Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου

• Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος: «Ο του­ρι­σμός, είναι η κι­νη­τή­ριος δύ­να­μη της ανά­πτυ­ξης στο Νότιο Αι­γαίο» • Πα­ρό­ντες ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ, του ΕΒΕΔ, του ΕΣΡ και εκ­πρό­σω­πος της ΠΟΞ

Κατά πλειο­ψη­φία εγκρί­θη­κε η ει­σή­γη­ση της πε­ρι­φε­ρεια­κής αρχής Νο­τί­ου Αι­γαί­ου σχε­τι­κά με τις πα­ρα­τη­ρή­σεις και από­ψεις επί του σχε­δί­ου της Κοι­νής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης των Υπουρ­γεί­ων Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, καθώς και Του­ρι­σμού, για το νέο Ει­δι­κό Χω­ρο­τα­ξι­κό Πλαί­σιο για τον Του­ρι­σμό (ΕΧΠ-Τ) που έχει τεθεί σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση με κα­τα­λη­κτι­κή ημε­ρο­μη­νία την Δευ­τέ­ρα 25η Μαΐου 2026.

Στη συ­ζή­τη­ση συμ­με­τεί­χαν ο πρό­ε­δρος του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου κ. Αλέ­ξαν­δρος Βα­σι­λι­κός, ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάν­νης Πάπ­που, ο εκ­πρό­σω­πος της ΠΟΞ κ. Θε­ό­φι­λος Κυ­ρα­τσού­λης, ο πρό­ε­δρος του ΕΣΡ κ. Κώ­στας Σπα­νός και ο δή­μαρ­χος Τήνου κ. Πα­να­γιώ­της Κρο­ντη­ράς.

Ο Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος

Κατά την ει­σή­γη­σή του, ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης κ. Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος υπο­γράμ­μι­σε τα εξής:

«Τα ζη­τή­μα­τα αυτά, τα πα­ρα­κο­λου­θού­με πάρα πολύ καιρό και από πάρα πολύ κοντά. Ει­δι­κά για τον του­ρι­σμό στο Νότιο Αι­γαίο, ό,τι και να πούμε για την αξία του νο­μί­ζω ότι είναι λίγο. Ο του­ρι­σμός, είναι η κι­νη­τή­ριος δύ­να­μη της ανά­πτυ­ξης αυτής της πε­ριο­χής και η δύ­να­μη που μάς έφερε για πρώτη φορά στην ιστο­ρία της Ελ­λά­δας στην πρώτη θέση σε ρυθ­μούς ανά­πτυ­ξης ανά­με­σα σε όλες τις πε­ρι­φέ­ρειες της Ευ­ρώ­πης. Το ίδιο και στον ρυθμό μεί­ω­σης της ανερ­γί­ας ενώ η ΠΝΑι είναι πρώτη και μόνη θέση με αύ­ξη­ση πλη­θυ­σμού στην Ελ­λά­δα.

Κε­ντρι­κός μο­χλός είναι ο του­ρι­σμός. Εδώ και 200 χρό­νια έζησε η χώρα χωρίς σχέ­δια και αυτό γιατί απο­δει­κνύ­ε­ται τώρα που τρέ­χουν τα ει­δι­κά πο­λε­ο­δο­μι­κά και το­πι­κά πο­λε­ο­δο­μι­κά σε όλη την Ελ­λά­δα πόσο δύ­σκο­λο είναι το πο­λι­τι­κό κό­στος.

Όμως η τάξη είναι ανα­γκαία. Στο συ­γκε­κρι­μέ­νο θέμα πάμε στον διά­λο­γο για το χω­ρο­τα­ξι­κό του του­ρι­σμού στη βάση τριών δια­πι­στώ­σε­ων. Η πρώτη, είναι η πα­ντε­λής απου­σία πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού πρώ­του επι­πέ­δου.

Το δεύ­τε­ρο είναι η ει­δι­κή θε­σμι­κή κα­τά­στα­ση που δια­μορ­φώ­θη­κε μετά την ακύ­ρω­ση από το ΣτΕ το 2015 του ει­δι­κού πλαι­σί­ου χω­ρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού του 2013.

Και η τρίτη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι οι υπο­δο­μές. Κα­θέ­να από τα 50 νησιά της πε­ρι­φέ­ρειας μας έχει ζη­τή­μα­τα στις υπο­δο­μές του».

Ανα­φέρ­θη­κε ακόμη στην φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα της πε­ριο­χής και πώς απο­τυ­πώ­νε­ται και οποια­δή­πο­τε από­φα­ση, θα κα­θο­ρί­ζει τη ζωή των νη­σιω­τών για τα επό­με­να 50 χρό­νια –του­λά­χι­στον.

