Κώστας Σπανός: «Σε χαμηλά επίπεδα η κίνηση στην αγορά»

• Με­γά­λο πλήγ­μα για το στε­γα­σμέ­νο εμπό­ριο οι αγο­ρές από δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες • ‘Ασφυ­κτιούν’ οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις – ‘Στραγ­γα­λί­ζο­νται’ συ­στη­μα­τι­κά χωρίς οι­κο­νο­μι­κές ενι­σχύ­σεις και κί­νη­τρα

Σε χα­μη­λές… πτή­σεις –αντί­θε­τα από ό,τι η κί­νη­ση στις αφί­ξεις ξένων του­ρι­στών- κι­νεί­ται η αγορά της Ρόδου. Αυτό δή­λω­σε ο πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Ρόδου, κ. Κώ­στας Σπα­νός, ο οποί­ος υπο­γράμ­μι­σε πως ασχέ­τως από την του­ρι­στι­κή σεζόν, η κί­νη­ση στα εμπο­ρι­κά κα­τα­στή­μα­τα της πόλης μας μετά την πα­σχα­λι­νή πε­ρί­ο­δο δεν έχει κα­τα­φέ­ρει να ανα­κάμ­ψει.

«Η αγορά της Ρόδου, βρί­σκε­ται σε χα­μη­λές… πτή­σεις. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι δεν έχει κα­τα­φέ­ρει να ανα­κάμ­ψει μετά την πα­σχα­λι­νή πε­ρί­ο­δο. Άσχε­τα με το αν υπάρ­χουν αφί­ξεις και κό­σμος στο νησί λόγω της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, δεν βλέ­που­με να ανε­βαί­νει η κί­νη­ση στα το­πι­κά εμπο­ρι­κά κα­τα­στή­μα­τα. Όταν κά­ποιος κα­τέ­βει στην αγορά το από­γευ­μα θα το δια­πι­στώ­σει. Αυ­τούς που βλέ­που­με στο κέ­ντρο, είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο πε­ρι­η­γη­τές. Δεν κα­τα­να­λώ­νουν, δεν ψω­νί­ζουν. Υπάρ­χει έντο­νος προ­βλη­μα­τι­σμός. Υπάρ­χουν κα­τα­στή­μα­τα τα οποία δη­λώ­νουν αρ­κε­τά ση­μα­ντι­κές απώ­λειες κι αυτό, είναι κάτι το οποίο μας προ­βλη­μα­τί­ζει, αλλά δυ­στυ­χώς δεν εξαρ­τά­ται από εμάς. Δη­λα­δή δεν μπο­ρούν να κά­νουν κάτι πέραν κά­ποιων προ­σφο­ρών, κά­ποιων εκ­πτω­τι­κών ενερ­γειών. Υπάρ­χει μια γε­νι­κό­τε­ρη δυ­στο­κία στο κα­τα­να­λω­τι­κό κοινό, να ξο­δέ­ψει…» -όπως είπε.

Την ίδια ώρα, ο με­γα­λύ­τε­ρος αντα­γω­νι­στής του φυ­σι­κού εμπο­ρί­ου είναι το δια­δι­κτυα­κό. Σε αυτό το πλαί­σιο, πολλά κα­τα­στή­μα­τα τα οποία ανή­κουν σε αλυ­σί­δες (franchise) προ­τι­μούν, να δια­τη­ρούν χα­μη­λό επί­πε­δο σε στόκ.

Όπως ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος του ΕΣΡ:

«Όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρος κό­σμος έχει τη δυ­να­τό­τη­τα και την εύ­κο­λη πρό­σβα­ση μέσω των δια­φό­ρων δια­δι­κτυα­κών εφαρ­μο­γών να ψω­νί­σει τα είδη τα οποία χρειά­ζε­ται και να πάει να τα πα­ρα­λά­βει από το κα­τά­στη­μα ή μέσω εται­ρεί­ας κού­ριερ ή ακόμη και από κέ­ντρα δια­νο­μής (θυ­ρί­δες) που βρί­σκο­νται σε διά­φο­ρα ση­μεία της Ρόδου. Είναι μία νέα μέ­θο­δος η οποία εφαρ­μό­ζε­ται τα τε­λευ­ταία τρία με τέσ­σε­ρα χρό­νια στην αγορά και κερ­δί­ζει συ­νε­χώς έδα­φος. Μόνο στη Ρόδο, φτά­σα­με να δια­κι­νού­νται κα­θη­με­ρι­νά 2.500 με 3.000 πα­κέ­τα μέσω εται­ριών κού­ριερ. Συ­νε­πώς, οι αγο­ρές γί­νο­νται πιο εύ­κο­λες, η πα­ρά­δο­ση πιο γρή­γο­ρη κ.λπ. με απο­τέ­λε­σμα να μην μπο­ρού­με να ελέγ­ξου­με τον όγκο των δια­νο­μών. Κα­τα­λα­βαί­νου­με όλοι, ότι πλέον, το εμπό­ριο –η εμπο­ρι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα- έχει με­τα­κι­νη­θεί στο δια­δί­κτυο…».

