Εθνική Μελέτη Υγείας: Aνασφάλιστοι, ανασφαλείς και πεινασμένοι

Αντι­μέ­τω­πος ακόμη και με το φάσμα της πεί­νας βρί­σκε­ται ο ένας στους 25 κα­τοί­κους αυτής της χώρας. Για το 4,1% όσων μέχρι στιγ­μής έχουν λάβει μέρος στην πρώτη Εθνι­κή Με­λέ­τη Υγεί­ας κα­τα­γρά­φο­νται εν­δεί­ξεις δια­τρο­φι­κής ανα­σφά­λειας, με πολύ απλά λόγια δη­λα­δή έλ­λει­ψη φα­γη­τού στο νοι­κο­κυ­ριό τους: η δια­τρο­φι­κή ανα­σφά­λεια είναι μέ­τρια για το 2,8% και σο­βα­ρή για το 1,2%.

Και φυ­σι­κά, η ανερ­γία παί­ζει κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο, αφού η δια­τρο­φι­κή ανα­σφά­λεια είναι συ­χνό­τε­ρη και μά­λι­στα υπερ­δι­πλά­σια στους ανέρ­γους και αφορά το 8% ένα­ντι 3,6% στον υπό­λοι­πο πλη­θυ­σμό. Σαν να μην έφτα­νε αυτό, η ανερ­γία, που απο­τε­λεί πραγ­μα­τι­κό­τη­τα για πε­ρισ­σό­τε­ρους από τον έναν στους τέσ­σε­ρις αν­θρώ­πους που θα μπο­ρού­σαν να δου­λεύ­ουν και η οποία πλήτ­τει ιδιαί­τε­ρα τους νέους, πέρα από τις γνω­στές οι­κο­νο­μι­κές συ­νέ­πειες, επη­ρε­ά­ζει δυ­σμε­νώς ση­μα­ντι­κούς δεί­κτες υγεί­ας.

Συ­μπε­ρά­μα­τα

Αυτά είναι με­ρι­κά από τα πρώτα συ­μπε­ρά­σμα­τα της Εθνι­κής Με­λέ­της Νο­ση­ρό­τη­τας και Πα­ρα­γό­ντων Κιν­δύ­νου (ΕΜΕΝΟ) για το πρώτο 9μηνο υλο­ποί­η­σής της, όπως πα­ρου­σιά­στη­καν στο 5ο Συ­νέ­δριο του Φό­ρουμ Δη­μό­σιας Υγεί­ας και Κοι­νω­νι­κής Ια­τρι­κής που έγινε τον πε­ρα­σμέ­νο μήνα στη Θεσ­σα­λο­νί­κη. Πρό­κει­ται για την πρώτη επι­δη­μιο­λο­γι­κή με­λέ­τη στη χώρα μας, με στόχο την κα­τα­γρα­φή των πα­ρα­γό­ντων κιν­δύ­νου χρό­νιων νο­ση­μά­των, τη διε­ρεύ­νη­ση των πι­θα­νών φραγ­μών στην πρό­σβα­ση στο σύ­στη­μα υγεί­ας και τη συ­σχέ­τι­ση της κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής και ερ­γα­σια­κής κα­τά­στα­σης των κα­τοί­κων της χώρας με δεί­κτες υγεί­ας, δη­λα­δή την αξιο­λό­γη­ση των επι­πτώ­σε­ων της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης στην υγεία μας.

Και μια και μι­λά­με για φραγ­μούς στο σύ­στη­μα υγεί­ας, δια­πι­στώ­θη­κε ότι σχε­δόν ο ένας στους 10 (το 10%) δεν είχαν ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη. Με­τα­ξύ των ασφα­λι­σμέ­νων, μικρό αλλά όχι αμε­λη­τέο πο­σο­στό, ίσο με 3%, δεν έχει κα­λυμ­μέ­νες ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές και άρα δεν έχει πρό­σβα­ση στις δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες Υγεί­ας κι επι­πλέ­ον σχε­δόν οι μισοί άνερ­γοι είναι ανα­σφά­λι­στοι.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, από τους 2.087 συμ­με­τέ­χο­ντες στη με­λέ­τη από τον Μάρ­τιο μέχρι τον Σε­πτέμ­βριο του 2014, το 44,6% ήταν άν­δρες και το 55,4% γυ­ναί­κες, ενώ η μέση ηλι­κία του δείγ­μα­τος ήταν τα 56 έτη. Απα­σχο­λού­με­νοι δή­λω­σαν το 35%, ενώ με­τα­ξύ αυτών, πο­σο­στό πε­ρί­που 13% είναι με­ρι­κώς απα­σχο­λού­με­νοι. Το οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα είναι -στην πλειο­νό­τη­τα των πε­ρι­πτώ­σε­ων- μέ­τριο προς χα­μη­λό, καθώς για το 46% των συμ­με­τε­χό­ντων φτά­νει μέχρι τα 900 ευρώ.

