WSJ: Το δράμα της Ελλάδας μπορεί να εξελιχθεί σε τραγωδία

Πώς σχο­λιά­ζει η WSJ τις εξε­λί­ξεις. Επιρ­ρί­πτει την ευθύνη της αβε­βαιό­τη­τας στον Τσίπρα και τον χαρα­κτη­ρί­ζει Τσάβες. Τι λέει για τα λάθη του Σαμαρά και την Τρόικα.

Αρθρο-παρέμβαση της WSJ στα πολι­τικά πράγ­ματα στην Αθήνα που υπο­γρά­φει ο γνωστός αρθρο­γρά­φος της εφη­με­ρί­δας Σάιμον Νίξον. Επιρ­ρί­πτει τη βασική ευθύνη της αβε­βαιό­τη­τας στον Τσίπρα ενώ ανα­φέ­ρε­ται στα «λάθη» του Σαμαρά, τη στάση του ΔΝΤ και τα «αδιέ­ξοδα» της Τρόικας.

«Το δράμα της Ελλάδας μπορεί να εξε­λι­χθεί σε τρα­γω­δία, Πριν από έξι μήνες η χώρα φαι­νό­ταν να έχει ξεπε­ρά­σει τα χει­ρό­τερα και υπήρχε μια διάχυτη αισιο­δο­ξία μεταξύ των κυβερ­νώ­ντων αλλά και των αγορών. Οι ξένοι επεν­δυ­τές άρπαξαν το πρώτο ομόλογο που εξέδωσε η Ελλάδα από την αρχή της κρίσης χρέους και έριξαν φρέσκο χρήμα στο τρα­πε­ζικό σύστημα. Το πρό­γραμμα ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων που είχε τελ­μα­τώ­σει, προ­σέλ­κυσε το ενδια­φέ­ρον των hedge funds και των private equity που ανα­ζη­τού­σαν ευκαι­ρίες.

Η διάθεση σήμερα είναι μάλλον δια­φο­ρε­τική. Αν μη τι άλλο, η οικο­νο­μία ξεπέ­ρασε τις προσ­δο­κίες, η ανά­πτυξη κατά 0,7% από έτος σε έτος κατά το τρίτο τρίμηνο, η ταχύ­τερη ανά­πτυξη από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρω­ζώ­νης, η οποία ενι­σχύ­θηκε από τον του­ρι­σμό. Την επόμενη χρονιά, η Αθήνα ανα­μέ­νει αύξηση του κοντά στο 3%. Η ανεργία τελικά πέφτει και η χώρα έχει επι­τύ­χει πλε­ό­να­σμα.

Ωστόσο, το ελλη­νικό 10ετές ομόλογο δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται τώρα με απόδοση 7,12%, εξα­κο­λου­θεί να κινεί­ται πολύ πάνω από το χαμηλό του καλο­και­ριού κοντά στο 5,5%. Η ελλη­νική χρη­μα­τι­στη­ριακή αγορά έχει υπο­χω­ρή­σει κατά 12,3% σε σχέση με το τελευ­ταίο χρόνο, οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες παρου­σί­α­σαν ανη­συ­χη­τική εκροή κατα­θέ­σεων το Νοέμ­βριο και οι έμποροι λένε ότι οι πωλή­σεις έκαναν βουτιά τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες.

Η Ελλάδα στην κόψη του ξυρα­φιού

Η κατή­φεια αντι­κα­το­πτρί­ζει την πολι­τική αβε­βαιό­τητα.Κατά τη διάρ­κεια των τελευ­ταίων μηνών, οι Έλληνες πολι­τι­κοί και η λεγό­με­νες Τρόικα των διεθνών δανει­στών, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, έχουν πετύχει να θέσουν υπό αμφι­βο­λία όποια πρόοδο έκανε η Ελλάδα. Η χώρα βρί­σκε­ται τώρα στην κόψη του ξυρα­φιού.

Είναι ακόμη πιθανό ότι οι απο­φά­σεις κατά τις προ­σε­χείς ημέρες και εβδο­μά­δες μπορεί να οδη­γή­σουν και πάλι την Ελλάδα στο σταθερό μονο­πάτι στο οποίο βρι­σκό­ταν πριν το ριζο­σπα­στικό αρι­στερό κόμμα ΣΥΡΙΖΑ επι­κρα­τή­σει στις εκλογές του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου τον Ιούνιο, σημα­το­δο­τώ­ντας την έναρξη της σημε­ρι­νής ανα­τα­ρα­χής. Αλλά αυτή η πιθα­νό­τητα μειώ­νε­ται κάθε μέρα που περνά.

