Μείωση στις αφίξεις προσφύγων και μεταναστών στα Δωδεκάνησα στο πρώτο εξάμηνο του 2025

Το 21% των προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών που έφτα­σαν στο πρώτο εξά­μη­νο του 2025 στην Ελ­λά­δα κα­τευ­θύν­θη­κε προς τα Δω­δε­κά­νη­σα, σύμ­φω­να με τις συ­γκε­ντρω­τι­κές κα­τα­γρα­φές της Ύπα­της Αρ­μο­στεί­ας του ΟΗΕ. Δη­λα­δή σχε­δόν ένας στους πέντε αφι­χθέ­ντες στη χώρα κα­τέ­λη­ξε σε νησιά της πε­ριο­χής, όπως η Ρόδος, η Κως και η Λέρος.

Με βάση τα ίδια στοι­χεία, η Κρήτη συ­γκέ­ντρω­σε το 42% των αφί­ξε­ων και η Σάμος το 14%, πο­σο­στά που δια­μορ­φώ­νουν το νέο ισο­ζύ­γιο των ροών στο Αι­γαίο.

Η κα­τα­γρα­φή της πο­ρεί­ας ανά εβδο­μά­δα δεί­χνει με σα­φή­νεια την κλι­μά­κω­ση της πί­ε­σης. Την εβδο­μά­δα 24 – 30 Μαρ­τί­ου 2025, στα Δω­δε­κά­νη­σα ση­μειώ­θη­καν κατά μέσο όρο 13 αφί­ξεις ημε­ρη­σί­ως. Στην πε­ρί­ο­δο 19 – 25 Μαΐου ο ημε­ρή­σιος μέσος όρος αυ­ξή­θη­κε σε 18, ενώ στο διά­στη­μα 30 Ιου­νί­ου – 6 Ιου­λί­ου κα­τα­γρά­φη­καν 38 αφί­ξεις ημε­ρη­σί­ως. Η αύ­ξη­ση αυτή δεί­χνει την επο­χι­κή κο­ρύ­φω­ση των ροών με την εί­σο­δο του κα­λο­και­ριού, όταν οι συν­θή­κες ευ­νο­ούν τα πε­ρά­σμα­τα στο νότιο Αι­γαίο.

Η συ­νο­λι­κή ει­κό­να για το πρώτο εξά­μη­νο του 2025 επι­βε­βαιώ­νει αυτήν την πο­ρεία. Μέχρι το τέλος Μαρ­τί­ου είχαν φτά­σει στην Ελ­λά­δα πε­ρισ­σό­τε­ροι από 8.000 άν­θρω­ποι διά θα­λάσ­σης, ενώ από τα χερ­σαία σύ­νο­ρα ει­σήλ­θαν άλλοι 755. Στη συ­νέ­χεια, τον Ιού­νιο, οι αφί­ξεις έφτα­σαν τις 4.165, από τις οποί­ες οι 3.514 κα­τα­γρά­φη­καν σε νησιά του Αι­γαί­ου, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Δω­δε­κα­νή­σων.

Η ει­κό­να δια­φο­ρο­ποιεί­ται όταν συ­γκρι­θεί με το 2024. Στο πρώτο εξά­μη­νο της περ­σι­νής χρο­νιάς, το πο­σο­στό των προ­σφύ­γων που έμπαι­νε στη χώρα μέσω της Δω­δε­κα­νή­σου έφτα­σε στο 31%, δη­λα­δή σχε­δόν ένα στα τρία άτομα.

Η κο­ρύ­φω­ση κα­τα­γρά­φη­κε τον Αύ­γου­στο, όταν το πο­σο­στό ανέ­βη­κε στο 39%. Αυτό σή­μαι­νε ότι πε­ρί­που τέσ­σε­ρις στους δέκα αφι­χθέ­ντες στην Ελ­λά­δα περ­νού­σαν από τη Ρόδο, την Κω ή τη Λέρο.

