ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Θέμης Μπάκας: «Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά απειλή για την κοινωνική συνοχή»

Πέγκυ Ντόκου 8 λεπτά ανάγνωση
Θεμιστοκλής Μπάκας
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά απειλή για την κοινωνική συνοχή

ΘΕΜΗΣ ΜΠΑΚΑΣ

✦ Σύνοψη ⌄
  • Η στε­γα­στική κρίση στην Ελλάδα έχει εξε­λι­χθεί σε σοβαρό κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό πρό­βλημα, με το 41,8% των νοι­κο­κυ­ριών να αντι­με­τω­πί­ζουν δυσκο­λίες στην κάλυψη στε­γα­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων.
  • Η κατά­σταση είναι χει­ρό­τερη σε περιο­χές όπως το Νότιο Αιγαίο, όπου σχεδόν το 47% των νοι­κο­κυ­ριών βιώνει στε­γα­στική επι­βά­ρυνση, κυρίως λόγω του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και περιο­ρι­σμέ­νης προ­σφο­ράς κατοι­κιών.
  • Οι συνέ­πειες της κρίσης επη­ρε­ά­ζουν τη λει­τουρ­γία του κράτους και της οικο­νο­μίας, με δημό­σιους λει­τουρ­γούς να αρνού­νται μετα­θέ­σεις λόγω της έλλει­ψης προ­σι­τής κατοι­κίας.
  • Είναι επι­τα­κτική η ανάγκη για απο­τε­λε­σμα­τι­κές στε­γα­στι­κές πολι­τι­κές, όπως αυτές που έχουν εφαρ­μο­στεί σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στεί το πρό­βλημα.

Η στε­γα­στική κρίση εξε­λίσ­σε­ται σε ένα από τα σοβα­ρό­τερα κοι­νω­νικά και οικο­νο­μικά προ­βλή­ματα της χώρας. Η εκτί­ναξη των ενοι­κίων, η δυσκο­λία πρό­σβα­σης στη στε­γα­στική πίστη, η έλλειψη δια­θέ­σι­μων κατοι­κιών και οι αδυ­να­μίες των υφι­στά­με­νων προ­γραμ­μά­των έχουν δημιουρ­γή­σει ένα ασφυ­κτικό περι­βάλ­λον για χιλιά­δες νοι­κο­κυ­ριά.

Ο πρό­ε­δρος του Πανελ­λα­δι­κού Δικτύου E-Real Estates, κ. Θέμης Μπάκας, μιλά για τη σημε­ρινή εικόνα της αγοράς κατοι­κίας, αναλύει τα στοι­χεία που κατα­γρά­φουν το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος, αξιο­λο­γεί τα κυβερ­νη­τικά μέτρα και προ­τεί­νει λύσεις, αντλώ­ντας παρα­δείγ­ματα από ευρω­παϊ­κές χώρες που έχουν ήδη εφαρ­μό­σει πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές στε­γα­στι­κές πολι­τι­κές.

Κύριε Μπάκα, το τελευ­ταίο διά­στημα η στε­γα­στική κρίση βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο της δημό­σιας συζή­τη­σης. Πόσο σοβαρή είναι τελικά η κατά­σταση;

