Μηνύματα της Αγκυρας για καλώδιο και έρευνες

Mήνυμα προς πολλές κατευ­θύν­σεις, μεταξύ άλλων και την ελλη­νική, απο­τε­λεί η διακοπή από την Τουρκία των ερευνών για τη βύθιση καλω­δίου οπτικών ινών με κατεύ­θυνση από το Ισραήλ προς τη Γαλλία μέσω, βεβαίως, των Απο­κλει­στι­κών Οικο­νο­μι­κών Ζωνών (ΑΟΖ) Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας και εν συνε­χεία Ελλάδας. Το θέμα ήλθε χθες στην επι­φά­νεια όταν πηγές του τουρ­κι­κού υπουρ­γείου Εθνικής Αμυνας γνω­στο­ποί­η­σαν ότι διέ­κο­ψαν την Τετάρτη την πορεία του υπό σημαία Γιβραλ­τάρ πλοίου S/V «Fugro Gauss», διότι δεν είχε άδεια για εργα­σίες στην τουρ­κική υφα­λο­κρη­πίδα. Με την ευκαι­ρία, μάλιστα, η τουρ­κική πλευρά επα­νέ­λαβε την αντί­θεσή της στο έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελλάδας – Κύπρου (ανα­φέ­ρο­ντας συγκε­κρι­μένα το έργο του Great Sea Interconnector – GSI), με τις πηγές να υπο­γραμ­μί­ζουν ότι «διε­ξά­γουμε πάντα την απα­ραί­τητη παρα­κο­λού­θηση, απο­τρέ­πο­ντας οποια­δή­ποτε μη εξου­σιο­δο­τη­μένη δρα­στη­ριό­τητα στην υφα­λο­κρη­πίδα μας, και δεν επι­τρέ­πουμε δρα­στη­ριό­τη­τες ή έργα (όπως το έργο δια­σύν­δε­σης Great Sea Interconnector) που αγνοούν τη χώρα μας».

Οι έρευνες που διε­ξά­γο­νταν με βάση τη NAVTEX του Σταθμού Λάρ­να­κας 237/25 κατ’ αρχάς απο­κρού­στη­καν με αντι-NAVTEX από τον Σταθμό της Υδρο­γρα­φι­κής Υπη­ρε­σίας στην Αττά­λεια (0739/25) και στη συνέ­χεια στην ευρύ­τερη περιοχή έπλευσε φρεγάτα τύπου Gabya (ανα­βαθ­μι­σμέ­νες Oliver Hazard Perry) του τουρ­κι­κού ναυ­τι­κού, προ­κει­μέ­νου να εκπέμ­ψει και το σχετικό σήμα. Μάλιστα, η φρεγάτα έσπευσε σε από­σταση ασφα­λείας από το ερευ­νη­τικό, λίγο αφότου το πλοίο πέρασε εντός περιο­χής την οποία η Αγκυρα θεωρεί ευρι­σκό­μενη εντός τουρ­κι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας.

«Διε­ξά­γουμε την απα­ραί­τητη παρα­κο­λού­θηση, απο­τρέ­πο­ντας οποια­δή­ποτε μη εξου­σιο­δο­τη­μένη δρα­στη­ριό­τητα στην υφα­λο­κρη­πίδα μας», τονίζει το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εθνικής Αμυνας.

