Παραγεγραμμένες έκρινε το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ρόδου τις αξιώσεις του ΝΑΤ και ακύρωσε κατασχέσεις 850.902 ευρώ σε βάρος πρώην προέδρου της ΔΑΝΕ

• Με την απόφαση Α296/2026 το δικα­στή­ριο δέχθηκε ότι οι οφειλές από την ελλιπή επάν­δρωση του πλοίου «Ιάλυσ­σος» το 2001 είχαν παρα­γρα­φεί ήδη από τον Αύγου­στο του 2016, πέντε ολό­κληρα χρόνια πριν η ΔΟΥ Ρόδου στείλει ατομική ειδο­ποί­ηση και κατα­σχέ­σεις σε 5 τρά­πε­ζες. Τη δίκη συνέ­χι­σαν οι κλη­ρο­νό­μοι του ανα­κό­πτο­ντος, ο οποίος απε­βί­ωσε τον Ιούνιο του 2025

Μια δικα­στική υπόθεση με ρίζες στη χει­με­ρινή δρο­μο­λο­γιακή περίοδο του 2001 και με δια­δο­χικά στάδια που εκτεί­νο­νται σε 3 δεκα­ε­τίες έφθασε στην ορι­στική της κατά­ληξη με απόφαση του Δεύ­τε­ρου Μονο­με­λούς Τμή­μα­τος του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου.

Το δικα­στή­ριο έκρινε ότι οι αξιώ­σεις του Ναυ­τι­κού Απο­μα­χι­κού Ταμείου, όπως αυτές μετα­φέρ­θη­καν στον Ηλε­κτρο­νικό Εθνικό Φορέα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης, είχαν υπο­πέ­σει σε παρα­γραφή πολύ πριν η φορο­λο­γική αρχή επι­χει­ρή­σει να τις εισπρά­ξει από τον πρώην πρόεδρο του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της Δωδε­κα­νη­σια­κής Ανώ­νυ­μης Ναυ­τι­λια­κής Εται­ρείας.

Η δικα­στική διαμάχη ξεκί­νησε με ανακοπή που κατέ­θεσε στις 22 Νοεμ­βρίου 2021 ο. Γερά­σι­μος Καλο­γη­ρά­τος, ο οποίος φερόταν ως πρό­ε­δρος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της ΔΑΝΕ κατά το διά­στημα από 9 Αυγού­στου 2000 έως 2 Αυγού­στου 2001.

Ο ανα­κό­πτων απε­βί­ωσε στις 12 Ιουνίου 2025, ενώ η υπόθεση εκκρε­μούσε ακόμη, και τη δίκη συνέ­χι­σαν οι εξ αδια­θέ­του κλη­ρο­νό­μοι του.

Στο ακρο­α­τή­ριο παρέ­στη­σαν για λογα­ρια­σμό τους οι δικη­γό­ροι κ.κ. Στέλιος Αλε­ξαν­δρής και Πολυ­ξένη Χατζη­γιάννη.

Το ιστο­ρικό της οφειλής

Η αφε­τη­ρία της υπό­θε­σης εντο­πί­ζε­ται στην απόφαση 4330 της 21ης Νοεμ­βρίου 2003 του Γρα­φείου Εύρεσης Ναυ­τι­κής Εργα­σίας, με την οποία κατα­λο­γί­στηκε σε βάρος της ΔΑΝΕ ποσό που αντι­στοι­χούσε σε μισθο­δο­σία και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, προ­σαυ­ξη­μένο κατά 20%, λόγω ελλι­πούς επάν­δρω­σης του πλοίου «Ιάλυσ­σος», εγγε­γραμ­μέ­νου στο Νηο­λό­γιο Ρόδου, για το διά­στημα από 1 Φεβρουα­ρίου 2001 έως 30 Μαρτίου 2001. Η σχετική νομο­θε­σία, το άρθρο 174 του Κώδικα Δημο­σίου Ναυ­τι­κού Δικαίου, υπο­χρε­ώ­νει τον εφο­πλι­στή πλοίου άνω των 100 κόρων που δρο­μο­λο­γεί­ται τη θερινή περίοδο να δια­τη­ρεί πλήρη οργα­νική σύνθεση πλη­ρώ­μα­τος και κατά την επόμενη χει­με­ρινή περίοδο, ανε­ξάρ­τητα από το αν εκτελεί πλόες. Κάθε παρά­βαση συνε­πά­γε­ται την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής στο Κεφά­λαιο Ανερ­γίας και Ασθε­νείας Εργατών Θαλάσ­σης του ΝΑΤ του ποσού που θα κατα­βαλ­λό­ταν ως μισθο­δο­σία στους ελλεί­πο­ντες ναυ­τι­κούς, πλέον 20%.

