Μείωση στις αφίξεις προσφύγων και μεταναστών στα Δωδεκάνησα στο πρώτο εξάμηνο του 2025

Το 21% των προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που έφτασαν στο πρώτο εξάμηνο του 2025 στην Ελλάδα κατευ­θύν­θηκε προς τα Δωδε­κά­νησα, σύμφωνα με τις συγκε­ντρω­τι­κές κατα­γρα­φές της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ. Δηλαδή σχεδόν ένας στους πέντε αφι­χθέ­ντες στη χώρα κατέ­ληξε σε νησιά της περιο­χής, όπως η Ρόδος, η Κως και η Λέρος.

Με βάση τα ίδια στοι­χεία, η Κρήτη συγκέ­ντρωσε το 42% των αφίξεων και η Σάμος το 14%, ποσοστά που δια­μορ­φώ­νουν το νέο ισο­ζύ­γιο των ροών στο Αιγαίο.

Η κατα­γραφή της πορείας ανά εβδο­μάδα δείχνει με σαφή­νεια την κλι­μά­κωση της πίεσης. Την εβδο­μάδα 24 – 30 Μαρτίου 2025, στα Δωδε­κά­νησα σημειώ­θη­καν κατά μέσο όρο 13 αφίξεις ημε­ρη­σίως. Στην περίοδο 19 – 25 Μαΐου ο ημε­ρή­σιος μέσος όρος αυξή­θηκε σε 18, ενώ στο διά­στημα 30 Ιουνίου – 6 Ιουλίου κατα­γρά­φη­καν 38 αφίξεις ημε­ρη­σίως. Η αύξηση αυτή δείχνει την εποχική κορύ­φωση των ροών με την είσοδο του καλο­και­ριού, όταν οι συν­θή­κες ευνοούν τα περά­σματα στο νότιο Αιγαίο.

Η συνο­λική εικόνα για το πρώτο εξάμηνο του 2025 επι­βε­βαιώ­νει αυτήν την πορεία. Μέχρι το τέλος Μαρτίου είχαν φτάσει στην Ελλάδα περισ­σό­τε­ροι από 8.000 άνθρω­ποι διά θαλάσ­σης, ενώ από τα χερσαία σύνορα εισήλ­θαν άλλοι 755. Στη συνέ­χεια, τον Ιούνιο, οι αφίξεις έφτασαν τις 4.165, από τις οποίες οι 3.514 κατα­γρά­φη­καν σε νησιά του Αιγαίου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Δωδε­κα­νή­σων.

Η εικόνα δια­φο­ρο­ποιεί­ται όταν συγκρι­θεί με το 2024. Στο πρώτο εξάμηνο της περ­σι­νής χρονιάς, το ποσοστό των προ­σφύ­γων που έμπαινε στη χώρα μέσω της Δωδε­κα­νή­σου έφτασε στο 31%, δηλαδή σχεδόν ένα στα τρία άτομα.

Η κορύ­φωση κατα­γρά­φηκε τον Αύγου­στο, όταν το ποσοστό ανέβηκε στο 39%. Αυτό σήμαινε ότι περίπου τέσ­σε­ρις στους δέκα αφι­χθέ­ντες στην Ελλάδα περ­νού­σαν από τη Ρόδο, την Κω ή τη Λέρο.

Η μετα­βολή από το 31% του 2024 στο 21% του 2025 δείχνει αλλαγή στη γεω­γρα­φική κατα­νομή των ροών, με την Κρήτη να ανα­δει­κνύ­ε­ται σε βασικό σημείο εισόδου. Ωστόσο, η μείωση του ποσο­στού δεν σημαί­νει και μείωση του βάρους που δέχο­νται τα Δωδε­κά­νησα. Οι εβδο­μα­διαίες κατα­γρα­φές για το 2025 δεί­χνουν σταθερή αύξηση της κίνησης από τις αρχές της άνοιξης έως τις αρχές του καλο­και­ριού.

Η διαφορά έγκει­ται στο ό,τι η συνο­λική βάση των αφίξεων έχει αλλάξει, με άλλα νησιά να συγκε­ντρώ­νουν μεγα­λύ­τερα ποσοστά, χωρίς αυτό να μειώνει τον απόλυτο αριθμό που κατα­γρά­φε­ται στη Ρόδο και στα γει­το­νικά νησιά.

Το 2024, τα Δωδε­κά­νησα ήταν το δεύτερο σε μέγεθος σημείο εισόδου μετά τη Λέσβο και τη Σάμο. Το 2025, το κέντρο βάρους μετα­κι­νή­θηκε στην Κρήτη, όμως η Ρόδος, η Κως και η Λέρος εξα­κο­λου­θούν να κατα­γρά­φουν σημα­ντι­κές ροές.

Στο ευρύ­τερο ευρω­παϊκό πλαίσιο, η Frontex κατα­γρά­φει μείωση 17% στις θαλάσ­σιες αφίξεις στη Μεσό­γειο στο πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σχέση με το 2024. Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν κατα­νέ­με­ται ομοιό­μορφα. Σε ορι­σμένα σημεία, όπως η Κρήτη, παρα­τη­ρεί­ται ενί­σχυση των ροών, ενώ σε άλλες περιο­χές, όπως τα Δωδε­κά­νησα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη, μικρό­τερο ποσοστό σε εθνικό επίπεδο, αλλά υψηλοί από­λυ­τοι αριθμοί.

Το 2024 συγκέ­ντρω­σαν το ένα τρίτο περίπου των αφίξεων, με κορύ­φωση στο 39% τον Αύγου­στο.

Το 2025, το μερίδιο περιο­ρί­στηκε στο 21%, αλλά οι εβδο­μα­διαίες κατα­γρα­φές ανα­δει­κνύ­ουν εκ νέου τον ρόλο των νησιών, με συνεχή αύξηση από την άνοιξη προς το καλο­καίρι και με από­λυ­τους αριθ­μούς που παρα­μέ­νουν σε χιλιά­δες.

Η εικόνα αυτή απο­τυ­πώ­νει τη σημασία της Ρόδου και των γει­το­νι­κών νησιών ως βασικής πύλης εισόδου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Τα Δωδε­κά­νησα εμφα­νί­ζουν δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά χρονιά, όμως η θέση τους στον χάρτη των θαλάσ­σιων αφίξεων παρα­μέ­νει σταθερά κρίσιμη, με μερίδια που κυμαί­νο­νται από το ένα πέμπτο έως και σχεδόν το 40% του συνόλου.

Η συνεχής παρα­κο­λού­θηση των στοι­χείων δείχνει ότι η περιοχή θα εξα­κο­λου­θή­σει να κατα­γρά­φει υψηλούς αριθ­μούς αφίξεων και να απο­τε­λεί κομβικό σημείο για την κατα­νό­ηση των τάσεων στο Αιγαίο.