Τι έχει προκύψει για την έκρηξη της χειροβομβίδας που σκότωσε τον 19χρονο Ραφαήλ Γαλυφιανάκη στο πεδίο βολής Αφάντου

• Η πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη δύο αρχι­φυ­λά­κων πυρο­τε­χνουρ­γών απο­τυ­πώ­νει τι βρέθηκε στο σημείο της έκρηξης, πού ήταν τοπο­θε­τη­μέ­νοι οι δύο στρα­τιω­τι­κοί και πώς περι­γρά­φε­ται ο τρόπος πυρο­δό­τη­σης

Πέντε μήνες μετά την τρα­γω­δία στο πεδίο βολής «Μονο­δέν­δρι» στ᾽Αφάντου, το περιε­χό­μενο της έκθεσης πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης που συντά­χθηκε για λογα­ρια­σμό του Αστυ­νο­μι­κού Τμή­μα­τος Αρχαγ­γέ­λου έρχεται στο φως και ανοίγει νέο κεφά­λαιο στη διε­ρεύ­νηση.

Η υπόθεση αφορά το δυστύ­χημα της 26ης Νοεμ­βρίου 2025, που στοί­χισε τη ζωή του 19χρονου ΕΠΟΠ Γεώργιου-Ραφαήλ Γαλυ­φια­νάκη και άφησε σοβαρά τραυ­μα­τι­σμένο, ακρω­τη­ρια­σμένο και για εβδο­μά­δες σε κρίσιμη κατά­σταση τον 39χρονο ΕΠΟΠ επι­λο­χία Μιχάλη Βαρδάρη. Παράλ­ληλα, απο­κα­λύ­πτο­νται για πρώτη φορά στοι­χεία από τις κατα­θέ­σεις μαρ­τύ­ρων που σχη­μα­τί­ζουν μια πιο ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα για το τι συνέβη στο πεδίο βολής εκείνο το πρωί.

Το πρωί της 26ης Νοεμ­βρίου: η μετα­φορά, η διάταξη και η στιγμή της έκρηξης

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», ο υπο­λο­χα­γός που ήταν αξιω­μα­τι­κός βολής της ημέρας κατέ­θεσε ότι η μετα­φορά των πυρο­μα­χι­κών από την Κάλαθο στο πεδίο βολής Μονο­δεν­δρίου στ’ Αφάντο πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με 2 οχήματα, ένα για τα πυρο­μα­χικά και ένα φοριο­φόρο.

Τα πυρο­μα­χικά είχαν παρα­δο­θεί στους πυρο­τε­χνουρ­γούς σε 3 ξύλινα κιβώτια που περιεί­χαν συνο­λικά 80 χει­ρο­βομ­βί­δες: 50 αμυ­ντι­κού τύπου και 30 επι­θε­τι­κού. Η ευθύνη ελέγχου ανήκε στους πυρο­τε­χνουρ­γούς της 95 ΤΥΠΕΘ σύμφωνα με το δικό τους πρω­τό­κολλο.

Κατά τον ίδιο αξιω­μα­τικό, η ενη­μέ­ρωση του προ­σω­πι­κού γινόταν σε διάταξη σχή­μα­τος Π όταν ακού­στηκε ο δυνατός κρότος. Ενδιά­μεσα υπήρχαν οχήματα που έκοβαν την οπτική επαφή με το σημείο ελέγχου των πυρο­μα­χι­κών.

Ο αξιω­μα­τι­κός βολής κινή­θηκε άμεσα στο επί­κε­ντρο της έκρηξης, όπου δια­πί­στωσε τον ακρω­τη­ρια­σμό στο δεξί χέρι του ενός πυρο­τε­χνουρ­γού και εντό­πισε τον δεύτερο στο έδαφος λίγα μέτρα πίσω από το όχημα.