Το γε­νι­κό πο­σο­στό ανερ­γί­ας που εντο­πί­στη­κε (22,4%) ήταν με­γα­λύ­τε­ρο για τους νε­ό­τε­ρους κάτω των 40 ετών (30%). Οι ερευ­νη­τές βρή­καν ότι η νεαρή ηλι­κία (κάτω των 40 ετών), η έλ­λει­ψη συ­ντρό­φου και το χα­μη­λό μορ­φω­τι­κό επί­πε­δο σχε­τί­ζο­νται με την ανερ­γία, η οποία με τη σειρά της φαί­νε­ται να επη­ρε­ά­ζει τους δεί­κτες ψυ­χι­κής υγεί­ας που αξιο­λο­γή­θη­καν, δη­λα­δή την εμ­φά­νι­ση άγ­χους, τις εν­δεί­ξεις κα­τά­θλι­ψης και την προ­σω­πι­κή ευ­ε­ξία, καθώς επί­σης και τη δια­τρο­φι­κή ανα­σφά­λεια.

«Ου­σιώ­δες πρό­βλη­μα»

«Το γε­γο­νός ότι η ανερ­γία βρί­σκε­ται σε υψηλά επί­πε­δα -ιδιαί­τε­ρα με­τα­ξύ των νέων- και επη­ρε­ά­ζει ση­μα­ντι­κά και αρ­νη­τι­κά τους δεί­κτες ψυ­χι­κής υγεί­ας, μας δεί­χνει ότι η ανερ­γία -εκτός των άλλων επι­πτώ­σε­ών της- απο­τε­λεί και ένα ου­σιώ­δες εν δυ­νά­μει πρό­βλη­μα δη­μό­σιας υγεί­ας», δη­λώ­νει στην «Εφ.Συν.» η Γιώτα Του­λού­μη, ανα­πλη­ρώ­τρια κα­θη­γή­τρια στην Ια­τρι­κή Αθη­νών και υπεύ­θυ­νη της έρευ­νας.

Γιώτα Του­λού­μη, υπεύ­θυ­νη της πρώ­της Εθνι­κής Με­λέ­της για τη Δη­μό­σια Υγεία |

Στο πλαί­σιο της ΕΜΕΝΟ, διε­ρευ­νώ­νται επί­σης η συμ­με­το­χή αλλά και τα εμπό­δια που συ­να­ντά ο πλη­θυ­σμός στον προ­συμ­πτω­μα­τι­κό έλεγ­χο για καρ­κί­νο. Τι έχει προ­κύ­ψει από τα πρώτα ευ­ρή­μα­τα; «Τα μέχρι στιγ­μής απο­τε­λέ­σμα­τα δεί­χνουν ότι η συμ­με­το­χή του γε­νι­κού πλη­θυ­σμού στον προ­συμ­πτω­μα­τι­κό έλεγ­χο είναι ιδιαί­τε­ρα πε­ριο­ρι­σμέ­νη, ει­δι­κά όσον αφορά τον καρ­κί­νο του πα­χέ­ος εντέ­ρου (23% των άνω των 50 ετών έχει κάνει του­λά­χι­στον μία φορά κο­λο­νο­σκό­πη­ση, ενώ το πο­σο­στό πέ­φτει στο 6% όταν ανα­φε­ρό­μα­στε στην τε­λευ­ταία 6ετία).

Σε επι­μέ­ρους με­λέ­τη που έγινε στο πλαί­σιο της ΕΜΕΝΟ στη Μα­κε­δο­νία, βρέ­θη­κε ότι τα εμπό­δια που ανα­γνω­ρί­ζει ο πλη­θυ­σμός στη συμ­με­το­χή στον προ­συμ­πτω­μα­τι­κό έλεγ­χο δια­φέ­ρουν ανά­λο­γα με την εξέ­τα­ση και την ηλι­κία. «Η ενη­μέ­ρω­ση όμως φαί­νε­ται ότι παί­ζει κομ­βι­κό ρόλο», μας λέει η κ. Του­λού­μη.

