Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες με τις νέες ρυθμίσεις του ΥΠΕΘΟΟ

Σταθερό επι­τό­κιο 3% για όλη τη διάρ­κεια της ρύθ­μι­σης στον Εξω­δι­κα­στικό, νέες δυνα­τό­τη­τες απευ­θείας ρύθ­μι­σης κόκ­κι­νων δανείων ακόμα και για καταγ­γελ­μένα δάνεια, υποβολή τεκ­μη­ριω­μέ­νων και βιώ­σι­μων προ­τά­σεων για ρύθμιση για οφει­λέ­τες που έχουν δώσει στοι­χεία. Επίσης δυνα­τό­τητα συν­δυα­σμού με Εξω­δι­κα­στικό για διμε­ρείς ρυθ­μί­σεις με servicers και κατάρ­γηση λόγου άρνησης ρύθ­μι­σης για προη­γού­μενη υπαγωγή δανειο­λή­πτη στον  Εξω­δι­κα­στικό, αυτό­ματο επα­νυ­πο­λο­γι­σμό, προ­στα­σία κύριας κατοι­κίας, χρο­νι­κές προ­θε­σμίες και πάγωμα ανα­το­κι­σμών, φέρνει μεταξύ άλλων το σχέδιο νόμου που συζητεί η Βουλή.

Παράλ­ληλα, η κυβέρ­νηση απο­σύ­ρει το επίμαχο άρθρο 23, που θα επέ­τρεπε άμεσες κατα­σχέ­σεις και πλει­στη­ρια­σμούς χωρίς προη­γού­μενη διαταγή πλη­ρω­μής όταν ο δανειο­λή­πτης δεν τηρούσε υπο­γε­γραμ­μένη ρύθμιση.

Οι σημα­ντι­κές αλλαγές που προ­βλέ­πει το σχέδιο νόμου που κατέ­θεσε στη  Βουλή ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας δίνουν τη δυνα­τό­τητα μαζικών ρυθ­μί­σεων με ευνοϊκά επι­τό­κια για ευά­λω­τους και εισο­δη­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες που έχουν καθο­ρι­στεί από το νόμο του 2025, σε μια προ­σπά­θεια να ξεκα­θα­ρί­σει η συσ­σώ­ρευση δεκάδων δισ. ευρώ κόκ­κι­νων δανείων. Οι σημα­ντι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις προ­βλέ­πουν :

-Σταθερό επι­τό­κιο 3% μέχρι την τελευ­ταία δόση για ευά­λω­τους δανειο­λή­πτες και επι­λέ­ξι­μους δανειο­λή­πτες στον Εξω­δι­κα­στικό (τα οικο­νο­μικά κρι­τή­ρια ανα­φέ­ρο­νται παρα­κάτω).

-Νέα απευ­θείας ρύθμιση, ακόμη και για καταγ­γελ­μένα δάνεια (που υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έχουν ξεπε­ρά­σει τα 57 δισ. ευρώ) ή υφι­στά­με­νες καθυ­στε­ρή­σεις άνω των 30 ημερών, χωρίς εισο­δη­μα­τικά όρια ή πλαφόν οφειλής 300.000 ευρώ.

-Δυνατότητα συν­δυα­σμού με τον Εξω­δι­κα­στικό και συνέ­χιση της απευ­θείας δια­πραγ­μά­τευ­σης αν εκείνος απο­τύ­χει.

-Προστασία κύριας κατοι­κίας, προ­θε­σμίες και πάγωμα τόκων όταν οι πιστω­τές δεν αντα­πο­κρί­νο­νται.

-Αυτόματος επα­νυ­πο­λο­γι­σμός κόκ­κι­νων δανείων, με ανώτατα όρια στις απαι­τή­σεις και συνυ­πο­λο­γι­σμό προη­γού­με­νων πλη­ρω­μών.

-Ψηφιακή παρα­κο­λού­θηση των διμερών ρυθ­μί­σεων, με αυτό­ματη ενη­μέ­ρωση της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για καθυ­στε­ρή­σεις των πιστω­τών.

-Πρόστιμα μέχρι 5 εκατ. ευρώ στους servicers.

