Task Force για τη λειψυδρία στήνει το ΥΠΕΝ – Ώριμες οι πρώτες άμεσες παρεμβάσεις

Σε μια χρονική συγκυ­ρία που οι υδα­τι­κοί πόροι της χώρας δεί­χνουν σημάδια εξά­ντλη­σης και η απειλή της λει­ψυ­δρίας επα­νέρ­χε­ται με ένταση, το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας προ­χώ­ρησε στη συγκρό­τηση ειδικής Ομάδας Εργα­σίας (Task Force) για την παρα­κο­λού­θηση και επι­τά­χυνση των κρί­σι­μων έργων αντι­με­τώ­πι­σης της κατά­στα­σης.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες στο energygame.gr στόχος της ομάδας είναι να επι­τευ­χθεί θεσμική και συστη­μα­τική ώθηση προς την κατεύ­θυνση ωρί­μαν­σης και υλο­ποί­η­σης έργων που κρί­νο­νται ανα­γκαία για την ενί­σχυση της υδα­τι­κής επάρ­κειας. Η Ομάδα Εργα­σίας ανα­λαμ­βά­νει τρεις δια­κρι­τές απο­στο­λές: πρώτον, την παρα­κο­λού­θηση όλων των προ­πα­ρα­σκευα­στι­κών και υπο­στη­ρι­κτι­κών ενερ­γειών που απαι­τού­νται για την εκκί­νηση και υλο­ποί­ηση των σχε­τι­κών έργων· δεύ­τε­ρον, την αξιο­λό­γηση και ιεράρ­χηση των παρεμ­βά­σεων με βάση τις προ­τε­ραιό­τη­τες και τις ανάγκες της Περι­φέ­ρειας· και τρίτον, την επο­πτεία της υλο­ποί­η­σης των ίδιων των έργων, με την υπο­χρέ­ωση να παρέχει κατευ­θύν­σεις και να δια­μορ­φώ­νει τεκ­μη­ριω­μέ­νες εκτι­μή­σεις για την πρόοδο ή την καθυ­στέ­ρηση κάθε επι­μέ­ρους έργου.

Στο μέτωπο των άμεσων παρεμ­βά­σεων, έχει ήδη ολο­κλη­ρω­θεί η κατάρ­τιση του κατα­λό­γου των βρα­χυ­πρό­θε­σμων μέτρων. Σε αυτά περι­λαμ­βά­νο­νται οι πρώτες ενερ­γο­ποι­ή­σεις γεω­τρή­σεων που είχαν εγκα­τα­λει­φθεί για χρόνια, καθώς και επι­λε­κτι­κές αφα­λα­τώ­σεις, οι οποίες χαρα­κτη­ρί­ζο­νται ως έργα μεσο­πρό­θε­σμου χαρα­κτήρα. Η δια­δι­κα­σία ενερ­γο­ποί­η­σης περι­λαμ­βά­νει επα­νε­λέγ­χους για την κατά­σταση των υδρο­φο­ρέων, τεχνι­κές επεμ­βά­σεις για την απο­κα­τά­σταση της λει­τουρ­γίας τους και έλεγχο των απο­θε­μά­των νερού. Επι­πλέον, ήδη αξιο­ποιεί­ται πρό­σθετη οικο­λο­γική παροχή από συγκε­κρι­μένα σημεία του υδρο­γρα­φι­κού δικτύου, προ­σθέ­το­ντας εκα­τομ­μύ­ρια κυβικά μέτρα δια­θέ­σι­μου νερού σε περιο­χές που βρί­σκο­νται σε οριακή κατά­σταση.

Σε δεύτερο πλάνο έρχο­νται οι μεσο­πρό­θε­σμες λύσεις. Εκεί πρω­τα­γω­νι­στούν οι αφα­λα­τώ­σεις. Ωστόσο, όπως επι­ση­μαί­νουν πηγές τα εν λόγω έργα προ­ϋ­πο­θέ­τουν προ­σε­κτική επιλογή θέσεων εγκα­τά­στα­σης και τεχνι­κών παρα­μέ­τρων, ενώ συχνά οι απο­φά­σεις δεν βασί­ζο­νται μόνο σε τεχνικά, αλλά και σε πολι­τικά ή κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια. Ορι­σμέ­νες από τις θέσεις που εξε­τά­ζο­νται έχουν ήδη υπο­βλη­θεί προς αξιο­λό­γηση από την ΕΥΔΑΠ.