Ο Τσίπρας τρόμαξε τις αγορές

Γι αυτή την κατά­σταση την μεγα­λύ­τερη ευθύνη πρέπει να ανα­λά­βει ο ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας. Έχει τρο­μά­ξει τις αγορές μετα­τρέ­πο­ντας την επι­κεί­μενη κοι­νο­βου­λευ­τική ψηφο­φο­ρία για την εκλογή νέου προ­έ­δρου της Ελλάδα- σε μεγάλο βαθμό μια εθι­μο­τυ­πική θέση- σε ψήφο εμπι­στο­σύ­νης στην κυβέρ­νηση ελπί­ζο­ντας ότι θα προ­κη­ρύ­ξει πρόωρες εκλογές που θα τον εκτο­ξεύ­σουν στην πρω­θυ­πουρ­γία.

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πρό­σφατα προ­σπα­θή­σει να ξανα­που­λή­σει τον εαυτό του σε επεν­δυ­τές στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο ως κύριο φιλο­ευ­ρω­παϊκό κόμμα. Ωστόσο, ο κ Τσίπρας έχει αντι­τα­χθεί σχεδόν σε κάθε ανα­θε­ώ­ρηση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και στέ­κε­ται σταθερά στο πλευρό των κατε­στη­μέ­νων συμ­φε­ρό­ντων.

Με την άρνησή του να συνερ­γα­στεί με την κυβέρ­νηση, ακόμη και στις αλλαγές στη δημόσια διοί­κηση και στο σύνταγμα, αλλαγές που παρα­δέ­χε­ται ότι χρειά­ζο­νται επει­γό­ντως, ο κ. Τσίπρας φαί­νε­ται να ενσω­μα­τώ­νει τις χει­ρό­τε­ρες πτυχές του πολι­τι­κού πολι­τι­σμού που λέει ότι θέλει να αλλάξει.

Η οικο­νο­μική στρα­τη­γική του, αντι­στοι­χεί σε μεγάλες αυξή­σεις στις δημό­σιες δαπάνες, επα­να­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις, απο­κα­τά­σταση θέσεων εργα­σίας στον δημόσιο τομέα που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από την ελά­φρυνση του χρέους από την Τρόικα- ένα πρό­γραμμα που εγγυά­ται ότι θα οδη­γή­σει την Ελλάδα σε μια νέα τροχιά σύγκρου­σης με την υπό­λοιπη Ευρώπη.

Ακού­γο­ντας τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που χαράσ­σουν τη στρα­τη­γική είναι δύσκολο να μην κατα­λή­ξει κανείς στο συμπέ­ρα­σμα ότι ο κ Τσίπρας θα γίνει ο Ούγκο Τσάβες των Βαλ­κα­νίων, το πρό­γραμμά του είναι σαν αυτό του πρώην ηγέτη της Βενε­ζου­έ­λας.

Η ευθύνη του Σαμαρά

Και ο πρω­θυ­πουρ­γός Αντώνης Σαμαράς πρέπει να μοι­ρα­στεί μέρος της ευθύνης για την απώλεια της εμπι­στο­σύ­νης των αγορών. Απά­ντησε με λάθος τρόπο την απειλή του ΣΥΡΙΖΑ και αυτό έχει υπο­νο­μεύ­σει την εμπι­στο­σύνη των επεν­δυ­τών και της Τρόικας. Τον Ιούνιο, απέλυσε τον επι­κε­φα­λής της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης, που οι αξιω­μα­τού­χοι της Τρόικας θεω­ρού­σαν ότι ήταν από­δειξη ότι η Αθήνα αντι­με­τώ­πιζε «μαλακά» τη φορο­δια­φυγή. Ο Σαμαράς προ­χώ­ρησε επίσης σε ανα­σχη­μα­τι­σμό προ­ω­θώ­ντας παλαιού τύπου λαϊ­κι­στές σε θέσεις-κλειδιά. Ακόμα χει­ρό­τερα ο Σαμαράς ξεθάρ­ρεψε όταν είπε τον Οκτώ­βριο ότι η Ελλάδα θα βγει από το πρό­γραμμα διά­σω­σης στο τέλος του τρέ­χο­ντος έτους, βάζο­ντας τον εαυτό του στο έλεος των αγορών. Οι αγορές γρήγορα έδωσαν την ετυ­μη­γο­ρία τους υπό τον φόβο ότι η Ελλάδα θα εγκα­τα­λεί­ψει τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις και τη δημο­σιο­νο­μική πει­θαρ­χία. Πράγ­ματι, ο κ Σαμαράς φάνηκε να επι­βε­βαιώ­νει αυτούς τους φόβους παρου­σιά­ζο­ντας έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2015 που βασι­ζό­ταν σε αισιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις. Στη συνέ­χεια παρέ­τεινε την προ­θε­σμία για τους πολίτες να πλη­ρώ­νουν τις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές τους σε 100 μήνες από τους 12 , και πάλι χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Τρόικας, αυξά­νο­ντας περαι­τέρω τις αμφι­βο­λίες σχετικά με τη δέσμευσή του για μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Τελικά ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός ψηφί­στηκε την Κυριακή.