Η κατά­σταση είναι πολύ πιο σοβαρή απ’ όσο αντι­λαμ­βά­νε­ται ο περισ­σό­τε­ρος κόσμος. Η Ελλάδα βιώνει πλέον μία βαθιά στε­γα­στική κρίση, η οποία δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο στην αύξηση των ενοι­κίων ή στη δυσκο­λία αγοράς κατοι­κίας. Πρό­κει­ται για ένα πολυ­πα­ρα­γο­ντικό πρό­βλημα που επη­ρε­ά­ζει την οικο­νο­μία, την κοι­νω­νική συνοχή, ακόμη και το δημο­γρα­φικό. Τα τελευ­ταία στοι­χεία της Eurostat είναι απο­κα­λυ­πτικά. Το 41,8% των Ελλήνων ζει σε νοι­κο­κυ­ριά που αντι­με­τω­πί­ζουν καθυ­στε­ρή­σεις ή δυσκο­λίες στην κάλυψη στε­γα­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων, είτε πρό­κει­ται για δόσεις στε­γα­στι­κών δανείων, είτε για ενοίκια, είτε ακόμη και για λογα­ρια­σμούς κοινής ωφέ­λειας που σχε­τί­ζο­νται με την κατοι­κία. Για να αντι­λη­φθούμε το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος, η δεύτερη χει­ρό­τερη χώρα στην Ευρω­παϊκή Ένωση βρί­σκε­ται περίπου στο 18%, ενώ ο μέσος ευρω­παϊ­κός όρος είναι μόλις 9%. Αυτό σημαί­νει ότι σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρή στε­γα­στική επι­βά­ρυνση. Πρό­κει­ται για μία εικόνα που δεν συνα­ντά­ται σε καμία άλλη ευρω­παϊκή χώρα.

Υπάρ­χουν δια­φο­ρές μεταξύ των περι­φε­ρειών της χώρας;

Τα τελευ­ταία χρόνια έχουμε πλέον στοι­χεία και σε περι­φε­ρειακό επίπεδο και αυτά απο­τυ­πώ­νουν ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες ανι­σό­τη­τες. Στο Νότιο Αιγαίο, για παρά­δειγμα, σχεδόν το 47% των νοι­κο­κυ­ριών αντι­με­τω­πί­ζει στε­γα­στική επι­βά­ρυνση. Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια η επι­δεί­νωση είναι ιδιαί­τερα έντονη, γεγονός που συν­δέ­ε­ται άμεσα με την του­ρι­στική ανά­πτυξη, την περιο­ρι­σμένη προ­σφορά κατοι­κιών και τη διαρκή αύξηση των ενοι­κίων. Αντί­στοιχη εικόνα συνα­ντάμε σχεδόν σε όλα τα νησιά του Αιγαίου αλλά και στην Κρήτη, όπου η στε­γα­στική πίεση αυξά­νε­ται διαρκώς.

Ποιες είναι οι συνέ­πειες αυτής της κατά­στα­σης;

Οι συνέ­πειες είναι πολύ ευρύ­τε­ρες από όσο νομί­ζουμε. Δεν μιλάμε μόνο για ανθρώ­πους που δυσκο­λεύ­ο­νται να πλη­ρώ­σουν το ενοίκιό τους. Το στε­γα­στικό επη­ρε­ά­ζει άμεσα τη λει­τουρ­γία του κράτους και της οικο­νο­μίας. Βλέ­πουμε εκπαι­δευ­τι­κούς, για­τρούς, νοση­λευ­τές, αστυ­νο­μι­κούς και άλλους δημό­σιους λει­τουρ­γούς να αρνού­νται μετα­θέ­σεις σε του­ρι­στι­κές περιο­χές, επειδή αδυ­να­τούν να βρουν προσιτή κατοι­κία. Έχουμε δει περι­πτώ­σεις εκπαι­δευ­τι­κών που δια­μέ­νουν σε αυτο­κί­νητα, εργα­ζο­μέ­νων που συγκα­τοι­κούν πέντε και έξι άτομα σε ένα μικρό δια­μέ­ρι­σμα ή ανθρώ­πων που ανα­γκά­ζο­νται να εγκα­τα­λεί­ψουν τη θέση εργα­σίας τους, επειδή το μεγα­λύ­τερο μέρος του εισο­δή­μα­τός τους απορ­ρο­φά­ται από το κόστος στέ­γα­σης. Αυτή η κατά­σταση δεν μπορεί να θεω­ρεί­ται φυσιο­λο­γική σε μία χώρα που βασίζει μεγάλο μέρος της οικο­νο­μίας της στον του­ρι­σμό.