Από πλευράς ΕΥΔΑΠ, ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος Χάρης Σαχίνης ανα­γνώ­ρισε στο πλαίσιο της τακτι­κής γενικής συνέ­λευ­σης ότι η κατά­σταση είναι εξαι­ρε­τικά σοβαρή, αλλά ταυ­τό­χρονα δια­χει­ρί­σιμη, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως «τα απο­θέ­ματα επαρ­κούν για περίπου δύο χρόνια, ακόμη και αν δεν υπάρ­ξουν ευνοϊ­κές και­ρι­κές συν­θή­κες». Ωστόσο, έκανε σαφές πως η πρό­βλεψη αυτή στη­ρί­ζε­ται σε ένα σφιχτό σενάριο δια­χεί­ρι­σης, το οποίο απαιτεί άμεση κινη­το­ποί­ηση της Πολι­τείας και εφαρ­μογή μέτρων περιο­ρι­σμού της σπα­τά­λης. Παρά το μαξι­λάρι ασφα­λείας που προ­σφέ­ρει το υφι­στά­μενο απόθεμα, εμφα­νί­στηκε συγκρα­τη­μένα αισιό­δο­ξος, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας τις ενέρ­γειες στις οποίες έχει ήδη προ­χω­ρή­σει η εται­ρεία: «Δεν θα αφή­σουμε το θέμα στην τύχη του. Ήδη τρο­φο­δο­τούμε το σύστημα από νέα αντλη­σιο­στά­σια στη Μαυ­ρο­σου­βάλα, ενώ έχουμε εντο­πί­σει επαρ­κείς ποσό­τη­τες νερού στη Βοιωτία, που μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν μέσω γεω­τρή­σεων για την υδρο­δό­τηση του λεκα­νο­πε­δίου, χωρίς να επη­ρε­ά­ζε­ται η άρδευση των αγρο­τι­κών καλ­λιερ­γειών».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΕΥΔΑΠ έχει ανα­λά­βει μελέτες για όλα τα κρίσιμα έργα, τόσο άμεσης όσο και μεσο­πρό­θε­σμης ή μακρο­πρό­θε­σμης εφαρ­μο­γής. Στο επί­κε­ντρο του σχε­δια­σμού βρί­σκε­ται η υλο­ποί­ηση ενός στρα­τη­γι­κού έργου ύψους 535 εκατ. ευρώ, για τη μετα­φορά νερού από τη λίμνη Κρε­μα­στών –μέσω των παρα­πο­τά­μων του Αχελώου, Καρ­πε­νη­σιώτη και Κρι­κε­λιώτη– που θα μπο­ρούσε να δια­σφα­λί­σει την επάρ­κεια της Αττικής για του­λά­χι­στον 50 χρόνια. Όπως εξήγησε ο κ. Σαχίνης, το έργο έχει κατα­νε­μη­θεί σε δύο φάσεις (Α΄ φάση 365 εκατ. ευρώ και Β΄ φάση 170 εκατ. ευρώ) και χαρα­κτη­ρί­στηκε πρό­σφατα ως στρα­τη­γι­κής σημα­σίας μέσω σχε­τι­κής νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης. Οι σχε­τι­κές μελέτες και περι­βαλ­λο­ντι­κές άδειες προ­χω­ρούν, και εφόσον υπάρξει έγκαιρη κινη­το­ποί­ηση του Δημο­σίου και εξεύ­ρεση χρη­μα­το­δό­τη­σης, είναι εφικτό να προ­κη­ρυ­χθεί δια­γω­νι­σμός ακόμη και εντός του 2026. Η περί­ο­δος κατα­σκευής του έργου εκτι­μά­ται σε περίπου δύο έτη.

Όπως τονίζει ο κ. Σαχίνης, η εται­ρεία εργά­ζε­ται πάνω σε αυτά τα σενάρια τα τελευ­ταία δύο χρόνια, προει­δο­ποιώ­ντας ωστόσο ότι αν δεν προ­χω­ρή­σουν οι απα­ραί­τη­τες απο­φά­σεις από πλευράς πολι­τείας, η Αττική ενδέ­χε­ται να βρεθεί αντι­μέ­τωπη με σοβαρά προ­βλή­ματα επάρ­κειας. Σημα­ντικό ρόλο στον χαρα­κτήρα του έργου έχει η πρό­σφατη νομο­θε­τική ρύθμιση που το εντάσ­σει στις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις. Η ΕΥΔΑΠ έχει ήδη ανα­λά­βει την εκπό­νηση πολ­λα­πλών μελετών –συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων όσων αφορούν το έργο των Κρε­μα­στών– στο πλαίσιο της συνερ­γα­σίας της με το ΥΠΕΝ. Όπως επι­σή­μανε ο κ. Σαχίνης, «αν γίνουν αυτά που πρέπει από πλευράς κράτους, υπάρ­χουν λύσεις που μπορούν να εφαρ­μο­στούν. Αλλιώς, θα υπάρξει πρό­βλημα».