Επειδή η εται­ρεία δεν κατέ­βαλε το ποσό, ο πρό­ε­δρος του ΝΑΤ εξέδωσε στις 10 Νοεμ­βρίου 2004 απόφαση για τη βεβαί­ωσή του από το Δημόσιο Ταμείο και ακο­λού­θησε η ταμειακή βεβαί­ωση 495 της 20ής Ιανουα­ρίου 2005 του προϊ­στα­μέ­νου της ΔΟΥ Ρόδου, με την οποία βεβαιώ­θηκε σε βάρος της ΔΑΝΕ ποσό 226.027,82 ευρώ. Δύο χρόνια αργό­τερα, με τη δεύτερη ταμειακή βεβαί­ωση 7804 της 3ης Ιουλίου 2007, βεβαιώ­θηκε σε βάρος της ίδιας εται­ρείας επι­πλέον ποσό 138.682,31 ευρώ από εισφο­ρές ναυ­το­λο­γίων του ίδιου πλοίου, εκ του οποίου τα 64.007,04 ευρώ κατα­λο­γί­στη­καν προ­σω­πικά στον Καλο­γη­ράτο ως πρόεδρο του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου.

Επί 14 χρόνια η υπόθεση φαί­νε­ται ότι παρέ­μεινε στάσιμη ως προς τον ίδιο. Στις 10 Ιουνίου 2021 ο προϊ­στά­με­νος της ΔΟΥ Ρόδου απέ­στειλε στον Καλο­γη­ράτο την ατομική ειδο­ποί­ηση κατα­βο­λής 436, με την οποία τον καλούσε, ως συνυ­πό­χρεο, να εξο­φλή­σει ολο­σχε­ρώς ή να ρυθ­μί­σει οφειλές συνο­λι­κού ύψους 839.301,08 ευρώ. Το ποσό ανα­λυό­ταν σε βασική οφειλή 290.034,86 ευρώ, δηλαδή το άθροι­σμα των 226.027,82 και 64.007,04 ευρώ, και σε προ­σαυ­ξή­σεις 549.266,22 ευρώ. Τέσ­σε­ρις μήνες αργό­τερα, στις 15 Οκτω­βρίου 2021, εκδό­θη­καν 5 κατα­σχε­τή­ρια έγγραφα εις χείρας τρίτων προς τις τρά­πε­ζες Optima Bank, Eurobank, Πει­ραιώς, Alpha Bank και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, για όσα οφείλει ή μέλλει να οφείλει ο ανα­κό­πτων μέχρι του ποσού των 850.902,47 ευρώ, με τις προ­σαυ­ξή­σεις να έχουν πλέον ανέλθει στα 560.867,61 ευρώ.

Τι υπο­στή­ρι­ξαν οι δύο πλευρές

Οι κλη­ρο­νό­μοι του ανα­κό­πτο­ντος, με το από 11 Φεβρουα­ρίου 2026 υπό­μνημά τους, προ­έ­βα­λαν τρεις βασι­κούς λόγους. Πρώτον, ότι οι επί­δι­κες οφειλές ανά­γο­νται σε χρόνο κατά τον οποίο ο κ. Καλο­γη­ρά­τος δεν συμ­με­τείχε ως πρό­ε­δρος στο διοι­κη­τικό συμ­βού­λιο της ΔΑΝΕ και επο­μέ­νως δεν μπο­ρούσε να ευθύ­νε­ται για την εξό­φλησή τους. Δεύ­τε­ρον, ότι με το άρθρο 64 του νόμου 4646/2019 προσ­διο­ρί­στη­καν εκ νέου οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις της προ­σω­πι­κής και αλλη­λέγ­γυας ευθύνης για ασφα­λι­στι­κές οφειλές νομικών προ­σώ­πων και ότι οι νέες αυτές δια­τά­ξεις πρέπει να εφαρ­μο­στούν ανα­δρο­μικά ως ευμε­νέ­στε­ρες, κατ’ ανα­λο­γία με όσα ισχύουν στις φορο­λο­γι­κές δια­φο­ρές. Τρίτον, και αυτός ήταν ο λόγος που τελικά κρίθηκε βάσιμος, ότι οι αξιώ­σεις του ασφα­λι­στι­κού φορέα είχαν ήδη παρα­γρα­φεί κατά τον χρόνο απο­στο­λής της ατο­μι­κής ειδο­ποί­η­σης του 2021, διότι η δεκα­ε­τής παρα­γραφή του άρθρου 95 του νόμου 4387/2016, όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε με τον νόμο 4997/2022, είχε συμπλη­ρω­θεί στο διά­στημα από την ταμειακή βεβαί­ωση του 2005 μέχρι το 2021 χωρίς να δια­κο­πεί.