Πλέγμα προ­στα­τευ­τι­κών δια­τά­ξεων 

Υπάρχει ένα πλέγμα προ­στα­τευ­τι­κών δια­τά­ξεων το οποίο σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις συμπλη­ρώ­νει ή επε­κτεί­νει το νόμο του 2025. Ορι­σμέ­νες δια­τά­ξεις καλύ­πτουν δανειο­λή­πτες με καταγ­γελ­μένα δάνεια ή και δάνεια σε καθυ­στέ­ρηση, ενώ το δικαί­ωμα ενη­μέ­ρω­σης από τον servicer ισχύει για όλους. Προ­βλέ­πε­ται:

1.Προ­στα­σία κύριας κατοι­κίας όσο εξε­τά­ζε­ται η πλήρης αίτηση

2.Αίτηση στο τελευ­ταίο τρίμηνο πριν από προ­γραμ­μα­τι­σμένο πλει­στη­ρια­σμό δεν τον ανα­στέλ­λει

3.Πάγωμα τόκων και ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης όταν ο πιστω­τής δεν απαντά εμπρό­θε­σμα

4.Πάγωμα τόκων εάν ο servicer δεν χορη­γή­σει τα στοι­χεία μέσα σε 45 ημέρες

5.Πρόταση ρύθ­μι­σης αλλά του­λά­χι­στον τρεις μήνες πριν από πλει­στη­ρια­σμό

6.Αυτό­μα­τος επα­νυ­πο­λο­γι­σμός οφειλών σε καθυ­στέ­ρηση εξό­φλη­σης του­λά­χι­στον 90 ημερών

Επι­τό­κιο 3% και κρι­τή­ρια επι­λε­ξι­μό­τη­τας

Το σταθερό 3% θα απο­τε­λεί υπο­χρε­ω­τικό όρο της σύμ­βα­σης ανα­διάρ­θρω­σης στον Εξω­δι­κα­στικό για τους δικαιού­χους. Θα ισχύει για όλη τη διάρ­κεια εξό­φλη­σης αλλά για συγκε­κρι­μέ­νες κατη­γο­ρίες δανειο­λη­πτών.

Σήμερα, το επι­τό­κιο είναι 3% την πρώτη τριετία για οφειλές με εμπράγ­μα­τες εξα­σφα­λί­σεις και 4% για εκείνες χωρίς εξα­σφα­λί­σεις. Μετά την τριετία γίνεται κυμαι­νό­μενο: Euribor τρι­μή­νου συν 2,5 ποσο­στιαίες μονάδες για τις εξα­σφα­λι­σμέ­νες απαι­τή­σεις και συν 3 μονάδες για τις υπό­λοι­πες, όπως ανέφερε ο Υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης.

Με το Euribor 2,67% που παρα­θέ­τει το υπουρ­γείο, το τελικό επι­τό­κιο θα έφθανε αντί­στοιχα στο 5,17% και στο 5,67%. Πλέον θα παρα­μέ­νει στο 3% μέχρι την εξό­φληση, ανε­ξάρ­τητα από εξα­σφα­λί­σεις, για κατα­βο­λές από την 1η Δεκεμ­βρίου 2026.

Το υπουρ­γείο υπο­λο­γί­ζει όφελος 20.200–28.600 ευρώ σε ενδει­κτική ρύθμιση 100.000 ευρώ για 20 χρόνια.

Δικαιού­χοι είναι οι ευά­λω­τοι με σχετική βεβαί­ωση και όσοι χαρα­κτη­ρί­ζο­νται “επι­λέ­ξι­μοι” βάσει του άρθρου 14 του ν. 4738/2020, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε το 2025. Για μονο­πρό­σωπο νοι­κο­κυ­ριό τα ανώτατα όρια ετήσιου εισο­δή­μα­τος, ακί­νη­της περιου­σίας και κατα­θέ­σεων ή άλλων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών στοι­χείων είναι τα διπλά­σια των ευά­λω­των: Αντί­στοιχα 14.000, 240.000 και 14.000 ευρώ. Για δύο μέλη είναι 21.000, 270.000 και 21.000 ευρώ, για τρία μέλη 28.000, 300.000 και 28.000 ευρώ, για τέσσερα 35.000, 330.000 και 35.000 ευρώ, για πέντε ή περισ­σό­τερα μέλη 42.000, 360.000 και 42.000 ευρώ.

Ισχύει επίσης ανώτατο όριο συνο­λι­κών οφειλών προς χρη­μα­το­δο­τι­κούς φορείς 300.000 ευρώ. Με καθυ­στέ­ρηση του­λά­χι­στον 90 ημερών, και εφόσον πληροί τα οικο­νο­μικά κρι­τή­ρια, ο δανειο­λή­πτης μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί “επι­λέ­ξι­μος”.

