Η Ελλάδα θεσπίζει για πρώτη φορά ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ασφαλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία

Η Ελ­λά­δα απο­κτά για πρώτη φορά σα­φείς κα­νό­νες για τη χρήση της Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στα σχο­λεία, μέσα από την κοινή πρω­το­βου­λία της υπουρ­γού Παι­δεί­ας, Θρη­σκευ­μά­των & Αθλη­τι­σμού Σο­φί­ας Ζα­χα­ρά­κη και του Υπουρ­γού Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης Δη­μή­τρη Πα­πα­στερ­γί­ου.

Η πρω­το­βου­λία αυτή θέτει τις βά­σεις για μια ασφα­λή, δια­φα­νή και παι­δα­γω­γι­κά υπεύ­θυ­νη αξιο­ποί­η­ση της Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στην εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία, με στόχο η τε­χνο­λο­γία να λει­τουρ­γεί ως ερ­γα­λείο υπο­στή­ρι­ξης της μά­θη­σης και όχι ως υπο­κα­τά­στα­το της προ­σω­πι­κής προ­σπά­θειας, της κρι­τι­κής σκέ­ψης και του ρόλου του εκ­παι­δευ­τι­κού.

Η χρήση ερ­γα­λεί­ων ΤΝ πα­ρα­μέ­νει προ­αι­ρε­τι­κή για μα­θη­τές και εκ­παι­δευ­τι­κούς, δεν συν­δέ­ε­ται με την αξιο­λό­γη­σή τους και πραγ­μα­το­ποιεί­ται πά­ντο­τε υπό την επο­πτεία εκ­παι­δευ­τι­κού.

Η χρήση συ­στη­μά­των ΤΝ:

-πραγ­μα­το­ποιεί­ται απο­κλει­στι­κά για την υπο­στή­ρι­ξη της μά­θη­σης και όχι για την υπο­κα­τά­στα­ση της προ­σω­πι­κής προ­σπά­θειας των μα­θη­τών

– τελεί πά­ντο­τε υπό την επο­πτεία εκ­παι­δευ­τι­κού

-εφαρ­μό­ζε­ται σε εθε­λο­ντι­κή βάση για μα­θη­τές και εκ­παι­δευ­τι­κούς

– και δεν επη­ρε­ά­ζει την αξιο­λό­γη­ση ή τη μα­θη­τι­κή και υπη­ρε­σια­κή κα­τά­στα­ση

Ταυ­τό­χρο­να, θε­σπί­ζο­νται αυ­στη­ρές δι­κλεί­δες προ­στα­σί­ας για τους μα­θη­τές και τη σχο­λι­κή κοι­νό­τη­τα απέ­να­ντι σε φαι­νό­με­να πα­ρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης, αλ­γο­ριθ­μι­κών στρε­βλώ­σε­ων, επι­βλα­βούς πε­ριε­χο­μέ­νου ή κα­τα­χρη­στι­κής αξιο­ποί­η­σης της τε­χνο­λο­γί­ας.

Για πρώτη φορά ει­σά­γο­νται ρητές απα­γο­ρεύ­σεις για πρα­κτι­κές όπως:

– η δη­μιουρ­γία και διά­δο­ση deepfake πε­ριε­χο­μέ­νου χωρίς συ­ναί­νε­ση

– η πα­ρα­γω­γή ψευ­δών βι­βλιο­γρα­φι­κών ανα­φο­ρών ή ανύ­παρ­κτων πηγών

– η μη εξου­σιο­δο­τη­μέ­νη ανά­πτυ­ξη ή χρήση εφαρ­μο­γών ΤΝ

– καθώς και η πλή­ρως αυ­το­μα­το­ποι­η­μέ­νη αξιο­λό­γη­ση μα­θη­τών ή εκ­παι­δευ­τι­κών

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νε­ται στην προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων ανη­λί­κων. Απα­γο­ρεύ­ε­ται ρητά η δη­μιουρ­γία προ­φίλ μα­θη­τών και εκ­παι­δευ­τι­κών, η επε­ξερ­γα­σία στοι­χεί­ων προ­σω­πι­κό­τη­τας ή συ­μπε­ρι­φο­ράς, καθώς και η ει­σα­γω­γή ευαί­σθη­των προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων σε συ­στή­μα­τα ΤΝ.

