Νικηφόρος Παπανικόλας: Ο νέος Κώδικας για την Τοπική Αυτοδιοίκηση έρχεται ως τακτοποίηση – Πρέπει να γίνει μεταρρύθμιση

Από την παρά­ταξη ” Νέα Εποχή για το Νότιο Αιγαίο” ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Κατά τη συζή­τηση στο Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο Νοτίου Αιγαίου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, ανα­πτύ­ξαμε τις θέσεις μας, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τόσο τα θετικά σημεία της προ­σπά­θειας κωδι­κο­ποί­η­σης όσο και τις σοβαρές θεσμι­κές και δημο­κρα­τι­κές ελλεί­ψεις του προ­τει­νό­με­νου πλαι­σίου.

Ανα­γνω­ρί­ζουμε ως θετικό βήμα τη συγκέ­ντρωση περισ­σό­τε­ρων από πεντα­κο­σίων διά­σπαρ­των νομο­θε­τη­μά­των σε ενιαίο κείμενο, επι­ση­μαί­νο­ντας ωστόσο ότι ο νέος Κώδικας χάνει την ευκαι­ρία να απο­τε­λέ­σει ουσια­στική μεταρ­ρύθ­μιση για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση.

Μια πραγ­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση οφείλει να στη­ρί­ζε­ται σε τρεις βασι­κούς πυλώνες:

1. Διοι­κη­τική ελευ­θε­ρία και πραγ­μα­τική απο­κέ­ντρωση

Δεν υφί­στα­ται απο­κέ­ντρωση όταν το κεντρικό κράτος δια­τη­ρεί πάνω από είκοσι χιλιά­δες αρμο­διό­τη­τες. Ο κόσμος της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης χρειά­ζε­ται εμπι­στο­σύνη με ουσια­στική μετα­φορά αρμο­διο­τή­των, πόρων, προ­σω­πι­κού και υπο­δο­μών για να μπορεί να παράγει πολι­τική και να υπη­ρε­τεί τις κοι­νω­νι­κές ανάγκες. Κατα­θέ­σαμε συγκε­κρι­μένη πρόταση για τη μετα­φορά της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας στην Τοπική Αυτο­διοί­κηση των νησιών, ώστε να αντι­με­τω­πι­στεί η δια­χρο­νική υγειο­νο­μική υπο­βάθ­μιση των νησιω­τών.

2. Οικο­νο­μική αυτο­τέ­λεια των οργα­νι­σμών τοπικής αυτο­διοί­κη­σης

Η ενί­σχυση της αυτο­διοί­κη­σης δεν μπορεί να επι­τευ­χθεί μέσω νέων τελών και επι­βα­ρύν­σεων στους πολίτες. Αντί­θετα, προ­τεί­νουμε τη μετα­φορά πόρων από το κεντρικό κράτος στην αυτο­διοί­κηση, με επι­στροφή εσόδων που παρά­γο­νται σε τοπικό επίπεδο, όπως ενδει­κτικά ο ΕΝΦΙΑ, φόροι επί ακι­νή­των και μέρος του ΦΠΑ, έσοδα από παρα­βά­σεις του ΚΟΚ και το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, ώστε οι Περι­φέ­ρειες και οι Δήμοι να μπορούν να ασκούν πολι­τι­κές με στα­θε­ρό­τητα και προ­γραμ­μα­τι­σμό.

3. Θεσμική θωρά­κιση των αιρετών

Η διαρκής απειλή ποι­νι­κών ευθυνών λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτικά για τη συμ­με­τοχή ικανών ανθρώ­πων στα κοινά και οδηγεί σε διοι­κη­τική αδρά­νεια. Υπάρχει ανάγκη δια­χω­ρι­σμού μεταξύ πολι­τι­κής, διοι­κη­τι­κής και ποι­νι­κής ευθύνης, χωρίς καμία ανοχή σε φαι­νό­μενα αδια­φά­νειας.

Δηλώ­σαμε την ενα­ντί­ωσή μας στις αλλαγές του εκλο­γι­κού νόμου που εισάγει ο νέος Κώδικας.

Καταγ­γεί­λαμε την πρό­βλεψη υπο­ψη­φίων άνευ σταυρού προ­τί­μη­σης, η οποία περιο­ρί­ζει τη λαϊκή κυριαρ­χία και παρα­βιά­ζει την αρχή της ισό­τη­τας της ψήφου.

Παράλ­ληλα, εκφρά­σαμε κάθετη αντί­θεση στο σύστημα της «εναλ­λα­κτι­κής ψήφου», το οποίο χαρα­κτη­ρί­ζε­ται αδια­φα­νές, δυσ­νό­ητο και θεσμικά επι­κίν­δυνο, καθώς αλλοιώ­νει τη βούληση των εκλο­γέων και ευνοεί τεχνη­τές πλειο­ψη­φίες.

Κατα­θέ­σαμε, επι­πλέον, τρεις συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις με σαφή νησιω­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό:

• Τη ρητή ενσω­μά­τωση της Αρχής της Νησιω­τι­κής Ισο­δυ­να­μίας στον νέο Κώδικα ως υπο­χρε­ω­τι­κού κανόνα άσκησης όλων των αρμο­διο­τή­των των Περι­φε­ρειών, ώστε ο πολίτης του νησιού να μην υφί­στα­ται μεγα­λύ­τερο διοι­κη­τικό, οικο­νο­μικό ή χρονικό κόστος από τον πολίτη της ηπει­ρω­τι­κής χώρας.

• Τη θεσμο­θέ­τηση της υπο­χρέ­ω­σης της Περι­φέ­ρειας να ανα­λαμ­βά­νει αρμο­διό­τη­τες Δήμων σε νησιω­τι­κές περιο­χές, όταν αυτοί δεν δια­θέ­τουν διοι­κη­τική ή τεχνική επάρ­κεια, με απόφαση του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λίου, ιδίως σε τομείς όπως τα τεχνικά έργα, η ύδρευση και απο­χέ­τευση, τα λιμε­νικά έργα και η πολι­τική προ­στα­σία.

• Τη θεσμο­θέ­τηση δείκτη νησιω­τι­κό­τη­τας στην κατα­νομή των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε η χρη­μα­το­δό­τηση να λαμ­βά­νει υπόψη την απο­μό­νωση, το κόστος μετα­φο­ρών και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της νησιω­τι­κής Ελλάδας.

Δεν ορα­μα­τι­ζό­μα­στε την τοπική αυτο­διοί­κηση ως προ­έ­κταση της κεντρι­κής κυβερ­νη­τι­κής εξου­σίας, αλλά ως χώρο δημο­κρα­τίας, πολυ­φω­νίας και ουσια­στι­κής αυτο­νο­μίας.