Νικηφόρος Παπανικόλας: «Οι αρμοδιότητες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων πρέπει να μεταφερθούν»

• Η πρόταση που υιο­θε­τή­θηκε από την Περι­φε­ρειακή Αρχή Νοτίου Αιγαίου και ο προ­βλη­μα­τι­σμός για την επόμενη μέρα με βάση τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης • Προ­βλη­μα­τι­σμός για το εκλο­γικό σύστημα και την εκλογή συμ­βού­λων “χωρίς σταυρό”

Στα προ­βλή­ματα του β’ βαθμού Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης με αφορμή τον διάλογο για τον νέο Κώδικα και την συζή­τηση που έγινε στις συνε­δριά­σεις του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου Νοτίου Αιγαίου οι οποίες πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν την περα­σμένη εβδο­μάδα στη Ρόδο, ανα­φέρ­θηκε ο επι­κε­φα­λής της παρά­τα­ξης της μεί­ζο­νος μειο­ψη­φίας «Νέα Εποχή στο Νότιο Αιγαίο» κ. Νικη­φό­ρος Παπα­νι­κό­λας.

Σχο­λιά­ζο­ντας τις εξε­λί­ξεις, υπο­γράμ­μισε τα εξής:

«Στο πλαίσιο των συνε­δριά­σεων που έγιναν στην Ρόδο, είχαμε την ευκαι­ρία να συζη­τή­σουμε για δεύτερη φορά, την εισα­γωγή του νέου Κώδικα για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Το συζη­τή­σαμε ξανά, τον περα­σμένο Ιανουά­ριο στην συνε­δρί­αση που έγινε στην Σύρο ενώ τώρα, είχαμε την ευκαι­ρία να δούμε τα θέματα λίγο πιο συγκε­κρι­μένα και να μιλή­σουμε πιο ειδικά. Εμείς επα­να­λά­βαμε ότι απα­ραί­τητο για να απο­τε­λέ­σει αυτός ο Κώδικας, μια πραγ­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση και να μην μείνει μια απλή τακτο­ποί­ηση ρυθ­μί­σεων χρειά­ζο­νται τρία πράγ­ματα:

α. να μιλήσει για την διοι­κη­τική ελευ­θε­ρία των βαθμών της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, του πρώτου και του δεύ­τε­ρου, β. να μιλήσει για την οικο­νο­μική τους αυτο­τέ­λεια και γ. να ξεκα­θα­ρί­σει την θεσμική θωρά­κιση των αυτο­διοι­κη­τι­κών.

Στα πλαίσια των τριών αυτών αξόνων, φέραμε κάποιες συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις. Όσον αφορά στην διοι­κη­τική ελευ­θε­ρία που συνε­πά­γε­ται την πραγ­μα­τική απο­κέ­ντρωση – εξου­σίες, προ­τεί­ναμε την κατάρ­γηση των αρμο­διο­τή­των των Απο­κε­ντρω­μέ­νων Διοι­κή­σεων και την μετα­φορά τους στα αντί­στοιχα υπουρ­γεία –ή όσον αφορά στον έλεγχο νομι­μό­τη­τας, σε μια ανε­ξάρ­τητη επο­πτική αρχή. Η πρότασή μας, υιο­θε­τή­θηκε από την Περι­φε­ρειακή Αρχή Νοτίου Αιγαίου και συμ­φω­νή­σαμε επ αυτού, καθώς κινεί­ται γύρω από αυτό τον άξονα. Δηλαδή, στην πράξη, αυτός ο ενδιά­με­σος βαθμός διοί­κη­σης ανάμεσα στο κεντρικό κράτος και την Αυτο­διοί­κηση, περισ­σό­τερο δημιουρ­γεί καθυ­στε­ρή­σεις και γρα­φειο­κρα­τικά προ­βλή­ματα, παρά διευ­κο­λύ­νει. Κι αυτό γιατί, όσον αφορά στον έλεγχο νομι­μό­τη­τας, αυτός που φυσικά πρέπει να ασκεί­ται και βάση του Συντάγ­μα­τος μπορεί να γίνει από μια άλλη, ανε­ξάρ­τητη αρχή, που θα έχει την επο­πτεία της νομι­μό­τη­τας, απο­κλει­στικά για τις απο­φά­σεις των οργάνων (των περι­φε­ρεια­κών και δημο­τι­κών συμ­βου­λίων και των αντί­στοι­χων επι­τρο­πών). Όσον αφορά στις λοιπές τους αρμο­διό­τη­τες (ιθα­γέ­νεια, χωρο­τα­ξία, υδά­τι­νοι πόροι κ.ο.κ.) μπορούν να μετα­φερ­θούν, είτε στα αρμόδια υπουρ­γεία, είτε στις περι­φέ­ρειες. Είναι κάτι που ενι­σχύει και την δημο­κρα­τική λει­τουρ­γία, διότι οι Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις, δεν είναι ούτε αυτο­διοι­κη­τι­κοί θεσμοί, αλλά κυρίως δεν έχουν δημο­κρα­τική νομι­μο­ποί­ηση. Είναι διο­ρι­σμέ­νοι από το κράτος. Συνεπώς, υπάρχει το “παρά­δοξο” οι διο­ρι­σμέ­νοι να ελέγ­χουν τους εκλεγ­μέ­νους…».