Άλλοι μάρ­τυ­ρες επι­βε­βαιώ­νουν ότι οι βολές δεν είχαν αρχίσει και ότι η επι­θε­ώ­ρηση των χει­ρο­βομ­βί­δων βρι­σκό­ταν σε εξέλιξη όταν σημειώ­θηκε η έκρηξη. Οι αφη­γή­σεις συγκλί­νουν ότι η ομάδα εκπαί­δευ­σης στάθηκε σε από­σταση περίπου 50 μέτρων στους πρό­πο­δες λοφί­σκου, ενώ αξιω­μα­τι­κοί και υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό κινή­θη­καν αμέσως προς το σημείο. Κανείς από τους εκπαι­δευό­με­νους, σύμφωνα με τις μαρ­τυ­ρίες, δεν είδε την κρίσιμη στιγμή της ανά­φλε­ξης, ακριβώς λόγω της παρεμ­βο­λής των οχη­μά­των που απέ­κρυ­πταν την οπτική επαφή με τους πυρο­τε­χνουρ­γούς.

Οι πρώτες βοή­θειες, οι δευ­τε­ρεύ­ο­ντες κίν­δυ­νοι και ο εξο­πλι­σμός που απου­σί­αζε

Η αντα­πό­κριση μετά την έκρηξη ήταν άμεση. Μέσα σε 10 λεπτά σφρα­γί­στη­καν τα βασικά τραύ­ματα, τέθηκε σε κίνηση η μετα­φορά και δόθηκε διαταγή απο­μά­κρυν­σης των κιβω­τίων με τις χει­ρο­βομ­βί­δες για να απο­κλει­στεί το ενδε­χό­μενο δεύ­τε­ρης έκρηξης. Ένας ανθυ­πο­λο­χα­γός μαζί με γιατρό παρεί­χαν πρώτες βοή­θειες στον ακρω­τη­ρια­σμένο, ενώ κλήθηκε και δεκα­νέας ως ενι­σχυ­τική παρου­σία. Πυρο­σβε­στικό όχημα βρι­σκό­ταν σε από­σταση 150 μέτρων από το σημείο.

Αξιω­μα­τι­κός κατέ­γραψε περίπου 4 χει­ρο­βομ­βί­δες εκτός κιβω­τίων μέσα στη θήκη τους δίπλα στο όχημα, οι οποίες δεν προ­σεγ­γί­στη­καν για λόγους ασφα­λείας.

Κρίσιμη πτυχή των κατα­θέ­σεων, σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες, είναι η δια­πί­στωση ότι οι πυρο­τε­χνουρ­γοί δεν έφεραν προ­στα­τευ­τικό εξο­πλι­σμό κατά τη διάρ­κεια της επι­θε­ώ­ρη­σης των χει­ρο­βομ­βί­δων. Το εύρημα αυτό ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει ένα από τα κεντρικά ζητή­ματα της περαι­τέρω διε­ρεύ­νη­σης, καθώς άπτεται απευ­θείας των πρω­το­κόλ­λων ασφα­λείας που ίσχυαν για τη συγκε­κρι­μένη εκπαι­δευ­τική δρα­στη­ριό­τητα.

Το συνερ­γείο, η εντολή και το χρονικό της πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης

Η πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη ανα­τέ­θηκε σε δύο αρχι­φύ­λα­κες ανιχνευτές-εξουδετερωτές αυτο­σχε­δίων βομβών και εκρη­κτι­κών μηχα­νι­σμών της Ομάδας Εξου­δε­τέ­ρω­σης Εκρη­κτι­κών Μηχα­νι­σμών της Υπο­διεύ­θυν­σης Ασφα­λείας Ρόδου.

Το συνερ­γείο κλήθηκε από την τότε Διοι­κητή του Αστυ­νο­μι­κού Τμή­μα­τος Αρχαγ­γέ­λου, και έφτασε στο πεδίο βολής περί ώρα 14:00, τέσ­σε­ρις ώρες μετά την έκρηξη. Η συλλογή στοι­χείων εκτά­θηκε έως τις 13 Δεκεμ­βρίου 2025 και η έκθεση ολο­κλη­ρώ­θηκε στις 15 Δεκεμ­βρίου 2025.

