Χωροταξικό τουρισμού: Real estate και καρτέλ στον Τουρισμό

Η πα­ρου­σί­α­ση του νέου χω­ρο­τα­ξι­κού για τον Του­ρι­σμό προ­κά­λε­σε έντο­νες αντι­δρά­σεις στην αγορά, όχι μόνο για το πε­ριε­χό­με­νό του αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο επι­χει­ρή­θη­κε να πα­ρου­σια­στεί. Όσοι βρε­θή­κα­με στην εκ­δή­λω­ση πα­ρα­κο­λου­θή­σα­με με έκ­πλη­ξη την άρ­νη­ση των αρ­μό­διων υπουρ­γών να δε­χθούν ερω­τή­σεις από τους δια­πι­στευ­μέ­νους δη­μο­σιο­γρά­φους. Μια επι­λο­γή που από μόνη της έδει­ξε ότι το σχέ­διο δύ­σκο­λα μπο­ρεί να αντέ­ξει σε ου­σια­στι­κή δη­μό­σια κρι­τι­κή.

Το βα­σι­κό ερώ­τη­μα που προ­κύ­πτει είναι απλό: τι είναι τε­λι­κά πιο βιώ­σι­μο; Τρία ξε­νο­δο­χεία των 100 κλι­νών ή μία ενιαία μο­νά­δα 300 κλι­νών; Η απά­ντη­ση είναι προ­φα­νής για οποιον­δή­πο­τε έχει έστω στοι­χειώ­δη γνώση του του­ρι­στι­κού αντι­κει­μέ­νου και των οι­κο­νο­μιών κλί­μα­κας. Μια ενιαία επέν­δυ­ση δια­θέ­τει κα­λύ­τε­ρες δυ­να­τό­τη­τες ενερ­γεια­κής δια­χεί­ρι­σης, κοι­νών υπο­δο­μών, βιο­λο­γι­κού κα­θα­ρι­σμού, δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των και συ­νο­λι­κού πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού ελέγ­χου. Παρ’ όλα αυτά, το νέο χω­ρο­τα­ξι­κό φαί­νε­ται να νο­μο­θε­τεί προς την αντί­θε­τη κα­τεύ­θυν­ση.

Πίσω από τις γραμ­μές του σχε­δί­ου μπο­ρεί κα­νείς να δια­κρί­νει μια σαφή φι­λο­σο­φία: την ενί­σχυ­ση της ανά­πτυ­ξης μέσω real estate και όχι μέσω πα­ρα­γω­γι­κών επεν­δύ­σε­ων από μη­δε­νι­κή βάση. Όταν δυ­σκο­λεύ­εις ή πρα­κτι­κά απο­τρέ­πεις τη δη­μιουρ­γία νέων με­γά­λων του­ρι­στι­κών μο­νά­δων, το μόνο που απο­μέ­νει είναι οι αγο­ρα­πω­λη­σί­ες υφι­στά­με­νων ακι­νή­των και επι­χει­ρή­σε­ων. Δη­λα­δή ένα μο­ντέ­λο ανά­πτυ­ξης που στη­ρί­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο στην αλ­λα­γή ιδιο­κτη­σί­ας παρά στη δη­μιουρ­γία νέου πλού­του.

Αυτό ακρι­βώς βιώ­νει η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Οι αριθ­μοί εμ­φα­νί­ζουν ανά­πτυ­ξη, οι αξίες ακι­νή­των αυ­ξά­νο­νται και τα funds επε­κτεί­νο­νται, όμως η κοι­νω­νία δεν ακο­λου­θεί τους ίδιους ρυθ­μούς ευ­η­με­ρί­ας. Ο λόγος είναι ότι με­γά­λο μέρος αυτής της ανά­πτυ­ξης είναι πλα­σμα­τι­κό. Δεν πα­ρά­γε­ται μέσα από νέες πα­ρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις, νέες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας υψη­λής προ­στι­θέ­με­νης αξίας και ου­σια­στι­κή ενί­σχυ­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της χώρας, αλλά μέσα από με­τα­βι­βά­σεις πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων.

Ταυ­τό­χρο­να, το χω­ρο­τα­ξι­κό δη­μιουρ­γεί συν­θή­κες πε­ραι­τέ­ρω συ­γκέ­ντρω­σης της αγο­ράς. Όταν με ορι­ζό­ντια μέτρα κλει­δώ­νεις την εί­σο­δο νέων σο­βα­ρών επεν­δυ­τών, τότε ευ­νο­ού­νται απο­κλει­στι­κά όσοι έχουν ήδη ισχυ­ρή πα­ρου­σία. Οι με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις που ανα­πτύ­χθη­καν τα προη­γού­με­να χρό­νια και τα επεν­δυ­τι­κά funds που δια­θέ­τουν κε­φά­λαια για εξα­γο­ρές θα είναι οι μόνοι πραγ­μα­τι­κοί παί­κτες της επό­με­νης ημέ­ρας.

Με αυτόν τον τρόπο δια­μορ­φώ­νο­νται συν­θή­κες καρ­τέλ στον του­ρι­στι­κό κλάδο. Και δυ­στυ­χώς η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία έχει ήδη πικρή εμπει­ρία από αντί­στοι­χα φαι­νό­με­να σε άλ­λους το­μείς: στο λια­νε­μπό­ριο, στην ενέρ­γεια, στις τρά­πε­ζες και στις κα­τα­σκευ­ές. Η πε­ριο­ρι­σμέ­νη πρό­σβα­ση νέων επι­χει­ρή­σε­ων οδη­γεί ανα­πό­φευ­κτα σε συ­γκέ­ντρω­ση ισχύ­ος, πε­ριο­ρι­σμό του αντα­γω­νι­σμού και τε­λι­κά σε στρε­βλή λει­τουρ­γία της αγο­ράς.

Ο του­ρι­σμός απο­τε­λεί ίσως το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ανα­πτυ­ξια­κό ερ­γα­λείο της χώρας. Ένα σύγ­χρο­νο χω­ρο­τα­ξι­κό θα έπρε­πε να εν­θαρ­ρύ­νει επεν­δύ­σεις με σα­φείς πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς κα­νό­νες, υψη­λές προ­δια­γρα­φές βιω­σι­μό­τη­τας και μα­κρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γι­κή.

Αντί αυτού, το προ­τει­νό­με­νο μο­ντέ­λο

μοιά­ζει να οδη­γεί σε μια οι­κο­νο­μία δια­χεί­ρι­σης ακι­νή­των και όχι πα­ρα­γω­γής νέας αξίας.

Και αυτό δεν μπο­ρεί να θε­ω­ρη­θεί πραγ­μα­τι­κή ανά­πτυ­ξη για τη χώρα.

(*) Ο κ. Βα­σί­λης Τσια­λια­μά­νης είναι Σύμ­βου­λος-Δια­χει­ρι­στής επι­χει­ρή­σε­ων Του­ρι­σμού

Πηγή: money-tourism.gr