ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η αναίρεση στην υπόθεση κατασκοπείας στα Δωδεκάνησα ανοίγει κρίσιμο διάλογο για το τι συνιστά κρατικό μυστικό

Δαμιανός Αθανασίου 3 λεπτά ανάγνωση
ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΙΑ

• Το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου καλεί­ται τον Σεπτέμ­βριο να απο­φαν­θεί αν φωτο­γρα­φίες πολε­μι­κών πλοίων σε δημό­σιους χώρους μπορούν να θεμε­λιώ­σουν αδίκημα κατα­σκο­πείας ή αν πρό­κει­ται για δημο­σίως προ­σβά­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες που δεν υπά­γο­νται σε καθε­στώς απορ­ρή­του

Μία από τις πλέον ηχηρές υπο­θέ­σεις που συγκλό­νι­σαν τα Δωδε­κά­νησα τα τελευ­ταία χρόνια επα­νέρ­χε­ται στο προ­σκή­νιο, αυτή τη φορά στον Άρειο Πάγο. Δύο άνδρες, ηλικίας 36 και 53 ετών, κατα­δι­κά­στη­καν σε πολυ­ε­τείς ποινές για κατα­σκο­πεία εις βάρος της Ελλάδας, με κατη­γο­ρίες ότι κατέ­γρα­φαν και δια­βί­βα­ζαν στρα­τιω­τι­κές πλη­ρο­φο­ρίες προς ξένα συμ­φέ­ρο­ντα. Ωστόσο, η υπε­ρά­σπιση επι­μέ­νει ότι οι πράξεις τους δεν συνι­στούν παρα­βί­αση κρα­τι­κών απορ­ρή­των, αλλά περι­συλ­λογή στοι­χείων που ήταν δια­θέ­σιμα στον δημόσιο χώρο. Το ανώτατο δικα­στή­ριο καλεί­ται πλέον να κρίνει όχι μόνο την ενοχή των κατη­γο­ρου­μέ­νων, αλλά και τα όρια ανάμεσα στη δια­φύ­λαξη της εθνικής ασφά­λειας και στην ελευ­θε­ρία της πλη­ρο­φό­ρη­σης.

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση ξεκί­νησε με τη σύλληψη του 36χρονου, πρώην γραμ­μα­τέα του Τουρ­κι­κού Προ­ξε­νείου στη Ρόδο, και του 53χρονου ναυ­τι­κού υπαλ­λή­λου, που εργα­ζό­ταν σε επιβατηγό-οχηματαγωγό πλοίο με δρο­μο­λό­για προς το Καστελ­λό­ριζο. Σύμφωνα με το κατη­γο­ρη­τή­ριο, οι δύο άνδρες συνερ­γά­ζο­νταν με σκοπό τη συλλογή και δια­βί­βαση πλη­ρο­φο­ριών για την παρου­σία και τις κινή­σεις πολε­μι­κών πλοίων στο Ανα­το­λικό Αιγαίο.

Η πρω­τό­δικη απόφαση τους έκρινε ενόχους για κατα­σκο­πεία κατ’ εξα­κο­λού­θηση. Ο 36χρονος κατα­δι­κά­στηκε σε κάθειρξη πέντε ετών, με ανα­γνώ­ριση ελα­φρυ­ντι­κού πρό­τε­ρου σύν­νο­μου βίου, ενώ ο 53χρονος σε φυλά­κιση τεσ­σά­ρων ετών. Σε δεύτερο βαθμό, το Εφετείο επι­βε­βαί­ωσε τις ενοχές, με μικρές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις στις ποινές, οδη­γώ­ντας τον νεότερο κατη­γο­ρού­μενο στη φυλακή χωρίς ανα­στολή.

Τα απο­δει­κτικά στοι­χεία

Κομβικό ρόλο στη δια­μόρ­φωση της κρίσης του δικα­στη­ρίου έπαιξαν τα ευρή­ματα από το κινητό τηλέ­φωνο του 36χρονου. Εκεί εντο­πί­στη­καν φωτο­γρα­φίες πολε­μι­κών πλοίων, με ευδιά­κριτο τον εξο­πλι­σμό και τους αριθ­μούς τους, καθώς και ανταλ­λαγή μηνυ­μά­των με τον 53χρονο συνεργό του. Οι συνο­μι­λίες περιε­λάμ­βα­ναν ερω­τή­σεις και απα­ντή­σεις για την παρου­σία συγκε­κρι­μέ­νων σκαφών, ακόμη και παρα­τη­ρή­σεις για κινή­σεις στρα­τιω­τι­κών δυνά­μεων.

Ο 53χρονος, στην αρχική του απο­λο­γία, παρα­δέ­χθηκε ότι εκτε­λούσε φωτο­γρα­φή­σεις και κατέ­γραφε κινή­σεις πλοίων κατ’ εντολή του συγκα­τη­γο­ρου­μέ­νου του, επι­κοι­νω­νώ­ντας μέσω WhatsApp ώστε να απο­φευ­χθεί η ανί­χνευση. Ωστόσο, μετα­γε­νέ­στερα ενώπιον της ανα­κρί­τριας ανα­σκεύ­ασε τους ισχυ­ρι­σμούς του, δημιουρ­γώ­ντας επι­πλέον νομικές αμφι­βο­λίες για το εύρος της ενοχής του.

