Μετεξεταστέο το ελληνικό σχολείο στα μαθηματικά

Oι Ελληνες μαθητές μπορούν να απα­ντούν σε ασκή­σεις θεωρίας των μαθη­μα­τι­κών, αλλά απο­δει­κνύ­ε­ται ότι δεν τους είναι τόσο εύκολο να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τα μαθη­μα­τικά για να κατα­νο­ή­σουν και να αντι­με­τω­πί­σουν κατα­στά­σεις της καθη­με­ρι­νής ζωής.

Δηλαδή, γνω­ρί­ζουν τη θεωρία, ωστόσο δεν έχουν μαθη­μα­τική σκέψη και χωλαί­νουν στην εφαρ­μογή της θεωρίας στην πράξη. «Το επίπεδο του μαθη­μα­τι­κού εγγραμ­μα­τι­σμού της πλειο­νό­τη­τας των μαθητών της χώρας μας είναι χαμηλό.

Ο μαθη­μα­τι­κός εγγραμ­μα­τι­σμός δεν ταυ­τί­ζε­ται με την απλή γνώση τύπων, κανόνων και δια­δι­κα­σιών. Ανα­φέ­ρε­ται στη λει­τουρ­γική χρήση των μαθη­μα­τι­κών: στην ικα­νό­τητα του ατόμου να κατα­νοεί δεδο­μένα, να ερμη­νεύει πλη­ρο­φο­ρίες, να επιλύει ρεα­λι­στικά προ­βλή­ματα και να λαμ­βά­νει τεκ­μη­ριω­μέ­νες απο­φά­σεις», παρα­τη­ρεί στην «Κ» η κ. Ελένη Νόλκα, μαθη­μα­τι­κός με πολυετή εμπει­ρία σε δημόσια σχολεία και διδά­κτωρ του τμή­μα­τος Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Τηλε­μα­τι­κής του Χαρο­κό­πειου Πανε­πι­στη­μίου.

Η εκπαί­δευση «προ­ο­δεύει» στην τεχνο­λο­γία

Ειδι­κό­τερα, στο πλαίσιο έρευνας που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από την μαθη­μα­τικό σε σχολεία όλης της Ελλάδας, διε­ρευ­νή­θη­καν οι ικα­νό­τη­τες μαθη­μα­τι­κού εγγραμ­μα­τι­σμού μαθητών που ολο­κλη­ρώ­νουν την υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση, δηλαδή βρί­σκο­νται στο τέλος της Γ ́ Γυμνα­σίου ή στην αρχή της Α ́ Λυκείου.

Στην έρευνα συμ­με­τεί­χαν 650 μαθητές από γυμνά­σια και λύκεια μεγάλων και μικρών αστικών κέντρων, καθώς και αγρο­τι­κών περιο­χών. Οι μαθητές κλή­θη­καν να επι­λύ­σουν προ­βλή­ματα αντί­στοιχα με εκείνα που χρη­σι­μο­ποιού­νται στο διεθνές πρό­γραμμα PISA.

Παράλ­ληλα, συμπλή­ρω­σαν ερω­τη­μα­το­λό­γιο που κατέ­γραφε κοι­νω­νι­κο­δη­μο­γρα­φικά στοι­χεία, αλλά και στάσεις και πεποι­θή­σεις απέ­να­ντι στα μαθη­μα­τικά, όπως η αυτο-αποτελεσματικότητα, η αυτο­α­ντί­ληψη, το άγχος και η συνέ­πεια στη μελέτη.

Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα, η πλειο­νό­τητα των μαθητών (52%) ολο­κλη­ρώ­νει την υπο­χρε­ω­τική εκπαί­δευση με χαμηλό επίπεδο εγγραμ­μα­τι­σμού, το 37% με μεσαίο επίπεδο, ενώ μόλις το 11% κατα­τάσ­σε­ται στο υψηλό επίπεδο.

Από την άλλη, η έρευνα επι­βε­βαιώ­νει ότι το κοινωνικο-οικονομικό προφίλ των οικο­γε­νειών επη­ρε­ά­ζει το εκπαι­δευ­τικό προφίλ των παιδιών.

Συγκε­κρι­μένα, το μορ­φω­τικό επίπεδο των γονέων, το επαγ­γελ­μα­τικό τους προφίλ, ο αριθμός βιβλίων και ψηφια­κών συσκευών στο σπίτι φαί­νε­ται να συν­δέ­ο­νται ουσια­στικά με την επίδοση των μαθητών στον μαθη­μα­τικό εγγραμ­μα­τι­σμό. Μαθητές που προ­έρ­χο­νται από οικο­γέ­νειες με περισ­σό­τε­ρους πολι­τι­σμι­κούς και εκπαι­δευ­τι­κούς πόρους εμφα­νί­ζουν, κατά μέσον όρο, υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις.