Τι βρέθηκε στο σημείο: το πλήρες ευρεθέν υλικό

Στο σημείο της έκρηξης, οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες εντό­πι­σαν και κατέ­γρα­ψαν ανα­λυ­τικά το σύνολο του εκρη­κτι­κού υλικού. Βρέ­θη­καν 23 αμυ­ντι­κές χει­ρο­βομ­βί­δες τύπου Μ26 Α1 μέσα στον φορέα τους, χωρίς την ταινία ασφα­λείας. Από αυτές, οι τρεις δεν έφεραν το προ­στα­τευ­τικό αφρολέξ στον πυρο­δο­τικό μηχα­νι­σμό και οι 11 εμφά­νι­ζαν εμφανή σημάδια από θραύ­σματα έκρηξης. Ένα ξύλινο κυτίο περιείχε 25 επι­πλέον αμυ­ντι­κές χει­ρο­βομ­βί­δες Μ26 Α1, εκ των οποίων ένας φορέας δεν έφερε ταινία ασφα­λείας και δύο φορείς εμφά­νι­ζαν ίχνη θραυ­σμά­των. Εντο­πί­στηκε επίσης μία μεμο­νω­μένη αμυ­ντική χει­ρο­βομ­βίδα Μ26 Α1 με εμφανή σημάδια έκρηξης στον κορμό και στον μοχλό απε­λευ­θέ­ρω­σης, ένα ξύλινο κυτίο με 30 επι­θε­τι­κές χει­ρο­βομ­βί­δες ΜΚ3 Α2 χωρίς πυρο­δο­τικό μηχα­νι­σμό, καθώς και πλα­στικό κουτί με εργα­λείο τύπου crimper, γάντια εργα­σίας, σπιν­θη­ρο­βόλα κεριά, ανα­πτήρα υγρα­ε­ρίου, κοινούς πυρο­κρο­τη­τές και μετρο­ται­νία.

Σημα­ντική παρα­τή­ρηση της έκθεσης αφορά τα κυτία μετα­φο­ράς. Το ένα ήταν εργο­στα­σιακό κυτίο απο­θή­κευ­σης σχε­δια­σμένο για 30 χει­ρο­βομ­βί­δες Μ26 Α1, ενώ το δεύτερο ήταν κυτίο άλλων πυρο­μα­χι­κών, συγκε­κρι­μένα πυρο­σω­λή­νων PD Μ 557. Οι πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι, εφόσον το δεύτερο κυτίο δεν προ­ο­ρι­ζό­ταν για τις χει­ρο­βομ­βί­δες, δεν ήταν δυνατόν να γνω­ρί­ζουν την αρχική θέση και διάταξη των χει­ρο­βομ­βί­δων πριν την τοπο­θέ­τησή τους σε αυτό.

Η κατά­σταση των χει­ρο­βομ­βί­δων και οι δύο δια­φο­ρε­τι­κές παρ­τί­δες

Εξω­τε­ρικά οι χει­ρο­βομ­βί­δες βρί­σκο­νταν σε πολύ καλή κατά­σταση, χωρίς ίχνη οξεί­δω­σης ή διά­βρω­σης ούτε στον κορμό ούτε στον πυρο­δο­τικό μηχα­νι­σμό. Ωστόσο η έκθεση κατέ­γραψε δύο αξιο­πρό­σε­κτες λεπτο­μέ­ρειες.