Τε­ρά­στιοι τζί­ροι και συ­νε­χής χρήση

Οι τζί­ροι που έχουν οι πλατ­φόρ­μες οι οποί­ες δια­κι­νούν κάθε εί­δους εμπο­ρεύ­μα­τα, ανέρ­χο­νται σε πολλά δις ευρώ ενώ η προ­σπά­θεια να επι­βλη­θεί τέλος ύψους έως και τρία ευρώ σε κάθε πα­κέ­το, δεν δεί­χνει ότι θα απο­τρέ­ψει τους κα­τα­να­λω­τές από την νέα αυτή συ­νή­θεια αγο­ρών.

Δεν είναι τυ­χαίο που λι­γό­τε­ρο από μία δε­κα­ε­τία, το ηλε­κτρο­νι­κό εμπό­ριο πέ­ρα­σε από μια «εναλ­λα­κτι­κή» δια­δι­κτυα­κή επι­λο­γή σε κα­θη­με­ρι­νή συ­νή­θεια εκα­τομ­μυ­ρί­ων κα­τα­να­λω­τών. Η άνεση, η τα­χύ­τη­τα και η δυ­να­τό­τη­τα σύ­γκρι­σης προ­ϊ­ό­ντων έκα­ναν τις ψη­φια­κές αγο­ρές ση­μείο ανα­φο­ράς.

Σε σχε­τι­κή έρευ­να που έγινε από επί­ση­μους φο­ρείς, δια­πι­στώ­θη­κε ότι στην Ελ­λά­δα, πε­ρί­που τρεις στους δέκα χρή­στες κάθε πλατ­φόρ­μας πραγ­μα­το­ποιούν αγο­ρές του­λά­χι­στον μία φορά το μήνα. Τα πιο δη­μο­φι­λή προ­ϊ­ό­ντα αφο­ρούν ρούχα, είδη σπι­τιού, μι­κρο­α­ντι­κεί­με­να, ηλε­κτρο­νι­κά και gadgets.

Το βα­σι­κό­τε­ρο κί­νη­τρο για online αγο­ρές από πλατ­φόρ­μες εκτός ΕΕ είναι η χα­μη­λή τιμή, η οποία υπε­ρι­σχύ­ει ένα­ντι άλλων πα­ρα­μέ­τρων επι­λο­γής. Οι χρή­στες των ασια­τι­κών marketplaces ξο­δεύ­ουν συ­νο­λι­κά πε­ρισ­σό­τε­ρα online, με τη μέση ετή­σια δα­πά­νη σε πλατ­φόρ­μες εκτός ΕΕ να φτά­νει τα 244 ευρώ, ποσό που αντι­στοι­χεί στο 45% της συ­νο­λι­κής online δα­πά­νης τους.

Τέσ­σε­ρις στους δέκα χρή­στες δη­λώ­νουν αρ­κε­τά ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι από τις αγο­ρές τους. Ωστό­σο, η εμπι­στο­σύ­νη πα­ρα­μέ­νει μέ­τρια, με τους μη χρή­στες να εμ­φα­νί­ζουν ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λά επί­πε­δα εμπι­στο­σύ­νης. Έξι στους δέκα κα­τα­να­λω­τές θε­ω­ρούν τα ευ­ρω­παϊ­κά πρό­τυ­πα ποιό­τη­τας και ασφά­λειας πολύ ση­μα­ντι­κά. Επι­πλέ­ον, επτά στους δέκα γνω­ρί­ζουν ότι οι αγο­ρές από πλατ­φόρ­μες εκτός ΕΕ εν­δέ­χε­ται να μην κα­λύ­πτο­νται από τα ευ­ρω­παϊ­κά standards. Πα­ρό­λα αυτά, η χα­μη­λή τιμή πα­ρα­μέ­νει ο κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας επι­λο­γής.

