Σε ανοδική τροχιά ο τουρισμός, προσδοκίες για την αγορά

• Έμποροι κι επιχειρηματίες της Ρόδου εξηγούν γιατί η άνοδος των αφίξεων δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη αύξηση του τζίρου κι εκτιμούν αν μπορεί να καλυφθεί το χαμένο έδαφος των πρώτων μηνών της σεζόν • Στη «δ» μιλούν: Παύλος Χαρτερός, Μαρία Αγγέλου, Γιάννης Σιφωνιός, Βάσω Μονογιούδη, Κωνσταντίνος Παπασταμάτης, Νίκος Καλαφατάς και Μίλα Πολούγκα Λουϊζίδη

Συγκρατημένη παραμένει η εικόνα που διαμορφώνεται στην τοπική αγορά της Ρόδου στις επιχειρήσεις από το κέντρο της πόλης, τη Μεσαιωνική Πόλη και την τουριστική ζώνη των Κολυμπίων, αν και οι αφίξεις τουριστών στη Ρόδο κινούνται ανοδικά και τα στοιχεία του αεροδρομίου καταγράφουν για μία ακόμη χρονιά θετική πορεία. Έμποροι και επιχειρηματίες επισημαίνουν ότι η αυξημένη επισκεψιμότητα δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση της κατανάλωσης, με αποτέλεσμα αρκετές επιχειρήσεις να καταγράφουν μειωμένους τζίρους σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια.
Η διεθνής οικονομική αβεβαιότητα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η άνοδος του κόστους ζωής στις χώρες προέλευσης των επισκεπτών, αλλά και η διεύρυνση των πακέτων all inclusive συγκαταλέγονται στους βασικούς λόγους που επηρεάζουν την αγοραστική συμπεριφορά των τουριστών. Παράλληλα, το αυξημένο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στην αγορά.
Η «δημοκρατική» έθεσε σε εκπροσώπους του εμπορικού και επιχειρηματικού κόσμου το ερώτημα κατά πόσο το κλίμα εγκράτειας που επικρατεί σήμερα μπορεί να ανατραπεί τους επόμενους μήνες και αν υπάρχουν περιθώρια να καλυφθεί το κενό που άφησαν οι πρώτοι μήνες της φετινής τουριστικής περιόδου.
Στη «δ» μιλούν: Παύλος Χαρτερός, Μαρία Αγγέλου, Γιάννης Σιφωνιός, Βάσω Μονογιούδη, Κωνσταντίνος Παπασταμάτης, Νίκος Καλαφατάς και Μίλα Πολούγκα Λουϊζίδη.

Παύλος Χαρτερός
Ο Παύλος Χαρτερός, πρόεδρος του Σωματείου Καταστηματαρχών Κολυμπίων, αποδίδει τη μείωση του τζίρου κυρίως στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στην αύξηση του κόστους καυσίμων, που επηρεάζει συνολικά την οικονομική δραστηριότητα. Όπως επισημαίνει, οι επισκέπτες εμφανίζονται ιδιαίτερα συγκρατημένοι στις δαπάνες τους, ενώ εκτιμά ότι είναι δύσκολο να καλυφθούν οι απώλειες που καταγράφηκαν κατά το πρώτο δίμηνο της σεζόν.
Αναλυτικά ο κ. Χαρτερός υποστηρίζει τα εξής: «Η πτώση του τζίρου στον εμπορικό τομέα για το πρώτο δίμηνο της φετινής τουριστικής σεζόν είναι δεδομένη με κάποιες μικροαλλαγές από περιοχή σε περιοχή. Αρχικά ο βασικότερος επηρεασμός όλων των επισκεπτών όπου προέρχεται από την γεωπολιτική κρίση -όπου εξελίσσεται ακόμα- και κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει το μέγεθος της ζημιάς. Η σημαντικότερη βέβαια είναι αυτή της αύξησης των καυσίμων και κατ’ επέκταση ό,τι συνεπάγεται σε αυτό. Ωστόσο, φαίνεται να μην ευνοηθήκαμε και τόσο με τους χαμένους επισκέπτες από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που απορροφήθηκαν κυρίως από ανταγωνίστριες χώρες όπως Ιταλία και Ισπανία. Διανύουμε μία περίοδο έντονης αβεβαιότητας και επιφυλακτικότητας. Οι επισκέπτες μας περιορίζουν αισθητά τα χρήματα που διαθέτουν για να αγοράσουν οτιδήποτε, λόγω και της ύφεσης σε χώρες όπως η Γερμανία.
Τώρα εκτιμάμε ότι δύσκολα θα καλυφθεί το κενό αυτό, γιατί πλέον είμαστε στις αρχές Ιουνίου. Εξάλλου μην ξεχνάμε ότι μία τουριστική σεζόν, είναι καλή όταν κυρίως δουλέψουμε στην αρχή και στο τέλος αυτής. Όλοι μας ευελπιστούμε να λήξει η κρίση και να επανέλθουμε όσο γίνεται γρηγορότερα στους κανονικούς ρυθμούς».