Τέσ­σε­ρις έως πέντε χει­ρο­βομ­βί­δες έφεραν στη βάση του κορμού τους περιέ­λιξη με λευκή μονω­τική ταινία. Επι­πλέον, δια­πι­στώ­θη­καν δύο δια­φο­ρε­τι­κές επι­ση­μάν­σεις στον πυρο­δο­τικό μηχα­νι­σμό: οι περισ­σό­τε­ρες έφεραν την ένδειξη ΟΡΙ-1-143 και τέσ­σε­ρις έως πέντε έφεραν την ένδειξη ΟΡΙ-1-142, στοι­χείο που υπο­δη­λώ­νει δια­φο­ρε­τι­κές παρ­τί­δες παρα­γω­γής.

Τι λέει η έκθεση για τη χει­ρο­βομ­βίδα Μ26 Α1

Η έκθεση αναλύει εκτενώς τα χαρα­κτη­ρι­στικά και τον τρόπο λει­τουρ­γίας της αμυ­ντι­κής χει­ρο­βομ­βί­δας Μ26 Α1 αμε­ρι­κα­νι­κής προ­έ­λευ­σης, που παρά­χθηκε μεταξύ 1952 και 1968. Πρό­κει­ται για χει­ρο­βομ­βίδα θραυ­σμα­το­ποί­η­σης με κύριο εκρη­κτικό γέμισμα 160 γραμ­μά­ρια

Η πυρο­δό­τηση, σύμφωνα με την έκθεση, γίνεται μόνο αφού αφαι­ρε­θεί η περόνη ασφα­λείας και η χει­ρο­βομ­βίδα απε­λευ­θε­ρω­θεί από το χέρι. Τότε το ελα­τή­ριο εκτι­νάσ­σει τον μοχλό απε­λευ­θέ­ρω­σης και ο επι­κρου­στή­ρας χτυπά το καψύλ­λιο, από το οποίο ξεκινά σπιν­θή­ρας που ενερ­γο­ποιεί το επι­βρα­δυ­ντικό υλικό.

Μετά από 4 έως 5 δευ­τε­ρό­λε­πτα σημειώ­νε­ται η έκρηξη μέσω πυρο­κρο­τητή, ενι­σχυ­τι­κού γεμί­σμα­τος και κύριας εκρη­κτι­κής ύλης.

Το σενάριο της έκρηξης κατά τους πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες

Τα συμπε­ρά­σματα της έκθεσης για τις ακρι­βείς συν­θή­κες παρα­τί­θε­νται ως εκτί­μηση. Σύμφωνα με τους πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, από την ανάλυση των ευρη­μά­των και τη συγκέ­ντρωση των θραυ­σμά­των εκτι­μά­ται ότι οι δύο στρα­τιω­τι­κοί βρί­σκο­νταν μπροστά στο τζιπ, όπου πραγ­μα­το­ποιού­σαν έλεγχο και προ­ε­τοι­μα­σία των χει­ρο­βομ­βί­δων για παρά­δοση στους εκπαι­δευό­με­νους.

Είχαν αφαι­ρέ­σει την προ­στα­τευ­τική ταινία από τους φορείς και τις είχαν τοπο­θε­τή­σει πάνω στο καπό του οχή­μα­τος. Στο σημείο αυτό, ανα­φέ­ρε­ται στην έκθεση, «πιθανόν μετά από κάποια λαν­θα­σμένη ενέρ­γεια των ανωτέρω προ­κλή­θηκε η έκρηξη».

Η έκρηξη εντο­πί­στηκε στην εμπρό­σθια αρι­στερή όψη του τζιπ, σε εκτι­μώ­μενο ύψος 1,50 έως 1,60 μέτρων από το έδαφος και σε από­σταση 40 έως 50 εκα­το­στών από τον προ­φυ­λα­κτήρα. Για τους δύο στρα­τιω­τι­κούς η έκθεση ανα­φέ­ρει ότι «η χει­ρο­βομ­βίδα εξερ­ράγη στο δεξί χέρι του Βαρδάρη, όπου προ­κά­λεσε τον ακρω­τη­ρια­σμό του, και σε πολύ κοντινή από­σταση από τον Γαλυ­φια­νάκη, όπου η δια­σπορά των θραυ­σμά­των τον έπληξε σε όλο του το σώμα, τραυ­μα­τί­ζο­ντάς τον θανά­σιμα».