Σε πε­ρί­πτω­ση αύ­ξη­σης τιμών λόγω δα­σμών, πε­ρί­που το 40% των χρη­στών δη­λώ­νει ότι θα στα­μα­τού­σε τις αγο­ρές από αυτές τις πλατ­φόρ­μες. Επί­σης, ένας στους τρεις κα­τα­να­λω­τές εμ­φα­νί­ζε­ται θε­τι­κός στην επι­βο­λή ει­δι­κού τέ­λους ανά πα­ραγ­γε­λία, κυ­ρί­ως όσοι δεν αγο­ρά­ζουν ήδη από αυτές τις πλατ­φόρ­μες.

Η ανα­γνώ­ρι­ση της ασια­τι­κής προ­έ­λευ­σης των Temu και Shein είναι υψηλή, ενώ για το Trendyol και το Aliexpress είναι χα­μη­λό­τε­ρη. Η χώρα προ­έ­λευ­σης επη­ρε­ά­ζει πε­ρισ­σό­τε­ρο όσους δεν έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει αγο­ρές. Οι μισοί από τους χρή­στες ανα­ζη­τούν πλη­ρο­φο­ρί­ες πριν την αγορά, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας κυ­ρί­ως την Google, τα reviews, τα websites των πω­λη­τών και τα online communities ως βα­σι­κές πηγές. Οι μη χρή­στες ανα­ζη­τούν ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες πριν προ­χω­ρή­σουν σε αγορά.

Παρά τη με­γά­λη χρήση, οι κα­τα­να­λω­τές εκ­φρά­ζουν ανη­συ­χί­ες για την ποιό­τη­τα, την ασφά­λεια των συ­ναλ­λα­γών και την προ­στα­σία των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων.

«Μπο­ρεί να έχου­με πε­ρά­σει σε μια νέα εποχή, αλλά το στε­γα­σμέ­νο εμπό­ριο έχει πε­ριο­ρι­στεί σε σχέση με όλο αυτό που γί­νε­ται στο ίντερ­νετ. Τα κα­τα­στή­μα­τα έχουν να αντι­με­τω­πί­σουν τε­ρά­στια κόστη, πολ­λές υπο­χρε­ώ­σεις. Τα έχου­με πει, τα λέμε συ­νέ­χεια αλλά δεν ακου­γό­μα­στε. Μας βγά­ζουν εκτός δια­λό­γου και εκτός δια­δι­κα­σί­ας. Τους πα­ρου­σιά­ζεις στοι­χεία και με­λέ­τες αλλά τις αγνο­ούν για τους δι­κούς τους λό­γους….» ανέ­φε­ρε ο κ. Σπα­νός.

Στο δυ­στο­πι­κό αυτό τοπίο, έρ­χε­ται να προ­στε­θεί το πρό­βλη­μα εύ­ρε­σης χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων ενώ, δεν υπάρ­χουν σο­βα­ρά οι­κο­νο­μι­κά κί­νη­τρα για να στη­ρί­ξουν το ‘επι­χει­ρείν’ στο εμπό­ριο. Οι πολύ μι­κρές και ΜμΕ ασφυ­κτιούν κυ­ρί­ως από την πίεση των ανα­τι­μή­σε­ων αλλά και από το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα το οποίο κάνει ό,τι μπο­ρεί για να στραγ­γα­λί­σει κάθε εμπο­ρι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Οι επι­χει­ρή­σεις δέ­χο­νται φο­βε­ρά με­γά­λη πίεση. Φορ­τώ­νο­νται ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρα βάρη –από ενοί­κια, μι­σθο­λο­γι­κό κό­στος, λει­τουρ­γία μέχρι και γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες που δεν τους επι­τρέ­πουν να ανα­πνεύ­σουν αλλά κυ­ρί­ως, να ανα­πτυ­χθούν όπως αρ­μό­ζει.

Εν κα­τα­κλεί­δι, τα τε­λευ­ταία χρό­νια, το εμπό­ριο στην Ελ­λά­δα πιέ­ζε­ται ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο από πάρα πολ­λούς πα­ρά­γο­ντες εκα­τέ­ρω­θεν με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χει πλέον πολύ σο­βα­ρός προ­βλη­μα­τι­σμός για την πο­ρεία και εξέ­λι­ξή του, στο άμεσο μέλ­λον.