Γιάννης Σιφωνιός
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο επιχειρηματίας της Μεσαιωνικής Πόλης, Γιάννης Σιφωνιός, ο οποίος τονίζει ότι η αύξηση του κόστους ζωής στις ευρωπαϊκές χώρες έχει περιορίσει σημαντικά τα διαθέσιμα χρήματα που αφιερώνουν οι τουρίστες στις διακοπές τους. Παράλληλα, η εξάπλωση των πακέτων all inclusive οδηγεί πολλούς επισκέπτες στο να περιορίζουν τις εξόδους και τις αγορές τους εκτός ξενοδοχείων.
Ειδικότερα ο κ. Σιφωνιός τονίζει τα εξής: «Είναι γεγονός ότι η αύξηση στην τουριστική κίνηση δεν συνοδεύεται και από αύξηση των εισπράξεων, ειδικά στα καταστήματα του λιανεμπορίου. Τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο είναι όλο και πιο έντονο. Αυτό πιστεύω οφείλεται κυρίως στην τεράστια αύξηση του κόστους ζωής στις Ευρωπαϊκές χώρες, με αποτέλεσμα το μπάτζετ των διακοπών να συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο. Σε όλη αυτή την κατάσταση ήρθε και προστέθηκε ο πόλεμος στο Ιράν που όχι μόνο επιδείνωσε το πρόβλημα αλλά σκόρπισε φόβο και για περαιτέρω αυξήσεις στην ενέργεια, στα καύσιμα και κατ’ επέκταση στα αεροπορικά ναύλα.
Οι περισσότεροι τουρίστες πλέον επιλέγουν τη λύση του “all inclusive” για να περιορίσουν στο ελάχιστο τις εξόδους από τα ξενοδοχεία και τα ψώνια. Ο Απρίλιος και ο Μάϊος έκλεισαν όντως με πτώση τζίρου και παρόλο που μπαίνουμε στη high season δε φαίνεται να αλλάζει κάτι δραματικά. Ναι μεν θα γίνουν αναλογικά μεγαλύτερες εισπράξεις λόγω αφίξεων αλλά η προσωπική μου άποψη είναι ότι δε θα είναι ικανές να υπερκαλύψουν το χαμένο έδαφος».