Πιστεύ­ετε ότι τα προ­γράμ­ματα στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής που εφαρ­μό­ζο­νται σήμερα κινού­νται προς τη σωστή κατεύ­θυνση;

Δεν μηδε­νίζω καμία προ­σπά­θεια. Είναι δεδο­μένο ότι κάποιοι συμπο­λί­τες μας κατά­φε­ραν μέσω των προ­γραμ­μά­των να απο­κτή­σουν κατοι­κία. Ωστόσο, πρέπει να αξιο­λο­γούμε τα απο­τε­λέ­σματα. Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή έχει επι­ση­μά­νει ότι πολι­τι­κές που βασί­ζο­νται απο­κλει­στικά στην επι­δό­τηση στε­γα­στι­κών δανείων ή στην επι­δό­τηση ενοι­κίων δεν αντι­με­τω­πί­ζουν τη ρίζα του προ­βλή­μα­τος. Αντί­θετα, πολλές φορές αυξά­νουν ακόμη περισ­σό­τερο τη ζήτηση, χωρίς να αυξά­νε­ται η προ­σφορά κατοι­κιών, με απο­τέ­λε­σμα οι τιμές να συνε­χί­ζουν να ανε­βαί­νουν. Το πρό­γραμμα «Σπίτι μου», για παρά­δειγμα, βοήθησε αρκε­τούς νέους. Όμως, στην πράξη, οι περισ­σό­τε­ροι από όσους κατά­φε­ραν να εντα­χθούν ήταν ήδη σε θέση να αγο­ρά­σουν κατοι­κία, καθώς πλη­ρού­σαν όλα τα αυστηρά τρα­πε­ζικά κρι­τή­ρια. Η διαφορά ήταν ότι απέ­κτη­σαν δάνειο με ευνοϊ­κό­τερο επι­τό­κιο. Το βασικό πρό­βλημα παρα­μέ­νει ότι ένα μεγάλο μέρος της νέας γενιάς δεν μπορεί καν να περάσει την πόρτα της τρά­πε­ζας.

Θεμιστοκλής Μπάκας

Γιατί έχει γίνει τόσο δύσκολη η πρό­σβαση στα στε­γα­στικά δάνεια;

Η εικόνα έχει αλλάξει πλήρως σε σχέση με το παρελ­θόν. Το 2007 ένας εργα­ζό­με­νος μπο­ρούσε να χρη­μα­το­δο­τή­σει σχεδόν το σύνολο της αγοράς ενός ακι­νή­του, χωρίς να δια­θέ­τει σημα­ντική ίδια συμ­με­τοχή. Σήμερα αυτό δεν συμ­βαί­νει. Για να απο­κτή­σει κάποιος ένα ακίνητο αξίας περίπου 180.000 ευρώ χρειά­ζε­ται να δια­θέ­τει ίδια κεφά­λαια της τάξης των 20.000 έως 30.000 ευρώ. Παράλ­ληλα πρέπει να έχει καθαρό μηνιαίο εισό­δημα που ξεπερνά τα 2.200 ευρώ, χωρίς άλλες δανεια­κές ή οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Αυτό σημαί­νει ότι ένας πολύ μεγάλος αριθμός νοι­κο­κυ­ριών απο­κλεί­ε­ται εξαρχής από τη δια­δι­κα­σία χρη­μα­το­δό­τη­σης. Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το συνο­λικό κόστος ζωής έχει αυξηθεί κατα­κό­ρυφα. Δεν συγκρί­νουμε μόνο τις τιμές των ακι­νή­των, αλλά και το κόστος της καθη­με­ρι­νό­τη­τας, που έχει επι­βα­ρύ­νει σημα­ντικά τον οικο­γε­νειακό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Ανα­φερ­θή­κατε αρκετές φορές στην ευρω­παϊκή εμπει­ρία. Υπάρ­χουν χώρες που μπορούν να απο­τε­λέ­σουν πρότυπο για την Ελλάδα;

