Πρωταγωνιστής τα τείχη της Ρόδου στο πολυθέαμα της Τάφρου – Ταξίδι στα σπλάχνα της Ιστορίας

Το Θέ­α­τρο της Με­σαιω­νι­κής Τά­φρου προ­σέ­φε­ρε ένα επι­βλη­τι­κό, φυ­σι­κό σκη­νι­κό ιστο­ρί­ας. Τα αιω­νό­βια τείχη, λου­σμέ­να στους ατμο­σφαι­ρι­κούς φω­τι­σμούς, δεν ήταν ένας απλός φό­ντος, αλλά ένας ζω­ντα­νός «πρω­τα­γω­νι­στής». Οι αρ­χαί­ες και με­σαιω­νι­κές πέ­τρες αγκά­λια­σαν τους θε­α­τές, κά­νο­ντάς τους να νιώ­θουν ότι βρί­σκο­νται κυ­ριο­λε­κτι­κά μέσα στα σπλά­χνα της Ιστο­ρί­ας.

Γρά­φει ο ο Χρή­στος Μυ­στι­λιά­δης- enlefko

Το πο­λυ­θέ­α­μα «Χτί­ζο­ντας πάνω στο Πα­ρελ­θόν – Το Κά­στρο της Ρόδου» (σε σκη­νο­θε­τι­κή επι­μέ­λεια Με­λί­νας Μάσχα και Λευ­τέ­ρη Ντρού­βα, με τη στή­ρι­ξη της Διεύ­θυν­σης Πο­λι­τι­σμού Δήμου Ρόδου και της ΕΦΑ Δω­δε­κα­νή­σου) προ­σέ­φε­ρε μια μα­γι­κή βρα­διά στο Θέ­α­τρο Με­σαιω­νι­κής Τά­φρου «Με­λί­να Μερ­κού­ρη».

Η ιστο­ρία του τόπου ζω­ντά­νε­ψε κα­θη­λω­τι­κά μέσα από την απα­ρά­μιλ­λη αφή­γη­ση του Γιάν­νη Βού­ρου, τα κεί­με­να και τη σχε­δια­στι­κή επι­μέ­λεια των Σπύ­ρου Συ­ρό­που­λου και Λευ­τέ­ρη Ντρού­βα, τη διεύ­θυν­ση ορ­χή­στρας και την πρω­τό­τυ­πη μου­σι­κή του Θό­δω­ρου Λε­μπέ­ση, τη λυ­ρι­κή φωνή της Αγ­γε­λι­κής Βαρ­δά­κα, τις ερ­μη­νεί­ες των ηθο­ποιών Θε­ο­δώ­ρας Σιάρ­κου και Βα­σί­λη Μπα­τσα­κού­τσα, καθώς και την πο­λυ­με­λή ορ­χή­στρα κλα­σι­κών και πα­ρα­δο­σια­κών ορ­γά­νων.

Ο αντι­δή­μαρ­χος Επι­κοι­νω­νί­ας και Ανα­πλη­ρω­τής Αντι­δή­μαρ­χος Πο­λι­τι­σμού του Δήμου Ρόδου Γε­ώρ­γιος Πάτ­τας στον χαι­ρε­τι­σμό του τό­νι­σε πως “η πα­ρά­στα­ση δεν απο­τε­λεί απλώς μια καλ­λι­τε­χνι­κή εκ­δή­λω­ση. Είναι μια προ­σπά­θεια να συ­νο­μι­λή­σου­με με την ιστο­ρία του τόπου μας μέσα από τη μου­σι­κή, το θέ­α­τρο και τη μνήμη.Το Κά­στρο της Ρόδου είναι πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από ένα μνη­μείο. Είναι ένα ζω­ντα­νό κομ­μά­τι της ταυ­τό­τη­τας του νη­σιού μας. Είναι ο χώρος όπου συ­να­ντώ­νται δια­φο­ρε­τι­κές επο­χές, πο­λι­τι­σμοί, άν­θρω­ποι και ιστο­ρί­ες. Και ακρι­βώς αυτή την πο­λύ­τι­μη κλη­ρο­νο­μιά έχου­με χρέος να γνω­ρί­ζου­με, να προ­στα­τεύ­ου­με και να με­τα­δί­δου­με στις επό­με­νες γε­νιές”.