Μαρία Αγγέλου
Η υπεύθυνη Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του ΣΕΕΜΠ και επιχειρηματίας στη Μεσαιωνική Πόλη, Μαρία Αγγέλου, επισημαίνει ότι οι αφίξεις αποτελούν μόνο έναν από τους δείκτες της τουριστικής επιτυχίας. Όπως αναφέρει, εξίσου σημαντικά είναι η διάρκεια παραμονής, η κατά κεφαλήν δαπάνη των επισκεπτών και η διάχυση του τουριστικού εισοδήματος στην τοπική οικονομία. Σύμφωνα με την ίδια, η γενικότερη οικονομική αβεβαιότητα, οι διεθνείς εξελίξεις και η αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν επιτρέπει να αποτυπωθεί πλήρως στην αγορά η αύξηση της τουριστικής κίνησης. Παρόλα αυτά, θεωρεί ότι υπάρχει περιθώριο μερικής κάλυψης των απωλειών, εφόσον συνεχιστεί η θετική πορεία των αφίξεων και παραταθεί η τουριστική περίοδος έως το φθινόπωρο.
Αναλυτικά η κα. Αγγέλου, υπογραμμίζει ότι: «η αύξηση των αφίξεων που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα είναι ασφαλώς ένα θετικό μήνυμα για τον τουρισμό του νησιού μας. Ωστόσο, η εικόνα που διαμορφώνεται στην αγορά δείχνει ότι η αυξημένη επισκεψιμότητα δεν μεταφράζεται πάντοτε σε αντίστοιχη ενίσχυση της κατανάλωσης και του τζίρου των επιχειρήσεων. Το κλίμα εγκράτειας οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Οι επισκέπτες εμφανίζονται πιο προσεκτικοί στις δαπάνες τους, ενώ η διεύρυνση των πακέτων all-inclusive περιορίζει σε αρκετές περιπτώσεις τη διάχυση του τουριστικού εισοδήματος στην τοπική αγορά. Παράλληλα, η αύξηση του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων (ενέργεια, μισθοί, πρώτες ύλες, μεταφορές), που μειώνει την αίσθηση της οικονομικής ανάκαμψης ακόμη και όταν ο τζίρος αυξάνεται, σε συνδυασμό με τη γενικότερη οικονομική αβεβαιότητα σε διεθνές επίπεδο, τις γεωπολιτικές και διεθνείς εξελίξεις, που επηρεάζουν τη συμπεριφορά των ταξιδιωτών και τις αγορές προέλευσης, δημιουργεί μια πιο συγκρατημένη αίσθηση ως προς τα πραγματικά οφέλη της τουριστικής κίνησης. Επιπλέον, οι αφίξεις από μόνες τους δεν αποτελούν τον μοναδικό δείκτη επιτυχίας. Εξίσου σημαντικά στοιχεία είναι η διάρκεια παραμονής των επισκεπτών, η κατά κεφαλήν δαπάνη τους, αλλά και η άνιση κατανομή του τουριστικού εισοδήματος καθώς ορισμένοι κλάδοι ή περιοχές ωφελούνται περισσότερο από άλλους».
Η κα Αγγέλου, προσθέτει ότι «όσον αφορά το κενό που δημιουργήθηκε τους πρώτους μήνες της σεζόν, θεωρώ ότι υπάρχουν περιθώρια μερικής κάλυψης, ιδιαίτερα εάν συνεχιστεί η ανοδική πορεία των αφίξεων κατά τους θερινούς μήνες και διατηρηθεί η ζήτηση έως το φθινόπωρο. Ωστόσο, η πλήρης αναπλήρωση των απωλειών δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Απαιτείται συνεχής προσπάθεια για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του προορισμού, τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη σύνδεση του τουρισμού με το σύνολο της τοπικής οικονομίας, ώστε τα οφέλη να διαχέονται ευρύτερα στην αγορά και πιθανόν βελτίωση των διεθνών εξελίξεων», λέει καταλήγοντας.

