ΠΟΞ: «Η Αρχαιολογία να περιοριστεί στον θεσμικό της ρόλο – Τερματισμός υπερβάσεων και αυθαίρετων ελέγχων»

Η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Ξενο­δό­χων εκφρά­ζει την έντονη δια­μαρ­τυ­ρία της για τις πρα­κτι­κές που εφαρ­μό­ζει η Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία στους ελέγ­χους ξενο­δο­χεια­κών μονάδων που αιτού­νται παρα­χώ­ρηση απλής χρήσης αιγια­λού. Η ΠΟΞ καταγ­γέλ­λει ότι η Υπη­ρε­σία υπερ­βαί­νει συστη­μα­τικά τα όρια της θεσμι­κής της αρμο­διό­τη­τας, επε­κτεί­νο­ντας τους ελέγ­χους σε παρα­κεί­με­νες ιδιο­κτη­σίες και εγκα­τα­στά­σεις εκτός αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, ακόμη και όταν αυτές δεν έχουν καμία απο­λύ­τως σχέση με την αιτού­μενη χρήση ή τον αιτού­ντα.

Η Ομο­σπον­δία ζητά την άμεση παρέμ­βαση του γενικού γραμ­μα­τέα Δημό­σιας Περιου­σίας, Αθα­να­σίου Τσιούρα, τονί­ζο­ντας ότι η Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία οφείλει να περιο­ρί­ζε­ται στην απο­στολή που της ανα­θέ­τει ο νόμος: να κρίνει απο­κλει­στικά εάν η αιτού­μενη χρήση επη­ρε­ά­ζει ή όχι μνημεία ή αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους. Για κάθε άλλο ζήτημα – όπως κατα­σκευές ή υπο­τι­θέ­με­νες αυθαί­ρε­τες χρήσεις εκτός του αιτού­με­νου χώρου – υπάρ­χουν άλλες αρμό­διες αρχές με την τεχνο­γνω­σία και τη θεσμική ευθύνη να επι­λαμ­βά­νο­νται.

Η επι­στολή:

«Προς κ. Αθα­νά­σιο Τσιούρα, Γενικό Γραμ­μα­τέα Δημό­σιας Περιου­σίας

Αγαπητέ κύριε γενικέ γραμ­μα­τέα,

Με την ψήφιση του Ν. 5092/2024, ο οποίος εισή­γαγε μια νέα δια­δι­κα­σία για τις παρα­χω­ρή­σεις της απλής χρήσης του αιγια­λού στις όμορες επι­χει­ρή­σεις που έχουν προ­τι­μη­σιακό δικαί­ωμα, προ­στέ­θηκε (ορθά καταρ­χήν, σε επίπεδο πρό­θε­σης) η απαί­τηση σύμ­φω­νης γνώμης από την αρμόδια Αρχαιο­λο­γική Υπη­ρε­σία, όταν ο αιτού­με­νος χώρος βρί­σκε­ται σε περιο­χές αρχαιο­λο­γι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος.

Ωστόσο, η εφαρ­μογή αυτής της διά­τα­ξης έχει οδη­γή­σει σε στρε­βλώ­σεις, καθώς η γνω­μο­δο­τική δια­δι­κα­σία δεν περιο­ρί­ζε­ται πάντοτε στον προς παρα­χώ­ρηση κοι­νό­χρη­στο χώρο, αλλά συχνά επε­κτεί­νε­ται και σε παρα­κεί­με­νες ιδιο­κτη­σίες ή εγκα­τα­στά­σεις εκτός αρχαιο­λο­γι­κών χώρων, ακόμα και αν αυτές είναι άσχετες με την αιτού­μενη χρήση ή τον αιτού­ντα.

Με τον τρόπο αυτό επη­ρε­ά­ζε­ται η παγιω­μένη και θεσμικά κατο­χυ­ρω­μένη έως τώρα δια­δι­κα­σία παρα­χώ­ρη­σης, προ­κα­λώ­ντας αδι­καιο­λό­γη­τες καθυ­στε­ρή­σεις και απορ­ρί­ψεις σε αιτή­ματα που αφορούν ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις με σταθερή, επα­να­λαμ­βα­νό­μενη παρου­σία και απο­δε­δειγ­μένη συμ­μόρ­φωση με τους όρους του νόμου επί δεκα­ε­τίες.

