Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου

• Γιώργος Χατζημάρκος: «Ο τουρισμός, είναι η κινητήριος δύναμη της ανάπτυξης στο Νότιο Αιγαίο» • Παρόντες ο πρόεδρος του ΞΕΕ, του ΕΒΕΔ, του ΕΣΡ και εκπρόσωπος της ΠΟΞ

Κατά πλειοψηφία εγκρίθηκε η εισήγηση της περιφερειακής αρχής Νοτίου Αιγαίου σχετικά με τις παρατηρήσεις και απόψεις επί του σχεδίου της Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και Τουρισμού, για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση με καταληκτική ημερομηνία την Δευτέρα 25η Μαΐου 2026.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου κ. Αλέξανδρος Βασιλικός, ο πρόεδρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάννης Πάππου, ο εκπρόσωπος της ΠΟΞ κ. Θεόφιλος Κυρατσούλης, ο πρόεδρος του ΕΣΡ κ. Κώστας Σπανός και ο δήμαρχος Τήνου κ. Παναγιώτης Κροντηράς.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος
Κατά την εισήγησή του, ο περιφερειάρχης κ. Γιώργος Χατζημάρκος υπογράμμισε τα εξής:
«Τα ζητήματα αυτά, τα παρακολουθούμε πάρα πολύ καιρό και από πάρα πολύ κοντά. Ειδικά για τον τουρισμό στο Νότιο Αιγαίο, ό,τι και να πούμε για την αξία του νομίζω ότι είναι λίγο. Ο τουρισμός, είναι η κινητήριος δύναμη της ανάπτυξης αυτής της περιοχής και η δύναμη που μάς έφερε για πρώτη φορά στην ιστορία της Ελλάδας στην πρώτη θέση σε ρυθμούς ανάπτυξης ανάμεσα σε όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης. Το ίδιο και στον ρυθμό μείωσης της ανεργίας ενώ η ΠΝΑι είναι πρώτη και μόνη θέση με αύξηση πληθυσμού στην Ελλάδα.
Κεντρικός μοχλός είναι ο τουρισμός. Εδώ και 200 χρόνια έζησε η χώρα χωρίς σχέδια και αυτό γιατί αποδεικνύεται τώρα που τρέχουν τα ειδικά πολεοδομικά και τοπικά πολεοδομικά σε όλη την Ελλάδα πόσο δύσκολο είναι το πολιτικό κόστος.
Όμως η τάξη είναι αναγκαία. Στο συγκεκριμένο θέμα πάμε στον διάλογο για το χωροταξικό του τουρισμού στη βάση τριών διαπιστώσεων. Η πρώτη, είναι η παντελής απουσία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου.
Το δεύτερο είναι η ειδική θεσμική κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την ακύρωση από το ΣτΕ το 2015 του ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού του 2013.
Και η τρίτη πραγματικότητα είναι οι υποδομές. Καθένα από τα 50 νησιά της περιφέρειας μας έχει ζητήματα στις υποδομές του».
Αναφέρθηκε ακόμη στην φέρουσα ικανότητα της περιοχής και πώς αποτυπώνεται και οποιαδήποτε απόφαση, θα καθορίζει τη ζωή των νησιωτών για τα επόμενα 50 χρόνια –τουλάχιστον.
Επιπλέον, έθεσε κάποιες παραμέτρους λέγοντας πως είναι απαραίτητο να υπάρξει επιστημονική τεκμηρίωση για κάθε περιοχή (νησί) ενώ, μίλησε για την στέγαση (κοινωνική κατοικία), την ανάπτυξη και το ποια οικονομία θέλουμε για το μέλλον.

Ο Νικηφόρος Παπανικόλας
Ακολούθησαν οι τοποθετήσεις των επικεφαλής των παρατάξεων αρχής γενομένης με τον κ. Νικηφόρο Παπανικόλα να δηλώνει μεταξύ άλλων τα εξής:
«Είναι αλήθεια ότι ο τουρισμός είναι ο πνεύμονας της τοπικής μας οικονομίας. Η σχέση με τα νησιά είναι υπαρξιακή, επομένως κρίνεται επιβεβλημένο να υπάρχει ένας χωροταξικός σχεδιασμός προκειμένου να έχουμε κανόνες και στρατηγική για να πετύχουμε την ζητούμενη ισορροπία μεταξύ της ανάπτυξης και της ποιότητας ζωής των νησιωτών. Έχουμε ένα σχέδιο που έρχεται, το οποίο αντί να επιφυλάσσει ασφάλεια δημιουργεί περισσότερη αβεβαιότητα. Αυτό δείχνει ότι παραγνωρίζει τις διαφορετικές ανάγκες σε κάθε νησί. Έρχονται προτάσεις χωρίς επιστημονικές τεκμηριώσεις» και τόνισε πως κάθε πρόταση θα πρέπει να πατάει στα πραγματικά δεδομένα. Ο ίδιος, επανέφερε στο τραπέζι το Τέλος Ανθεκτικότητας, λέγοντας πως είναι ένα πολύ σημαντικό και σοβαρό θέμα που χρήζει προσοχής».
