Απελευθερώνεται η αγορά ηλεκτρισμού στη νησιωτική χώρα

Ιδιαί­τε­ρης σημα­σίας για τη βελ­τί­ωση της εικόνας του ενερ­γεια­κού τοπίου της χώρας χαρα­κτη­ρί­ζουν στελέχη των ανε­ξάρ­τη­των εται­ρειών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας την απο­κρα­τι­κο­ποί­ηση του ΑΔΜΗΕ και την πώληση μονάδων ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής από τη ΔΕΗ, ούτως ώστε να ανοίξει ο αντα­γω­νι­σμός και να έχουν πρό­σβαση ιδιώτες ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γοί στις φθηνές πηγές ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής. Δηλαδή λιγνί­τες και υδροη­λε­κτρικά.

O πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου τους (ΕΣΑΗ) κ. Αν. Καλ­λι­τσάν­τσης σε συνά­ντησή του με δημο­σιο­γρά­φους χαρα­κτή­ρισε σημα­ντική εξέλιξη τη δια­σύν­δεση της Κρήτης με το ηπει­ρω­τικό ηλε­κτρικό δίκτυο. Διπλό το όφελος, επί του προ­κει­μέ­νου, καθώς θα επι­τρέ­ψει να απορ­ρο­φη­θεί ηλε­κτρική ενέρ­γεια από τις μονάδες του δια­συν­δε­δε­μέ­νου συστή­μα­τος, που τώρα υπο­λει­τουρ­γούν λόγω της μειω­μέ­νης ζήτησης εξαι­τίας της κρίσης, ενώ θα πέσει και το κόστος ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γής κατά 300 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, εφόσον πάψουν να λει­τουρ­γούν οι μονάδες με καύσιμο ντίζελ και μαζούτ στο νησί.

Εν τω μεταξύ, σημειώ­νε­ται ότι την ορι­στική έγκρισή της έδωσε η Ρυθ­μι­στική Αρχή Ενέρ­γειας για τον Κώδικα Δια­χεί­ρι­σης Ηλε­κτρι­κών Συστη­μά­των των Μη Δια­συν­δε­δε­μέ­νων Νησιών, ανοί­γο­ντας τον δρόμο για την απε­λευ­θέ­ρωση της αγοράς ηλε­κτρι­σμού στη νησιω­τική χώρα. Το εμπο­ρικό ενδια­φέ­ρον εστιά­ζε­ται στα μεγάλα νησιά, όπως Κρήτη, Ρόδος, Λέσβος κ.λπ., όπου υπάρχει η κρίσιμη μάζα πελατών για την ανά­πτυξη αντα­γω­νι­σμού με τη ΔΕΗ. Κάθε ένα από τα νησιά αυτά θα λει­τουρ­γεί ως αυτό­νομο σύστημα, με τους δικούς του προ­μη­θευ­τές, οι οποίοι θα μπορούν να αγο­ρά­ζουν ρεύμα από τον ΔΕΔΔΗΕ και στη συνέ­χεια να πωλούν στους κατα­να­λω­τές.

Σημειώ­νε­ται πως η δια­σύν­δεση της Κρήτης περι­λαμ­βά­νε­ται στο πρό­γραμμα ανά­πτυ­ξης του ΑΔΜΗΕ, με στόχο ολο­κλή­ρω­σης το τέλος του 2019 – εκτι­μά­ται όμως ότι το έργο μπορεί και πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί νωρί­τερα, σε ορί­ζο­ντα τριε­τίας αν κατα­σκευα­στεί με τη μέθοδο των ΣΔΙΤ. Εκτι­μά­ται δε από την αγορά, ότι μόνο η είσοδος στρα­τη­γι­κού επεν­δυτή που θα βάλει τα απα­ραί­τητα κεφά­λαια είναι η διέ­ξο­δος, έτσι ώστε να υλο­ποι­η­θεί η δια­σύν­δεση της Κρήτης (και των άλλων μη δια­συν­δε­δε­μέ­νων νησιών), να γίνει το κύκλωμα των 400 kV στην Πελο­πόν­νησο και τα απα­ραί­τητα κέντρα υψηλής τάσης.

Σε ό,τι αφορά στο φυσικό αέριο, οι παρα­γω­γοί θεωρούν πως είναι εμφανής η ανα­γκαιό­τητα σχε­τι­κών μονάδων (ΔΕΗ + ιδιώτες) για την ασφαλή λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος και την κάλυψη της ζήτησης, σημειώ­νο­ντας ότι η επέν­δυση σε αυτόν τον τομέα είναι σωστή επέν­δυση. Από­δειξη ότι η ΔΕΗ κατα­σκεύ­ασε το Αλιβέρι 5 και συνε­χί­ζει την ολο­κλή­ρωση της Μεγα­λό­πο­λης 5.

Σε ό,τι αφορά, τέλος, τα φωτο­βολ­ταϊκά, οι ιδιώτες παρα­γω­γοί ρεύ­μα­τος είχαν προει­δο­ποι­ή­σει πως οι υψηλές επι­δο­τή­σεις θα προ­κα­λού­σαν προ­βλή­ματα. Μέρος των επι­δο­τή­σεων, λένε, θα μπο­ρού­σαν να δοθούν στην δια­σύν­δεση της Κρήτης. Ετσι το έλλειμμα στην αγορά από 200 εκατ. ευρώ που ήταν το 2011, το 2013 ανέβηκε στα 500 εκατ. ευρώ, σήμερα είναι στο 1 δισ. ευρώ και στο τέλος του 2014 θα ανέβει στο 1,2 δισ. ευρώ. Σήμερα, πάντως, το πρό­βλημα του ελλείμ­μα­τος δεν έχει λυθεί.

Σύμφωνα με στοι­χεία του ENTSO-E (Ευρω­παϊ­κός ΑΔΜΗΕ) το 2016 με 2017 θα υπάρχει έλλειμμα επάρ­κειας ισχύος. Αν οι ιδιώτες φύγουν, το έλλειμμα θα μεγα­λώ­σει 12% με 15%. Αν φύγουν και οι μονάδες φυσικού αερίου της ΔΕΗ τότε το έλλειμμα θα ανέβει στο 23%. Γι’ αυτό χρειά­ζο­νται όλες οι μονάδες φυσικού αερίου αλλιώς θα έχουμε μπλα­κά­ουτ. Σήμερα, η αξιό­πι­στη δια­θέ­σιμη ισχύς είναι λιγό­τερη από 11 έως 12 GW και η ζήτηση είναι στα 10 GW (αιχμή). Αν φύγουν οι μονάδες φυσικού αερίου της ΔΕΗ και των ιδιωτών το έλλειμμα της επάρ­κειας ισχύος θα είναι 3 GW.

Ρεπορ­τάζ: Εύη Παπα­δο­ση­φάκη