Η άγνοια οδη­γεί σε πα­ρα­νο­ή­σεις. Αυτό είναι ένα από τα συ­μπε­ρά­σμα­τα της με­λέ­της hprolipsis που διε­ξά­γε­ται πα­ράλ­λη­λα με την EMENO. Πρό­κει­ται για την πρώτη Εθνι­κή Επι­δη­μιο­λο­γι­κή Με­λέ­τη για τα λοι­μώ­δη νο­σή­μα­τα (ηπα­τί­τι­δες Β και C και ΗΙV λοί­μω­ξη), που απευ­θύ­νε­ται εκτός του γε­νι­κού πλη­θυ­σμού και σε ευά­λω­τους πλη­θυ­σμούς (Ρομά και με­τα­νά­στες). Σύμ­φω­να με τα μέχρι τώρα ευ­ρή­μα­τα, μόνο σε πο­σο­στά 29,6%, 19,5% και 18,1% ο γε­νι­κός πλη­θυ­σμός είχε ικα­νο­ποι­η­τι­κά υψηλό επί­πε­δο γνώ­σε­ων για την ηπα­τί­τι­δα Β, την ηπα­τί­τι­δα C και την HIV/AIDS λοί­μω­ξη αντί­στοι­χα.

Πα­ρα­νο­ή­σεις

Το απο­τέ­λε­σμα; Οι πα­ρα­νο­ή­σεις σχε­τι­κά με το πώς με­τα­δί­δο­νται: σε υψηλά πο­σο­στά, άνω του 32%, πι­στεύ­ουν εσφαλ­μέ­να ότι τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα νο­σή­μα­τα με­τα­δί­δο­νται μέσω της κα­θη­με­ρι­νής κοι­νω­νι­κής επα­φής -γε­γο­νός που μπο­ρεί να οδη­γή­σει και σε φαι­νό­με­να απο­κλει­σμού και δια­κρί­σε­ων, ενώ τα αντί­στοι­χα πο­σο­στά για το τσί­μπη­μα κου­νου­πιού ξε­περ­νούν το 40%. Η με­γα­λύ­τε­ρη ηλι­κία, το χα­μη­λό­τε­ρο εκ­παι­δευ­τι­κό επί­πε­δο, αλλά και το χα­μη­λό­τε­ρο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα φαί­νε­ται να σχε­τί­ζο­νται με χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα γνώ­σης. Προ­λη­πτι­κό έλεγ­χο για ηπα­τί­τι­δα Β, ηπα­τί­τι­δα C και HIV δή­λω­σαν ότι έχουν κάνει μόνο το 25%, το 18,8% και το 16,9% των συμ­με­τε­χό­ντων αντί­στοι­χα.

«Υπάρ­χουν ση­μα­ντι­κά κενά στις γνώ­σεις του γε­νι­κού πλη­θυ­σμού σχε­τι­κά με τις ηπα­τί­τι­δες B/C και τον HIV, γε­γο­νός που πι­θα­νά οδη­γεί και στο μικρό πο­σο­στό συμ­με­το­χής στους προ­λη­πτι­κούς ελέγ­χους. Είναι επι­τα­κτι­κή η ανά­γκη για δρά­σεις ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, με απώ­τε­ρο στόχο τη βελ­τί­ω­ση των πρα­κτι­κών πρό­λη­ψης και τον έλεγ­χο των συ­γκε­κρι­μέ­νων λοι­μω­δών νο­ση­μά­των» πα­ρα­τη­ρεί συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά η κ. Του­λού­μη.

Πάρε μέρος

Οι με­λέ­τες ΕΜΕΝΟ και hprolipsis συ­νε­χί­ζο­νται και ζη­τούν τη συμ­με­το­χή μας. Η Εθνι­κή Με­λέ­τη ΕΜΕΝΟ ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί τον ερ­χό­με­νο Μάιο. Εχει ως σύν­θη­μα «Ανοι­ξε την πόρτα σου-πάρε μέρος στην έρευ­να-εξε­τά­σου δω­ρε­άν», καθώς ευ­ελ­πι­στεί να εξε­τα­στούν του­λά­χι­στον 6.000 άτομα σε όλη τη χώρα, προ­κει­μέ­νου να κα­τα­φέ­ρει να δώσει κά­ποια αξιό­πι­στα συ­μπε­ρά­σμα­τα. Στο πλαί­σιό της διε­νερ­γεί και δω­ρε­άν ελέγ­χους υγεί­ας, που πε­ρι­λαμ­βά­νουν πλήρη βιο­χη­μι­κό έλεγ­χο (χο­λη­στε­ρό­λη, σάκ­χα­ρο, λι­πί­δια, τραν­σα­μι­νά­σες), έλεγ­χο για δια­βή­τη, μέ­τρη­ση αρ­τη­ρια­κής πί­ε­σης, έλεγ­χο για καρ­δια­κή αρ­ρυθ­μία και δεί­κτες πα­χυ­σαρ­κί­ας, καθώς και έλεγ­χο ανα­πνευ­στι­κής λει­τουρ­γί­ας με σπι­ρο­μέ­τρη­ση. H hprolipsis, που διε­νερ­γεί­ται πα­ράλ­λη­λα, ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θεί τον Ιού­νιο. Στο πλαί­σιό της γί­νε­ται έλεγ­χος για ηπα­τί­τι­δες B και C και για τον HIV.

efsyn.gr