Στο «στόχαστρο» τα μη κρατικά πανεπιστήμια μετά την απόφαση του ΣτΕ

Η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Διοι­κη­τι­κού και Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου, Τίνα Ζορ­μπα­λά, μί­λη­σε στην ‘δη­μο­κρα­τι­κή’ για την ακύ­ρω­ση των αδειών τριών μη κρα­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων, τους 700 φοι­τη­τές που βρί­σκο­νται σε αβε­βαιό­τη­τα, τις ευ­θύ­νες του υπουρ­γεί­ου και της ΕΘΑΑΕ, αλλά και για τις «δύο τα­χύ­τη­τες» στην αντι­με­τώ­πι­ση δη­μό­σιων και ιδιω­τι­κών ιδρυ­μά­των.

Στον αέρα ο πρώ­τος χρό­νος για 700 φοι­τη­τές

Η πρό­σφα­τη από­φα­ση του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, με την οποία ακυ­ρώ­θη­καν οι άδειες λει­τουρ­γί­ας τριών από τα τέσ­σε­ρα μη κρα­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια που είχαν αδειο­δο­τη­θεί από την κυ­βέρ­νη­ση, επα­να­φέ­ρει με έντα­ση τη συ­ζή­τη­ση για το νέο τοπίο στην ελ­λη­νι­κή ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση.

Η από­φα­ση αφορά όχι μόνο στις άδειες λει­τουρ­γί­ας, αλλά και στα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών των συ­γκε­κρι­μέ­νων ιδρυ­μά­των, δη­μιουρ­γώ­ντας σο­βα­ρά ερω­τή­μα­τα για την τύχη πε­ρί­που 700 φοι­τη­τών που φοί­τη­σαν εκεί κατά το πρώτο έτος λει­τουρ­γί­ας τους.

Μι­λώ­ντας η κα Ζορ­μπα­λά, υπο­γραμ­μί­ζει ότι πρό­κει­ται για μια εξέ­λι­ξη που απο­κα­λύ­πτει σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα στον τρόπο με τον οποίο προ­χώ­ρη­σε η δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης.

«Δό­θη­καν άδειες σε τέσ­σε­ρα λε­γό­με­να μη κρα­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια, τα οποία σύμ­φω­να με τον νόμο ονο­μά­ζο­νται νο­μι­κά πρό­σω­πα πα­νε­πι­στη­μια­κής εκ­παί­δευ­σης. Αυτά λει­τούρ­γη­σαν με φοι­τη­τές για έναν ολό­κλη­ρο χρόνο. Η από­φα­ση του ΣτΕ ακυ­ρώ­νει τις άδειες τριών εξ αυτών και ακυ­ρώ­νει επί­σης τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών τους. Δη­λα­δή όλος ο πρώ­τος χρό­νος, στην ουσία, βρί­σκε­ται στον αέρα».

Η ίδια εξη­γεί ότι, σύμ­φω­να με όσα γνω­ρί­ζει για την από­φα­ση, βα­σι­κά ζη­τή­μα­τα αφο­ρούν στις κτη­ρια­κές υπο­δο­μές, στην πι­στο­ποί­η­ση των προ­γραμ­μά­των σπου­δών και στη σύν­θε­ση επι­τρο­πής αξιο­λό­γη­σης.

«Ένας λόγος είναι ότι δεν πλη­ρού­σαν τις απαι­τού­με­νες προ­δια­γρα­φές για τις κτη­ρια­κές υπο­δο­μές. Τους είχε γίνει σύ­στα­ση ήδη πριν από με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα, την οποία δεν έλα­βαν υπόψη τους και συ­νέ­χι­σαν τα κτή­ρια να λει­τουρ­γούν με αυτές τις ελ­λεί­ψεις», ανα­φέ­ρει.

Το δεύ­τε­ρο ζή­τη­μα αφορά στην πι­στο­ποί­η­ση των προ­γραμ­μά­των σπου­δών. Όπως εξη­γεί, «έπρε­πε να πι­στο­ποι­η­θούν τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών με συ­γκε­κρι­μέ­να ποιο­τι­κά και πο­σο­τι­κά κρι­τή­ρια που θα είχε απο­φα­σί­σει η ΕΘΑΑΕ». Κατά την ίδια, το ΣτΕ έκρι­νε ότι τα συ­γκε­κρι­μέ­να κρι­τή­ρια δεν συ­νι­στού­σαν ου­σια­στι­κά ποιο­τι­κά και πο­σο­τι­κά κρι­τή­ρια, με απο­τέ­λε­σμα τα προ­γράμ­μα­τα των τριών ιδρυ­μά­των να θε­ω­ρη­θούν μη πι­στο­ποι­η­μέ­να.

Ένας ακόμη λόγος, σύμ­φω­να με την ίδια, αφορά πε­ρί­πτω­ση κατά την οποία μέλος επι­τρο­πής αξιο­λό­γη­σης είχε σχέση με τον εκ­παι­δευ­τι­κό φορέα, σχέση που μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γή­σει υπό­νοια με­ρο­λη­ψί­ας.