Σύμφωνα με τον κ. Παπα­νι­κόλα, ο νέος Κώδικας πρέπει να φύγει από τα στενά όρια της απλής κατα­γρα­φής –π.χ. των αρμο­διο­τή­των:

«Υπάρ­χουν πάρα πολλές επι­κα­λύ­ψεις αρμο­διο­τή­των, υπάρ­χουν δια­τά­ξεις που δίνουν αρμο­διό­τη­τες στους δήμους και άλλες δια­τά­ξεις που δίνουν, ακριβώς τις ίδιες αρμο­διό­τη­τες στις περι­φέ­ρειες. Πέραν τούτου, πιστεύ­ουμε ότι δεν ωφελεί να πάρεις μια σύνθετη αρμο­διό­τητα και να την δώσεις κάπου. Πρέπει μέσα από αυτή την δια­δι­κα­σία να απλο­ποι­η­θούν και οι δια­δι­κα­σίες, αλλά και οι αρμο­διό­τη­τες. Δεν αρκεί να απο­φα­σί­σουμε, ποιος κάνει και τι κάνει. Θα πρέπει να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μειώ­σουμε τις καθυ­στε­ρή­σεις και να εφο­διά­σουμε τον Οργα­νι­σμό Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης που θα επι­φορ­τι­στεί με την κάθε αρμο­διό­τητα, ώστε να μπο­ρέ­σει να την υλο­ποι­ή­σει. Π.χ. ο καθα­ρι­σμός των ρεμάτων. Μία αρμο­διό­τητα που δόθηκε στις περι­φέ­ρειες, χωρίς καμία πρό­βλεψη για πόρους, προ­σω­πικό κ.ο.κ.».

Συνεπώς, ο διά­λο­γος όχι μόνον πρέπει να συνε­χι­στεί επί της ουσίας, να απο­σα­φη­νι­στούν όλες οι ασά­φειες που περιέ­χει και να ολο­κλη­ρω­θεί. «Εμείς μιλάμε για την ανάγκη “πραγ­μα­τι­κής” απο­κέ­ντρω­σης και την μετα­βί­βαση αρμο­διο­τή­των, πόρων και προ­σω­πι­κού στους ΟΤΑ γιατί θεω­ρούμε ότι λόγω της αρχής της επι­κου­ρι­κό­τη­τας, είναι πιο ικανά όργανα για να γνω­ρί­ζουν τα προ­βλή­ματα της κάθε κοι­νω­νίας και να βοη­θή­σουν στην επίλυσή τους, πολύ πιο άμεσα» -ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Για το εκλο­γικό σύστημα και την εκλογή συμ­βού­λων “χωρίς σταυρό”

Κληθείς να σχο­λιά­σει αυτό που ειπώ­θηκε κατά την διάρ­κεια της συνε­δρί­α­σης του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου για την εκλογή “χωρίς σταυρό” μερικών συμ­βού­λων, ο κ. Παπα­νι­κό­λας δήλωσε:

«Ένα από τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα του νέου Κώδικα, είναι το νέο εκλο­γικό σύστημα. Και αυτό γιατί, αρχικώς, εισά­γε­ται ένα σύστημα εναλ­λα­κτι­κής ψήφου, το οποίο είναι αντι-δημοκρατικό (γιατί επι­τρέ­πει σε συν­δυα­σμούς να εκλέ­γο­νται με ποσοστό κάτω του 40%) και αντι-συνταγματικό, γιατί παρα­βιά­ζει την αρχή της ισό­τη­τας της ψήφου και κυρίως, δεν έχει εφαρ­μο­στεί πουθενά στον πλανήτη. Επι­πλέον, κανένας δεν ζήτησε την αλλαγή του εκλο­γι­κού νόμου στην Αυτο­διοί­κηση.

Επίσης, εισά­γο­νται υπο­ψή­φιοι άνευ… σταυρού. Πάμε δηλαδή, σε μια ψηφο­φο­ρία όπου, κάποιοι θα εκλέ­γο­νται με σταυρό και κάποιοι θα παίρ­νουν την έδρα απ’ ευθείας στο περι­φε­ρειακό ή στο δημο­τικό συμ­βού­λιο. Αυτό είναι κι ένα πρα­κτικό ζήτημα: ποιες θέσεις θα κατα­λαμ­βά­νουν όσοι παίρ­νουν έδρες, άνευ σταυρού; Θα παίρ­νουν τις έδρες που υφί­στα­νται τώρα από τους εκλεγ­μέ­νους, ή θα δημιουρ­γη­θούν νέες έδρες γι’ αυτούς; Βλέ­πουμε δηλαδή, ότι υπάρ­χουν προ­βλή­ματα στην πράξη. Προ­σω­πικά, πιστεύω ότι αυτή η συζή­τηση για το νέο Κώδικα, θα κρα­τή­σει αρκετό χρόνο και ευελ­πι­στώ ότι στο τέλος, θα πετύ­χουμε το επι­θυ­μητό απο­τέ­λε­σμα….».