Αθώοι λόγω αμφιβολιών οι 4 κατηγορούμενοι για την περιφορά Επιταφίου στον Αρχάγγελο εν μέσω καραντίνας

Μια νυχτε­ρινή περι­φορά Επι­τα­φίου στα στενά του Αρχαγ­γέ­λου, την περίοδο που η χώρα βρι­σκό­ταν σε πλήρη καρα­ντίνα, επέ­στρεψε για χρόνια στο προ­σκή­νιο ως σύμβολο μιας εποχής φόβου, περιο­ρι­σμών και κοι­νω­νι­κής τριβής. Το γεγονός, που κατα­γρά­φηκε σε βίντεο και πυρο­δό­τησε έντονες αντι­δρά­σεις ήδη από τον Απρίλιο του 2020, έφτασε μέχρι το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου, όπου χθες οι 4 κατη­γο­ρού­με­νοι κρί­θη­καν αθώοι λόγω αμφι­βο­λιών.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέ­χεια της πορείας μιας υπό­θε­σης που συγκέ­ντρωσε ενδια­φέ­ρον, όχι μόνο για το ποινικό της σκέλος αλλά κυρίως για το κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα που άφησε.

Το περι­στα­τικό που άναψε τη σπίθα μέσα στην καρα­ντίνα

Σύμφωνα με όσα είχαν τεθεί υπό δικα­στική κρίση, η περι­φορά έγινε τη νύχτα προς ξημε­ρώ­ματα, στις 18 Απρι­λίου 2020, με ώρα ανα­φο­ράς περίπου 03:00 π.μ., ενώ υπήρξαν ανα­φο­ρές ότι η κίνηση της πομπής είχε ξεκι­νή­σει νωρί­τερα, περίπου στις 02:00. Στο βίντεο δια­κρί­νο­νται δεκάδες άτομα να ακο­λου­θούν την πομπή στα σοκάκια του παλαιού οικι­σμού, χωρίς την παρου­σία ή συμ­με­τοχή ιερέα, σε μια περίοδο που οι μετα­κι­νή­σεις ήταν αυστηρά περιο­ρι­σμέ­νες και η δημόσια συζή­τηση κυριαρ­χού­νταν από την απειλή της δια­σπο­ράς του κορω­νοϊού.

Το στοι­χείο που έδωσε στην υπόθεση ιδιαί­τερη βαρύ­τητα ήταν η δια­δι­κτυακή της διά­σταση. Κατα­γρά­φη­καν αναρ­τή­σεις βίντεο στο Facebook, τις πρώτες πρωινές ώρες, με αναφορά ότι έγιναν περίπου στις 04:00, κάτι που λει­τούρ­γησε ως πολ­λα­πλα­σια­στής της προ­βο­λής του γεγο­νό­τος και άνοιξε δεύτερο μέτωπο, αυτό της δημό­σιας επιρ­ροής και του μηνύ­μα­τος που εξέ­πε­μπε η δημο­σιο­ποί­ηση.

Ποιοι κάθισαν στο εδώλιο και  τι τους απο­δό­θηκε

Στο εδώλιο βρέ­θη­καν 4 Έλληνες κάτοι­κοι της περιο­χής, ηλικίας 42, 45, 47 και 52 ετών. Οι 3 πρώτοι αντι­με­τώ­πι­ζαν κατη­γο­ρίες που συν­δέ­θη­καν με παρα­βί­αση των περιο­ρι­στι­κών μέτρων που ίσχυαν την περίοδο εκείνη. Παράλ­ληλα, ο 52χρονος, ιδιο­κτή­της ραδιο­φω­νι­κού σταθμού και δημο­σιο­γρά­φος, βρέθηκε αντι­μέ­τω­πος με βαρύ­τερη αξιο­λό­γηση της εμπλο­κής του, επειδή ανέβασε στο Facebook βίντεο από την περι­φορά, μαζί με συνο­δευ­τικό μήνυμα που ερμη­νεύ­τηκε ως αμφι­σβή­τηση των μέτρων και ως δημόσια ώθηση προς απεί­θεια.

Η δικο­γρα­φία, όπως είχε περι­γρα­φεί, κινή­θηκε και προς την κατεύ­θυνση ανα­ζή­τη­σης αγνώ­στων συμ­με­τε­χό­ντων που εμφα­νί­ζο­νται στο υλικό, γεγονός που δείχνει ότι η υπόθεση αντι­με­τω­πί­στηκε όχι ως ένα μεμο­νω­μένο επει­σό­διο 4 προ­σώ­πων, αλλά ως εικόνα μιας συλ­λο­γι­κής κίνησης που ξεπέ­ρασε κατά πολύ τους κατη­γο­ρού­με­νους.

Η πρω­τό­δικη κατα­δίκη και η δια­φο­ρε­τική  βαρύ­τητα που απο­δό­θηκε

Το πρω­τό­δικο δικα­στή­ριο είχε κατα­δι­κά­σει τους 3 πρώτους σε ποινή φυλά­κι­σης 6 μηνών και χρη­μα­τικό πρό­στιμο 600 ευρώ. Στον 52χρονο είχε επι­βλη­θεί επίσης ποινή φυλά­κι­σης 6 μηνών, με τη συλ­λο­γι­στική ότι η δια­δι­κτυακή ανάρ­τηση, πέρα από την κατα­γραφή του γεγο­νό­τος, μπο­ρούσε να εκλη­φθεί ως πράξη με ευρύ­τερη επί­δραση, καθώς δια­μόρ­φωνε κλίμα και έδινε δημόσιο τόνο αμφι­σβή­τη­σης σε μια περίοδο όπου η κοι­νω­νία λει­τουρ­γούσε υπό καθε­στώς έκτα­κτης εγρή­γορ­σης.