«Τε­ρά­στια ευ­θύ­νη του υπουρ­γεί­ου  και της ΕΘΑΑΕ»

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δίνει στην κα­τά­στα­ση των πε­ρί­που 700 φοι­τη­τών που βρέ­θη­καν αντι­μέ­τω­ποι με την ακύ­ρω­ση των αδειών και των προ­γραμ­μά­των στα οποία είχαν εγ­γρα­φεί.

«Πρό­κει­ται για 700 φοι­τη­τές οι οποί­οι έχουν εγ­γρα­φεί και φοι­τούν σε αυ­τούς τους εκ­παι­δευ­τι­κούς φο­ρείς, που πλέον, με βάση τον νόμο 5094 του 2024, θε­ω­ρού­νται φοι­τη­τές και αυτά θε­ω­ρού­νται ανώ­τα­τα ιδρύ­μα­τα. Με βάση λοι­πόν και αυτόν τον νόμο, αυτά πλέον δεν έχουν άδεια και δεν έχουν προ­γράμ­μα­τα σπου­δών (ακυ­ρώ­θη­καν)», λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Για την ίδια, η ευ­θύ­νη δεν μπο­ρεί να με­τα­κυ­λι­στεί στους φοι­τη­τές και στις οι­κο­γέ­νειές τους: «Οι 700 φοι­τη­τές και οι οι­κο­γέ­νειές τους βρί­σκο­νται σε μια πάρα πολύ δύ­σκο­λη θέση, μια θέση για την οποία θεωρώ και θε­ω­ρού­με, η πλειο­ψη­φία της πα­νε­πι­στη­μια­κής κοι­νό­τη­τας, ότι ακέ­ραια την ευ­θύ­νη τη φέρει τόσο το υπουρ­γείο όσο και η ΕΘΑΑΕ».

Η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Διοι­κη­τι­κού και Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου, συ­γκρί­νει, μά­λι­στα, τη δια­δι­κα­σία που ακο­λου­θεί­ται στα μη κρα­τι­κά ιδρύ­μα­τα με τις αυ­στη­ρές δια­δι­κα­σί­ες αξιο­λό­γη­σης των δη­μό­σιων πα­νε­πι­στη­μί­ων.

«Για τα δη­μό­σια πα­νε­πι­στή­μια απαι­τού­νται συ­νε­χώς αυ­στη­ρά κρι­τή­ρια, και για τα ιδρύ­μα­τα και για το κάθε τμήμα ξε­χω­ρι­στά. Το κάθε τμήμα πρέ­πει να πι­στο­ποι­ή­σει το πρό­γραμ­μα σπου­δών του, τόσο σε προ­πτυ­χια­κό όσο και σε με­τα­πτυ­χια­κό επί­πε­δο. Απαι­τεί­ται ένας πολύ με­γά­λος φά­κε­λος. Πρέ­πει να απο­δει­χτεί ότι υπάρ­χει επαρ­κές εκ­παι­δευ­τι­κό, διοι­κη­τι­κό και τε­χνι­κό προ­σω­πι­κό, ότι υπάρ­χουν οι απα­ραί­τη­τες υπο­δο­μές, ερ­γα­στή­ρια, βι­βλιο­θή­κες και ότι τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών είναι ικανά να εκ­παι­δεύ­σουν δι­κη­γό­ρους, για­τρούς, μη­χα­νι­κούς, μα­θη­μα­τι­κούς, φυ­σι­κούς, χη­μι­κούς».

Η ίδια υπο­στη­ρί­ζει ότι στην πε­ρί­πτω­ση των μη κρα­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων εφαρ­μό­στη­κε μια πολύ δια­φο­ρε­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση: «Ενώ για το δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο εφαρ­μό­ζο­νται τα κρι­τή­ρια και μά­λι­στα με πάρα πολύ αυ­στη­ρό τρόπο, εδώ, στην πε­ρί­πτω­ση αυτών των ιδρυ­μά­των, μέσα σε ελά­χι­στες ώρες και ελά­χι­στες μέρες πα­νε­πι­στή­μια, η ΕΘΑΑΕ τα ονό­μα­σε πα­νε­πι­στή­μια. Υπάρ­χουν δη­λα­δή δύο μέτρα και δύο σταθ­μά».

«Η ακα­δη­μαϊ­κή ελευ­θε­ρία δεν υπάρ­χει σε μια ιδιω­τι­κή επι­χεί­ρη­ση»

Πέρα από το ζή­τη­μα της νο­μι­μό­τη­τας και της δια­δι­κα­σί­ας αδειο­δό­τη­σης, η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου θέτει και ένα ευ­ρύ­τε­ρο ερώ­τη­μα για το κατά πόσο μια ιδιω­τι­κή επι­χεί­ρη­ση μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως ακα­δη­μαϊ­κός χώρος.