Υπάρ­χουν αρκετά παρα­δείγ­ματα που αξίζει να μελε­τή­σουμε, αλλά θα σταθώ κυρίως στην Κύπρο και στην Ισπανία, γιατί εφαρ­μό­ζουν πολι­τι­κές που συν­δυά­ζουν την κοι­νω­νική διά­σταση με την ενί­σχυση της αγοράς κατοι­κίας. Στην Κύπρο, για παρά­δειγμα, μόλις το 12% των νοι­κο­κυ­ριών αντι­με­τω­πί­ζει ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις που σχε­τί­ζο­νται με τη στέγαση, όταν στην Ελλάδα το αντί­στοιχο ποσοστό φτάνει το 41,8%. Αυτή η διαφορά δεν είναι τυχαία. Είναι απο­τέ­λε­σμα μιας πιο ολο­κλη­ρω­μέ­νης στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής.

Ακούμε συνέ­χεια για το πρό­γραμμα «Ανα­και­νίζω – Νοι­κιάζω». Ποια είναι η γνώμη σας;

Η βασική ιδέα είναι σωστή. Είναι θετικό να δίνο­νται κίνητρα για την αξιο­ποί­ηση των κλει­στών κατοι­κιών. Όμως υπάρχει μία πολύ σημα­ντική διαφορά ανάμεσα στην ελλη­νική και την κυπριακή εφαρ­μογή. Στην Κύπρο, αν κάποιος λάβει κρατική επι­δό­τηση για να ανα­και­νί­σει ένα κλειστό ακίνητο και στη συνέ­χεια το δια­θέ­σει προς ενοι­κί­αση, υπο­χρε­ώ­νε­ται να το νοι­κιά­σει σε τιμή περίπου 30% χαμη­λό­τερη από τη μέση εμπο­ρική τιμή της περιο­χής. Με αυτόν τον τρόπο, το δημόσιο χρήμα επι­στρέ­φει στην κοι­νω­νία μέσω της δημιουρ­γίας πραγ­μα­τικά προ­σι­τής κατοι­κίας. Στην Ελλάδα, αντι­θέ­τως, ο ιδιο­κτή­της μπορεί να επι­δο­τη­θεί για την ανα­καί­νιση και στη συνέ­χεια να μισθώ­σει το ακίνητο σε οποια­δή­ποτε τιμή επι­θυ­μεί. Δεν υπάρχει κοι­νω­νικό αντι­στάθ­μι­σμα ούτε κάποια δέσμευση ώστε να ενι­σχυ­θεί η προσιτή κατοι­κία. Δεν αρκεί να αντι­γρά­φουμε ένα πρό­γραμμα. Πρέπει να υιο­θε­τούμε και τη φιλο­σο­φία που το συνο­δεύει.

Εκτός από την αξιο­ποί­ηση των κλει­στών κατοι­κιών, ποιες άλλες πρω­το­βου­λίες θεω­ρείτε ότι ξεχω­ρί­ζουν στην Κύπρο;

Η Κυπριακή Δημο­κρα­τία έχει εντάξει το στε­γα­στικό σε έναν ευρύ­τερο εθνικό σχε­δια­σμό που συν­δέ­ε­ται ακόμη και με το δημο­γρα­φικό. Προ­σφέ­ρει σημα­ντικά οικο­νο­μικά κίνητρα σε όσους επι­λέ­γουν να αγο­ρά­σουν ή να ανα­και­νί­σουν κατοι­κίες σε εκα­το­ντά­δες κοι­νό­τη­τες της περι­φέ­ρειας, ενι­σχύ­ο­ντας την απο­κέ­ντρωση και την παρα­μονή των νέων εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων. Παράλ­ληλα, προ­χώ­ρησε πολύ γρήγορα στη δημιουρ­γία κοι­νω­νι­κών κατοι­κιών, αξιο­ποιώ­ντας ευρω­παϊκά χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία, χωρίς να επι­βα­ρύ­νει τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και χωρίς να παρα­χω­ρή­σει δημόσια γη. Στην Ελλάδα ακόμη συζη­τάμε για τον σχε­δια­σμό αντί να μιλάμε για απο­τε­λέ­σματα. Αυτό είναι η μεγάλη διαφορά.

