι από­φοι­τοι των ΤΕΙ μιλούν για σαφή υπο­βάθ­μιση των πτυχίων τους, αφού το ΤΕΙ από το οποίο απο­φοί­τη­σαν έχει πλέον ανα­βαθ­μι­στεί σε πανε­πι­στή­μιο. «Σε οποια­δή­ποτε μετα­τροπή και αλλαγή του status ενός ιδρύ­μα­τος στο παρελ­θόν, ακόμα και από ανώτερη σχολή σε ΑΕΙ, ακο­λού­θησε και αλλαγή του status των απο­φοί­των», τονί­ζουν χαρα­κτη­ρι­στικά οι από­φοι­τοι των ΤΕΙ Αθηνών και Πει­ραιώς, τα οποία συγ­χω­νεύ­θη­καν για να γίνει το Παν. Δυτικής Αττικής.

Οι μικρο­πο­λι­τι­κής στό­χευ­σης επι­λο­γές του υπουρ­γείου Παι­δείας, και ευρύ­τερα της κυβέρ­νη­σης, κατα­δει­κνύ­ο­νται και από την «ανα­γκα­στική» πανε­πι­στη­μιο­ποί­ηση του ΤΕΙ Κρήτης, αφού τα δύο υπάρ­χο­ντα ιδρύ­ματα του νησιού –πανε­πι­στή­μιο και πολυ­τε­χνείο– αρνή­θη­καν να συνερ­γα­στούν μαζί του, προ­τάσ­σο­ντας ακα­δη­μαϊ­κούς λόγους.

Το νέο πανε­πι­στή­μιο θα έχει έδρα το Ηρά­κλειο, ενώ το Ρέθυμνο εμφα­νί­ζε­ται «αδι­κη­μένο». Ετσι, οι τοπικοί παρά­γο­ντες του Ρεθύ­μνου –μεταξύ αυτών και ο βου­λευ­τής και υπουρ­γός Ανδρέας Ξανθός– θα εμφα­νι­στούν με άδεια χέρια μπροστά στους τοπι­κούς ψηφο­φό­ρους τους ενόψει εκλογών.

Με τις χιλιά­δες οικο­γέ­νειες των μαθητών λυκείου παίζει το υπουρ­γείο Παι­δείας και με το νέο σύστημα των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων. Το υπουρ­γείο ανα­ζη­τεί τον κατάλ­ληλο πολι­τικό χρόνο για να το παρου­σιά­σει, εμφα­νι­ζό­μενο ότι τήρησε τη δέσμευσή του περί κατάρ­γη­σης των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων. Ωστόσο και στη νέα πρόταση οι εξε­τά­σεις παρα­μέ­νουν με άλλη μορφή, ενώ μεγάλα είναι τα «αγκάθια» της. Ενδει­κτικά –εκτός από τα πάντα ανα­γκαία, δυστυ­χώς, φρο­ντι­στή­ρια– θα αυξηθεί η πίεση των γονέων προς τους καθη­γη­τές για υψη­λό­τε­ρους βαθμούς.

Αντι­δρά­σεις προ­κα­λεί και ότι ο κ. Γαβρό­γλου δεν θα τηρήσει τη βασική αρχή, πως όταν ανα­κοι­νώ­νο­νται αλλαγές στο σύστημα εισα­γω­γής, αυτές εφαρ­μό­ζο­νται για πρώτη φορά από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου του επό­με­νου σχο­λι­κού έτος. Αντί­θετα το νέο σύστημα, που θα ανα­κοι­νω­θεί λίγο πριν από τη λήξη της σχο­λι­κής χρονιάς, θα αφορά τους μαθητές της τρέ­χου­σας Β΄ Λυκείου.

Δια­μα­ντο­πού­λου κατά Γαβρό­γλου

Οξεία απά­ντηση έδωσε η πρώην υπουρ­γός Παι­δείας Αννα Δια­μα­ντο­πού­λου σε όσα είπε ο νυν υπουρ­γός Κώστας Γαβρό­γλου προχθές, κατά τη συζή­τηση στην αρμόδια επι­τροπή της Βουλής για την επιλογή του νέου προ­έ­δρου της Αρχής Δια­σφά­λι­σης και Πιστο­ποί­η­σης της Ποιό­τη­τας στην Ανώτατη Εκπαί­δευση (ΑΔΙΠ) (τελικά επελέγη ο Παντε­λής Κυπρια­νός).