Βάσω Μονογιούδη
Αισιόδοξη αλλά με ρεαλισμό εμφανίζεται η Βάσω Μονογιούδη, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και αντιπρόεδρος του Εμπορικού Τμήματος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου (ΕΒΕΔ). Όπως υπογραμμίζει, η πραγματική δυναμική της αγοράς παραδοσιακά αποτυπώνεται από τα μέσα Ιουνίου και μετά, όταν αυξάνεται περαιτέρω η επισκεψιμότητα. Η ίδια εκτιμά ότι μέρος του κενού μπορεί να καλυφθεί κατά τη διάρκεια της υψηλής τουριστικής περιόδου, χωρίς όμως να θεωρεί δεδομένο ότι η αύξηση των αφίξεων θα οδηγήσει αυτόματα και σε αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης.
Η κα. Μονογιούδη, επισημαίνει ότι «Οι ενδείξεις που έχουμε δείχνουν ότι οι αφίξεις κινούνται ανοδικά και αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό για τον προορισμό μας. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα στην αγορά δεν είναι ακόμη αντίστοιχη της αύξησης που καταγράφεται στο αεροδρόμιο. Από την πλευρά των εμπορικών καταστημάτων διαπιστώνουμε ότι οι επισκέπτες είναι πιο συγκρατημένοι στις αγορές τους σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Παρ’ ότι υπάρχει κίνηση στους δρόμους και στα καταστήματα, η κατανάλωση παραμένει σε πιο χαμηλά επίπεδα, καθώς πολλοί τουρίστες διαχειρίζονται πιο προσεκτικά τον προϋπολογισμό τους λόγω της γενικότερης οικονομικής αβεβαιότητας που επικρατεί διεθνώς.
Επιπλέον, βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή της τουριστικής περιόδου και παραδοσιακά η πραγματική δυναμική της αγοράς αποτυπώνεται τους επόμενους μήνες. Εκτιμώ ότι ένα μέρος του κενού που δημιουργήθηκε κατά τους πρώτους μήνες της σεζόν μπορεί να καλυφθεί, ιδιαίτερα από τα μέσα Ιουνίου και μετά, όταν η επισκεψιμότητα αυξηθεί ακόμη περισσότερο και η αγορά μπει σε πιο έντονους ρυθμούς. Χρειάζεται βέβαια να παραμείνουμε ρεαλιστές, καθώς η αύξηση των αφίξεων δεν συνεπάγεται πάντα αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης. Ωστόσο, παραμένουμε αισιόδοξοι και ευελπιστούμε ότι οι επόμενοι μήνες θα δώσουν την απαραίτητη ώθηση στις τοπικές επιχειρήσεις, ώστε η φετινή σεζόν να ολοκληρωθεί με θετικό πρόσημο για την αγορά και την τοπική οικονομία».

Κωνσταντίνος Παπασταμάτης
Ο Κωνσταντίνος Παπασταμάτης, έμπορος και Επιμελητηριακός Σύμβουλος αναφέρει ότι πολλοί επισκέπτες επιλέγουν οικονομικά πακέτα διακοπών, γεγονός που ευνοεί κυρίως τις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου και fast fashion. Αυτό, όπως τονίζει, δημιουργεί συνθήκες έντονου ανταγωνισμού για τις μικρότερες επιχειρήσεις.
Παράλληλα, αναδεικνύει ως σημαντικά προβλήματα το κυκλοφοριακό, την έλλειψη χώρων στάθμευσης και τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων, εκτιμώντας ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις οι δυσκολίες θα ενταθούν τα επόμενα χρόνια. Αναλυτικά επισημαίνει τα εξής: «πράγματι ήδη παρατηρείται αύξηση τουριστών, αλλά όντως υπάρχει μια έντονη ανησυχία στην αγορά. Κατά κύριο λόγο αυτό οφείλεται στις αυξήσεις των τιμών σε όλα τα προϊόντα. Επίσης αυτό που παρατηρούμε είναι ότι οι περισσότεροι τουρίστες έχουν έρθει με πολύ οικονομικά πακέτα, πράγμα το οποίο αποτυπώνεται στην αγορά, αφού η όποια κατανάλωση γίνεται, αφορά τις μεγάλες αλυσίδες fast fashion. Σαν συνέπεια αυτού φυσικά τα μικρά μαγαζιά να μην μπορούν να ανταγωνιστούν.
Μεγάλο πρόβλημα ακόμα είναι η απάντηση στην ερώτηση γιατί να κατέβουν στο κυκλοφοριακό χάος της αγοράς. Τέλος τα δυσθεώρητα έξοδα που έχει μια επιχείρηση για να επιβιώσει είναι θέμα σημαντικό για να υπάρχει απογοήτευση. Αν θα καλυφθεί το κενό; Φοβάμαι πως αν δε γίνουν ριζικές αλλαγές σ’ αυτά που μπορούμε τουλάχιστον (κυκλοφοριακό, πάρκινγκ κ.α) τα πράγματα θα γίνονται ακόμα πιο δύσκολα».