Επίσης η έκθεση σημειώ­νει ότι δεν ανευ­ρέθη ακέ­ραιος ο μοχλός απε­λευ­θέ­ρω­σης ούτε η περόνη ασφα­λείας, εκτι­μώ­ντας ότι ο μοχλός θα έπρεπε να βρεθεί σε από­σταση έως 4 μέτρων από το σημείο και η περόνη σε ακόμη πιο κοντινή.

Όλα τα ευρή­ματα στάλ­θη­καν από το Αστυ­νο­μικό Τμήμα Αρχαγ­γέ­λου στη Διεύ­θυνση Εγκλη­μα­το­λο­γι­κών Ερευνών Αττικής για εργα­στη­ριακή εξέταση.

Ο τεχνι­κός σύμ­βου­λος Τσιά­μπας το είχε πει από την πρώτη μέρα

Αυτό που το επίσημο πόρισμα κατέ­ληξε να επι­βε­βαιώ­νει μήνες μετά, ο τεχνι­κός σύμ­βου­λος της οικο­γέ­νειας, ο κ. Γιάννης Τσιά­μπας, το είχε εκφέρει ήδη από τα πρώτα 24ωρα.

Ο ίδιος είχε ταξι­δέ­ψει έκτακτα στη Ρόδο και πραγ­μα­το­ποί­ησε αυτοψία στον τόπο της τρα­γω­δίας. Από τα πρώτα ευρή­ματα εξέ­φρασε την πεποί­θηση ότι η χει­ρο­βομ­βίδα είχε εκραγεί στα χέρια του επι­λο­χία.

Το επι­χεί­ρημά του ήταν τεχνικά τεκ­μη­ριω­μένο. Σύμφωνα με τον κ. Τσιάμπα, από τον ήχο του επι­κρου­στήρα έως την έκρηξη μεσο­λα­βούν 4 δευ­τε­ρό­λε­πτα, χρόνος αρκετός ώστε κάποιος να αντι­δρά­σει αντα­να­κλα­στικά.

Αν κάτι τέτοιο δεν συνέβη, ο λόγος ήταν ότι η έκρηξη ήρθε απρό­σμενα και αιφ­νι­δια­στικά. Ο ίδιος εκτι­μούσε ότι και οι δύο άνδρες βρί­σκο­νταν σκυμ­μέ­νοι πάνω στη χει­ρο­βομ­βίδα, με μέτωπο σε αυτή, και ότι ο επι­λο­χίας ήταν εκείνος που την κρα­τούσε.

Ο Ραφαήλ  Γαλυ­φια­νά­κης

Ο Γεώργιος-Ραφαήλ Γαλυ­φια­νά­κης είχε γεν­νη­θεί την 1η Νοεμ­βρίου 2006 και είχε κατα­τα­γεί στον Ελλη­νικό Στρατό τον Ιανουά­ριο.

Τοπο­θε­τή­θηκε στη μονάδα της Ρόδου μόλις δύο ημέρες πριν από το δυστύ­χημα. Σύμφωνα με τις μαρ­τυ­ρίες της οικο­γέ­νειας, ήταν ενθου­σια­σμέ­νος με την εκπαί­δευση που ξεκι­νούσε.

Η υπόθεση έχει ανα­τε­θεί από την οικο­γέ­νεια στους δικη­γό­ρους κ.κ. Γιώργο Κοκο­σάλη και Στέλιο Κιουρ­τζή.