Για ήδη καταγ­γελ­μένα δάνεια

Η νέα απευ­θείας δια­δι­κα­σία καλύ­πτει και καταγ­γελ­μένα δάνεια, ακόμη και όταν έχει αρχίσει ανα­γκα­στική εκτέ­λεση, εφόσον δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί πλει­στη­ρια­σμός με κατα­κύ­ρωση. Εξαι­ρού­νται κοι­νο­πρα­κτικά δάνεια και περι­πτώ­σεις με ολο­κλη­ρω­μένη ειδική δια­δι­κα­σία πρό­τα­σης πριν από πλει­στη­ρια­σμό.

Για νέες καθυ­στε­ρή­σεις άνω των 90 ημερών ο πιστω­τής ενη­με­ρώ­νει τον δανειο­λή­πτη, ο οποίος έχει δύο μήνες να υπο­βά­λει αίτηση. Ο πιστω­τής απαντά μέσα σε τρεις μήνες από τον πλήρη φάκελο στο αίτημα ρύθ­μι­σης και ο δανειο­λή­πτης σε έναν μήνα. Η δια­δι­κα­σία διαρκεί έως έξι μήνες, με προ­κα­τα­βολή έως 15% του κεφα­λαίου.

Η πλήρης αίτηση περιο­ρί­ζει την ανα­γκα­στική εκτέ­λεση στην κύρια κατοι­κία. Αν όμως υπο­βλη­θεί μέσα στο τελευ­ταίο τρίμηνο πριν από προ­γραμ­μα­τι­σμένο πλει­στη­ρια­σμό, δεν τον ανα­στέλ­λει.

Αν ο πιστω­τής δεν απα­ντή­σει εμπρό­θε­σμα, παγώ­νουν οι τόκοι και ανα­στέλ­λο­νται δια­δι­κα­σίες εκτέ­λε­σης, με εξαι­ρέ­σεις. Αν ο servicer δεν χορη­γή­σει σε 45 ημέρες τα στοι­χεία της οφειλής που του ζητή­θη­καν, στα­μα­τούν οι τόκοι μέχρι να συμ­μορ­φω­θεί. Προ­βλέ­πε­ται επίσης τεκ­μη­ριω­μένη πρόταση του­λά­χι­στον τρεις μήνες πριν από τον πρώτο πλει­στη­ρια­σμό, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Ο αυτό­μα­τος επα­νυ­πο­λο­γι­σμός αφορά χρέη με καθυ­στέ­ρηση του­λά­χι­στον 90 ημερών, ακόμη και με διαταγή πλη­ρω­μής. Συνυ­πο­λο­γί­ζει τις προη­γού­με­νες κατα­βο­λές και περιο­ρί­ζει το ανε­ξό­φλητο υπό­λοιπο βάσει ανώ­τα­των ορίων, χωρίς επι­στροφή ήδη πλη­ρω­μέ­νων ποσών.

Απευ­θείας διμε­ρείς ρυθ­μί­σεις

– Η νέα δια­δι­κα­σία καλύ­πτει και δάνεια που έχουν ήδη καθυ­στέ­ρηση άνω των 30 ημερών. Το άρθρο 40 προ­βλέ­πει ότι για ήδη καταγ­γελ­μένα δάνεια ή δάνεια με καθυ­στέ­ρηση μεγα­λύ­τερη των 30 ημερών, χωρίς ενεργή ρύθμιση, ο servicer οφείλει να ενη­με­ρώ­σει τον δανειο­λή­πτη μέσα σε τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου. Η νέα δια­δι­κα­σία καλύ­πτει ακόμη και δανειο­λή­πτες που έχουν ολο­κλη­ρώ­σει παλαιό­τερη δια­δι­κα­σία χωρίς συμ­φω­νία.

– Πριν τον πλει­στη­ρια­σμό: Ο servicer πρέπει να δίνει ουσια­στική απά­ντηση στην αίτηση, με βάση την ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής και την περιου­σία του δανειο­λή­πτη, αλλά υπάρ­χουν και γι αυτόν προ­στα­τευ­τι­κές δια­τά­ξεις. Υπάρχει περιο­ρι­σμός ότι ο πιστω­τής δεν πρέπει να βρεθεί σε χει­ρό­τερη θέση από ότι εάν ρευ­στο­ποιούσε την περιου­σία, στις περι­πτώ­σεις πρό­τα­σης πριν από τον πλει­στη­ρια­σμό.