Εργο 850 εκατ. δολα­ρίων

Το έργο το οποίο διέκοψε η Αγκυρα είναι ο Διά­δρο­μος Ανα­το­λής – Μεσο­γείου (East to Med Corridor – EMC) και απο­τε­λεί ένα τερά­στιο έργο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού περίπου 850 εκατ. δολα­ρίων, το οποίο θα συν­δέ­σει τη Σαου­δική Αραβία με την Ευρώπη μέσω της Ελλάδας (ελλη­νική ΑΟΖ). Οι έρευνες του πλοίου «Fugro Gauss» δια­κό­πη­καν ενώ διεξήγε έρευνες για ένα από τα δύο καλώδια οπτικών ινών που σχε­διά­ζε­ται να βυθι­στεί στην περιοχή με κατεύ­θυνση προς τη Γαλλία. Οχι μακριά υπάρχει ακόμη ένα με κατεύ­θυνση προς την Ιταλία. Αξίζει να σημειω­θεί ότι στη μετο­χική σύνθεση του EMC συμ­με­τέ­χει με το πλειο­ψη­φικό πακέτο η Σαου­δική Αραβία, αλλά με ένα ποσοστό κοντά στο 20% και η ΔΕΗ. Μέχρι πρό­τι­νος στην εται­ρεία συμ­με­τείχε και η Κύπρος (CYTA) η οποία, ωστόσο, απο­χώ­ρησε από την κοι­νο­πρα­ξία. Εχει τη σημασία του και το γεγονός ότι για την προ­μή­θεια των καλω­δίων έχουν υπο­γρά­ψει προ διετίας συμ­φω­νία και έχουν ανα­λά­βει να διεκ­πε­ραιώ­σουν το σχετικό έργο δύο εται­ρείες. Το πλειο­ψη­φικό πακέτο μιας εκ των δύο εται­ρειών, της Alcatel Submarine Networks (ASN), ανήκει στη γαλλική NEXANS, η οποία είναι βεβαίως γνωστή στην Αθήνα και λόγω της εμπλο­κής στην ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας – Κύπρου, που πρα­κτικά έχει «παγώσει» από τον Ιούλιο του 2024.

Πηγές τουρ­κι­κού ΥΠΑΜ για πόντιση καλω­δίου: «Δεν επι­τρέ­πουμε έργα που αγνοούν την Τουρκία»

Η επιλογή της Αγκυρας να ανε­βά­σει τους τόνους με αυτόν τον τρόπο για ένα ζήτημα που δεν είχε έλθει στη δημο­σιό­τητα, και αφορά μια κοι­νο­πρα­ξία ενός έργου το οποίο έχει σχέση με τα συμ­φέ­ρο­ντα μεγάλων κρατών στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, απο­τε­λεί αφενός μια έμμεση, πλην σαφή παραί­νεση για ένταξη της Τουρ­κίας στο παι­χνίδι μετα­φο­ράς δεδο­μέ­νων και ενέρ­γειας που διε­ξά­γε­ται στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, αφε­τέ­ρου ένα ευθύ μήνυμα προς την Αθήνα. Από την ελλη­νική πλευρά έχει σαφώς αφεθεί να εννοη­θεί ότι ο Σεπτέμ­βριος θα είναι μήνας επα­νεκ­κί­νη­σης των ερευνών για την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση Ελλάδας – Κύπρου, ως εκ τούτου αυτή η πολύ ανοιχτή αναφορά εκ μέρους της Αγκυρας στον GSI αφήνει πολύ λίγα στη φαντα­σία σχετικά με τη στάση που σκο­πεύει να τηρήσει η Τουρκία σε αυτό το ενδε­χό­μενο. Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που η Αγκυρα παρε­μπο­δί­ζει έρευνες σε περιο­χές οι οποίες βρί­σκο­νται εντός της κυπρια­κής ΑΟΖ.

Ο ελλη­νι­κός χάρτης και οι αντι­δρά­σεις

Ο χάρτης με τα απώτατα δυνη­τικά όρια της Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ), όπως απο­τυ­πώ­θηκε στον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό (ΘΧΣ) τον τελευ­ταίο Απρίλιο παρή­γαγε τους τελευ­ταί­ους μήνες αντι­δρά­σεις ακόμα και από χώρες με τις οποίες η Ελλάδα δια­τη­ρεί πιο στενές σχέσεις, με τελευ­ταίο παρά­δειγμα την Αίγυπτο, η οποία με ρημα­τική δια­κοί­νωση που επι­δό­θηκε στις 27 Ιουλίου στην ελλη­νική πρε­σβεία στο Κάιρο, ουσια­στικά προ­βάλ­λει τις αιγυ­πτια­κές απόψεις για την κατά­σταση στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Είχε προη­γη­θεί η Λιβύη, με τις αντι­δρά­σεις της κυβέρ­νη­σης της Τρί­πο­λης στον ΟΗΕ, αλλά και τις δηλώ­σεις αξιω­μα­τού­χων και, βεβαίως, κατά κύριο λόγο από την Τουρκία, η οποία έχει αναρ­τή­σει δικούς της χάρτες.