Ο κ. Κοκο­σά­λης, δεν άφησε κανένα περι­θώ­ριο αμφι­βο­λίας για τη θέση της οικο­γέ­νειας και τα συμπε­ρά­σματα που εξά­γο­νται από τα ευρή­ματα. «Ό,τι ακριβώς είχε γνω­μο­δο­τή­σει από την πρώτη στιγμή ο τεχνι­κός μας σύμ­βου­λος Γιάννης Τσιά­μπας, το ίδιο απε­φάν­θη­σαν και οι ορι­σθέ­ντες στην προ­α­νά­κριση πραγ­μα­το­γνώ­μο­νες, ότι δηλαδή ο αεί­μνη­στος Ραφαήλ ουδέ­ποτε χει­ρί­στηκε την επίμαχη χει­ρο­βομ­βίδα και απλώς βρέθηκε στον λάθος τόπο και χρόνο», ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Η δια­κο­μιδή και ο αγώνας επι­βί­ω­σης του Βαρδάρη

Και οι δύο στρα­τιω­τι­κοί μετα­φέρ­θη­καν άμεσα στο Γενικό Νοσο­κο­μείο Ρόδου. Εκεί δια­πι­στώ­θηκε ο θάνατος του Ραφαήλ Γαλυ­φια­νάκη, ενώ για τον επι­λο­χία Βαρδάρη ξεκί­νησε αγώνας στα­θε­ρο­ποί­η­σης με επεί­γου­σες επεμ­βά­σεις.

Ο 39χρονος, έγγαμος και πατέρας δύο παιδιών, αερο­δια­κο­μί­σθηκε στη συνέ­χεια με στρα­τιω­τικό ελι­κό­πτερο σινούκ στο 401 Γενικό Στρα­τιω­τικό Νοσο­κο­μείο Αθηνών μέσω Κω, καθώς ο διά­δρο­μος του αερο­δρο­μίου Ρόδου ήταν κλει­στός λόγω προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων έργων.

Ο δικη­γό­ρος του, κ. Γεώρ­γιος Δακου­ράς, περι­γρά­φει την πρό­γνωση εκείνης της περιό­δου ως «εντελώς δυσοί­ωνη», με ποσοστό επι­βί­ω­σης που δεν ξεπερ­νούσε το 0,5%, ακρω­τη­ρια­σμέ­νος και βαρύ­τατα πολυ­τραυ­μα­τίας, δια­σω­λη­νω­μέ­νος επί εβδο­μά­δες.

Ο κ. Δακου­ράς χαρα­κτη­ρί­ζει την πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη «επιει­κώς ανε­παρκή, ελλι­πέ­στατη και σε μεγάλο βαθμό εσφαλ­μένη», επι­ση­μαί­νο­ντας ότι αντί να δια­φω­τί­ζει τις συν­θή­κες της έκρηξης «δημιουρ­γεί εσφαλ­μέ­νες εντυ­πώ­σεις αφή­νο­ντας τερά­στια κενά».

Η προ­α­νά­κριση βρί­σκε­ται σε εξέλιξη, με το σύνολο των ευρη­μά­των να έχει απο­στα­λεί στη Διεύ­θυνση Εγκλη­μα­το­λο­γι­κών Ερευνών Αττικής. Το σύνολο των κατα­θέ­σεων, από τον αξιω­μα­τικό βολής μέχρι τους στρα­τευ­μέ­νους μάρ­τυ­ρες, σχη­μα­τί­ζει κατά τις πλη­ρο­φο­ρίες μια συνε­κτική εικόνα για το πώς στήθηκε η εκπαί­δευση, πού βρί­σκο­νταν οι κρί­σι­μοι ρόλοι και τι ακριβώς συνέβη από τη στιγμή της έκρηξης έως τη δια­κο­μιδή.

Τα δεδο­μένα αυτά, όπως επι­ση­μαί­νε­ται, οριο­θε­τούν τα καίρια ερω­τή­ματα που απο­μέ­νουν να απα­ντη­θούν: από την τήρηση των πρω­το­κόλ­λων ελέγχου και τον εξο­πλι­σμό των πυρο­τε­χνουρ­γών μέχρι την ακριβή αλλη­λου­χία ενερ­γειών στο πρώτο δεκά­λε­πτο πριν από την έκρηξη.