Ο Γιάννης Πάππου
Τοποθετούμενος ο πρόεδρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάννης Πάππου ανέφερε τα εξής: «Πραγματικά μας ξαφνιάζει ότι παρουσιάστηκε η ανάγκη συζήτησης για το ειδικό χωροταξικό το οποίο θα αφορά στον τουρισμό, χωρίς προηγουμένως να έχουν ολοκληρωθεί τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια, τα οποία έχουν τις δικές τους ιδιαιτερότητες, τις δικές τους ανάγκες και ειδικούς κινδύνους, ανά νησί, προκειμένου να μπορέσουμε να προστατέψουμε το περιβάλλον και πολύ περισσότερο το σύνολο της κοινωνίας και την επιχειρηματικότητα της περιοχής μας.
Η σχέση που έχει η κοινωνία με τον τουρισμό είναι άμεση και έντονη, οπότε χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή και ο τρόπος προσέγγισης αλλά και ο τρόπος επίλυσης των ζητημάτων που αφορούν στα χωροταξικά σε σχέση με τον τουρισμό, προκειμένου να διασφαλίσουμε την βιωσιμότητα, την ανάπτυξη σε οικονομικά μεγέθη αλλά πολύ περισσότερο και στα κοινωνικά μεγέθη που πρωτοστατούμε. Τα τελευταία χρόνια είμαστε η μόνη περιοχή με θετικό πρόσημο στα κοινωνικά νούμερα που δεν είναι άλλα από την αύξηση των μόνιμων κατοίκων. Οπότε ζητήματα τα οποία έχουν παρουσιαστεί όπως είναι η οριζόντια εφαρμογή των όρων δόμησης, ο καθορισμός κορεσμένων περιοχών χωρίς να ξέρουμε τα όρια και τους μηχανισμούς που ορίζουν ποια περιοχή είναι κορεσμένη και ποια είναι η ανθεκτικότητά της. Πολύ περισσότερο το να συζητάμε για φέρουσα ικανότητα χωρίς να γνωρίζουμε με ποιον μηχανισμό, με ποια κριτήρια και με ποιες προϋποθέσεις θα αποφασίσουμε για το αν κάποια περιοχή μέσα σε ένα νησί ή αν ολόκληρο το νησί είναι κορεσμένο και ποια είναι η φέρουσα ικανότητα που έχει μας βρίσκει κάθετα αντίθετους. Και βεβαίως κάτι το οποίο δεν αναφέρθηκε, είναι ότι στο σχέδιο το οποίο διαβάσαμε προβλέπεται κι ένα νέο Περιβαλλοντικό Τέλος χωρίς να αναφέρουν ποιο θα είναι το ύψος αυτού, ποιος θα εισπράττει αυτό το τέλος και ποιους σκοπούς θα εξυπηρετήσει. Είμαι απόλυτα σύμφωνος με αυτά τα οποία ακούστηκαν σήμερα και βεβαίως θα σταθούμε ως Επιμελητήριο Δωδεκανήσου, συμπαραστάτες στο να προωθήσουμε τις θέσεις μας, τις απόψεις μας προκειμένου να φέρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα».
Αργότερα, στην εισήγηση της ΠΝΑι, προστέθηκαν τα θέματα για το Τέλος Ανθεκτικότητας και το νέο Περιβαλλοντικό Τέλος (που έθεσε ο κ. Πάππου).
Ο πρόεδρος του ΞΕΕ
«Το μεταφράζω στον προβληματισμό, στο τι θα παραδώσουμε στην επόμενη γενιά…» ανέφερε μεταξύ άλλων στην τοποθέτησή του ο πρόεδρος του ΞΕΕ, κ. Βασιλικός που είπε ότι ο φορέας αναμένεται να τοποθετηθεί επισήμως μετά την συνεδρίασή του, που θα γίνει την Παρασκευή 22 Μαΐου στην Αθήνα. Όπως ανέφερε, το ΞΕΕ έχει δουλέψει από τις προηγούμενες διαβουλεύσεις επί του θέματος κι έχει διαμορφώσει απόψεις.