Ανα­φερ­θή­κατε και στην Ισπανία ως ένα ακόμη θετικό παρά­δειγμα.

Πράγ­ματι, η Ισπανία επέλεξε να παρέμ­βει σε ένα ιδιαί­τερα κρίσιμο σημείο: στις ανα­νε­ώ­σεις των μισθώ­σεων. Τους επό­με­νους μήνες χιλιά­δες συμ­βό­λαια ενοι­κί­α­σης στην Ελλάδα θα ανα­νε­ω­θούν. Εκεί βρί­σκε­ται η μεγα­λύ­τερη αγωνία των ενοι­κια­στών. Ένας καλός ενοι­κια­στής που πλη­ρώ­νει κανο­νικά τις υπο­χρε­ώ­σεις του φοβάται κάθε φορά ότι θα βρεθεί αντι­μέ­τω­πος με μια δυσβά­στα­χτη αύξηση ή ακόμη και με την ανάγκη να εγκα­τα­λεί­ψει την κατοι­κία του. Η Ισπανία έδωσε φορο­λο­γικά κίνητρα στους ιδιο­κτή­τες ώστε να δια­τη­ρούν τους ίδιους ενοι­κια­στές με περιο­ρι­σμέ­νες αυξή­σεις της τάξης του 3% έως 5%. Έτσι προ­στα­τεύ­ε­ται και ο ιδιο­κτή­της, που συνε­χί­ζει να έχει έναν συνεπή μισθωτή, αλλά και ο ενοι­κια­στής, ο οποίος δεν ανα­γκά­ζε­ται να αλλάζει κατοι­κία κάθε λίγα χρόνια. Είναι μια πολι­τική που εξα­σφα­λί­ζει στα­θε­ρό­τητα στην αγορά και περιο­ρί­ζει τις ακραίες αυξή­σεις.

Στην Ελλάδα εφαρ­μό­στη­καν φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις για τους ιδιο­κτή­τες. Πιστεύ­ετε ότι ήταν επαρ­κείς;

Οι φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις είναι θετικές ως μέτρο, αλλά θα πρέπει να συν­δέ­ο­νται με συγκε­κρι­μέ­νες κοι­νω­νι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Όταν μειώ­νε­ται ο φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής στα εισο­δή­ματα από ενοίκια χωρίς να υπάρχει καμία δέσμευση για τη συγκρά­τηση των μισθω­μά­των, τότε η αγορά δεν αλλάζει ουσια­στικά. Θα μπο­ρού­σαν να προ­βλε­φθούν μεγα­λύ­τερα φορο­λο­γικά κίνητρα για όσους δια­τη­ρούν χαμηλές αυξή­σεις ή δια­θέ­τουν τα ακίνητά τους σε οικο­γέ­νειες, νέους εργα­ζό­με­νους ή φοι­τη­τές με προσιτό ενοίκιο. Έτσι θα δημιουρ­γού­νταν πραγ­μα­τικά κίνητρα υπέρ της κοι­νω­νίας και όχι μόνο υπέρ της αγοράς.

Ένα ακόμη θέμα που συζη­τεί­ται έντονα είναι τα κλειστά σπίτια. Πόσο μεγάλη είναι αυτή η δεξα­μενή κατοι­κιών;

