Μανώλης Μοράρης: Η αλήθεια για τα φάρμακα αδυνατίσματος, την παιδική παχυσαρκία και τις σωστές διατροφικές συνήθειες

Βιώ­νουμε μία περίοδο κ. Μοράρη όπου είναι τερά­στια η ζήτηση για φάρμακα απώ­λειας βάρους. Οι ενέσεις τύπου ozempic, munjaro και trulicity γίνο­νται εδώ και 21 χρόνια για τους δια­βη­τι­κούς, τα τελευ­ταία χρόνια πήραν έγκριση και για τους παχύ­σαρ­κους. Είστε σύμ­φω­νος ως διαι­το­λό­γος; Είναι ασφαλές να τα χρη­σι­μο­ποιεί κάποιος μόνο για αισθη­τι­κούς λόγους ή για να χάσει λίγα κιλά;

Τα φάρμακα κυρία Παμπρή, όπως το Ozempic, το Mounjaro και άλλα της ίδιας κατη­γο­ρίας απο­τε­λούν μια σημα­ντική εξέλιξη στην αντι­με­τώ­πιση της παχυ­σαρ­κίας, η οποία είναι μια χρόνια, πολυ­πα­ρα­γο­ντική νόσος και όχι ένα αισθη­τικό πρό­βλημα.

Ως διαι­το­λό­γος, είμαι υπέρ της χρήσης τους όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη και η θερα­πεία γίνεται υπό την παρα­κο­λού­θηση του θερά­πο­ντος ιατρού, σε συν­δυα­σμό με σωστή δια­τροφή και αλλαγή τρόπου ζωής.

Δεν θεωρώ σωστή τη χρήση τους απο­κλει­στικά για αισθη­τι­κούς λόγους ή για την απώλεια λίγων κιλών. Δεν είναι μια «εύκολη λύση», αλλά ένα θερα­πευ­τικό εργα­λείο που πρέπει να χρη­σι­μο­ποιεί­ται υπεύ­θυνα και μόνο όταν πραγ­μα­τικά χρειά­ζε­ται.

Μπορεί κάποιος να βασι­στεί μόνο στο φάρμακο χωρίς να αλλάξει δια­τροφή και τρόπο ζωής;

Όχι. Το φάρμακο από μόνο του δεν αρκεί. Απο­τε­λεί ένα πολύ­τιμο θερα­πευ­τικό εργα­λείο, αλλά δεν αντι­κα­θι­στά την ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή, τη σωμα­τική άσκηση και την αλλαγή του τρόπου ζωής. Αν δεν αλλά­ξουν οι καθη­με­ρι­νές συνή­θειες, υπάρχει μεγάλη πιθα­νό­τητα το βάρος να επα­νέλ­θει μετά τη διακοπή της θερα­πείας.

Παράλ­ληλα, η σωστή δια­τρο­φική υπο­στή­ριξη είναι απα­ραί­τητη για τη δια­τή­ρηση της μυϊκής μάζας και του μετα­βο­λι­σμού. Γι’ αυτό τα καλύ­τερα και πιο μακρο­χρό­νια απο­τε­λέ­σματα επι­τυγ­χά­νο­νται όταν η φαρ­μα­κευ­τική αγωγή συνο­δεύ­ε­ται από εξα­το­μι­κευ­μένο πρό­γραμμα δια­τρο­φής και συνερ­γα­σία με τον διαι­το­λόγο και τον θερά­πο­ντα ιατρό.

Ποιοι είναι οι πιο συχνοί κίν­δυ­νοι ή οι παρε­νέρ­γειες; Τι συμ­βαί­νει όταν κάποιος δια­κό­ψει τη θερα­πεία; Είναι πιθανό να ξανα­πά­ρει το βάρος; Υπάρ­χουν άνθρω­ποι που δεν πρέπει να τα λαμ­βά­νουν;

Οι πιο συχνές παρε­νέρ­γειες είναι η ναυτία, οι εμετοί, η διάρ­ροια, η δυσκοι­λιό­τητα και το αίσθημα πλη­ρό­τη­τας, κυρίως τις πρώτες εβδο­μά­δες της θερα­πείας. Συνήθως είναι ήπιες και υπο­χω­ρούν με τη σωστή ιατρική παρα­κο­λού­θηση.

Αν κάποιος δια­κό­ψει τη θερα­πεία χωρίς να έχει αλλάξει τις δια­τρο­φι­κές του συνή­θειες και τον τρόπο ζωής του, είναι πολύ πιθανό να ξανα­πά­ρει μέρος ή και όλο το βάρος που έχασε. Γι’ αυτό η φαρ­μα­κευ­τική αγωγή πρέπει να συνο­δεύ­ε­ται από ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή και άσκηση.

Τέλος, τα φάρμακα αυτά δεν είναι κατάλ­ληλα για όλους. Η χορή­γησή τους πρέπει να γίνεται μόνο μετά από αξιο­λό­γηση του θερά­πο­ντος ιατρού και ποτέ χωρίς ιατρική παρα­κο­λού­θηση.