Η PISA που μας στοι­χειώ­νει

Παράλ­ληλα, δια­φο­ρές κατα­γρά­φο­νται ανάλογα με τον βαθμό αστι­κό­τη­τας της περιο­χής και τον τύπο του σχο­λείου. Οι μαθητές σχο­λείων των μεγάλων αστικών κέντρων εμφα­νί­ζουν συνο­λικά υψη­λό­τερο επίπεδο μαθη­μα­τι­κού εγγραμ­μα­τι­σμού σε σχέση με τους μαθητές αγρο­τι­κών περιο­χών, γεγονός που ανα­δει­κνύει υπαρ­κτές εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες.

Μη γνω­στι­κοί παρά­γο­ντες

Σύμφωνα με την κ. Νόλκα, ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν τα ευρή­ματα που αφορούν τους λεγό­με­νους μη γνω­στι­κούς παρά­γο­ντες. «Η πίστη ότι μπορούν να τα κατα­φέ­ρουν σε μαθη­μα­τι­κές κατα­στά­σεις απο­τε­λεί έναν από τους ισχυ­ρό­τε­ρους θετι­κούς παρά­γο­ντες. Εξίσου καθο­ρι­στική ανα­δει­κνύ­ε­ται και η αυτο­α­ντί­ληψη για τα μαθη­μα­τικά, δηλαδή η γενι­κό­τερη εικόνα που έχουν οι μαθητές για τον εαυτό τους ως καλούς ή αδύ­να­μους στα μαθη­μα­τικά.

Οι μαθητές με αρνη­τική αυτο­α­ντί­ληψη απο­φεύ­γουν τις απαι­τη­τι­κές ασκή­σεις, εγκα­τα­λεί­πουν ευκο­λό­τερα την προ­σπά­θεια, ακόμη και όταν δια­θέ­τουν τις απα­ραί­τη­τες γνω­στι­κές βάσεις. Επίσης, σημα­ντικό ρόλο παίζουν η συνέ­πεια και η μεθο­δι­κό­τητα με τις οποίες οι μαθητές αντι­με­τω­πί­ζουν το μάθημα. Οσοι δηλώ­νουν ότι προ­σπα­θούν συστη­μα­τικά και οργα­νω­μένα εμφα­νί­ζουν σαφώς υψη­λό­τερο επίπεδο μαθη­μα­τι­κού εγγραμ­μα­τι­σμού», παρα­τη­ρεί η καθη­γή­τρια.

Τα σχολεία χάνουν μαθητές

Βασική δεξιό­τητα ζωής

«Σε μια εποχή όπου αριθμοί, ποσοστά, στα­τι­στι­κές και γρα­φή­ματα κατα­κλύ­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητά μας –από την οικο­νο­μία και την υγεία μέχρι την κλι­μα­τική κρίση– ο μαθη­μα­τι­κός εγγραμ­μα­τι­σμός δεν απο­τε­λεί πολυ­τέ­λεια, αλλά βασική δεξιό­τητα ζωής», λέει η κ. Νόλκα και αξιο­λο­γώ­ντας τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας (κυκλο­φο­ρεί σε βιβλίο από την εκδό­σεις Παπα­ζήση) προ­τεί­νει την αλλαγή διδα­κτι­κού μοντέ­λου των μαθη­μα­τι­κών στο σχολείο.

Οπως εξηγεί η ίδια, «το σχολείο φαί­νε­ται να δίνει έμφαση κυρίως στη διδα­σκα­λία των μαθη­μα­τι­κών ως σύνολο τεχνι­κών δεξιο­τή­των και λιγό­τερο στη χρήση τους ως εργα­λείο σκέψης. Ομως, ο μαθη­μα­τι­κός εγγραμ­μα­τι­σμός δεν ανα­πτύσ­σε­ται αυτο­μά­τως μέσα από την επίλυση τυπο­ποι­η­μέ­νων ασκή­σεων. Απαι­τεί­ται μια δια­φο­ρε­τική διδα­κτική προ­σέγ­γιση: περισ­σό­τερα προ­βλή­ματα πραγ­μα­τι­κής ζωής, περισ­σό­τερη συζή­τηση και ερμη­νεία μέσα στην τάξη, λιγό­τερη μηχα­νική ανα­πα­ρα­γωγή δια­δι­κα­σιών. Κυρίως απαι­τεί­ται η ουσια­στική ανα­γνώ­ριση του μαθη­μα­τι­κού εγγραμ­μα­τι­σμού ως κεντρι­κού στόχου της εκπαί­δευ­σης στα μαθη­μα­τικά».

Πηγή: kathimerini.gr