Νίκος Καλαφατάς
Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο περιγράφει την κατάσταση ο έμπορος Νίκος Καλαφατάς, ο οποίος δραστηριοποιείται στην πλατεία Κύπρου. Όπως υποστηρίζει, παρά την αυξημένη παρουσία επισκεπτών στην πόλη, η αγοραστική τους δύναμη είναι περιορισμένη και η κατανάλωση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.
Όπως λέει από την πλευρά του: «η φετινή ποιότητα τον τουριστών είναι κάκιστη!! Είναι σε άθλια οικονομική κατάσταση…», ενώ περιγράφοντας την κατάσταση σκωπτικά υποστηρίζει ότι αν παρατηρήσουμε τους τουρίστες που περιμένουν στη στάση των λεωφορείων πόσες τσάντες έχουν πάνω τους από ψώνια/αγορές, θα διαπιστώσουμε…καμία! «Δυστυχώς καμία, στους 100 να έχουν οι 51 μαγνητάκι. Εδώ στην πλατεία Κύπρου κίνηση υπάρχει, λεφτά δεν υπάρχουν», υπογραμμίζει σχετικά.

Μίλα Πολούγκα Λουϊζίδη
Αντίστοιχα, η επιχειρηματίας στον χώρο του κοσμήματος και της αργυροχρυσοχοΐας, Μίλα Πολούγκα Λουϊζίδη, αποδίδει τη συγκρατημένη εικόνα της αγοράς στην αβεβαιότητα που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις, οι πόλεμοι και η αύξηση του κόστους ζωής. Παρά τις δυσκολίες, δηλώνει αισιόδοξη ότι με ποιοτικές υπηρεσίες, ανταγωνιστικές τιμές και σωστή εξυπηρέτηση μπορεί να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Ειδικότερα τονίζει ότι: «Μπήκαμε στον Ιούνιο και η αγορά ακόμα να «μυρίσει» καλοκαιράκι. Δυστυχώς, είναι αρκετά αυτά που συμβαίνουν γύρω μας που φοβίζουν τον κόσμο και του προκαλούν μια αίσθηση αβεβαιότητας και ανασφάλειας. Πόλεμοι, αυξήσεις στις τιμές όλων των πραγμάτων, άρα και πιο ακριβή καθημερινότητα, είναι σίγουρα κάποιοι από τους παράγοντες που επηρεάζουν το καταναλωτικό κλίμα. Επομένως και όσοι έχουν αποφασίσει να ταξιδέψουν, είναι διστακτικοί στις δαπάνες τους και αρκούνται στις αναμνήσεις που θα πάρουν μαζί τους φεύγοντας. Αρκετοί τουρίστες που έρχονται χρόνια στο νησί, μου επισήμαναν την ραγδαία άνοδο των τιμών τα τελευταία δύο χρόνια. Όμως, θέλω να κρατήσω την αισιοδοξία μου και να συνεχίσω να πιστεύω πως με ένα ζεστό χαμόγελο, λογικές τιμές και όμορφα προϊόντα, θα κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και θα αλλάξουν τα δεδομένα προς το καλύτερο», αναφέρει καταλήγοντας.