Οι ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις δεν ασκούν μια περι­στα­σιακή δρα­στη­ριό­τητα. Είναι μονάδες έντασης κεφα­λαίου, με διαρκή ρόλο στις τοπικές κοι­νω­νίες, και απο­τε­λούν τους στα­θε­ρούς χρήστες των όμορων προς τις εγκα­τα­στά­σεις τους παρα­λια­κών χώρων.

Ο κοι­νό­χρη­στος χώρος που αντι­στοι­χεί σε κάθε μονάδα είναι συγκε­κρι­μέ­νος, προ­βλέ­ψι­μος και κατ’ ουσίαν αμε­τά­βλη­τος από έτος σε έτος. Δεν μπορεί να υπό­κει­ται σε πλήρη επα­νε­ξέ­ταση από μηδε­νική βάση, ιδίως όταν δεν έχει μετα­βλη­θεί καμία ουσια­στική συνθήκη.

Ο ρόλος της Αρχαιο­λο­γι­κής Υπη­ρε­σίας πρέπει να περιο­ρί­ζε­ται στο πεδίο της αρμο­διό­τη­τάς της: να κρίνει, δηλαδή, κατά πόσο η αιτού­μενη χρήση επη­ρε­ά­ζει ή όχι μνημεία ή αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους.

Για ζητή­ματα που δεν άπτο­νται του αρχαιο­λο­γι­κού αντι­κει­μέ­νου, όπως κατα­σκευές ή εικα­ζό­με­νες αυθαί­ρε­τες χρήσεις εκτός του αιτού­με­νου χώρου, υπάρ­χουν άλλες αρμό­διες υπη­ρε­σίες, οι οποίες έχουν τη γνώση αλλά και τη θεσμική ευθύνη να επι­λαμ­βά­νο­νται.

Η απο­στολή της Αρχαιο­λο­γίας δεν μπορεί να επε­κτεί­νε­ται λει­τουρ­γικά και ελεγ­κτικά σε όλο το φάσμα δημό­σιων και ιδιω­τι­κών θεμάτων, ούτε να φέρει τον ρόλο ενός γενικού ελεγ­κτι­κού μηχα­νι­σμού.

Η Πολι­τεία οφείλει να αντι­με­τω­πί­ζει τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις με σοβα­ρό­τητα και συνέ­πεια, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ότι πρό­κει­ται για στα­θε­ρές μονάδες με μακρο­χρό­νια παρου­σία, που δρα­στη­ριο­ποιού­νται υπεύ­θυνα και επεν­δύ­ουν ουσια­στικά στον τόπο όπου λει­τουρ­γούν.

Η αιφ­νί­δια αλλαγή των όρων και προ­ϋ­πο­θέ­σεων παρα­χώ­ρη­σης από τη μία χρονιά στην άλλη, χωρίς ουσια­στική μετα­βολή της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας, δεν εξυ­πη­ρε­τεί την προ­στα­σία των μνη­μείων. Αντι­θέ­τως, δημιουρ­γεί διοι­κη­τική σύγχυση και ανα­σφά­λεια δικαίου.

Ο σεβα­σμός στην πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά είναι από­λυ­τος και αδια­πραγ­μά­τευ­τος. Όμως, για να είναι και απο­τε­λε­σμα­τι­κός, πρέπει να συνυ­πάρ­χει με τη λει­τουρ­γι­κό­τητα και τη λογική, ιδίως σε περι­πτώ­σεις επι­χει­ρή­σεων που δρα­στη­ριο­ποιού­νται εντός πλαι­σίου, με δια­χρο­νική συνέ­πεια και με απο­δε­δειγ­μένο σεβασμό στον δημόσιο χώρο.

Παρα­μέ­νουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευ­κρί­νιση.

Με εκτί­μηση

Γιάννης Χατζής, Πρό­ε­δρος Δ.Σ.Άγγελος Καλλίας, Γενικός Γραμ­μα­τέας