Επι­πλέ­ον, έθεσε κά­ποιες πα­ρα­μέ­τρους λέ­γο­ντας πως είναι απα­ραί­τη­το να υπάρ­ξει επι­στη­μο­νι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση για κάθε πε­ριο­χή (νησί) ενώ, μί­λη­σε για την στέ­γα­ση (κοι­νω­νι­κή κα­τοι­κία), την ανά­πτυ­ξη και το ποια οι­κο­νο­μία θέ­λου­με για το μέλ­λον.

Ο Νι­κη­φό­ρος Πα­πα­νι­κό­λας

Ακο­λού­θη­σαν οι το­πο­θε­τή­σεις των επι­κε­φα­λής των πα­ρα­τά­ξε­ων αρχής γε­νο­μέ­νης με τον κ. Νι­κη­φό­ρο Πα­πα­νι­κό­λα να δη­λώ­νει με­τα­ξύ άλλων τα εξής:

«Είναι αλή­θεια ότι ο του­ρι­σμός είναι ο πνεύ­μο­νας της το­πι­κής μας οι­κο­νο­μί­ας. Η σχέση με τα νησιά είναι υπαρ­ξια­κή, επο­μέ­νως κρί­νε­ται επι­βε­βλη­μέ­νο να υπάρ­χει ένας χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός προ­κει­μέ­νου να έχου­με κα­νό­νες και στρα­τη­γι­κή για να πε­τύ­χου­με την ζη­τού­με­νη ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ της ανά­πτυ­ξης και της ποιό­τη­τας ζωής των νη­σιω­τών. Έχου­με ένα σχέ­διο που έρ­χε­ται, το οποίο αντί να επι­φυ­λάσ­σει ασφά­λεια δη­μιουρ­γεί πε­ρισ­σό­τε­ρη αβε­βαιό­τη­τα. Αυτό δεί­χνει ότι πα­ρα­γνω­ρί­ζει τις δια­φο­ρε­τι­κές ανά­γκες σε κάθε νησί. Έρ­χο­νται προ­τά­σεις χωρίς επι­στη­μο­νι­κές τεκ­μη­ριώ­σεις» και τό­νι­σε πως κάθε πρό­τα­ση θα πρέ­πει να πα­τά­ει στα πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να. Ο ίδιος, επα­νέ­φε­ρε στο τρα­πέ­ζι το Τέλος Αν­θε­κτι­κό­τη­τας, λέ­γο­ντας πως είναι ένα πολύ ση­μα­ντι­κό και σο­βα­ρό θέμα που χρή­ζει προ­σο­χής».

Ο Γιάν­νης Πάπ­που

Το­πο­θε­τού­με­νος ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάν­νης Πάπ­που ανέ­φε­ρε τα εξής: «Πραγ­μα­τι­κά μας ξαφ­νιά­ζει ότι πα­ρου­σιά­στη­κε η ανά­γκη συ­ζή­τη­σης για το ει­δι­κό χω­ρο­τα­ξι­κό το οποίο θα αφορά στον του­ρι­σμό, χωρίς προη­γου­μέ­νως να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί τα το­πι­κά πο­λε­ο­δο­μι­κά σχέ­δια, τα οποία έχουν τις δικές τους ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, τις δικές τους ανά­γκες και ει­δι­κούς κιν­δύ­νους, ανά νησί, προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σου­με να προ­στα­τέ­ψου­με το πε­ρι­βάλ­λον και πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο το σύ­νο­λο της κοι­νω­νί­ας και την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα της πε­ριο­χής μας.

