Σε shutdown οι ΗΠΑ για πρώτη φορά από το 2018 – Τι σημαίνει η διακοπή λειτουργίας της κυβέρνησης, ποιες υπηρεσίες επηρεάζει

Σε shutdown μπήκαν και επίσημα οι ΗΠΑ τα μεσά­νυ­χτα της Τρίτης (7 το πρωί της Τετάρ­της ώρα Ελλάδος) καθώς δεν υπήρξε κάποια συμ­φω­νία ανάμεσα σε Ρεπου­μπλι­κα­νούς και Δημο­κρα­τι­κούς προ­κει­μέ­νου αυτό να απο­φευ­χθεί.

Η ανα­στολή λει­τουρ­γίας της ομο­σπον­δια­κής κυβέρ­νη­σης των ΗΠΑ πιθα­νό­τατα θα αφήσει εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες εργα­ζό­με­νους σε άδεια άνευ απο­δο­χών και θα δια­κό­ψει πολλά κυβερ­νη­τικά προ­γράμ­ματα και υπη­ρε­σίες.

Η ανα­στολή λει­τουρ­γίας έρχεται λίγες ώρες μετά την απο­τυ­χία της Γερου­σίας, που ελέγ­χε­ται από τους Ρεπου­μπλι­κά­νους, να ψηφίσει το νομο­σχέ­διο για τις κυβερ­νη­τι­κές δαπάνες.

Πρό­κει­ται για το πρώτο shutdown από το 2018. Πριν από έξι χρόνια χρειά­στη­καν 35 ημέρες για να ξεπε­ρα­στεί με κόστος 11 δισ. δολάρια και 800.000 ομο­σπον­δια­κούς υπαλ­λή­λους χωρίς μισθό.

Τι συμ­βαί­νει στο shutdown

Κάθε οικο­νο­μικό έτος που ξεκινά την 1η Οκτω­βρίου, το Κογκρέσο πρέπει να εγκρί­νει χρη­μα­το­δό­τηση για τις ομο­σπον­δια­κές υπη­ρε­σίες. Αν δεν ψηφι­στεί πακέτο δαπανών ή έστω προ­σω­ρινή παρά­ταση – γνωστή ως continuing resolution – πολλές υπη­ρε­σίες ανα­στέλ­λουν τη λει­τουρ­γία τους.

Σε ένα shutdown δεν σταματά όλος ο κρα­τι­κός μηχα­νι­σμός. Συνε­χί­ζουν να λει­τουρ­γούν η φύλαξη των συνόρων, οι υπη­ρε­σίες νοσο­κο­μεια­κής περί­θαλ­ψης, η αστυ­νό­μευση και οι πτήσεις, ωστόσο χιλιά­δες εργα­ζό­με­νοι τίθε­νται σε υπο­χρε­ω­τική άδεια άνευ απο­δο­χών. Αν και στο παρελ­θόν αυτοί οι υπάλ­λη­λοι απο­ζη­μιώ­θη­καν ανα­δρο­μικά, η καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών επη­ρε­ά­ζε­ται σημα­ντικά.

Επι­πτώ­σεις ανα­μέ­νο­νται στα εθνικά πάρκα, στις επι­θε­ω­ρή­σεις τρο­φί­μων, στη λει­τουρ­γία προ­γραμ­μά­των προ­σχο­λι­κής εκπαί­δευ­σης, στην έκδοση φοι­τη­τι­κών δανείων και σε υπη­ρε­σίες κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας. Οι συντά­ξεις και τα επι­δό­ματα του Medicare συνε­χί­ζουν να κατα­βάλ­λο­νται, αλλά η επε­ξερ­γα­σία νέων αιτή­σεων μπορεί να παγώσει. Ένα παρα­τε­τα­μένο shutdown θα μπο­ρούσε επίσης να προ­κα­λέ­σει καθυ­στε­ρή­σεις στις μετα­κι­νή­σεις και να επη­ρε­ά­σει την οικο­νο­μία.

Αξίζει να σημειω­θεί πως το 2019, χιλιά­δες φοι­τη­τές είχαν δυσκο­λίες με φορο­λο­γικά έγγραφα για υπο­τρο­φίες, ενώ το υπουρ­γείο Γεωρ­γίας προει­δο­ποιούσε ότι τα κου­πό­νια τρο­φί­μων θα εξα­ντλού­νταν μέσα σε λίγες εβδο­μά­δες.

Κλεί­σιμο

Ιστο­ρικό και ιδιαι­τε­ρό­τη­τες

Από το 1980 έχουν κατα­γρα­φεί 15 shutdowns, πλήρη ή μερικά, καθώς κάποιες υπη­ρε­σίες είχαν δια­σφα­λι­σμένη χρη­μα­το­δό­τηση, ενώ άλλες έμεναν χωρίς λει­τουρ­γία. Το επι­κεί­μενο θεω­ρεί­ται πλήρες shutdown, καθώς καμία από τις 12 νομο­θε­τι­κές πράξεις που συν­θέ­τουν τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό δεν έχει περάσει από τη Βουλή και τη Γερου­σία.

Το τελευ­ταίο shutdown σημειώ­θηκε το 2018, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, με αφορμή τη χρη­μα­το­δό­τηση του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό. Διήρ­κεσε 35 ημέρες, το μεγα­λύ­τερο στην ιστορία, και σύμφωνα με την αρμόδια υπη­ρε­σία του Κογκρέ­σου κόστισε περίπου 11 δισ. δολάρια στην οικο­νο­μία, εκ των οποίων τα 3 δισ. χάθηκαν ορι­στικά.

Από τη δεκα­ε­τία του 1980, τα shutdowns έχουν κατα­στεί συχνό φαι­νό­μενο στην αμε­ρι­κα­νική πολι­τική σκηνή, με οκτώ να κατα­γρά­φο­νται επί προ­ε­δρίας Ρόναλντ Ρέιγκαν. Η ιδιαι­τε­ρό­τητα του αμε­ρι­κα­νι­κού συστή­μα­τος – όπου ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός δεν συν­δέ­ε­ται με ψήφο εμπι­στο­σύ­νης στην κυβέρ­νηση – καθιστά τέτοιες κρίσεις πιθανές και επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες.

Η διαφορά με το σημε­ρινό αδιέ­ξοδο είναι ότι η διοί­κηση Τραμπ δείχνει δια­τε­θει­μένη να αφήσει μεγάλα τμήματα του κράτους να κλεί­σουν για μεγάλο διά­στημα, ακόμη και χρη­σι­μο­ποιώ­ντας το shutdown ως μέσο για μόνιμη μείωση «μη απα­ραί­τη­των» θέσεων εργα­σίας. Αυτό, όπως εκτι­μούν ανα­λυ­τές, θα μπο­ρούσε να αλλάξει τους κανόνες του παι­χνι­διού στην αμε­ρι­κα­νική δια­κυ­βέρ­νηση.

Πηγή: protothema.gr