Από την άλλη πλευρά, το ΝΑΤ, η ΔΟΥ Ρόδου και ο ΕΦΚΑ ζήτησαν την απόρ­ριψη της ανα­κο­πής με σειρά εκθέ­σεων απόψεων και υπο­μνη­μά­των, το τελευ­ταίο από τα οποία κατα­τέ­θηκε στις 3 Φεβρουα­ρίου 2026. Υπο­στή­ρι­ξαν ότι ο ανα­κό­πτων υπείχε ευθύνη για τις οφειλές βάσει του άρθρου 50 του νόμου 4174/2013 και ότι νομίμως επι­βλή­θη­καν οι κατα­σχέ­σεις. Ως προς την παρα­γραφή, με συμπλη­ρω­μα­τική έκθεση απόψεων της 15ης Δεκεμ­βρίου 2025, η οποία προ­σκο­μί­στηκε σε εκτέ­λεση του προ­δι­κα­στι­κού κεφα­λαίου της από­φα­σης 282/2025, ο προϊ­στά­με­νος της ΔΟΥ Ρόδου προ­έ­βαλε ότι η παρα­γραφή είναι εικο­σα­ε­τής και ότι σε κάθε περί­πτωση δια­κό­πηκε επα­νει­λημ­μένα με μέτρα σε βάρος της εται­ρείας και συνυ­πεύ­θυ­νων προ­σώ­πων.

Το Πρω­το­δι­κείο Ρόδου δέχθηκε ότι, για την ταυ­τό­τητα του νομικού λόγου, και η εικο­σα­ε­τής παρα­γραφή του δια­τάγ­μα­τος 913/1978 για τις εισφο­ρές του ΝΑΤ αντί­κει­ται στις ίδιες αρχές. Επο­μέ­νως, για τις αξιώ­σεις του ΝΑΤ που δεν είχαν ήδη παρα­γρα­φεί κατά την έναρξη ισχύος του νόμου 4387/2016, εφαρ­μο­στέα είναι η δεκα­ε­τής παρα­γραφή. Το δικα­στή­ριο διευ­κρί­νισε επίσης ότι τα ποσά που επι­βάλ­λο­νται λόγω ελλι­πούς επάν­δρω­σης λογί­ζο­νται ως εισφο­ρές εξο­μοιού­με­νες με τις εισφο­ρές ναυ­το­λο­γίου και συν­δέ­ο­νται άμεσα με τις ασφα­λι­στι­κές αρμο­διό­τη­τες του ΝΑΤ που μετα­φέρ­θη­καν στον ΕΦΚΑ, ακόμη κι αν ανα­ζη­τού­νται από αλλη­λεγ­γύως ευθυ­νό­μενα πρόσωπα που δεν έχουν την ιδιό­τητα του εργο­δότη.

Συν­θέ­το­ντας τα παρα­πάνω, το δικα­στή­ριο δέχθηκε ότι η παρα­γραφή δια­κό­πηκε πράγ­ματι με τις αναγ­γε­λίες κατά­τα­ξης του Δημο­σίου και άρχισε εκ νέου από τη σύνταξη της τελευ­ταίας από αυτές, της αναγ­γε­λίας 33 της 10ης Απρι­λίου 2006, και όχι από τη λήξη του έτους εντός του οποίου συντά­χθηκε. Από την ημε­ρο­μη­νία αυτή η δεκα­ε­τής παρα­γραφή, με συνυ­πο­λο­γι­σμό της ανα­στο­λής λόγω της τρα­πε­ζι­κής αργίας του 2015, συμπλη­ρώ­θηκε στις 16 Αυγού­στου 2016. Η φορο­λο­γική αρχή, όπως τονίζει η απόφαση, δεν απέ­δειξε προ­ση­κό­ντως ότι μεσο­λά­βησε στο διά­στημα αυτό κάποιο άλλο δια­κο­πτικό γεγονός, δεδο­μέ­νου ότι τα στοι­χεία που προ­σκό­μισε δεν αφο­ρού­σαν την είσπραξη των επί­δι­κων οφειλών. Οι μετα­γε­νέ­στε­ρες ανα­στο­λές του 2019 και του 2021 δεν είχαν πλέον αντι­κεί­μενο, αφού η παρα­γραφή είχε ήδη συμπλη­ρω­θεί.

Κατά συνέ­πεια, κρίθηκε ότι κατά τον χρόνο σύντα­ξης και κοι­νο­ποί­η­σης της ατο­μι­κής ειδο­ποί­η­σης της 10ης Ιουνίου 2021 στον Καλο­γη­ράτο οι αξιώ­σεις του ΝΑΤ είχαν ήδη παρα­γρα­φεί. Τα κατα­σχε­τή­ρια έγγραφα ακυ­ρώ­θη­καν και κατά το μέρος που αφο­ρούσε τις οφειλές της βεβαί­ω­σης του 2005, ενώ η εξέταση των υπό­λοι­πων λόγων της ανα­κο­πής, δηλαδή του ζητή­μα­τος αν ο ανα­κό­πτων ευθυ­νό­ταν καν ως πρό­ε­δρος του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου, κρίθηκε ότι παρέλ­κει ως αλυ­σι­τε­λής.