Πρα­κτικά από τις συνο­ρεύ­ου­σες χώρες με τις οποίες η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να έχει διαφορά απόψεων στο ζήτημα της οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ, η μόνη που δεν αντέ­δρασε με κάποιο τρόπο (του­λά­χι­στον όχι κάποιον που να έχει γίνει γνωστός) είναι η Αλβανία, με την οποία η Αθήνα βρί­σκε­ται σε συζη­τή­σεις προ­κει­μέ­νου να λήξει αυτή η πολύ μικρή εκκρε­μό­τητα στα βόρεια της Κέρ­κυ­ρας (Δια­πό­ντια Νησιά).

Ο χάρτης που συνο­δεύει τον ΘΧΣ απο­τε­λεί μια πρώτη επίσημη απο­τύ­πωση των δυνη­τι­κών ορίων της ελλη­νι­κής ΑΟΖ και ως ένα τέτοιο εργα­λείο αξιο­ποιεί­ται αυτή τη στιγμή από τις αρμό­διες υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών.

Της ρημα­τι­κής δια­κοί­νω­σης από την πλευρά της Αιγύ­πτου για τον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό προη­γή­θη­καν αντιρ­ρή­σεις της Λιβύης και της Τουρ­κίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι τη ρημα­τική δια­κοί­νωση της Ελλάδας στον ΟΗΕ, η Αθήνα τη συν­δύ­ασε με μια που έγινε απευ­θείας στην Τρίπολη, όπου και γνω­στο­ποί­ησε τη σύνθεση της ελλη­νι­κής τεχνι­κής επι­τρο­πής για τις συζη­τή­σεις οριο­θέ­τη­σης ΑΟΖ με επι­κε­φα­λής την υφυ­πουργό Εξω­τε­ρι­κών Αλε­ξάν­δρα Παπα­δο­πού­λου και τη συμ­με­τοχή του πολι­τι­κού διευ­θυ­ντή Ανδρέα Φρυγανά, του διευ­θυ­ντή Μέσης Ανα­το­λής – Βόρειας Αφρικής Φοίβου Γεωρ­γα­κάκη και του Αλέ­ξαν­δρου Κολιό­που­λου και της Αλίκης Γκανά από τη Νομική Υπη­ρε­σία του ΥΠΕΞ. Μάλιστα στην ίδια δια­κοί­νωση ζητεί­ται από την Τρίπολη να κατο­νο­μά­σει και να ορίσει και τους δικούς της αντι­προ­σώ­πους για την τεχνητή επι­τροπή.

Ελλη­νο­τουρ­κικά: Οι επι­διώ­ξεις της Αγκυρας πίσω από τα πάρκα – Τι εκτιμά η Αθήνα

Ανα­λό­γως, η Αθήνα θα κινηθεί και προς την πλευρά της Βεγ­γά­ζης, την οποία επι­θυ­μεί να κρα­τή­σει ενεργή σε όλες αυτές τις συζη­τή­σεις, μια και στην ανα­το­λική πλευρά της Λιβύης εδρεύει η Βουλή της διχα­σμέ­νης αυτής χώρας. Στην Αθήνα δεν υπάρ­χουν υπερ­βο­λι­κές προσ­δο­κίες από όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία, ιδιαί­τερα καθώς τόσο η Τρίπολη, όσο και η Βεγγάζη εμφα­νί­ζο­νται να παίζουν ταυ­τό­χρονα με όλους τους περι­φε­ρεια­κούς παίκτες.

Επι­πλέον, η τρι­με­ρής που διε­ξή­χθη στην Κων­στα­ντι­νού­πολη το περα­σμένο Σάββατο με τη συμ­με­τοχή Τουρ­κίας, Τρί­πο­λης και Ιταλίας, δείχνει ότι και οι συμ­μα­χίες πάνω στα ζητή­ματα που αφορούν τη Λιβύη είναι εξαι­ρε­τικά επι­σφα­λείς. Η κατά­θεση του ΘΧΣ ενερ­γο­ποί­ησε υφι­στά­μενα ρήγματα στις σχέσεις τόσο με τις λιγό­τερο όσο και με τις περισ­σό­τερο φιλικές χώρες της περιο­χής και πρα­κτικά ωθούν την ελλη­νική διπλω­μα­τία για πρώτη φορά έπειτα από δεκα­ε­τίες να γίνει πιο δημιουρ­γική και να δοκι­μά­σει τις δυνά­μεις σε περιο­χές που πλέον δεν δέχο­νται πιέσεις ούτε από τους ισχυ­ρό­τε­ρους της Δύσης.

Πηγή: kathimerini.gr