Μπορεί πάντως να μειώνει ή να καταρ­γεί την προ­κα­τα­βολή έως 15% για δανειο­λή­πτες με ιδιαί­τε­ρες οικο­νο­μι­κές ή κοι­νω­νι­κές δυσκο­λίες. Η ρύθμιση μπορεί να περι­λαμ­βά­νει ανα­δια­πραγ­μά­τευση ολό­κλη­ρου του χρέους, χωρίς αυτό να σημαί­νει υπο­χρε­ω­τικό “κούρεμα”. Αυτές οι δυνα­τό­τη­τες ισχύουν γενικά σε διμε­ρείς ρυθ­μί­σεις.

-Η απευ­θείας ρύθμιση μπορεί να συν­δυα­στεί με τον Εξω­δι­κα­στικό. Το άρθρο 29 προ­βλέ­πει ότι προη­γού­μενη υπαγωγή στον Εξω­δι­κα­στικό δεν απο­τε­λεί λόγο απόρ­ρι­ψης μιας νέας διμε­ρούς αίτησης. Αν ο δανειο­λή­πτης προ­σφύ­γει στον Εξω­δι­κα­στικό ενώ δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται με τον servicer, οι προ­θε­σμίες της διμε­ρούς δια­δι­κα­σίας παγώ­νουν. Εάν ο Εξω­δι­κα­στι­κός απο­τύ­χει, μπορεί να συνε­χι­στεί η διμερής δια­πραγ­μά­τευση από εκεί που στα­μά­τησε, εφόσον ο δανειο­λή­πτης ή ο πιστω­τής υπο­βά­λει το σχετικό αίτημα μέσα σε 30 ημέρες.

-Ο δανειο­λή­πτης μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τη συγκε­κρι­μένη δια­δι­κα­σία μία φορά για τα ίδια δάνεια, ενώ ο πιστω­τής μπορεί να την επα­να­λά­βει. Η δια­πραγ­μά­τευση θα διε­ξά­γε­ται μέσω ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας, που θα κατα­γρά­φει προ­τά­σεις, αντι­προ­τά­σεις και απορ­ρί­ψεις. Όταν ο servicer δεν απα­ντή­σει εμπρό­θε­σμα, η πλατ­φόρμα θα ενη­με­ρώ­νει αυτο­μά­τως την Τράπεζα της Ελλάδος, χωρίς να χρειά­ζε­ται καταγ­γε­λία του δανειο­λή­πτη. Για τις δια­φο­ρές προ­βλέ­πε­ται επίσης δια­με­σο­λά­βηση από τον Ελλη­νικό Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικό Μεσο­λα­βητή.

Απο­σύ­ρε­ται το άρθρο 23 -πρόστιμα 5 εκατ. ευρώ 

Απο­σύ­ρε­ται το επίμαχο άρθρο 23, το οποίο προ­έ­βλεπε ότι, αν κάποιος καθυ­στε­ρούσε ποσό μεγα­λύ­τερο από τρεις δόσεις υπο­γε­γραμ­μέ­νης απευ­θείας ρύθ­μι­σης, ο πιστω­τής μπο­ρούσε να καταγ­γεί­λει τη συμ­φω­νία και να ξεκι­νή­σει ανα­γκα­στική εκτέ­λεση με βάση την ίδια τη σύμβαση, χωρίς προη­γού­μενη διαταγή πλη­ρω­μής.

Το ανώτατο πρό­στιμο που μπορεί να επι­βά­λει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers δεκα­πλα­σιά­ζε­ται σε 5 εκατ. ευρώ. Η αλλαγή αφορά τις κυρώ­σεις του άρθρου 27 του ν. 5072/2023 για παρα­βιά­σεις δικαιω­μά­των δανειο­λη­πτών, ανε­παρκή χει­ρι­σμό παρα­πό­νων, παρα­βά­σεις προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων, ελλεί­ψεις εσω­τε­ρι­κού ελέγχου, παρά­νο­μες ανα­θέ­σεις δρα­στη­ριο­τή­των και παρα­λεί­ψεις ενη­μέ­ρω­σης των επο­πτι­κών αρχών.

Ξεχω­ρι­στά, το σχέδιο νόμου προ­βλέ­πει πρό­στιμα 50.000–500.000 ευρώ ανά δανειο­λή­πτη για παρά­νο­μες εισπρα­κτι­κές ενέρ­γειες σε όσους τηρούν τη ρύθμισή τους ή δεν μπό­ρε­σαν να πλη­ρώ­σουν επειδή δεν έλαβαν τα απα­ραί­τητα στοι­χεία από τον πιστωτή.

Πηγή: capital.gr