Στο Συμβούλιο της Επικρατείας η αίτηση αναίρεσης της Alpha Bank κατά του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Νότιας Δωδεκανήσου

Στο Στ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας οδηγείται μια πολυετής δικαστική διαμάχη με αφετηρία ένα έργο ζωτικής σημασίας για τη λιμενική υποδομή της Ρόδου. Η αίτηση αναίρεσης που άσκησε η Alpha Bank κατά απόφασης του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Πειραιά έχει προσδιοριστεί να συζητηθεί τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026, με αντικείμενο την τύχη μιας απαίτησης ύψους 768.000 ευρώ, την οποία η τράπεζα διεκδικεί από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου. Πρόκειται για ποσό που αντιστοιχεί στο εργολαβικό αντάλλαγμα του έργου «Επείγουσες παρεμβάσεις για την αποκατάσταση του προσήνεμου μόλου του τουριστικού λιμένα Ρόδου» και το οποίο, κατά τους ισχυρισμούς της τράπεζας, της είχε εκχωρηθεί από την ανάδοχο εταιρεία ως εξασφάλιση πιστώσεων.
Η υπόθεση, όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν κρίθηκε ποτέ στην ουσία της. Το Εφετείο δεν εξέτασε αν η απαίτηση υφίσταται ή όχι, ούτε αν το Λιμενικό Ταμείο οφείλει πράγματι το ποσό στην τράπεζα. Απέρριψε την αγωγή για έναν καθαρά δικονομικό λόγο, γεγονός που μεταθέτει πλέον το βάρος στο ανώτατο δικαστήριο, το οποίο καλείται να αποφανθεί αν η κρίση αυτή ήταν ορθή.
Με την αγωγή της η Alpha Bank επιδιώκει να αναγνωριστεί η υποχρέωση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Νότιας Δωδεκανήσου να της καταβάλει το ποσό των 768.000 ευρώ. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με το δικόγραφο, είναι το εργολαβικό αντάλλαγμα που οφείλεται στη «Γενική Τεχνική ΑΕ» από την εκτέλεση της σύμβασης που είχε συνάψει με το Λιμενικό Ταμείο για την αποκατάσταση του προσήνεμου μόλου του τουριστικού λιμένα.
Η τράπεζα, δηλαδή, δεν εμφανίζεται ως αντισυμβαλλόμενη στο τεχνικό έργο, αλλά ως δικαιούχος της απαίτησης της αναδόχου, την οποία υποστηρίζει ότι απέκτησε μέσω σύμβασης ενεχύρου και εκχώρησης απαιτήσεων. Στη δίκη ενώπιον του Εφετείου η «Γενική Τεχνική ΑΕ» άσκησε πρόσθετη παρέμβαση, η οποία έγινε δεκτή, ενώ η εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων CEPAL άσκησε κύρια παρέμβαση, η οποία απορρίφθηκε ως απαραδέκτως ασκηθείσα, όπως και η ίδια η αγωγή.
Το ιστορικό της υπόθεσης, όπως αποτυπώνεται στην απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, ξεκινά από απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Νότιας Δωδεκανήσου, με την οποία εγκρίθηκε η σύναψη προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Ταμείου και του Δήμου Ρόδου. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η εκπόνηση μελέτης και η υλοποίηση του έργου «Επείγουσες Παρεμβάσεις για την Αποκατάσταση του Προσήνεμου Μόλου του Τουριστικού Λιμένα Ρόδου».
Σε επόμενο στάδιο, με νέα απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του Ταμείου, εγκρίθηκε η μελέτη και αποφασίστηκε η απευθείας ανάθεση της εκτέλεσης των εργασιών στην τεχνική εταιρεία «Γενική Τεχνική ΑΕ». Η ανάθεση έγινε με έκπτωση 4% επί των τιμών του τιμολογίου της μελέτης, με αποτέλεσμα η συνολική δαπάνη του έργου να διαμορφωθεί στα 768.000 ευρώ. Είναι ακριβώς αυτό το ποσό που αποτελεί σήμερα το διακύβευμα της δίκης.
Παράλληλα με την εξέλιξη του έργου, η ανάδοχος εταιρεία κατήρτισε με την Alpha Bank σύμβαση ανοικτού αλληλόχρεου λογαριασμού, με την οποία η τράπεζα της χορήγησε πίστωση μέχρι του ποσού των 3.000.000 ευρώ. Προς εξασφάλιση των απαιτήσεων της τράπεζας από την πιστωτική αυτή σύμβαση, η «Γενική Τεχνική ΑΕ» συνέστησε υπέρ της τράπεζας ενέχυρο, με χωριστή σύμβαση παροχής ενεχύρου και εκχώρησης απαιτήσεων.