«Πολλές από αυτές πιστεύω ότι έχουν ήδη αποτυπωθεί στην σημερινή συζήτηση. Εμείς, αναθέσαμε σε εξειδικευμένα γραφεία, να γίνει μια σύγκριση καταρχάς του τι είχαμε προτείνει, του τι είχαμε πει στις προηγούμενες διαβουλεύσεις σε σχέση με αυτό το οποίο προτείνεται σήμερα. Επίσης έχουμε συγκεντρώσει από αρκετές περιοχές, τις απόψεις των εκπροσώπων τοπικά σε ό,τι αφορά στις παρατηρήσεις που έχουν για το χωροταξικό. Όποια απόφαση λάβουμε θα έχει επιπτώσεις για τις επόμενες γενιές. Δεν είναι μια στατική απόφαση, δεν είναι μια σημερινή απόφαση…»
Αναφέρθηκε ακόμη στα προβλήματα που εμφανίζονται στους προορισμούς σχετικά με τις διαφορές ανάμεσα στις ιδιωτικές και τις δημόσιες επενδύσεις, λέγοντας πως πρέπει να υπάρξει μια πολύ πιο σαφής ένδειξη, με ποιον τρόπο θα κλείσει αυτή η διαφορά.
«Το δημόσιο νοσοκομείο, το αεροδρόμιο, ο δρόμος, το αποχετευτικό δεν γίνονται για τους τουρίστες, αλλά για τους κατοίκους και παράλληλα, συνυπολογίζοντας την επισκεψιμότητα ενός προορισμού. Σχετικά με τα ξενοδοχεία, να σημειώσω πως έχουν οδηγήσει την τουριστική ανάπτυξη της τελευταίας δεκαετίας. Εάν δεν αναλογιστούμε τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να σταθούμε σε ένα περιβάλλον το οποίο γίνεται όλο και πιο απαιτητικό. Και το λέω αυτό, διότι έχει αλλάξει πάρα πολύ ο τρόπος με τον οποίο μετριέται η επιτυχία της φιλοξενίας. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια δεν θα βρείτε καμία δήλωσή μου, που να μιλάει για ρεκόρ. Διότι η επιτυχία του τουρισμού δεν είναι να μετράμε κεφάλια. Η επιτυχία έχει πολύ διαφορετική αντιμετώπιση από ό,τι είχε τη δεκαετία του 80 ή του 90. Τα κριτήρια αυτά μπορεί εκείνες τις δεκαετίες να φέρνανε την ανάπτυξη και να ήταν και μια ένδειξη επιτυχίας. Σήμερα δεν είναι αυτή η ένδειξη της επιτυχίας. Σήμερα είναι πώς κανείς αφουγκράζεται το τι πρέπει να γίνει για την τοπική κοινωνία, πώς πρέπει να προστατευτεί η τοπική κοινωνία, πώς πρέπει να προστατεύσουμε τους φυσικούς πόρους και αν τα ξενοδοχεία δεν πρωτοστατήσουν σε αυτό, τότε θα παύσουν να οδηγούν και την ανάπτυξη….»
Τέλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη να προστατευτούν οι τοπικές κοινωνίες και ο τοπικός τρόπος ζωής ώστε να μην φύγουν οι άνθρωποι που ζουν στα νησιά, ειδάλλως θα μετατραπούν σε… ‘λούνα πάρκ’ που ανοίγουν τον Απρίλιο και κλείνουν τον Οκτώβριο: «Τότε θα έχουμε χάσει όλοι. Είναι θέμα ταυτότητας. Γι αυτό και πρέπει να στηρίξουμε τους εποχικούς εργαζόμενους δίνοντάς τους κίνητρα να ζήσουν στα νησιά» κατέληξε ο κ. Βασιλικός.
Ακολούθως, τοποθετήθηκαν ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων κ. Ρούσσος, ο εκπρόσωπος της ΠΟΞ κ. Κυρατσούλης, ο κ. Σπανός, η έπαρχος Κω κα Σβύνου αλλά και ο αντιπεριφερειάρχης κ. Χ. Μιχαλάκης.
Στην ψηφοφορία που ακολούθησε, κ. Παπανικόλας ψήφισε ΥΠΕΡ της εισήγησης της ΠΝΑι ενώ η κα Καραγιάννη και ο κ. Αγγέλου ψήφισαν ΚΑΤΑ. Το θέμα πέρασε κατά πλειοψηφία.