Η σχέση που έχει η κοι­νω­νία με τον του­ρι­σμό είναι άμεση και έντο­νη, οπότε χρειά­ζε­ται πολύ με­γά­λη προ­σο­χή και ο τρό­πος προ­σέγ­γι­σης αλλά και ο τρό­πος επί­λυ­σης των ζη­τη­μά­των που αφο­ρούν στα χω­ρο­τα­ξι­κά σε σχέση με τον του­ρι­σμό, προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λί­σου­με την βιω­σι­μό­τη­τα, την ανά­πτυ­ξη σε οι­κο­νο­μι­κά με­γέ­θη αλλά πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο και στα κοι­νω­νι­κά με­γέ­θη που πρω­το­στα­τού­με. Τα τε­λευ­ταία χρό­νια εί­μα­στε η μόνη πε­ριο­χή με θε­τι­κό πρό­ση­μο στα κοι­νω­νι­κά νού­με­ρα που δεν είναι άλλα από την αύ­ξη­ση των μό­νι­μων κα­τοί­κων. Οπότε ζη­τή­μα­τα τα οποία έχουν πα­ρου­σια­στεί όπως είναι η ορι­ζό­ντια εφαρ­μο­γή των όρων δό­μη­σης, ο κα­θο­ρι­σμός κο­ρε­σμέ­νων πε­ριο­χών χωρίς να ξέ­ρου­με τα όρια και τους μη­χα­νι­σμούς που ορί­ζουν ποια πε­ριο­χή είναι κο­ρε­σμέ­νη και ποια είναι η αν­θε­κτι­κό­τη­τά της. Πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο το να συ­ζη­τά­με για φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα χωρίς να γνω­ρί­ζου­με με ποιον μη­χα­νι­σμό, με ποια κρι­τή­ρια και με ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα απο­φα­σί­σου­με για το αν κά­ποια πε­ριο­χή μέσα σε ένα νησί ή αν ολό­κλη­ρο το νησί είναι κο­ρε­σμέ­νο και ποια είναι η φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα που έχει μας βρί­σκει κά­θε­τα αντί­θε­τους. Και βε­βαί­ως κάτι το οποίο δεν ανα­φέρ­θη­κε, είναι ότι στο σχέ­διο το οποίο δια­βά­σα­με προ­βλέ­πε­ται κι ένα νέο Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Τέλος χωρίς να ανα­φέ­ρουν ποιο θα είναι το ύψος αυτού, ποιος θα ει­σπράτ­τει αυτό το τέλος και ποιους σκο­πούς θα εξυ­πη­ρε­τή­σει. Είμαι από­λυ­τα σύμ­φω­νος με αυτά τα οποία ακού­στη­καν σή­με­ρα και βε­βαί­ως θα στα­θού­με ως Επι­με­λη­τή­ριο Δω­δε­κα­νή­σου, συ­μπα­ρα­στά­τες στο να προ­ω­θή­σου­με τις θέ­σεις μας, τις από­ψεις μας προ­κει­μέ­νου να φέ­ρου­με το κα­λύ­τε­ρο δυ­να­τό απο­τέ­λε­σμα».

Αρ­γό­τε­ρα, στην ει­σή­γη­ση της ΠΝΑι, προ­στέ­θη­καν τα θέ­μα­τα για το Τέλος Αν­θε­κτι­κό­τη­τας και το νέο Πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό Τέλος (που έθεσε ο κ. Πάπ­που).

Ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ

«Το με­τα­φρά­ζω στον προ­βλη­μα­τι­σμό, στο τι θα πα­ρα­δώ­σου­με στην επό­με­νη γενιά…» ανέ­φε­ρε με­τα­ξύ άλλων στην το­πο­θέ­τη­σή του ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ, κ. Βα­σι­λι­κός που είπε ότι ο φο­ρέ­ας ανα­μέ­νε­ται να το­πο­θε­τη­θεί επι­σή­μως μετά την συ­νε­δρί­α­σή του, που θα γίνει την Πα­ρα­σκευή 22 Μαΐου στην Αθήνα. Όπως ανέ­φε­ρε, το ΞΕΕ έχει δου­λέ­ψει από τις προη­γού­με­νες δια­βου­λεύ­σεις επί του θέ­μα­τος κι έχει δια­μορ­φώ­σει από­ψεις.

«Πολ­λές από αυτές πι­στεύω ότι έχουν ήδη απο­τυ­πω­θεί στην ση­με­ρι­νή συ­ζή­τη­ση. Εμείς, ανα­θέ­σα­με σε εξει­δι­κευ­μέ­να γρα­φεία, να γίνει μια σύ­γκρι­ση κα­ταρ­χάς του τι εί­χα­με προ­τεί­νει, του τι εί­χα­με πει στις προη­γού­με­νες δια­βου­λεύ­σεις σε σχέση με αυτό το οποίο προ­τεί­νε­ται σή­με­ρα. Επί­σης έχου­με συ­γκε­ντρώ­σει από αρ­κε­τές πε­ριο­χές, τις από­ψεις των εκ­προ­σώ­πων το­πι­κά σε ό,τι αφορά στις πα­ρα­τη­ρή­σεις που έχουν για το χω­ρο­τα­ξι­κό. Όποια από­φα­ση λά­βου­με θα έχει επι­πτώ­σεις για τις επό­με­νες γε­νιές. Δεν είναι μια στα­τι­κή από­φα­ση, δεν είναι μια ση­με­ρι­νή από­φα­ση…»

Ανα­φέρ­θη­κε ακόμη στα προ­βλή­μα­τα που εμ­φα­νί­ζο­νται στους προ­ο­ρι­σμούς σχε­τι­κά με τις δια­φο­ρές ανά­με­σα στις ιδιω­τι­κές και τις δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις, λέ­γο­ντας πως πρέ­πει να υπάρ­ξει μια πολύ πιο σαφής έν­δει­ξη, με ποιον τρόπο θα κλεί­σει αυτή η δια­φο­ρά.