«Ιδιαί­τερα στη διάρ­κεια της υπουρ­γίας της κ. Δια­μα­ντο­πού­λου, η ΑΔΙΠ χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε ως ένα όργανο, ως ένα εργα­λείο για να ανα­δεί­ξει τις αδυ­να­μίες των ελλη­νι­κών πανε­πι­στη­μίων και των ελλη­νι­κών ΤΕΙ» είπε, μεταξύ άλλων, στη Βουλή ο Κώστας Γαβρό­γλου. «Οσο κι αν προ­σπα­θή­σει να βγάλει κάποιος συμπέ­ρα­σμα από τις ασυ­ναρ­τη­σίες του κ. Γαβρό­γλου, πράγμα εξαι­ρε­τικά δύσκολο, δεν μπορεί παρά να σημειώ­σει την παρα­δοχή του ότι η ΑΔΙΠ έκανε σημα­ντική δουλειά» απά­ντησε η κ. Δια­μα­ντο­πού­λου. Και συνέ­χισε: «Ξεκι­νώ­ντας από την ανά­δειξη, πράγ­ματι, των αδυ­να­μιών των πανε­πι­στη­μίων και υπο­βάλ­λο­ντας προ­τά­σεις πώς θα μπο­ρού­σαν να διορ­θω­θούν. Η ισο­πε­δω­τική αντί­ληψη του ΣΥΡΙΖΑ και του κ. Γαβρό­γλου για την ανώτατη Παιδεία, οδήγησε τη μετα­τροπή των ΤΕΙ σε ΑΕΙ, χωρίς καμία αξιο­λό­γηση ιδρυ­μά­των, προ­γραμ­μά­των και διδα­σκό­ντων, εξα­φα­νί­ζο­ντας εξ ολο­κλή­ρου την ανώτατη τεχνο­λο­γική εκπαί­δευση από τη χώρα στον βωμό της εξεύ­ρε­σης κάποιων ψήφων για τις εκλογές. Και η ανα­χρο­νι­στική τους αντί­ληψη για τη δημόσια Παιδεία είναι αυτή που στρέ­φε­ται κατά των μεσαίων και χαμηλών οικο­νο­μι­κών στρω­μά­των, αφού οι “έχοντες” μπορούν να στεί­λουν τα παιδιά τους σε πανε­πι­στή­μια του εξω­τε­ρι­κού. Η ζημιά που έκαναν και συνε­χί­ζουν να κάνουν εις βάρος της χώρας και της νέας γενιάς είναι ανυ­πο­λό­γι­στη».

Απά­ντηση ηγεσίας ΑΔΙΠ

Από την πλευρά της, η απερ­χό­μενη ηγεσία της ΑΔΙΠ απά­ντησε στον κ. Κυπριανό, ο οποίος ανέφερε ότι στην τελευ­ταία έκθεση της Ε.Ε. «η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που δεν έχει τα στοι­χεία για την αξιο­λό­γηση». «Θα θέλαμε να κατα­στή­σουμε σαφές ότι η ΑΔΙΠ δεν είναι αρμόδια για την απο­στολή στην Ε.Ε. στοι­χείων της χώρας μας, αλλά το υπουρ­γείο Παι­δείας», του απά­ντησε.

«Ακόμα ετοι­μά­ζε­ται» το νέο εξε­τα­στικό

Στις 9 Μαΐου 2017, ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας, επι­σκε­πτό­με­νος το υπουρ­γείο Παι­δείας, ανέφερε ότι «σχε­διά­ζουμε τη ριζική ανα­βάθ­μιση των δύο τελευ­ταίων τάξεων του λυκείου, που θα οδη­γή­σει στην κατάρ­γηση των εισα­γω­γι­κών εξε­τά­σεων». Είκοσι μήνες αργό­τερα, το νέο εξε­τα­στικό σύστημα δεν έχει ανα­κοι­νω­θεί και «ακόμη ετοι­μά­ζε­ται», όπως δήλωσε πρό­σφατα ο υπουρ­γός Παι­δείας Κώστας Γαβρό­γλου. Οπως όλα δεί­χνουν, οι ανα­κοι­νώ­σεις θα γίνουν στον ορθό πολι­τικό χρόνο, καθώς το εξε­τα­στικό σύστημα είναι μείζον θέμα που απα­σχο­λεί χιλιά­δες οικο­γέ­νειες.