Η πρω­τό­δικη απόφαση, πέρα από τις ποινές, καθρέ­φτιζε την τότε συγκυ­ρία. Την άνοιξη του 2020 οι θεσμοί προ­σπα­θού­σαν να επι­βά­λουν καθο­λική συμ­μόρ­φωση, ενώ μεγάλο μέρος της κοι­νω­νίας βίωνε για πρώτη φορά τέτοιας έντασης περιο­ρι­σμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε εικόνα συνά­θροι­σης μπο­ρούσε να θεω­ρη­θεί πρό­κληση, κάθε δημόσια ανάρ­τηση μπο­ρούσε να ερμη­νευ­τεί ως παρα­κί­νηση, ακόμη και όταν ο ισχυ­ρι­σμός ήταν ότι πρό­κει­ται για απλή κατα­γραφή.

Οι ισχυ­ρι­σμοί των κατη­γο­ρου­μέ­νων και το θρη­σκευ­τικό  στοι­χείο

Οι κατη­γο­ρού­με­νοι υπο­στή­ρι­ξαν ότι έδρασαν με αυθορ­μη­τι­σμό και από θρη­σκευ­τικό καθήκον. Από τη δική τους οπτική, δεν επρό­κειτο για πολι­τική δια­μαρ­τυ­ρία ή οργα­νω­μένη αμφι­σβή­τηση της πολι­τείας, αλλά για μια κίνηση που εντασ­σό­ταν στο εθιμικό και συναι­σθη­μα­τικό βάρος της Μεγάλης Εβδο­μά­δας. Υπήρξαν περι­γρα­φές ότι υπήρχε προ­φο­ρική ενη­μέ­ρωση μεταξύ κατοί­κων, ότι συμ­με­τείχε μεγάλος αριθμός ανθρώ­πων, ακόμη και περίπου 300 κατά την εκτί­μηση που ειπώ­θηκε, και ότι στην πομπή ακού­γο­νταν εγκώμια από παιδιά και ενή­λι­κες, χωρίς οργα­νω­μένη εκκλη­σια­στική παρου­σία.

Ο 52χρονος υπο­στή­ριξε ότι δεν συμ­με­τείχε στην περι­φορά και ότι το μόνο που έκανε ήταν να αναρ­τή­σει υλικό που του εστάλη, το οποίο αργό­τερα κατέ­βασε όταν αντι­λή­φθηκε τη διά­σταση που έλαβε το θέμα. Υπο­στή­ριξε επίσης ότι δεν ήταν απέ­να­ντι στα μέτρα και ότι είχε δημο­σίως στη­ρί­ξει την τήρησή τους μέσα από το πλαίσιο λει­τουρ­γίας του μέσου του, επι­χει­ρώ­ντας να παρου­σιά­σει την πράξη ως δημο­σιο­γρα­φική κάλυψη και όχι ως κάλεσμα.

Στο υλικό που απο­τέ­λεσε βάση της διε­ρεύ­νη­σης, έγινε αναφορά ότι αστυ­νο­μι­κός ανα­γνώ­ρισε ανε­πι­φύ­λα­κτα 2 από τους συμ­με­τέ­χο­ντες, συγκε­κρι­μένα τον 45χρονο και τον 47χρονο, ενώ περι­γρά­φηκε ότι ο 45χρονος προη­γείτο υψώ­νο­ντας ελλη­νική σημαία και ο 47χρονος σήκωνε τον Επι­τά­φιο μαζί με άλλα άτομα αγνώ­στων στοι­χείων. Τα συγκε­κρι­μένα στοι­χεία απο­τέ­λε­σαν κρί­σι­μους κόμβους της υπό­θε­σης, καθώς επι­χει­ρού­σαν να συν­δέ­σουν πρόσωπα με ρόλους μέσα στο συμβάν.

Χθες, το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου έκρινε τους κατη­γο­ρού­με­νους αθώους λόγω αμφι­βο­λιών. Η δια­τύ­πωση αυτή, που στην ουσία σημαί­νει ότι το δικα­στή­ριο δεν πεί­στηκε πέρα από κάθε εύλογη αμφι­βο­λία για την πλήρη στοι­χειο­θέ­τηση των απο­δι­δό­με­νων πράξεων, λει­τουρ­γεί ως καθο­ρι­στικό κλεί­σιμο μιας μακράς δια­δρο­μής από την κορύ­φωση της παν­δη­μίας έως σήμερα.

Η υπόθεση της περι­φο­ράς στον Αρχάγ­γελο δεν ήταν ποτέ ένα απλό δικα­στικό επει­σό­διο. Ήταν μια συμπύ­κνωση του διλήμ­μα­τος που βίωσαν πολλές κοι­νω­νίες την περίοδο της παν­δη­μίας, όπου η προ­στα­σία της δημό­σιας υγείας απαι­τούσε περιο­ρι­σμούς που άγγιζαν την καρδιά της κοι­νω­νι­κής ζωής, από την εργασία και την εκπαί­δευση μέχρι τη λατρεία και τα έθιμα.