Ει­δι­κό­τε­ρα, δεν επι­τρέ­πε­ται η κα­τα­χώ­ρι­ση:

– ονο­μα­τε­πω­νύ­μων

– φω­το­γρα­φιών

– φω­νη­τι­κών δειγ­μά­των

– βαθ­μο­λο­γιών

– δε­δο­μέ­νων υγεί­ας

– ή οποιου­δή­πο­τε άλλου στοι­χεί­ου μπο­ρεί να οδη­γή­σει στην ταυ­το­ποί­η­ση μα­θη­τών και εκ­παι­δευ­τι­κών

Η χρήση ερ­γα­λεί­ων ΤΝ δεν επι­τρέ­πε­ται κατά τη διάρ­κεια γρα­πτών εξε­τά­σε­ων, τεστ και δια­γω­νι­σμά­των, εκτός εάν έχει προ­βλε­φθεί ρητά ελεγ­χό­με­νη χρήση τους από τον εκ­παι­δευ­τι­κό. Αντί­στοι­χα, οι μα­θη­τι­κές ερ­γα­σί­ες δεν μπο­ρούν να πα­ρά­γο­νται εξ ολο­κλή­ρου ή σε ση­μα­ντι­κό βαθμό από εφαρ­μο­γές Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης.

Οι εκ­παι­δευ­τι­κοί κα­λού­νται να κα­θο­δη­γούν τους μα­θη­τές στη δη­μιουρ­γι­κή, υπεύ­θυ­νη και κρι­τι­κή αξιο­ποί­η­ση των νέων ερ­γα­λεί­ων, ώστε η τε­χνο­λο­γία να λει­τουρ­γεί ενι­σχυ­τι­κά για τη μά­θη­ση και όχι εις βάρος της.

Ο ρόλος του Συ­ντο­νι­στή Χρή­στης ΤΝ

Στο πλαί­σιο αυτό, θε­σμο­θε­τεί­ται για πρώτη φορά ο ρόλος του «Συ­ντο­νι­στή χρή­σης ΤΝ» σε κάθε σχο­λι­κή μο­νά­δα. Ο υπεύ­θυ­νος εκ­παι­δευ­τι­κός θα πα­ρα­κο­λου­θεί την ορθή εφαρ­μο­γή των ερ­γα­λεί­ων ΤΝ, θα συ­ντο­νί­ζει τη συμ­με­το­χή μα­θη­τών και εκ­παι­δευ­τι­κών και θα λει­τουρ­γεί ως ση­μείο ανα­φο­ράς για θέ­μα­τα ασφά­λειας και προ­στα­σί­ας δε­δο­μέ­νων.

Η πρό­σβα­ση στα συ­στή­μα­τα ΤΝ θα πραγ­μα­το­ποιεί­ται, όπου υπο­στη­ρί­ζε­ται, μέσω του Πα­νελ­λή­νιου Σχο­λι­κού Δι­κτύ­ου, με ασφα­λή αυ­θε­ντι­κο­ποί­η­ση χρη­στών και αυ­στη­ρούς πε­ριο­ρι­σμούς πρό­σβα­σης.

Επι­πλέ­ον, ει­σά­γο­νται συ­γκε­κρι­μέ­νες εγ­γυ­ή­σεις ασφα­λεί­ας, όπως:

-ανω­νυ­μο­ποί­η­ση ή ψευ­δω­νυ­μο­ποί­η­ση δε­δο­μέ­νων

– κα­τα­γρα­φή όλων των δια­δι­κα­σιών επε­ξερ­γα­σί­ας

– μη­χα­νι­σμοί αν­θρώ­πι­νης επο­πτεί­ας

– τα­κτι­κές αξιο­λο­γή­σεις κιν­δύ­νου

– και συμ­μόρ­φω­ση με διε­θνή πρό­τυ­πα ασφά­λειας πλη­ρο­φο­ριών

Πριν από κάθε εφαρ­μο­γή συ­στή­μα­τος ΤΝ, θα διε­νερ­γεί­ται υπο­χρε­ω­τι­κά Εκτί­μη­ση Αντι­κτύ­που στην Προ­στα­σία Δε­δο­μέ­νων (DPIA), σύμ­φω­να με τον Γε­νι­κό Κα­νο­νι­σμό Προ­στα­σί­ας Δε­δο­μέ­νων (ΓΚΠΔ).

Κάθε σχο­λι­κή μο­νά­δα θα ορ­γα­νώ­νει του­λά­χι­στον μία ετή­σια δράση ενη­μέ­ρω­σης για μα­θη­τές και γο­νείς, ενώ θα υλο­ποιού­νται και επι­μορ­φώ­σεις εκ­παι­δευ­τι­κών σχε­τι­κά με:

– τις βα­σι­κές αρχές λει­τουρ­γί­ας της ΤΝ

– τους κιν­δύ­νους και τις αλ­γο­ριθ­μι­κές με­ρο­λη­ψί­ες

– την προ­στα­σία προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων

– τις τε­χνι­κές prompting

– και τη δια­χεί­ρι­ση πε­ρι­στα­τι­κών

Οι επι­μορ­φώ­σεις θα εγκρί­νο­νται από το Ιν­στι­τού­το Εκ­παι­δευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής (ΙΕΠ), ώστε να δια­σφα­λί­ζο­νται ενιαία ποιό­τη­τα και επι­στη­μο­νι­κή επάρ­κεια.

Πηγή: protothema.gr