Τρόικα: Αν δεν τα βρει με τον Σαμαρά θα υπο­χρε­ω­θεί σε δια­πραγ­μά­τευση με τον Τσίπρα

Ούτε η Τρόικα είναι άμοιρη ευθυνών. Για τρίτη φορά μέσα σε τρία χρόνια, το ΔΝΤ κρατάει την κρίσιμη αξιο­λό­γηση πιέ­ζο­ντας για περαι­τέρω βαθιές περι­κο­πές των δαπανών την ώρα που η Αθήνα επι­μέ­νει ότι θα απο­δει­χθούν περιτ­τές, όπως ήταν το 2013 και το 2014. Το ΔΝΤ επι­μέ­νει επίσης σε επα­νε­ξέ­ταση των συντά­ξεων και του φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος σε ένα χρο­νο­διά­γραμμα που όπως πιστεύει η Αθήνα δεν είναι πολι­τικά ρεα­λι­στικό.

Το ΔΝΤ μπορεί να έχει δίκιο ότι αυτό μπορεί να είναι μια τελευ­ταία ευκαι­ρία για να ασκήσει πραγ­μα­τική πίεση στην Αθήνα να τηρήσει τις δεσμεύ­σεις. Το ζήτημα είναι εάν η Ελλάδα έχει τη δυνα­τό­τητα να αλλάξει από ένα πρό­γραμμα διά­σω­σης σε μια προ­λη­πτική πιστω­τική γραμμή όπου η Τρόικα θα έχει λιγό­τερη δύναμη να επη­ρε­ά­σει τις απο­φά­σεις της Αθήνας. Ομως κι άλλοι αξιω­μα­τού­χοι της Τρόικας φοβού­νται ότι η ολοένα και μεγα­λύ­τερη αδιαλ­λα­ξία του ΔΝΤ κιν­δυ­νεύει να εμβα­θύ­νει την πολι­τική αβε­βαιό­τητα στην Ελλάδα».

Μπορεί η Ελλάδα να ξανα­μπεί σε τροχιά;

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη πόσος χρόνος έχει χαθεί στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, θα χρεια­στεί σαφώς κάποια επέ­κταση του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος, προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις υφι­στά­με­νες δεσμεύ­σεις της.

Αλλά η Αθήνα είναι αισιό­δοξη ότι εφόσον πετύχει μια συμ­φω­νία εντός των προ­σε­χών ημερών, που θα επι­τρέ­πει στην Ελλάδα να βγείτε από το Μνη­μό­νιο με μια προ­λη­πτική πιστω­τική γραμμή στις αρχές του επό­με­νου έτους, θα μπο­ρούσε ακόμα να κερ­δί­σει τις 180 κοι­νο­βου­λευ­τι­κές ψήφους που χρειά­ζε­ται για να εκλέξει νέο πρόεδρο και να απο­φύ­γει πρόωρες εκλογές.

Μια τέτοια συμ­φω­νία ανα­πό­φευ­κτα θα απαι­τή­σει ένα «άλμα πίστης» από την Τρόικα. Ο κ Σαμαράς θα μπο­ρούσε σίγουρα να κάνει αυτό το άλμα πίστης ευκο­λό­τερα προ­χω­ρώ­ντας σε αξιό­πι­στες δεσμεύ­σεις για να χρη­σι­μο­ποι­ή­σετε τον πολι­τικό χώρο που θα κερ­δί­σει ανα­ζω­ο­γο­νώ­ντας τις προ­σπά­θειες αντί να προβεί σε μια λαϊ­κί­στικη εκλο­γο­λο­γία. Αν η Τρόικα δεν συμ­φω­νή­σει σε μια ικα­νο­ποι­η­τική συμ­φω­νία με τον κ Σαμαρά, θα πρέπει να προ­ε­τοι­μα­στεί για περαι­τέρω πολι­τική αστά­θεια, που θα ακο­λου­θη­θεί από μια πολύ-λιγότερο ικα­νο­ποι­η­τική συμ­φω­νία με τον κ Τσίπρα.