Από τις 9/5/2017 και έως σήμερα έχει παρου­σια­στεί δύο φορές η πρόταση του ΙΕΠ για το νέο εξε­τα­στικό σύστημα ύστερα από αλλαγές που έκανε ομάδα συνερ­γα­τών του κ. Γαβρό­γλου. Βασικό στοι­χείο της πρό­τα­σης, το οποίο θα μπο­ρούσε να αξιο­ποι­ή­σει προ­ε­κλο­γικά η κυβέρ­νηση για να κάνει λόγο για «εισα­γωγή στα ΑΕΙ χωρίς εξε­τά­σεις», είναι ότι σε αριθμό σχολών χαμηλής ζήτησης οι από­φοι­τοι λυκείου θα μπορούν να εισά­γο­νται χωρίς Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, μόνο με τον βαθμό του απο­λυ­τη­ρίου τους. Ωστόσο, εξε­τά­σεις θα υπάρ­χουν, αφού για τη λήψη του απο­λυ­τη­ρίου οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου θα μετέ­χουν σε εξε­τά­σεις ανά περι­φέ­ρεια σε τέσσερα κρίσιμα μαθή­ματα για τον επι­στη­μο­νικό κλάδο που στο­χεύ­ουν (π.χ. Νομικές, Ιατρι­κές κ.λπ.). Μάλιστα, για τον βαθμό του απο­λυ­τη­ρίου θα μετράει και ο βαθμός των καθη­γη­τών της τάξης, κάτι που ανα­μέ­νε­ται να αυξήσει την πίεση των γονιών προς τους καθη­γη­τές για άρι­στους βαθμούς.

Αυτά απο­τε­λούν τα «αγκάθια» του συστή­μα­τος. Αλλωστε, ο πρό­ε­δρος του ΙΕΠ Γερά­σι­μος Κου­ζέ­λης τον Δεκέμ­βριο του 2017 είχε παρα­δε­χθεί (στην εφη­με­ρίδα «Εποχή») ότι «μέχρι να πετύ­χουμε την κατάρ­γηση των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων –που εκτιμώ ότι χρειά­ζε­ται περίπου μία δεκα­ε­τία– θα συνε­χί­σουμε με τις εξε­τά­σεις που θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νουν και εκείνες τύπου Πανελ­λα­δι­κών».

Από την άλλη, σήμερα ο κ. Γαβρό­γλου παρου­σιά­ζε­ται να μην τηρεί τη βασική αρχή, πως, όταν ανα­κοι­νώ­νο­νται αλλαγές στο σύστημα εισα­γω­γής, αυτές εφαρ­μό­ζο­νται για πρώτη φορά από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου του επό­με­νου σχο­λι­κού έτους (στην περί­πτωσή μας 2019-2020). Ο κ. Γαβρό­γλου, ερω­τη­θείς σχετικά, επι­μέ­νει ότι το νέο σύστημα θα αφορά τους μαθητές της τρέ­χου­σας Β΄ Λυκείου.

Νέα Πολυ­τε­χνική Σχολή στην Κρήτη;

Η Κρήτη δια­θέ­τει ήδη ένα Πολυ­τε­χνείο με έδρα στα Χανιά. Ωστόσο, ο υπουρ­γός Παι­δείας Κώστας Γαβρό­γλου δεν απέ­κλεισε να ιδρυθεί και νέα πολυ­τε­χνική σχολή στο Ηρά­κλειο, στο πλαίσιο του νέου –τρίτου στο νησί– Πανε­πι­στη­μίου Κρήτης.