Η Ελλάδα έχει μεγάλα ποσοστά παι­δι­κής παχυ­σαρ­κίας. Στη Ρόδο είναι αντί­στοιχη η εικόνα που έχετε ως διαιτολόγος-διατροφολόγος;

Δυστυ­χώς, ναι. Η εικόνα που βλέ­πουμε και στη Ρόδο είναι αντί­στοιχη με την υπό­λοιπη Ελλάδα. Όλο και περισ­σό­τερα παιδιά εμφα­νί­ζουν αυξη­μένο σωμα­τικό βάρος, κυρίως λόγω της κακής δια­τρο­φής, της μειω­μέ­νης φυσικής δρα­στη­ριό­τη­τας και των πολλών ωρών μπροστά στις οθόνες.

Η παιδική παχυ­σαρ­κία δεν είναι μόνο θέμα εμφά­νι­σης. Αυξάνει τον κίνδυνο εμφά­νι­σης σοβαρών προ­βλη­μά­των υγείας, όπως ο σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της, η υπέρ­ταση και τα καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα, ενώ επη­ρε­ά­ζει και την ψυχο­λο­γία των παιδιών.

Η πρόληψη ξεκινά από το σπίτι, αλλά το σχολείο έχει επίσης καθο­ρι­στικό ρόλο. Με σωστή ενη­μέ­ρωση, υγιει­νές συνή­θειες και τη συνερ­γα­σία γονέων, εκπαι­δευ­τι­κών και επαγ­γελ­μα­τιών υγείας μπο­ρούμε να ανα­στρέ­ψουμε αυτή την ανη­συ­χη­τική τάση.

Στα σχολεία πρέπει να γίνεται συχνή διδα­σκα­λία για τη δια­τροφή; Έχετε επι­σκε­φθεί αρκετές σχο­λι­κές μονάδες και εσείς για αντί­στοιχη εκπαι­δευ­τική διδα­σκα­λία.

Απο­λύ­τως. Η δια­τρο­φική εκπαί­δευση πρέπει να απο­τε­λεί σταθερό μέρος της σχο­λι­κής ζωής, γιατί οι σωστές δια­τρο­φι­κές συνή­θειες χτί­ζο­νται από την παιδική ηλικία. Είχα τη χαρά να επι­σκε­φθώ αρκετές σχο­λι­κές μονάδες της Ρόδου και να πραγ­μα­το­ποι­ήσω εκπαι­δευ­τι­κές παρου­σιά­σεις για τη σωστή δια­τροφή. Η αντα­πό­κριση των μαθητών ήταν ιδιαί­τερα θετική, γεγονός που δείχνει ότι τα παιδιά θέλουν να ενη­με­ρώ­νο­νται όταν η γνώση παρου­σιά­ζε­ται με απλό και δια­δρα­στικό τρόπο. Στόχος δεν είναι οι απα­γο­ρεύ­σεις, αλλά η δια­τρο­φική παιδεία. Με τη συνερ­γα­σία σχο­λείου, οικο­γέ­νειας και επαγ­γελ­μα­τιών υγείας μπο­ρούμε να καλ­λιερ­γή­σουμε υγιει­νές συνή­θειες και να συμ­βά­λουμε ουσια­στικά στην πρόληψη της παι­δι­κής παχυ­σαρ­κίας.

Υπάρ­χουν «θαυ­μα­τουρ­γές» τροφές που καίνε λίπος ή πρό­κει­ται για μύθο;

Όχι. Δεν υπάρ­χουν τροφές που καίνε από μόνες τους το λίπος. Κάποια τρόφιμα, όπως τα λαχα­νικά, τα φρούτα, οι πρω­τε­ΐ­νες και οι φυτικές ίνες, βοηθούν στον κορεσμό και στον καλύ­τερο έλεγχο της όρεξης.

Η απώλεια βάρους επι­τυγ­χά­νε­ται με ισορ­ρο­πη­μένη δια­τροφή, σωμα­τική δρα­στη­ριό­τητα και συνέ­πεια στις καθη­με­ρι­νές συνή­θειες. Δεν υπάρ­χουν μαγικές λύσεις, αλλά σωστές επι­λο­γές που οδηγούν σε μόνιμα απο­τε­λέ­σματα.

Ποια είναι κ. Μοράρη τα πιο συχνά δια­τρο­φικά λάθη που κάνουμε το καλο­καίρι;

Το καλο­καίρι κα. Παμπρή οι δια­τρο­φι­κές μας συνή­θειες αλλά­ζουν και συχνά κάνουμε λάθη που μπορούν να επη­ρε­ά­σουν τόσο το σωμα­τικό μας βάρος όσο και την υγεία μας. Ένα από τα πιο συχνά λάθη είναι ότι παρα­λεί­πουμε γεύματα μέσα στην ημέρα και στη συνέ­χεια κατα­να­λώ­νουμε πολύ μεγα­λύ­τε­ρες ποσό­τη­τες φαγητού το βράδυ. Επίσης, υπο­τι­μούμε τις θερ­μί­δες που περιέ­χουν τα κοκτέιλ, τα αλκο­ο­λούχα ποτά, τα ανα­ψυ­κτικά, τα παγωτά και τα πρό­χειρα σνακ που συνο­δεύ­ουν τις εξόδους μας.

Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι η ανε­παρ­κής ενυ­δά­τωση. Πολλοί συγ­χέ­ουν τη δίψα με την πείνα και κατα­να­λώ­νουν τρόφιμα αντί να πιουν νερό, ιδιαί­τερα τις ημέρες με υψηλές θερ­μο­κρα­σίες.

Παράλ­ληλα, στις δια­κο­πές εγκα­τα­λεί­πουμε εύκολα τη ρουτίνα μας, μειώ­νουμε τη φυσική δρα­στη­ριό­τητα και αυξά­νουμε τη συχνό­τητα των γευ­μά­των εκτός σπιτιού, τα οποία συνήθως είναι πιο πλούσια σε θερ­μί­δες, αλάτι και κορε­σμένα λιπαρά.

Το καλο­καίρι, όμως, δεν πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως περί­ο­δος στε­ρή­σεων. Αντί­θετα, είναι μια εξαι­ρε­τική ευκαι­ρία να απο­λαύ­σουμε τη μεσο­γειακή δια­τροφή, με άφθονα φρούτα και λαχα­νικά εποχής, ψάρια, όσπρια, ελαιό­λαδο και επαρκή κατα­νά­λωση νερού.

Πώς μπο­ρούμε να τρώμε ισορ­ρο­πη­μένα στις δια­κο­πές χωρίς να νιώ­θουμε ότι στε­ρού­μα­στε και ποια φρούτα και λαχα­νικά της εποχής αξίζει να βάζουμε καθη­με­ρινά στο πιάτο μας;

Οι δια­κο­πές δεν σημαί­νουν απα­γο­ρεύ­σεις, αλλά ισορ­ρο­πία και μέτρο. Μπο­ρούμε να απο­λαμ­βά­νουμε τα αγα­πη­μένα μας φαγητά, αρκεί να προ­σέ­χουμε τις ποσό­τη­τες και τη συνο­λική μας δια­τροφή μέσα στην εβδο­μάδα. Ένα ισορ­ρο­πη­μένο πιάτο περι­λαμ­βά­νει λαχα­νικά, καλή πηγή πρω­τε­ΐ­νης όπως ψάρια, θαλασ­σινά, όσπρια ή άπαχο κρέας, ελαιό­λαδο και επαρκή ενυ­δά­τωση.

Το καλο­καίρι έχουμε εξαι­ρε­τι­κές επι­λο­γές, όπως ντο­μά­τες, αγγού­ρια, πιπε­ριές, κολο­κύ­θια και φασο­λά­κια, αλλά και φρούτα όπως καρ­πούζι, πεπόνι, ροδά­κινα, βερί­κοκα, σύκα και στα­φύ­λια, που προ­σφέ­ρουν βιτα­μί­νες, αντιο­ξει­δω­τικά και βοηθούν στην ενυ­δά­τωση. Η υγιεινή δια­τροφή δεν είναι στέρηση. Είναι ένας τρόπος ζωής που μας επι­τρέ­πει να απο­λαμ­βά­νουμε τις δια­κο­πές μας με ισορ­ρο­πία.

Πώς μπο­ρούμε να απο­φύ­γουμε τις τρο­φι­κές δηλη­τη­ριά­σεις στις δια­κο­πές και στα ταξίδια;

Το καλο­καίρι, λόγω των υψηλών θερ­μο­κρα­σιών, αυξά­νε­ται ο κίν­δυ­νος τρο­φι­κών δηλη­τη­ριά­σεων. Γι’ αυτό επι­λέ­γουμε προ­σε­κτικά τα κατα­στή­ματα εστί­α­σης, απο­φεύ­γουμε τρόφιμα που έχουν μείνει εκτός ψυγείου και δίνουμε ιδιαί­τερη προσοχή σε θαλασ­σινά, κρέατα, γαλα­κτο­κο­μικά και τρόφιμα με αυγά.

Πλέ­νουμε συχνά τα χέρια μας, κατα­να­λώ­νουμε καλά μαγει­ρε­μένα τρόφιμα και δια­τη­ρούμε σωστά τα τρόφιμα σε εκδρο­μές και παρα­λίες, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ισο­θερ­μι­κές τσάντες με παγο­κύ­στες. Στα ταξίδια προ­τι­μούμε ασφαλές πόσιμο νερό, απο­φεύ­γουμε άγνω­στης προ­έ­λευ­σης πάγο και επι­λέ­γουμε φρούτα που μπο­ρούμε να πλύ­νουμε ή να ξεφλου­δί­σουμε. Με την τήρηση βασικών κανόνων υγιει­νής μπο­ρούμε να απο­λαύ­σουμε τις δια­κο­πές μας με ασφά­λεια.