Με ση­μείο ανα­φο­ράς την κα­στρο­πο­λι­τεία της Ρόδου, ένα ζω­ντα­νό το­πό­ση­μο που άλ­λα­ζε μορφή αλλά πα­ρέ­με­νε ο στα­θε­ρός, προ­στα­τευ­τι­κός πυ­ρή­νας του νη­σιού, η πα­ρά­στα­ση τα­ξί­δε­ψε το κοινό σε μια εμ­βα­θυ­μέ­νη ιστο­ρι­κή ανα­δρο­μή:

Η αρχή της αφή­γη­σης έγινε με τον ύμνο του Πιν­δά­ρου (7ος Ολυ­μπιό­νι­κος), που υμνεί τη μυ­θι­κή γέν­νη­ση της Ρόδου μέσα από τη θά­λασ­σα ως δώρο των θεών στον Θεό Ήλιο. Η επι­λο­γή αυτή ανα­δει­κνύ­ει τις βα­θιές ρίζες της ρο­δια­κής ταυ­τό­τη­τας..

Ακο­λού­θη­σε η Ελ­λη­νι­στι­κή Εποχή και ο Κο­λοσ­σός. Μέσα από τη ρο­μα­ντι­κή ματιά ενός ποι­ή­μα­τος του Βί­κτω­ρος Ουγκώ, η πα­ρά­στα­ση φώ­τι­σε την ελ­λη­νι­στι­κή ακμή της πόλης και το εμ­βλη­μα­τι­κό άγαλ­μα του Κο­λοσ­σού.

Στη συ­νέ­χεια η αφή­γη­ση πέ­ρα­σε στη βυ­ζα­ντι­νή Ρόδο, εστιά­ζο­ντας στη δια­μόρ­φω­ση των πρώ­των τει­χών του κά­στρου και στην ορ­θό­δο­ξη πνευ­μα­τι­κή πα­ρα­κα­τα­θή­κη. Οι βυ­ζα­ντι­νοί ύμνοι που απέ­δω­σε η Χο­ρω­δία του Συλ­λό­γου Ιε­ρο­ψαλ­τών Ρόδου «Ευάγ­γε­λος Μου­τά­φης» απο­τύ­πω­σαν την εσω­τε­ρι­κή δύ­να­μη, τη λα­τρευ­τι­κή ζωή και την καρ­τε­ρία των κα­τοί­κων.

Η πε­ρί­ο­δος των Ιω­αν­νι­τών Ιπ­πο­τών φω­τί­στη­κε δρα­μα­τουρ­γι­κά μέσα από ένα συ­γκι­νη­τι­κό θε­α­τρι­κό ανα­λό­γιο, εστιά­ζο­ντας στην αν­θρώ­πι­νη πλευ­ρά των πο­λέ­μων.

Η ιστο­ρία της Ανα­στα­σί­ας της Ρόδου και του Άγ­γλου συ­ζύ­γου της Kensington, ο οποί­ος έπεσε μα­χό­με­νος στη δρα­μα­τι­κή τε­λευ­ταία οθω­μα­νι­κή πο­λιορ­κία του 1522, αφαί­ρε­σε την ψυχρή «ηρω­ι­κή» ει­κό­να των τει­χών. Απο­κά­λυ­ψε ότι η ιστο­ρία του κά­στρου δεν γρά­φτη­κε μόνο από δια­τάγ­μα­τα ηγε­μό­νων, αλλά από την αγάπη, τον προ­σω­πι­κό πόνο, τη δια­πο­λι­τι­σμι­κή συ­νά­ντη­ση και την αυ­το­θυ­σία των απλών αν­θρώ­πων που ζού­σαν και πέ­θαι­ναν μέσα σε αυτό.