Ειδι­κό­τερα, μετά την άρνηση του Πολυ­τε­χνείου Κρήτης και του Πανε­πι­στη­μίου Κρήτης να απορ­ρο­φή­σουν το ΤΕΙ του νησιού, ο κ. Γαβρό­γλου απο­φά­σισε να «πανε­πι­στη­μιο­ποι­ή­σει» το ΤΕΙ. Μάλιστα, όπως ανα­φέ­ρει ο τοπικός Τύπος («Ρεθυ­μνιώ­τικα Νέα») σε συνά­ντηση που έγινε την Τρίτη στο υπουρ­γείο, δηλώ­θηκε ότι το τμήμα Μηχα­νι­κών Μου­σι­κής Ακου­στι­κής και Τεχνο­λο­γίας του ΤΕΙ θα παρα­μεί­νει στο Ρέθυμνο και θα ανα­βαθ­μι­στεί σε πεντα­ε­τούς φοί­τη­σης. Κάτι που αφήνει ανοιχτή την προ­ο­πτική ίδρυσης πολυ­τε­χνι­κής σχολής πεντα­ε­τούς φοί­τη­σης στο νέο πανε­πι­στή­μιο.

Ωστόσο, οι εκ Ρεθύ­μνου τοπικοί παρά­γο­ντες που μετεί­χαν στην σύσκεψη έφυγαν ουσια­στικά με… άδεια χέρια προς την εκλο­γική τους περι­φέ­ρεια. Χαρα­κτη­ρι­στικά, το πανε­πι­στή­μιο που θα προ­κύ­ψει από το ΤΕΙ θα έχει έδρα το Ηρά­κλειο, αφού το νυν Πανε­πι­στή­μιο Κρήτης έχει έδρα το Ρέθυμνο. Επίσης, παρότι υπάρχει αίτημα για ίδρυση δεύ­τε­ρου τμή­μα­τος τεχνο­λο­γι­κής κατεύ­θυν­σης στο Ρέθυμνο, αυτό (προς το παρόν του­λά­χι­στον) δεν προ­κρί­νε­ται.

Από την άλλη, χθες πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε νέα σύσκεψη στο υπουρ­γείο Παι­δείας για το θέμα της συγ­χώ­νευ­σης του Πανε­πι­στη­μίου με το ΤΕΙ τα οποία λει­τουρ­γούν στη Δυτική Μακε­δο­νία. Στη σύσκεψη μετεί­χαν ο κ. Γαβρό­γλου και οι ηγεσίες των δύο ιδρυ­μά­των. Τα ακα­δη­μαϊκά όργανα των δύο ΑΕΙ έχουν κατα­θέ­σει έως τώρα δια­φο­ρε­τι­κές προ­τά­σεις, γεγονός που υπο­δη­λώ­νει τις υπάρ­χου­σες δια­φο­ρές τους. Δια­φο­ρές κατε­γρά­φη­σαν και ανάμεσα στις προ­τά­σεις των δύο ιδρυ­μά­των με αυτό που είχε αρχικά σχε­διά­σει το υπουρ­γείο.

Ωστόσο, πηγές του υπουρ­γείου Παι­δείας ανέ­φε­ραν στην «Κ» ότι κατά τη χθεσινή συνά­ντηση υπήρξε σύγκλιση θέσεων και ότι το τελικό σχέδιο θα είναι έτοιμο περί το τέλος της προ­σε­χούς εβδο­μά­δας. Αυτό έγινε δυνατό, καθώς ο αριθμός των τμη­μά­των του «νέου» ΑΕΙ, για τον οποίο υπήρξε βασική δια­φω­νία και με το υπουρ­γείο, «έκλεισε» στα περίπου είκοσι. Τα δύο ιδρύ­ματα είχαν αρχικά προ­τεί­νει περισ­σό­τερα από 25.

Ανα­βάθ­μιση ζητούν οι από­φοι­τοι ΤΕΙ

Βολές κατά του υπουρ­γού Παι­δείας Κώστα Γαβρό­γλου εξα­πο­λύ­ουν από­φοι­τοι ΤΕΙ και πανε­πι­στη­μια­κών τμη­μά­των που αλλά­ζουν θέση στον πανε­πι­στη­μιακό χάρτη. Οι από­φοι­τοι δια­μαρ­τύ­ρο­νται διότι δηλώ­νουν ότι αδι­κού­νται επειδή εξαι­ρού­νται από την ανα­βάθ­μιση των πτυχίων σε πανε­πι­στη­μιακά.

