Λίνα Μενδώνη από Βαρκελώνη: «Χωρίς τον πολιτισμό, δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη κλιματική λύση»

«Η κλι­μα­τική αλλαγή είναι μια από τις πιο επεί­γου­σες και σύν­θε­τες προ­κλή­σεις της εποχής μας. Οι επι­πτώ­σεις της ξεπερ­νούν, κατά πολύ, το περι­βαλ­λο­ντικό και οικο­νο­μικό πλαίσιο. Αγγί­ζουν τον πολι­τι­στικό, κοι­νω­νικό και ηθικό ιστό των κοι­νω­νιών μας. Εάν απο­τύ­χουμε να δρά­σουμε, δια­κιν­δυ­νεύ­ουμε όχι μόνο τα οικο­συ­στή­ματα και τα μέσα δια­βί­ω­σης, αλλά και το πολι­τι­στικό μας απόθεμα, τις παρα­δό­σεις και τις ταυ­τό­τη­τες που κρατούν τις κοι­νό­τη­τές μας ενω­μέ­νες», δήλωσε η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Λίνα Μενδώνη,  στην 3η Υπουρ­γική Συνά­ντηση της Συμ­μα­χίας για την Κλι­μα­τική Δράση για τον Πολι­τι­σμό (GFCBCA), που έλαβε χώρα στο περι­θώ­ριο της Διά­σκε­ψης MONDIACULT της UNESCO, στην Βαρ­κε­λώνη, στις 28 Σεπτεμ­βρίου.

Πρό­κει­ται για μια άτυπη συμ­μα­χία, η οποία αριθμεί  περισ­σό­τερα από 70  κράτη, καθώς και διε­θνείς οργα­νι­σμούς (UNESCO, ICCROM, ICOM, ICOMOS), και εκπρο­σώ­πους της κοι­νω­νίας των πολιτών, με στόχο την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, από την κλι­μα­τική αλλαγή. Η Συμ­μα­χία συστά­θηκε στο πλαίσιο της COP28, στο Ντου­μπάι, το 2023. Η 3η Υπουρ­γική Συνά­ντηση προ­ε­τοί­μασε το έδαφος για την COP30, η οποία έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί το Νοέμ­βριο, στο Μπελέμ της Βρα­ζι­λίας, υιο­θε­τώ­ντας τη Δια­κή­ρυξη της Βαρ­κε­λώ­νης.

Στην παρέμ­βασή της, η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι «ο πολι­τι­σμός απο­τε­λεί ουσιώδη και απα­ραί­τητο πυλώνα της παγκό­σμιας απά­ντη­σης στην κλι­μα­τική κρίση». Ανέ­πτυξε τα βασικά σημεία του «Ελλη­νι­κού Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Προ­στα­σία της Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς από τις Επι­πτώ­σεις της Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής», το οποίο ολο­κλη­ρώ­νε­ται από το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού, ως το τέλος του χρόνου. Τάχθηκε υπέρ της ανάγκης ενερ­γο­ποί­η­σης εργα­λείων, όχι μόνον σε εθνικό, αλλά κυρίως σε υπε­ρε­θνικό επίπεδο, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχυ­θεί η συνερ­γα­σία με μηχα­νι­σμούς μείωσης του κιν­δύ­νου κατα­στρο­φών των πολι­τι­στι­κών αγαθών, υλικών και άυλων.

Η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού υπο­γράμ­μισε «την ανάγκη να ενσω­μα­τω­θεί ο πολι­τι­σμός και η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά στα Εθνικά Σχέδια Προ­σαρ­μο­γής των Κρατών Μελών στην Κλι­μα­τική Αλλαγή, καθώς και στη Στρα­τη­γική για τη Δίκαιη Μετά­βαση,  καλώ­ντας, παράλ­ληλα τα μέλη της Συμ­μα­χίας να υιο­θε­τή­σουν τους δείκτες  για την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, που προ­ε­τοι­μά­στη­καν στο πλαίσιο του Παγκό­σμιου Στόχου για την Προ­σαρ­μογή των Ηνω­μέ­νων Εθνών, καθώς η χρήση τους καθιστά μετρή­σιμη την πρόοδο των Εθνικών Σχεδίων, για την προ­σαρ­μογή της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς στην κλι­μα­τική αλλαγή». Σημεί­ωσε την ανάγκη μείωσης του ανθρα­κι­κού απο­τυ­πώ­μα­τος του πολι­τι­στι­κού και δημιουρ­γι­κού τομέα, μέσω της πρά­σι­νης μετά­βα­σης. Τέλος, ανα­φέρ­θηκε στις διε­θνείς πρω­το­βου­λίες της Ελλάδας για τον περι­φε­ρειακό συντο­νι­σμό, ως προς την κλι­μα­τική αλλαγή, και τόνισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να μοι­ρα­στεί την εμπει­ρία και τεχνο­γνω­σία της.

Η Δια­κή­ρυξη  της Βαρ­κε­λώ­νης επι­βε­βαί­ωσε ότι ο πολι­τι­σμός και η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά απο­τε­λούν, ταυ­τό­χρονα, τομέα ευάλωτο στις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, αλλά, συγ­χρό­νως, και ισχυρό πόλο ανθε­κτι­κό­τη­τας, ευαι­σθη­το­ποί­η­σης της κοινής γνώμης και μετα­σχη­μα­τι­σμού προς ένα βιώσιμο ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο, το οποίο θα στη­ρί­ζει τις τοπικές κοι­νω­νίες. Μεταξύ άλλων, τα μέλη της Συμ­μα­χίας ενθαρ­ρύ­νο­νται να ενσω­μα­τώ­σουν την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, τις τέχνες, τις δημιουρ­γι­κές βιο­μη­χα­νίες, την άυλη πολι­τι­στική τους κλη­ρο­νο­μιά και την παρα­δο­σιακή γνώση στις εθνικές στρα­τη­γι­κές για το μετρια­σμό της κλι­μα­τι­κής αλλαγής και την προ­σαρ­μογή στις επι­πτώ­σεις της. Να ανα­πτύ­ξουν σχέδια προ­σαρ­μο­γής για την προ­στα­σία της άυλης και υλικής πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, καθώς και να στη­ρί­ξουν την Ατζέντα Δράσης της COP30, ειδι­κό­τερα τον Στόχο 19 «Πολι­τι­σμός, Πολι­τι­στική Κλη­ρο­νο­μιά και Κλι­μα­τική Δράση».