«Η άποψή μας και η άποψη της συ­ντρι­πτι­κής πλειο­ψη­φί­ας της ακα­δη­μαϊ­κής κοι­νό­τη­τας είναι ότι αυτά δεν μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν ως ακα­δη­μαϊ­κός χώρος. Ένας ακα­δη­μαϊ­κός χώρος είναι χώρος δι­δα­σκα­λί­ας που είναι συ­νυ­φα­σμέ­νος με την έρευ­να. Και η έρευ­να απαι­τεί ελευ­θε­ρία. Ελευ­θε­ρία σκέ­ψης, κρι­τι­κή σκέψη, κρι­τι­κό λόγο. Κάτι τέ­τοιο δεν μπο­ρεί να γίνει σε μια ιδιω­τι­κή επι­χεί­ρη­ση».

Νέες προ­σφυ­γέςγια επτά ιδρύ­μα­τα

Η υπό­θε­ση, πά­ντως, δεν φαί­νε­ται ότι θα στα­μα­τή­σει στα τρία ιδρύ­μα­τα που αφορά η πρό­σφα­τη από­φα­ση. Έχουν ήδη κα­τα­τε­θεί προ­σφυ­γές και για επτά ακόμη νο­μι­κά πρό­σω­πα πα­νε­πι­στη­μια­κής εκ­παί­δευ­σης, τα οποία έλα­βαν άδειες φέτος. «Έγι­ναν προ­σφυ­γές γιατί και αυτά κρί­θη­καν με τα ίδια κρι­τή­ρια που ήταν και τα προη­γού­με­να τρία. Οπότε έγι­ναν προ­σφυ­γές και σε αυτά τα επτά», ανα­φέ­ρει, εκτι­μώ­ντας ότι η δι­κα­στι­κή εξέ­λι­ξη δη­μιουρ­γεί ένα ση­μα­ντι­κό προη­γού­με­νο, καθώς πρέ­πει να εφαρ­μο­στεί η από­φα­ση του ΣτΕ.

Η ανη­συ­χία για το

δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο

Το ζη­τού­με­νο πά­ντως, δεν αφορά μόνο στη λει­τουρ­γία των μη κρα­τι­κών ιδρυ­μά­των, αλλά και το μή­νυ­μα που εκ­πέ­μπε­ται προς την κοι­νω­νία για το δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο.

«Για την ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία το θέμα αυτό είναι το δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο από τη μία, ένα πα­νε­πι­στή­μιο που υπο­χρη­μα­το­δο­τεί­ται και όμως αξιο­λο­γεί­ται τόσο αυ­στη­ρά, και από την άλλη κά­ποιων λε­γό­με­νων πα­νε­πι­στη­μί­ων που δεν έχουν ούτε πυ­ρό­σβε­ση και πυ­ρα­σφά­λεια. Δεν έχουν ούτε σο­βα­ρές υπο­δο­μές» -ανα­φέ­ρει, ενώ εκ­φρά­ζει την ανη­συ­χία της για τους γο­νείς που ανα­ζη­τούν εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις για τα παι­διά τους, ιδιαί­τε­ρα όταν αυτά δεν κα­τα­φέρ­νουν να ει­σα­χθούν σε δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο.

«Οι γο­νείς των παι­διών πρέ­πει να γνω­ρί­ζουν την κα­τά­στα­ση αυτών των ιδρυ­μά­των. Γιατί από την αγω­νία τους που τα παι­διά τους δεν έχουν κα­τα­φέ­ρει να μπουν στο δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο, βλέ­πουν μήπως μπο­ρούν να κά­νουν κάτι τέ­τοιο».

Και κα­τα­λή­γει ασκώ­ντας κρι­τι­κή στον τρόπο με τον οποίο πα­ρου­σιά­ζε­ται το δη­μό­σιο πα­νε­πι­στή­μιο: «Όταν από τη μία υπο­βαθ­μί­ζο­νται τα πα­νε­πι­στή­μια, τα δη­μό­σια πα­νε­πι­στή­μια και από την άλλη εκ­θειά­ζο­νται αυτά τα οποία δεν μπο­ρούν να θε­ω­ρη­θούν ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση, είναι φυ­σι­κό ότι και πο­λί­τες αυτής της χώρας πα­ρα­πλα­νού­νται με κά­ποιο τρόπο».

Στο ίδιο πλαί­σιο εντάσ­σε­ται και το πρό­βλη­μα της υπο­στε­λέ­χω­σης του δη­μό­σιου πα­νε­πι­στη­μί­ου: «Δυ­στυ­χώς, δεν δί­νουν θέ­σεις ούτε για μέλη ΔΕΠ ούτε για τε­χνι­κό προ­σω­πι­κό ούτε για διοι­κη­τι­κό προ­σω­πι­κό ενώ, (π.χ.) στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αι­γαί­ου υπάρ­χουν τε­ρά­στιες ελ­λεί­ψεις σε τε­χνι­κό προ­σω­πι­κό, σε διοι­κη­τι­κό προ­σω­πι­κό και δεν γί­νο­νται νέοι διο­ρι­σμοί για το διοι­κη­τι­κό προ­σω­πι­κό» -κα­τέ­λη­ξε η κα Ζορ­μπα­λά.