Το ενέχυρο αυτό, κατά τα αναφερόμενα στην απόφαση, αφορούσε οποιοδήποτε ποσό, παρούσας ή μέλλουσας απαίτησης της αναδόχου από τη σύμβαση του έργου κατά του Λιμενικού Ταμείου, συνολικού ύψους 768.000 ευρώ. Με άλλα λόγια, το εργολαβικό αντάλλαγμα που θα εισέπραττε η εταιρεία από το Ταμείο δεσμεύτηκε υπέρ της τράπεζας ως εγγύηση για τη χρηματοδότηση που είχε λάβει.
Η Alpha Bank ισχυρίζεται στο δικόγραφό της ότι ανήγγειλε την εκχώρηση αυτή σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Συγκεκριμένα, όπως υποστηρίζει, η αναγγελία απευθύνθηκε στην ίδια την ανάδοχο εταιρεία, στον Δήμο Ρόδου, στη Νομαρχία Δωδεκανήσου, στη Διεύθυνση Διοικητικών και Οικονομικών της Νομαρχίας και στο ίδιο το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο. Η αναγγελία της εκχώρησης αποτελεί, κατά κανόνα, κρίσιμο στοιχείο για να μπορεί ο εκδοχέας να στραφεί κατά του οφειλέτη, γι’ αυτό και η τράπεζα επιμένει ιδιαίτερα στο σημείο αυτό.
Ένα ακόμη στοιχείο που περιπλέκει τη δικονομική εικόνα της υπόθεσης προέκυψε μετά την άσκηση της αγωγής. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται, η Alpha Bank μεταβίβασε, με σύμβαση που συνήψε με την εταιρεία GALAXY IV FUNDING DESIGNATED ACTIVITY COMPANY, τα δικαιώματά της από τη σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού με τη «Γενική Τεχνική ΑΕ». Η μεταβίβαση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των τιτλοποιήσεων δανειακών χαρτοφυλακίων και εξηγεί την εμφάνιση της CEPAL στη δίκη, η οποία επιχείρησε να παρέμβει ως κύρια παρεμβαίνουσα.
Το Εφετείο, ωστόσο, έκρινε ότι και η κύρια αυτή παρέμβαση ασκήθηκε απαραδέκτως, με αποτέλεσμα να μην εξεταστεί ούτε αυτή στην ουσία της.
Το κρίσιμο σημείο της απόφασης του Γ’ Τμήματος του Τριμελούς Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, το οποίο συνεδρίασε στη μεταβατική έδρα της Ρόδου, εντοπίζεται στην απουσία της τράπεζας από το ακροατήριο. Όπως καταγράφεται στην απόφαση, η ενάγουσα κλητεύθηκε νομότυπα για να παρασταθεί κατά τη συζήτηση της αγωγής. Παρά τη νόμιμη κλήτευσή της, ούτε παραστάθηκε στο ακροατήριο ούτε νομιμοποίησε, με κάποιον από τους τρόπους που προβλέπει ο νόμος, τον δικηγόρο που είχε υπογράψει το δικόγραφο.
Επιπλέον, δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε ο νόμιμος εκπρόσωπος της τράπεζας, ο οποίος θα μπορούσε, με προφορική δήλωσή του, να νομιμοποιήσει τον υπογράφοντα δικηγόρο. Με βάση τα δεδομένα αυτά, το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη λόγω έλλειψης νομιμοποίησης του δικηγόρου που την υπέγραψε.
Πρόκειται για μια κρίση αμιγώς δικονομικού χαρακτήρα. Το Εφετείο δεν αποφάνθηκε αν η εκχώρηση ήταν έγκυρη, αν η αναγγελία έγινε νομίμως, αν το Λιμενικό Ταμείο είχε ήδη εξοφλήσει την ανάδοχο ή αν οφείλεται ακόμη το ποσό των 768.000 ευρώ. Όλα αυτά τα ζητήματα παρέμειναν ανοιχτά.
Tο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου εκπροσωπείται στη δίκη από τον δικηγόρο κ. Βασίλη Καταβενάκη, ενώ η «Γενική Τεχνική ΑΕ» εκπροσωπείται από την κ. Ευανθία Μπόνη.