Καμπα­νάκι από τη BEYOND για ταμιευ­τή­ρες Μόρνου και Ευήνου

Το τοπίο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο από την πραγ­μα­τι­κό­τητα των υφι­στά­με­νων ταμιευ­τή­ρων. Σύμφωνα με πρό­σφατη ανάλυση της Επι­χει­ρη­σια­κής Μονάδας BEYOND του Εθνικού Αστε­ρο­σκο­πείου Αθηνών, η εικόνα των βασικών ταμιευ­τή­ρων που υδρο­δο­τούν την Αττική είναι ιδιαί­τερα ανη­συ­χη­τική. Η λίμνη του Μόρνου, τον Μάιο του 2025, διέθετε μόλις το 65% της μέγι­στης επι­φά­νειάς της για την εποχή, όταν πριν από δύο χρόνια βρι­σκό­ταν σχεδόν στο πλήρες.

Ο ταμιευ­τή­ρας του Εύηνου βρί­σκε­ται επίσης κάτω από τα φυσιο­λο­γικά όρια, γεγονός που τον καθιστά ανίκανο να ενι­σχύ­σει ουσια­στικά το σύστημα ύδρευ­σης. Οι παρα­τε­τα­μέ­νες περί­ο­δοι ξηρα­σίας, η εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένη χιο­νο­κά­λυψη του χειμώνα και οι αυξη­μέ­νες θερ­μο­κρα­σίες έχουν επι­δει­νώ­σει την εξά­τμιση και περιο­ρί­σει τις φυσικές εισροές νερού στους ταμιευ­τή­ρες. Η κατά­σταση, όπως τονί­ζε­ται στη μελέτη, παρα­πέ­μπει στην οριακή χρονιά του 2008, με τις δεξα­με­νές της Αττικής να κατα­γρά­φουν πλέον τα χαμη­λό­τερα επίπεδα των τελευ­ταίων είκοσι ετών. Παρά τη μικρή ανά­καμψη στις βρο­χο­πτώ­σεις, η συνο­λική εικόνα παρα­μέ­νει κρίσιμη και ενι­σχύει την ανάγκη άμεσης ενερ­γο­ποί­η­σης λύσεων σε όλα τα επίπεδα.

Η σύνταξη του Εθνικού Σχεδίου για τη δια­χεί­ριση της λει­ψυ­δρίας, παρότι είχε εξαγ­γελ­θεί για το καλο­καίρι, βρί­σκε­ται ακόμα σε φάση τεχνι­κής επε­ξερ­γα­σίας. Οι πλη­ρο­φο­ρίες δεί­χνουν ότι απέ­χουμε ακόμη από την ολο­κλή­ρωση του σχεδίου, καθώς απαι­τεί­ται πλήρης εικόνα κόστους, οφελών, τεχνι­κών δυνα­το­τή­των και περι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σεων για κάθε πιθανή λύση. Παράλ­ληλα, Παρά την προ­σπά­θεια επι­τά­χυν­σης, ο Εθνικός Σχε­δια­σμός για τη δια­χεί­ριση των υδα­τι­κών πόρων, που είχε προ­α­ναγ­γελ­θεί για το καλο­καίρι, φαί­νε­ται να καθυ­στε­ρεί. Πηγές με γνώση του θέματος παρα­δέ­χο­νται ότι ακόμη δεν υπάρ­χουν όλα τα απα­ραί­τητα στοι­χεία για μια τεκ­μη­ριω­μένη σύνθεση απο­φά­σεων.

Οι τελικές πολι­τι­κές απο­φά­σεις για τη σύνθεση του μίγ­μα­τος έργων θα κριθούν με βάση πλήρη δεδο­μένα κόστους, τεχνι­κής εφι­κτό­τη­τας, επι­πτώ­σεων και αναγκών. Μέχρι τότε, η πολι­τική ηγεσία καλεί­ται να δράσει με βάση τις ενδεί­ξεις και την πίεση του χρόνου, ενώ το ερώτημα που παρα­μέ­νει ανοιχτό είναι αν ο κρα­τι­κός μηχα­νι­σμός θα κατα­φέ­ρει να αντα­πο­κρι­θεί προτού τα απο­θέ­ματα στε­ρέ­ψουν.

Πηγή: energygame.gr