Η με­τα­βο­λή από το 31% του 2024 στο 21% του 2025 δεί­χνει αλ­λα­γή στη γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή των ροών, με την Κρήτη να ανα­δει­κνύ­ε­ται σε βα­σι­κό ση­μείο ει­σό­δου. Ωστό­σο, η μεί­ω­ση του πο­σο­στού δεν ση­μαί­νει και μεί­ω­ση του βά­ρους που δέ­χο­νται τα Δω­δε­κά­νη­σα. Οι εβδο­μα­διαί­ες κα­τα­γρα­φές για το 2025 δεί­χνουν στα­θε­ρή αύ­ξη­ση της κί­νη­σης από τις αρχές της άνοι­ξης έως τις αρχές του κα­λο­και­ριού.

Η δια­φο­ρά έγκει­ται στο ό,τι η συ­νο­λι­κή βάση των αφί­ξε­ων έχει αλ­λά­ξει, με άλλα νησιά να συ­γκε­ντρώ­νουν με­γα­λύ­τε­ρα πο­σο­στά, χωρίς αυτό να μειώ­νει τον από­λυ­το αριθ­μό που κα­τα­γρά­φε­ται στη Ρόδο και στα γει­το­νι­κά νησιά.

Το 2024, τα Δω­δε­κά­νη­σα ήταν το δεύ­τε­ρο σε μέ­γε­θος ση­μείο ει­σό­δου μετά τη Λέσβο και τη Σάμο. Το 2025, το κέ­ντρο βά­ρους με­τα­κι­νή­θη­κε στην Κρήτη, όμως η Ρόδος, η Κως και η Λέρος εξα­κο­λου­θούν να κα­τα­γρά­φουν ση­μα­ντι­κές ροές.

Στο ευ­ρύ­τε­ρο ευ­ρω­παϊ­κό πλαί­σιο, η Frontex κα­τα­γρά­φει μεί­ω­ση 17% στις θα­λάσ­σιες αφί­ξεις στη Με­σό­γειο στο πρώτο εξά­μη­νο του 2025 σε σχέση με το 2024. Ωστό­σο, η μεί­ω­ση αυτή δεν κα­τα­νέ­με­ται ομοιό­μορ­φα. Σε ορι­σμέ­να ση­μεία, όπως η Κρήτη, πα­ρα­τη­ρεί­ται ενί­σχυ­ση των ροών, ενώ σε άλλες πε­ριο­χές, όπως τα Δω­δε­κά­νη­σα, η ει­κό­να είναι πιο σύν­θε­τη, μι­κρό­τε­ρο πο­σο­στό σε εθνι­κό επί­πε­δο, αλλά υψη­λοί από­λυ­τοι αριθ­μοί.

Το 2024 συ­γκέ­ντρω­σαν το ένα τρίτο πε­ρί­που των αφί­ξε­ων, με κο­ρύ­φω­ση στο 39% τον Αύ­γου­στο.

Το 2025, το με­ρί­διο πε­ριο­ρί­στη­κε στο 21%, αλλά οι εβδο­μα­διαί­ες κα­τα­γρα­φές ανα­δει­κνύ­ουν εκ νέου τον ρόλο των νη­σιών, με συ­νε­χή αύ­ξη­ση από την άνοι­ξη προς το κα­λο­καί­ρι και με από­λυ­τους αριθ­μούς που πα­ρα­μέ­νουν σε χι­λιά­δες.

Η ει­κό­να αυτή απο­τυ­πώ­νει τη ση­μα­σία της Ρόδου και των γει­το­νι­κών νη­σιών ως βα­σι­κής πύλης ει­σό­δου στην Ελ­λά­δα και στην Ευ­ρώ­πη. Τα Δω­δε­κά­νη­σα εμ­φα­νί­ζουν δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά χρο­νιά, όμως η θέση τους στον χάρτη των θα­λάσ­σιων αφί­ξε­ων πα­ρα­μέ­νει στα­θε­ρά κρί­σι­μη, με με­ρί­δια που κυ­μαί­νο­νται από το ένα πέμ­πτο έως και σχε­δόν το 40% του συ­νό­λου.

Η συ­νε­χής πα­ρα­κο­λού­θη­ση των στοι­χεί­ων δεί­χνει ότι η πε­ριο­χή θα εξα­κο­λου­θή­σει να κα­τα­γρά­φει υψη­λούς αριθ­μούς αφί­ξε­ων και να απο­τε­λεί κομ­βι­κό ση­μείο για την κα­τα­νό­η­ση των τά­σε­ων στο Αι­γαίο.