«Το δη­μό­σιο νο­σο­κο­μείο, το αε­ρο­δρό­μιο, ο δρό­μος, το απο­χε­τευ­τι­κό δεν γί­νο­νται για τους του­ρί­στες, αλλά για τους κα­τοί­κους και πα­ράλ­λη­λα, συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­ντας την επι­σκε­ψι­μό­τη­τα ενός προ­ο­ρι­σμού. Σχε­τι­κά με τα ξε­νο­δο­χεία, να ση­μειώ­σω πως έχουν οδη­γή­σει την του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας. Εάν δεν ανα­λο­γι­στού­με τις προ­κλή­σεις που έχου­με μπρο­στά μας θα είναι πάρα πολύ δύ­σκο­λο να στα­θού­με σε ένα πε­ρι­βάλ­λον το οποίο γί­νε­ται όλο και πιο απαι­τη­τι­κό. Και το λέω αυτό, διότι έχει αλ­λά­ξει πάρα πολύ ο τρό­πος με τον οποίο με­τριέ­ται η επι­τυ­χία της φι­λο­ξε­νί­ας. Εδώ και πάρα πολλά χρό­νια δεν θα βρεί­τε καμία δή­λω­σή μου, που να μι­λά­ει για ρεκόρ. Διότι η επι­τυ­χία του του­ρι­σμού δεν είναι να με­τρά­με κε­φά­λια. Η επι­τυ­χία έχει πολύ δια­φο­ρε­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση από ό,τι είχε τη δε­κα­ε­τία του 80 ή του 90. Τα κρι­τή­ρια αυτά μπο­ρεί εκεί­νες τις δε­κα­ε­τί­ες να φέρ­να­νε την ανά­πτυ­ξη και να ήταν και μια έν­δει­ξη επι­τυ­χί­ας. Σή­με­ρα δεν είναι αυτή η έν­δει­ξη της επι­τυ­χί­ας. Σή­με­ρα είναι πώς κα­νείς αφου­γκρά­ζε­ται το τι πρέ­πει να γίνει για την το­πι­κή κοι­νω­νία, πώς πρέ­πει να προ­στα­τευ­τεί η το­πι­κή κοι­νω­νία, πώς πρέ­πει να προ­στα­τεύ­σου­με τους φυ­σι­κούς πό­ρους και αν τα ξε­νο­δο­χεία δεν πρω­το­στα­τή­σουν σε αυτό, τότε θα παύ­σουν να οδη­γούν και την ανά­πτυ­ξη….»

Τέλος, ανα­φέρ­θη­κε στην ανά­γκη να προ­στα­τευ­τούν οι το­πι­κές κοι­νω­νί­ες και ο το­πι­κός τρό­πος ζωής ώστε να μην φύ­γουν οι άν­θρω­ποι που ζουν στα νησιά, ει­δάλ­λως θα με­τα­τρα­πούν σε… ‘λούνα πάρκ’ που ανοί­γουν τον Απρί­λιο και κλεί­νουν τον Οκτώ­βριο: «Τότε θα έχου­με χάσει όλοι. Είναι θέμα ταυ­τό­τη­τας. Γι αυτό και πρέ­πει να στη­ρί­ξου­με τους επο­χι­κούς ερ­γα­ζό­με­νους δί­νο­ντάς τους κί­νη­τρα να ζή­σουν στα νησιά» κα­τέ­λη­ξε ο κ. Βα­σι­λι­κός.

Ακο­λού­θως, το­πο­θε­τή­θη­καν ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρί­ου Κυ­κλά­δων κ. Ρούσ­σος, ο εκ­πρό­σω­πος της ΠΟΞ κ. Κυ­ρα­τσού­λης, ο κ. Σπα­νός, η έπαρ­χος Κω κα Σβύ­νου αλλά και ο αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης κ. Χ. Μι­χα­λά­κης.

Στην ψη­φο­φο­ρία που ακο­λού­θη­σε, κ. Πα­πα­νι­κό­λας ψή­φι­σε ΥΠΕΡ της ει­σή­γη­σης της ΠΝΑι ενώ η κα Κα­ρα­γιάν­νη και ο κ. Αγ­γέ­λου ψή­φι­σαν ΚΑΤΑ. Το θέμα πέ­ρα­σε κατά πλειο­ψη­φία.