Στην οθω­μα­νι­κή πε­ρί­ο­δο, η αφή­γη­ση ενέ­τα­ξε ένα πα­ρα­μύ­θι από τις ιστο­ρί­ες της Χα­λι­μάς (Χί­λιες και Μία Νύ­χτες), απο­τυ­πώ­νο­ντας την απλή, κα­θη­με­ρι­νή ζωή πίσω από τα ψηλά τείχη.

Η νε­ό­τε­ρη ιστο­ρία ολο­κλη­ρώ­θη­κε με την πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας και τους σκλη­ρούς αγώ­νες μέχρι την ιστο­ρι­κή Εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα το 1948. Μέσα από λυ­ρι­κές ερ­μη­νεί­ες και πα­ρα­δο­σια­κά ακού­σμα­τα, ζω­ντά­νε­ψε η αδιά­λει­πτη λα­χτά­ρα των Ρο­δί­ων για τη λευ­τε­ριά, ανα­δει­κνύ­ο­ντας πώς η δια­τή­ρη­ση­της γλώσ­σας και των εθί­μων κρά­τη­σε την ελ­λη­νι­κή ψυχή ζω­ντα­νή μέχρι τη δι­καί­ω­ση.

Η Ρόδος υπήρ­ξε πάντα ένα σταυ­ρο­δρό­μι πο­λι­τι­σμών, λαών, θρη­σκειών και θα­λάσ­σιων δρό­μων. Η ση­μα­σία της εκ­δή­λω­σης αυτής έγκει­ται στο ότι με­τα­τρέ­πει την Ιστο­ρία από ακα­δη­μαϊ­κή γνώση σε βιω­μα­τι­κή, συλ­λο­γι­κή εμπει­ρία. Κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο σε αυτό έπαι­ξαν η ατμό­σφαι­ρα, το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον και η μου­σι­κή επέν­δυ­ση.

Ο κα­τα­λη­κτι­κός λόγος του κα­θη­γη­τή Σπύ­ρου Συ­ρό­που­λου συ­μπύ­κνω­σε με σπά­νια ποι­η­τι­κό­τη­τα την ουσία της βρα­διάς. Όταν το χει­ρο­κρό­τη­μα σβή­σει και τα φώτα της Με­σαιω­νι­κής Τά­φρου χα­μη­λώ­σουν, αυτό που μένει τε­λι­κά στην ψυχή του θεατή είναι μία αί­σθη­ση βα­θιάς ρίζας και συ­νέ­χειας και το αί­σθη­μα ότι τα Κά­στρα δεν ανή­κουν απλώς στο πα­ρελ­θόν, αλλά συ­νε­χί­ζουν να χτί­ζο­νται κα­θη­με­ρι­νά μέσα από τις σκέ­ψεις, την τέχνη και τις αξίες των αν­θρώ­πων τους.

Τέ­τοιες πα­ρα­στά­σεις αξί­ζει να πραγ­μα­το­ποιού­νται γιατί έχουν τη δύ­να­μη να παίρ­νουν την Ιστο­ρία έξω από τις προ­θή­κες των μου­σεί­ων και τις σε­λί­δες των βι­βλί­ων, με­τα­τρέ­πο­ντάς την σε ζω­ντα­νή, ανα­πνέ­ου­σα εμπει­ρία. Σε έναν κόσμο που

συχνά κι­νεί­ται με γρή­γο­ρους, επι­φα­νεια­κούς ρυθ­μούς, τέ­τοια πο­λυ­θε­ά­μα­τα δη­μιουρ­γούν έναν χώρο και χρόνο όπου η κοι­νό­τη­τα συ­να­ντιέ­ται, θυ­μά­ται και επα­να­προσ­διο­ρί­ζει την ταυ­τό­τη­τά της.