Οι δια­θέ­σι­μες μελέτες δεί­χνουν ότι περίπου το ένα τρίτο των κατοι­κιών εμφα­νί­ζε­ται ως κλειστό. Είναι ένα ιδιαί­τερα υψηλό ποσοστό, αλλά πριν οδη­γη­θούμε σε συμπε­ρά­σματα πρέπει να γνω­ρί­ζουμε τι ακριβώς σημαί­νει «κλειστό ακίνητο». Υπάρ­χουν κατοι­κίες που χρειά­ζο­νται εκτε­τα­μέ­νες ανα­και­νί­σεις, άλλες που αντι­με­τω­πί­ζουν πολε­ο­δο­μι­κές ή νομικές εκκρε­μό­τη­τες, ακίνητα που βρί­σκο­νται σε κλη­ρο­νο­μι­κές δια­φο­ρές, κατοι­κίες που ανήκουν σε τρά­πε­ζες ή εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων, αλλά και περι­πτώ­σεις όπου τα στοι­χεία δεν απο­τυ­πώ­νουν την πραγ­μα­τική χρήση του ακι­νή­του. Χωρίς ολο­κλη­ρω­μένη κατα­γραφή δεν μπο­ρούμε να σχε­διά­σουμε απο­τε­λε­σμα­τική πολι­τική. Χρεια­ζό­μα­στε αξιό­πι­στα δεδο­μένα και όχι εκτι­μή­σεις.

Ποιο είναι, κατά τη γνώμη σας, το μεγα­λύ­τερο λάθος που γίνεται σήμερα στη συζή­τηση για το στε­γα­στικό;

Ότι αντι­με­τω­πί­ζουμε το πρό­βλημα απο­σπα­σμα­τικά. Το στε­γα­στικό δεν είναι μόνο θέμα αγοράς ακι­νή­των. Είναι θέμα κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης, περι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης και δημο­γρα­φι­κού σχε­δια­σμού. Όσο δεν αυξά­νουμε την προ­σφορά κατοι­κιών, όσο δεν δημιουρ­γούμε ένα ισχυρό απόθεμα κοι­νω­νι­κής κατοι­κίας, όσο δεν δίνουμε ουσια­στικά κίνητρα για την αξιο­ποί­ηση των κλει­στών ακι­νή­των και όσο δεν στη­ρί­ζουμε πραγ­μα­τικά τους συνε­πείς ενοι­κια­στές, το πρό­βλημα θα διαιω­νί­ζε­ται. Η αγορά από μόνη της δεν μπορεί να λύσει ένα τόσο σύνθετο κοι­νω­νικό ζήτημα.

Αν έπρεπε να συνο­ψί­σετε σε μία φράση το μήνυμά σας προς την Πολι­τεία, ποιο θα ήταν;

Η Ελλάδα χρειά­ζε­ται μια εθνική στρα­τη­γική για τη στέγαση και όχι απο­σπα­σμα­τικά μέτρα. Το δικαί­ωμα στην κατοι­κία απο­τε­λεί βασικό πυλώνα κοι­νω­νι­κής συνοχής και ανά­πτυ­ξης. Όσο καθυ­στε­ρούμε να εφαρ­μό­σουμε ολο­κλη­ρω­μέ­νες πολι­τι­κές που αυξά­νουν την προ­σφορά προ­σι­τών κατοι­κιών, αξιο­ποιούν απο­τε­λε­σμα­τικά το υπάρχον κτι­ριακό απόθεμα και στη­ρί­ζουν τόσο τους ιδιο­κτή­τες όσο και τους ενοι­κια­στές, η στε­γα­στική κρίση θα βαθαί­νει και θα επη­ρε­ά­ζει ολοένα περισ­σό­τε­ρες οικο­γέ­νειες. Η στέγαση δεν είναι πολυ­τέ­λεια. Είναι θεμε­λιώ­δης προ­ϋ­πό­θεση αξιο­πρε­πούς δια­βί­ω­σης, οικο­νο­μι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και κοι­νω­νι­κής προόδου. Για τον λόγο αυτό απαι­τεί­ται ένας μακρο­πρό­θε­σμος σχε­δια­σμός με μετρή­σι­μους στόχους, αξιο­ποί­ηση των ευρω­παϊ­κών καλών πρα­κτι­κών και πολι­τι­κές που θα αντι­με­τω­πί­ζουν τις πραγ­μα­τι­κές αιτίες του προ­βλή­μα­τος και όχι μόνο τα συμ­πτώ­ματά του.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.