Το κρίσιμο νομικό ερώτημα

Στην αίτηση αναί­ρε­σης, οι συνή­γο­ροι υπε­ρά­σπι­σης επι­κε­ντρώ­νο­νται στον ορισμό του «κρα­τι­κού απορ­ρή­του». Κατά τον Ποινικό Κώδικα, κρατικό απόρ­ρητο είναι μια πλη­ρο­φο­ρία χαρα­κτη­ρι­σμένη ρητά ως μυστική από την κυβέρ­νηση, με περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση σε συγκε­κρι­μένα πρόσωπα. Αντί­θετα, φωτο­γρα­φίες πλοίων σε δημό­σιους λιμένες ή κατα­γρα­φές που είναι ορατές σε οποιον­δή­ποτε πολίτη, δεν μπορούν να θεω­ρη­θούν απόρ­ρη­τες πλη­ρο­φο­ρίες, εάν δεν έχει προη­γη­θεί κυβερ­νη­τική απόφαση χαρα­κτη­ρι­σμού.

Η υπε­ρά­σπιση υπο­στη­ρί­ζει ότι το Εφετείο υπερέβη την εξουσία του, κρί­νο­ντας αυτο­τε­λώς ότι οι πλη­ρο­φο­ρίες ήταν απόρ­ρη­τες, χωρίς να υφί­στα­ται σχετική κυβερ­νη­τική πράξη. Πρό­κει­ται, σύμφωνα με τους συνη­γό­ρους, για επι­κίν­δυνη διεύ­ρυνση του νομικού πλαι­σίου, που αφήνει ασαφή τα όρια μεταξύ ελεύ­θε­ρης πλη­ρο­φό­ρη­σης και κατα­σκο­πείας.

Η ασάφεια μεταξύ στρα­τιω­τι­κού και κρα­τι­κού απορ­ρή­του

Ένα ακόμη επι­χεί­ρημα της υπε­ρά­σπι­σης αφορά στη σύγχυση που κατα­γρά­φε­ται, όπως ισχυ­ρί­ζε­ται, στη δικα­στική απόφαση μεταξύ «κρα­τι­κού απορ­ρή­του» και «μυστι­κής στρα­τιω­τι­κής πλη­ρο­φο­ρίας». Το πρώτο αφορά στον ορισμό του Ποι­νι­κού Κώδικα, ενώ το δεύτερο περι­γρά­φε­ται στον Στρα­τιω­τικό Ποινικό Κώδικα. Η αυθαί­ρετη ταύτισή τους, σύμφωνα με τους δικη­γό­ρους, δημιουρ­γεί επι­κίν­δυνη νομική ασάφεια, καθώς δεν είναι ταυ­τό­ση­μοι όροι.

Από την «παρά­νομη απει­κό­νιση» στην κατα­σκο­πεία

Η υπε­ρά­σπιση υπεν­θυ­μί­ζει ότι, με το παλαιό νομο­θε­τικό καθε­στώς, η φωτο­γρά­φιση στρα­τιω­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων απο­τε­λούσε αυτο­τε­λές πλημ­μέ­λημα, που δεν ταυ­τι­ζό­ταν με κατα­σκο­πεία. Με την κατάρ­γηση της διά­τα­ξης αυτής, η απλή φωτο­γρά­φιση δεν είναι αξιό­ποινη, εκτός εάν αφορά χαρα­κτη­ρι­σμέ­νες ως απόρ­ρη­τες πλη­ρο­φο­ρίες. Στην προ­κει­μένη περί­πτωση, οι εικόνες λήφθη­καν σε δημό­σιους χώρους και με απλά μέσα, γεγονός που, σύμφωνα με την υπε­ρά­σπιση, απο­δυ­να­μώ­νει την κατη­γο­ρία.

Το δια­κύ­βευμα της δίκης στον Άρειο Πάγο

Η τελική κρίση του ΣΤ’ Ποι­νι­κού Τμή­μα­τος του Αρείου Πάγου, που θα συνε­δριά­σει στις 16 Σεπτεμ­βρίου 2025, δεν αφορά μόνο στην τύχη των δύο κατη­γο­ρου­μέ­νων. Αγγίζει τον πυρήνα του ζητή­μα­τος των ορίων μεταξύ εθνικής ασφά­λειας και δικαιώ­μα­τος πλη­ρο­φό­ρη­σης. Η απόφαση θα απο­τε­λέ­σει νομο­λο­γιακό προη­γού­μενο για το πώς τα ελλη­νικά δικα­στή­ρια ερμη­νεύ­ουν και εφαρ­μό­ζουν την έννοια του «κρα­τι­κού απορ­ρή­του» σε μια εποχή όπου η τεχνο­λο­γία επι­τρέ­πει την άμεση και μαζική κατα­γραφή εικόνων και δεδο­μέ­νων.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.