Ειδι­κό­τερα, οι από­φοι­τοι των ΤΕΙ Αθηνών και Πει­ραιώς, τα οποία συνε­νώ­θη­καν για να δημιουρ­γη­θεί το Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΝΔΑ), ζητούν αντι­στοί­χιση του πτυχίου τους (από ΤΕΙ) με πανε­πι­στη­μιακό. «Σε οποια­δή­ποτε μετα­τροπή και αλλαγή του status ενός ιδρύ­μα­τος στο παρελ­θόν, ακόμα και από ανώτερη σχολή σε ΑΕΙ, ακο­λού­θησε και αλλαγή του status των απο­φοί­των. Για ποιο λόγο τώρα γίνεται αυτή η άδικη διά­κριση εις βάρος των απο­φοί­των των ΤΕΙ, κυρίως με την παρά­ληψη αυτό­μα­της αντι­στοί­χι­σης των πτυχίων, και δη όταν πρό­κει­ται για ισότιμα των πανε­πι­στη­μίων ιδρύ­ματα; Το γεγονός προ­κα­λεί επι­πλέον προ­βλή­ματα στο κύρος των πτυχίων μας, διότι μας καθιστά απο­φοί­τους ιδρυ­μά­των που δεν υπάρ­χουν πλέον». Η πρό­βλεψη του υπουρ­γείου είναι οι από­φοι­τοι των δύο ΤΕΙ να μπορούν με κατα­τα­κτή­ριες εξε­τά­σεις στο ΠΑΝΔΑ να ανα­βαθ­μί­σουν το πτυχίο τους.

Από την άλλη, από­φοι­τοι του Τμή­μα­τος Φιλο­σο­φίας, Παι­δα­γω­γι­κής και Ψυχο­λο­γίας (ΦΠΨ) με κατεύ­θυνση την Ψυχο­λο­γία δια­μαρ­τύ­ρο­νται διότι, ενώ εκείνοι ολο­κλή­ρω­σαν στα τέσσερα χρόνια τις σπουδές τους (όσο και η ελά­χι­στη διάρ­κεια σπουδών), όσοι συμ­φοι­τη­τές τους καθυ­στέ­ρη­σαν βγαί­νουν κερ­δι­σμέ­νοι. Απευ­θυ­νό­με­νοι στον κ. Γαβρό­γλου, ανα­φέ­ρουν ότι «το ακα­δη­μαϊκό έτος 2014-2015 ξεκι­νή­σαμε τις σπουδές στο Τμήμα ΦΠΨ Ιωαν­νί­νων, δια­λέ­ξαμε την κατεύ­θυνση της Ψυχο­λο­γίας από ενδια­φέ­ρον για την επι­στήμη και απο­φοι­τή­σαμε χωρίς καμία καθυ­στέ­ρηση, τον Ιούλιο και τον Νοέμ­βριο 2018. Τρο­πο­λο­γία που ψηφί­στηκε στη Βουλή επι­τρέ­πει στους ενερ­γούς ακόμα φοι­τη­τές του ΦΠΨ Ιωαν­νί­νων της κατεύ­θυν­σης Ψυχο­λο­γίας του έτους μας να εντα­χθούν στο νεο­σύ­στατο Τμήμα Ψυχο­λο­γίας του πανε­πι­στη­μίου μας. Με άλλα λόγια, όσοι συμ­φοι­τη­τές μας καθυ­στέ­ρη­σαν να πάρουν πτυχίο μπορούν απρό­σκο­πτα να εγγρα­φούν στο Ψυχο­λο­γίας και να συνε­χί­σουν τις πολυ­πό­θη­τες σπουδές, ενώ για εμάς τους απο­φοί­τους που υπήρ­ξαμε τακτι­κοί και συνε­πείς δεν έγινε καμία πρό­βλεψη. Αυτό είναι εξαι­ρε­τικά άδικο»…